[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-nl":3,"grammar-pages-nl":4,"grammar-page-nl-perfectum-en-plusquamperfectum-in-complexe-vertellingen":1297,"grammar-lesson-path-nl-perfectum-en-plusquamperfectum-in-complexe-vertellingen-verteltijd-en-tijdsperspectief-sturen-b2":1624,"grammar-exercises-by-page-01a0ba4b-8b9f-7deb-a298-15bbf3486984":1672,"grammar-quick-check-01a0ba4b-8b9f-7deb-a298-15bbf3486984":1683,"grammar-lesson-body-01a0ba4b-8b9f-7deb-a298-15bbf3486984-58lhlmktv":1723},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,207,212,217,222,227,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,418,423,428,433,438,443,448,453,458,463,468,473,478,483,488,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,619,624,629,634,639,644,649,654,659,664,669,674,679,684,689,694,699,704,709,714,719,724,729,734,739,744,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,800,805,810,815,820,825,830,835,840,845,850,855,860,865,870,875,880,885,890,895,900,905,910,915,920,925,930,935,940,945,950,955,960,965,970,975,980,986,991,996,1001,1006,1011,1016,1021,1026,1031,1036,1041,1046,1051,1056,1061,1066,1071,1076,1081,1086,1091,1096,1101,1106,1111,1116,1121,1126,1131,1136,1141,1146,1151,1156,1162,1167,1172,1177,1182,1187,1192,1197,1202,1207,1212,1217,1222,1227,1232,1237,1242,1247,1252,1257,1262,1267,1272,1277,1282,1287,1292],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a0ba4b-8a31-78d2-bfe8-93cda5da555e","Het Nederlandse alfabet","het-nederlandse-alfabet","nl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a0ba4b-8b04-72cb-8dcd-87e3496aa32c","Letters benoemen en woorden spellen","letters-benoemen-en-woorden-spellen",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a0ba4b-8ae8-729b-8783-55b9aacfce21","Korte en lange klinkers horen","korte-en-lange-klinkers-horen",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a0ba4b-8b87-73a9-9518-4d17aa721080","Open en gesloten lettergrepen","open-en-gesloten-lettergrepen",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a0ba4b-891d-7a3f-adbd-527b99c8ed2c","De klanken ij en ei","de-klanken-ij-en-ei",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a0ba4b-8918-783b-9bd7-01ae7a0889dd","De klanken au en ou","de-klanken-au-en-ou",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a0ba4b-8922-78d7-ba25-82e8471e0365","De klanken ui, eu en oe","de-klanken-ui-eu-en-oe",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a0ba4b-89e2-7a23-a9f4-c2593f46a63b","G, ch, sch, ng en nk uitspreken","g-ch-sch-ng-en-nk-uitspreken",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a0ba4b-8d30-78ab-bd02-60732d19d41d","Woordklemtoon en de stomme e","woordklemtoon-en-de-stomme-e",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a0ba4b-8a7b-767e-97a4-08589a7a5ae5","Hoofdletters en de schrijfwijze van IJ","hoofdletters-en-de-schrijfwijze-van-ij",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a0ba4b-890b-7329-92dd-1df1cd56fd40","De en het bij zelfstandige naamwoorden","de-en-het-bij-zelfstandige-naamwoorden",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a0ba4b-8a38-7302-b15f-d5d26e4b4916","Het onbepaalde lidwoord een","het-onbepaalde-lidwoord-een",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a0ba4b-8b1b-7228-af8c-17ac0c446c30","Meervouden op -en","meervouden-op-en",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a0ba4b-8b1f-7950-964b-a1ad404c15ac","Meervouden op -s en 's","meervouden-op-s-en-apostrof-s",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a0ba4b-8c6d-7dc6-ab35-16bde85f631d","Veelvoorkomende onregelmatige meervouden","veelvoorkomende-onregelmatige-meervouden",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a0ba4b-899d-7be4-b614-20975395e6f8","Eenvoudige verkleinwoorden met -je en -tje","eenvoudige-verkleinwoorden-met-je-en-tje",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a0ba4b-8ba9-7b56-ad6e-036c0afd83a6","Persoonlijke voornaamwoorden als onderwerp","persoonlijke-voornaamwoorden-als-onderwerp",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a0ba4b-8ad3-74cd-af06-d68b55f58b83","Je, jij en u aanspreken","je-jij-en-u-aanspreken",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a0ba4b-8871-709b-928b-2f78426a482b","Beklemtoonde en onbeklemtoonde onderwerpsvormen","beklemtoonde-en-onbeklemtoonde-onderwerpsvormen",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a0ba4b-88ab-7903-8f1e-98e859066901","Bezittelijke voornaamwoorden bij een naamwoord","bezittelijke-voornaamwoorden-bij-een-naamwoord",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a0ba4b-897e-7565-9a93-f65d38dde38d","Deze, die, dit en dat aanwijzen","deze-die-dit-en-dat-aanwijzen",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a0ba4b-8a60-7e86-a650-0d62eb903ae0","Het werkwoord zijn in de tegenwoordige tijd","het-werkwoord-zijn-in-de-tegenwoordige-tijd",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a0ba4b-8a5b-7dc3-86a1-3dd4b376b037","Het werkwoord hebben in de tegenwoordige tijd","het-werkwoord-hebben-in-de-tegenwoordige-tijd",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a0ba4b-8bcf-7b17-96b3-3d0ce096e3b3","Regelmatige werkwoorden in de tegenwoordige tijd","regelmatige-werkwoorden-in-de-tegenwoordige-tijd",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a0ba4b-8947-715c-b329-ba58ae5c2e6a","De stam van een werkwoord vinden","de-stam-van-een-werkwoord-vinden",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a0ba4b-8d2b-7ab4-a05a-88f55a28337a","Werkwoordsvormen met -t en -d","werkwoordsvormen-met-t-en-d",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a0ba4b-8c68-76e3-a5db-16b498338566","Veelgebruikte onregelmatige werkwoorden","veelgebruikte-onregelmatige-werkwoorden",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a0ba4b-8bfb-7e0d-a8c9-89fe0e425bb7","Scheidbare werkwoorden in de tegenwoordige tijd","scheidbare-werkwoorden-in-de-tegenwoordige-tijd",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a0ba4b-8aec-7d1b-a60f-0ea502ac8c5f","Kunnen, willen, moeten en mogen","kunnen-willen-moeten-en-mogen",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a0ba4b-890f-7513-8d49-b9ada6efdd88","De gebiedende wijs","de-gebiedende-wijs",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a0ba4b-8907-743c-ab57-f49c1cf61cd6","De basisvolgorde van een mededelende zin","de-basisvolgorde-van-een-mededelende-zin",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a0ba4b-8937-790e-a6db-12de4f293c3d","De persoonsvorm op de tweede plaats","de-persoonsvorm-op-de-tweede-plaats",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a0ba4b-8ac7-7991-bf26-9b9c72431320","Inversie na tijd en plaats","inversie-na-tijd-en-plaats",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a0ba4b-8a65-7bbb-93b3-3ca1c28a457f","Het zinskader met twee werkwoorden","het-zinskader-met-twee-werkwoorden",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a0ba4b-8acd-7570-ba56-88ce04558280","Ja-neevragen met inversie","ja-neevragen-met-inversie",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a0ba4b-8cde-7300-830a-aa5794a4dc20","Vraagwoorden in eenvoudige vragen","vraagwoorden-in-eenvoudige-vragen",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a0ba4b-8b7d-745f-abca-1a13bfda9be3","Ontkennen met niet","ontkennen-met-niet",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a0ba4b-8b78-7858-b993-9170c8518752","Ontkennen met geen","ontkennen-met-geen",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a0ba4b-88bf-7ea7-a50c-7274f39cbba0","Bijvoeglijke naamwoorden en de uitzondering bij een het-woord","bijvoeglijke-naamwoorden-en-de-uitzondering-bij-een-het-woord",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":10,"displayOrder":206},"01a0ba4b-8867-7609-97d9-66b3d8eed485","Basisvoorzetsels van plaats en tijd","basisvoorzetsels-van-plaats-en-tijd",40,{"id":208,"title":209,"slug":210,"language":9,"level":10,"displayOrder":211},"01a0ba4b-8a88-7021-be52-48e4aab7ee50","Hoofdtelwoorden en aantallen","hoofdtelwoorden-en-aantallen",41,{"id":213,"title":214,"slug":215,"language":9,"level":10,"displayOrder":216},"01a0ba4b-8bbf-79ca-8709-d00ebc26530e","Rangtelwoorden en datums","rangtelwoorden-en-datums",42,{"id":218,"title":219,"slug":220,"language":9,"level":10,"displayOrder":221},"01a0ba4b-89c8-7d1c-a51c-a16727d1c740","Er is en er zijn","er-is-en-er-zijn",43,{"id":223,"title":224,"slug":225,"language":9,"level":10,"displayOrder":226},"01a0ba4b-8a8d-79ca-af90-3ef40cd6857a","Hoofdzinnen verbinden met en, maar en of","hoofdzinnen-verbinden-met-en-maar-en-of",44,{"id":228,"title":229,"slug":230,"language":9,"level":231,"displayOrder":232},"01a0ba4b-8a56-7bb1-8e39-141f60acfad3","Het trema bij botsende klinkers","het-trema-bij-botsende-klinkers","A2",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":231,"displayOrder":237},"01a0ba4b-883b-76c5-9773-3f9bccb7952d","Accenten voor nadruk en uitspraak","accenten-voor-nadruk-en-uitspraak",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":231,"displayOrder":242},"01a0ba4b-8a9b-706a-b8a6-c298fdf7678a","IJ of ei en au of ou spellen","ij-of-ei-en-au-of-ou-spellen",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":231,"displayOrder":247},"01a0ba4b-89a2-7ab9-b882-800075e3ebda","Eindklanken en wisselingen tussen d en t, v en f, z en s","eindklanken-en-wisselingen-tussen-d-t-v-f-z-s",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":231,"displayOrder":252},"01a0ba4b-8ade-76ea-98a6-573794366d51","Klinker- en medeklinkerspelling in meervouden","klinker-en-medeklinkerspelling-in-meervouden",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":231,"displayOrder":257},"01a0ba4b-8c84-7a25-bf31-1ef3e140aa1c","Verkleinwoorden op -je, -tje, -pje, -etje en -kje","verkleinwoorden-op-je-tje-pje-etje-en-kje",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":231,"displayOrder":262},"01a0ba4b-8c05-77e1-acf4-9db934d69ec5","Spelling van verkleinwoorden na klinkers","spelling-van-verkleinwoorden-na-klinkers",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":231,"displayOrder":267},"01a0ba4b-8beb-7df2-870b-08702c72fb43","Samenstellingen en tussenletters","samenstellingen-en-tussenletters",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":231,"displayOrder":272},"01a0ba4b-8b46-7183-b8ae-e8b35b9b856b","Natuurlijk geslacht bij personen en dieren","natuurlijk-geslacht-bij-personen-en-dieren",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":231,"displayOrder":277},"01a0ba4b-8ce9-79fd-baa9-db2e0cfebf68","Wanneer een lidwoord wegblijft","wanneer-een-lidwoord-wegblijft",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":231,"displayOrder":282},"01a0ba4b-8ba4-7bf2-8240-894d40b179fa","Persoonlijke voornaamwoorden als lijdend en meewerkend voorwerp","persoonlijke-voornaamwoorden-als-lijdend-en-meewerkend-voorwerp",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":231,"displayOrder":287},"01a0ba4b-8d00-7c9f-b91d-b3f67e369916","Wederkerende voornaamwoorden bij dagelijkse handelingen","wederkerende-voornaamwoorden-bij-dagelijkse-handelingen",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":231,"displayOrder":292},"01a0ba4b-89a7-7961-a088-0a996d2d0453","Elkaar als wederkerig voornaamwoord","elkaar-als-wederkerig-voornaamwoord",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":231,"displayOrder":297},"01a0ba4b-8a96-78c9-b1c5-55d9df049328","Iemand, niemand, iets en niets","iemand-niemand-iets-en-niets",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":231,"displayOrder":302},"01a0ba4b-8d42-71df-be56-dbd45ab0ab54","Zelfstandig gebruik van deze, die, dit en dat","zelfstandig-gebruik-van-deze-die-dit-en-dat",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":231,"displayOrder":307},"01a0ba4b-8d4e-7ce5-afab-039fc2d6502d","Zelfstandige bezittelijke voornaamwoorden","zelfstandige-bezittelijke-voornaamwoorden",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":231,"displayOrder":312},"01a0ba4b-89be-7a87-821b-bf950f76af86","Er als aanduiding van een plaats","er-als-aanduiding-van-een-plaats",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":231,"displayOrder":317},"01a0ba4b-8bf6-7bcd-aa24-327a31370122","Scheidbare en onscheidbare werkwoorden herkennen","scheidbare-en-onscheidbare-werkwoorden-herkennen",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":231,"displayOrder":322},"01a0ba4b-8b5f-7453-aab4-af4105a9563b","Onbeklemtoonde voorvoegsels be-, ge-, her-, ont- en ver-","onbeklemtoonde-voorvoegsels-be-ge-her-ont-en-ver",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":231,"displayOrder":327},"01a0ba4b-8a42-7372-b201-afb513dfd163","Het perfectum met hebben","het-perfectum-met-hebben",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":231,"displayOrder":332},"01a0ba4b-8a47-79e1-9e1a-1500b1c262d3","Het perfectum met zijn","het-perfectum-met-zijn",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":231,"displayOrder":337},"01a0ba4b-8a2c-787b-9f4b-71b7dd145f99","'t kofschip en het voltooid deelwoord","het-kofschip",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":231,"displayOrder":342},"01a0ba4b-8c9f-70ac-ae83-6de1c1344585","Voltooide deelwoorden van scheidbare en onscheidbare werkwoorden","voltooide-deelwoorden-van-scheidbare-en-onscheidbare-werkwoorden",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":231,"displayOrder":347},"01a0ba4b-8b73-7a58-8e24-c6390984b8d4","Onregelmatige voltooide deelwoorden","onregelmatige-voltooide-deelwoorden",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":231,"displayOrder":352},"01a0ba4b-8a27-7c1c-af66-7383f8c89dbe","Het imperfectum van regelmatige werkwoorden","het-imperfectum-van-regelmatige-werkwoorden",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":231,"displayOrder":357},"01a0ba4b-8a22-7d3a-a1df-740d81b793b2","Het imperfectum van onregelmatige werkwoorden","het-imperfectum-van-onregelmatige-werkwoorden",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":231,"displayOrder":362},"01a0ba4b-8b96-7433-8cbe-230bd2eb6d68","Perfectum en imperfectum in alledaagse verhalen","perfectum-en-imperfectum-in-alledaagse-verhalen",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":231,"displayOrder":367},"01a0ba4b-8a51-7c31-a505-58ffa2df00cf","Het plusquamperfectum voor een eerder verleden","het-plusquamperfectum-voor-een-eerder-verleden",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":231,"displayOrder":372},"01a0ba4b-8951-71b1-ac16-af18ac47a221","De toekomst met gaan","de-toekomst-met-gaan",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":231,"displayOrder":377},"01a0ba4b-8956-733e-9339-fea32e5ff0ce","De toekomst met zullen","de-toekomst-met-zullen",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":231,"displayOrder":382},"01a0ba4b-8998-7c2b-b340-b502436665c9","Doel uitdrukken met om te","doel-uitdrukken-met-om-te",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":231,"displayOrder":387},"01a0ba4b-8d1d-72a6-961a-ba3b9df2bbdf","Werkwoorden die een te-infinitief krijgen","werkwoorden-die-een-te-infinitief-krijgen",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":231,"displayOrder":392},"01a0ba4b-88a3-7417-8f7b-0a7af50301e1","Bezig zijn met aan het en een infinitief","bezig-zijn-met-aan-het-en-een-infinitief",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":231,"displayOrder":397},"01a0ba4b-8d67-7c7a-a8a4-a90aecfeb651","Zitten, staan, liggen en lopen te","zitten-staan-liggen-en-lopen-te",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":231,"displayOrder":402},"01a0ba4b-8c38-79c0-95eb-c9bab8f41228","Tijd, manier en plaats in het middenstuk","tijd-manier-en-plaats-in-het-middenstuk",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":231,"displayOrder":407},"01a0ba4b-8979-713a-b198-a682e3d84d78","De werkwoordelijke tang in de hoofdzin","de-werkwoordelijke-tang-in-de-hoofdzin",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":231,"displayOrder":412},"01a0ba4b-88ce-7ebd-9d5f-43612bb1f1c5","Bijzinnen met omdat","bijzinnen-met-omdat",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":231,"displayOrder":417},"01a0ba4b-8cef-72d5-a29a-f5ffdc887e45","Want en omdat vergelijken","want-en-omdat-vergelijken",82,{"id":419,"title":420,"slug":421,"language":9,"level":231,"displayOrder":422},"01a0ba4b-8ab3-7bfc-9875-1ec855e5d96e","Inhoudszinnen met dat","inhoudszinnen-met-dat",83,{"id":424,"title":425,"slug":426,"language":9,"level":231,"displayOrder":427},"01a0ba4b-8a9f-7b15-8a5f-35804c226da6","Indirecte ja-neevragen met of","indirecte-ja-neevragen-met-of",84,{"id":429,"title":430,"slug":431,"language":9,"level":231,"displayOrder":432},"01a0ba4b-8ac1-7c50-8d4e-39985be9554a","Inversie na een bijzin","inversie-na-een-bijzin",85,{"id":434,"title":435,"slug":436,"language":9,"level":231,"displayOrder":437},"01a0ba4b-887e-7e76-b9e2-c037c00bbfec","Beleefde verzoeken met even, maar en alstublieft","beleefde-verzoeken-met-even-maar-en-alstublieft",86,{"id":439,"title":440,"slug":441,"language":9,"level":231,"displayOrder":442},"01a0ba4b-8942-7541-b31a-8863dcdd0857","De plaats van niet in de eenvoudige zin","de-plaats-van-niet-in-de-eenvoudige-zin",87,{"id":444,"title":445,"slug":446,"language":9,"level":231,"displayOrder":447},"01a0ba4b-895b-72b5-b26a-e2b99406dc95","De vergrotende en overtreffende trap","de-vergrotende-en-overtreffende-trap",88,{"id":449,"title":450,"slug":451,"language":9,"level":231,"displayOrder":452},"01a0ba4b-8c7e-7e35-9ec2-cc9d688c5fba","Vergelijken met dan en als","vergelijken-met-dan-en-als",89,{"id":454,"title":455,"slug":456,"language":9,"level":231,"displayOrder":457},"01a0ba4b-8c63-7588-9931-4c956065e266","Veel, weinig, genoeg, meer en minder","veel-weinig-genoeg-meer-en-minder",90,{"id":459,"title":460,"slug":461,"language":9,"level":231,"displayOrder":462},"01a0ba4b-8c73-70d5-b945-950d00700878","Veelvoorkomende vaste voorzetselcombinaties","veelvoorkomende-vaste-voorzetselcombinaties",91,{"id":464,"title":465,"slug":466,"language":9,"level":231,"displayOrder":467},"01a0ba4b-8c3f-78c9-926d-2f82bd4bee0f","Tijdsduur met al, sinds, vanaf en gedurende","tijdsduur-met-al-sinds-vanaf-en-gedurende",92,{"id":469,"title":470,"slug":471,"language":9,"level":231,"displayOrder":472},"01a0ba4b-88a7-7681-a830-52fdd77a64aa","Bezitsrelaties met van en apostrof-s","bezitsrelaties-met-van-en-apostrof-s",93,{"id":474,"title":475,"slug":476,"language":9,"level":231,"displayOrder":477},"01a0ba4b-8b6e-7e23-8519-9af18e867efd","Onregelmatige trappen van vergelijking","onregelmatige-trappen-van-vergelijking",94,{"id":479,"title":480,"slug":481,"language":9,"level":231,"displayOrder":482},"01a0ba4b-88c4-7859-852a-22ba4efa3a7a","Bijwoorden van frequentie en graad","bijwoorden-van-frequentie-en-graad",95,{"id":484,"title":485,"slug":486,"language":9,"level":231,"displayOrder":487},"01a0ba4b-8cd8-74ec-852d-9c101777836a","Voorzetsels bij richting en verplaatsing","voorzetsels-bij-richting-en-verplaatsing",96,{"id":489,"title":490,"slug":491,"language":9,"level":492,"displayOrder":493},"01a0ba4b-8d26-7b4b-be17-687d878c0751","Werkwoordspelling van stam tot verleden tijd","werkwoordspelling-van-stam-tot-verleden-tijd","B1",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":492,"displayOrder":498},"01a0ba4b-8c4f-7144-b05f-05ff200ffd47","Tussen-n en tussen-s in samenstellingen","tussen-n-en-tussen-s-in-samenstellingen",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":492,"displayOrder":503},"01a0ba4b-885a-7d0b-9c8a-79a701bd718a","Apostroffen en meervouden van leenwoorden","apostroffen-en-meervouden-van-leenwoorden",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":492,"displayOrder":508},"01a0ba4b-8c18-7c39-8850-4aa863644dc2","Telbare en niet-telbare zelfstandige naamwoorden","telbare-en-niet-telbare-zelfstandige-naamwoorden",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":492,"displayOrder":513},"01a0ba4b-8d56-7170-8598-3f83e20d35d9","Zelfstandige naamwoorden maken met achtervoegsels","zelfstandige-naamwoorden-maken-met-achtervoegsels",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":492,"displayOrder":518},"01a0ba4b-8c8a-748a-a010-6d01a5dc3f4f","Verkleinwoorden voor betekenis en houding","verkleinwoorden-voor-betekenis-en-houding",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":492,"displayOrder":523},"01a0ba4b-8bae-789f-a518-7256f03bc1d0","Presentatief er bij een onbepaald onderwerp","presentatief-er-bij-een-onbepaald-onderwerp",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":492,"displayOrder":528},"01a0ba4b-8af1-72d6-98bb-ea7292642865","Kwantitatief er met aantallen en hoeveelheden","kwantitatief-er-met-aantallen-en-hoeveelheden",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":492,"displayOrder":533},"01a0ba4b-89cd-7ad4-a14d-0ea3aaa695b0","Er met een voorzetsel","er-met-een-voorzetsel",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":492,"displayOrder":538},"01a0ba4b-8a6a-7b57-a92b-93358fecbfe3","Hier- en daarwoorden met een voorzetsel","hier-en-daarwoorden-met-een-voorzetsel",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":492,"displayOrder":543},"01a0ba4b-8a08-7db9-896c-f605ce17aecf","Gesplitste voornaamwoordelijke bijwoorden","gesplitste-voornaamwoordelijke-bijwoorden",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":492,"displayOrder":548},"01a0ba4b-8a92-7104-a45e-2a65bcd86674","Iedereen, alles, men en algemeen je","iedereen-alles-men-en-algemeen-je",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":492,"displayOrder":553},"01a0ba4b-8c5e-77df-a653-814551bdae5e","Vaste wederkerende en wederkerige werkwoorden","vaste-wederkerende-en-wederkerige-werkwoorden",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":492,"displayOrder":558},"01a0ba4b-8b9b-72a6-98d3-2dd2dda56bb7","Perfectum en imperfectum in een samenhangend verhaal","perfectum-en-imperfectum-in-een-samenhangend-verhaal",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":492,"displayOrder":563},"01a0ba4b-8a4c-7cff-a8fa-d1e2e50d01ba","Het plusquamperfectum in tijdsvolgorde","het-plusquamperfectum-in-tijdsvolgorde",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":492,"displayOrder":568},"01a0ba4b-8a3d-74ad-82eb-9a81aa9ae38c","Het perfectum met een modaal werkwoord","het-perfectum-met-een-modaal-werkwoord",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":492,"displayOrder":573},"01a0ba4b-8d7d-75ca-85ab-db19d1769f70","Zullen voor voorspellingen, beloften en aannames","zullen-voor-voorspellingen-beloften-en-aannames",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":492,"displayOrder":578},"01a0ba4b-8d6d-75b7-82bb-ab97af5da2b1","Zou als toekomst vanuit het verleden","zou-als-toekomst-vanuit-het-verleden",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":492,"displayOrder":583},"01a0ba4b-8c49-7dfd-8e7b-f19065381670","Tijdsprongen in verhalen markeren","tijdsprongen-in-verhalen-markeren",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":492,"displayOrder":588},"01a0ba4b-8d22-7010-8019-e829016edf67","Werkwoorden met een vast voorzetsel","werkwoorden-met-een-vast-voorzetsel",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":492,"displayOrder":593},"01a0ba4b-886c-75b9-b640-aace3da13a67","Beginnen, blijven, stoppen en doorgaan als fasewerkwoorden","beginnen-blijven-stoppen-en-doorgaan-als-fasewerkwoorden",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":492,"displayOrder":598},"01a0ba4b-8d3b-7a9f-a2e4-e6e1fd140050","Worden, blijven, blijken en lijken als koppelwerkwoorden","worden-blijven-blijken-en-lijken-als-koppelwerkwoorden",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":492,"displayOrder":603},"01a0ba4b-8d18-71b6-a8e1-a159aa6697c3","Werkwoorden achteraan in de bijzin","werkwoorden-achteraan-in-de-bijzin",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":492,"displayOrder":608},"01a0ba4b-8c54-7240-82d4-46d7ad35a5d4","Twee werkwoorden in de bijzin","twee-werkwoorden-in-de-bijzin",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":492,"displayOrder":613},"01a0ba4b-8cbf-7403-bb48-9f3a39d157e4","Voornaamwoorden en bepalingen in het middenstuk","voornaamwoorden-en-bepalingen-in-het-middenstuk",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":492,"displayOrder":618},"01a0ba4b-893c-7be7-b102-7f79cc64c2f1","De plaats van niet bij werkwoorden en bepalingen","de-plaats-van-niet-bij-werkwoorden-en-bepalingen",122,{"id":620,"title":621,"slug":622,"language":9,"level":492,"displayOrder":623},"01a0ba4b-884d-7c53-9443-5e6c22bcf310","Als, wanneer en toen voor tijd","als-wanneer-en-toen-voor-tijd",123,{"id":625,"title":626,"slug":627,"language":9,"level":492,"displayOrder":628},"01a0ba4b-8c27-7e6e-93d5-e8b43acb0927","Terwijl en toen in beschrijving en verhaal","terwijl-en-toen-in-beschrijving-en-verhaal",124,{"id":630,"title":631,"slug":632,"language":9,"level":492,"displayOrder":633},"01a0ba4b-8ca9-74e1-b5fd-9c2c7b327ec3","Voordat, nadat en totdat","voordat-nadat-en-totdat",125,{"id":635,"title":636,"slug":637,"language":9,"level":492,"displayOrder":638},"01a0ba4b-8ccc-7f50-ac06-a43b549bfa23","Voorwaarden met als en tenzij","voorwaarden-met-als-en-tenzij",126,{"id":640,"title":641,"slug":642,"language":9,"level":492,"displayOrder":643},"01a0ba4b-8c14-7295-8ec8-823481094d8c","Tegenstellingen met hoewel en ook al","tegenstellingen-met-hoewel-en-ook-al",127,{"id":645,"title":646,"slug":647,"language":9,"level":492,"displayOrder":648},"01a0ba4b-8a13-7a97-9d8e-30df8e25cee4","Gevolg uitdrukken met zodat en waardoor","gevolg-uitdrukken-met-zodat-en-waardoor",128,{"id":650,"title":651,"slug":652,"language":9,"level":492,"displayOrder":653},"01a0ba4b-8aa4-7f2c-9483-ca068210593f","Indirecte rede met dat en of","indirecte-rede-met-dat-en-of",129,{"id":655,"title":656,"slug":657,"language":9,"level":492,"displayOrder":658},"01a0ba4b-889a-72b7-b319-38287ecbeed0","Betrekkelijke bijzinnen met die en dat","betrekkelijke-bijzinnen-met-die-en-dat",130,{"id":660,"title":661,"slug":662,"language":9,"level":492,"displayOrder":663},"01a0ba4b-8cd2-7938-8779-ae39d4dc8377","Voorzetsel plus wie en waar plus voorzetsel","voorzetsel-plus-wie-en-waar-plus-voorzetsel",131,{"id":665,"title":666,"slug":667,"language":9,"level":492,"displayOrder":668},"01a0ba4b-8cf4-78eb-866e-888a781e2a62","Wat als betrekkelijk voornaamwoord","wat-als-betrekkelijk-voornaamwoord",132,{"id":670,"title":671,"slug":672,"language":9,"level":492,"displayOrder":673},"01a0ba4b-8896-7047-b4db-4fa96401be6c","Betrekkelijke bijwoorden met waar","betrekkelijke-bijwoorden-met-waar",133,{"id":675,"title":676,"slug":677,"language":9,"level":492,"displayOrder":678},"01a0ba4b-8c0f-74b0-965c-85fbdbf3e755","Te en om te bij infinitiefconstructies","te-en-om-te-bij-infinitiefconstructies",134,{"id":680,"title":681,"slug":682,"language":9,"level":492,"displayOrder":683},"01a0ba4b-8a6f-7ceb-a0f7-d5116fafa9fb","Hoeven te en durven te","hoeven-te-en-durven-te",135,{"id":685,"title":686,"slug":687,"language":9,"level":492,"displayOrder":688},"01a0ba4b-8af5-7504-be93-bd68fa25b103","Laten en doen met een infinitief","laten-en-doen-met-een-infinitief",136,{"id":690,"title":691,"slug":692,"language":9,"level":492,"displayOrder":693},"01a0ba4b-892c-7298-a18f-eca5dc27bed9","De lijdende vorm met worden","de-lijdende-vorm-met-worden",137,{"id":695,"title":696,"slug":697,"language":9,"level":492,"displayOrder":698},"01a0ba4b-896e-7b18-8172-1b381a55ca10","De voltooide lijdende vorm met zijn","de-voltooide-lijdende-vorm-met-zijn",138,{"id":700,"title":701,"slug":702,"language":9,"level":492,"displayOrder":703},"01a0ba4b-8d72-7be2-be7b-5d672d145758","Zou en zouden voor advies en beleefde verzoeken","zou-en-zouden-voor-advies-en-beleefde-verzoeken",139,{"id":705,"title":706,"slug":707,"language":9,"level":492,"displayOrder":708},"01a0ba4b-8bca-7735-b371-9ecae0f90d76","Reële en mogelijke voorwaarden met als","reele-en-mogelijke-voorwaarden-met-als",140,{"id":710,"title":711,"slug":712,"language":9,"level":492,"displayOrder":713},"01a0ba4b-8c78-7a02-91ff-98b545bf9891","Verbanden markeren in verhaal en betoog","verbanden-markeren-in-verhaal-en-betoog",141,{"id":715,"title":716,"slug":717,"language":9,"level":492,"displayOrder":718},"01a0ba4b-8b64-723e-b928-67b424e66aea","Onbepaalde hoeveelheden met wat, enkele en verscheidene","onbepaalde-hoeveelheden-met-wat-enkele-en-verscheidene",142,{"id":720,"title":721,"slug":722,"language":9,"level":492,"displayOrder":723},"01a0ba4b-8bf1-7216-ba74-a4ae3d2ac863","Samenstellingen interpreteren en zelf vormen","samenstellingen-interpreteren-en-zelf-vormen",143,{"id":725,"title":726,"slug":727,"language":9,"level":492,"displayOrder":728},"01a0ba4b-8993-7b0e-a0f7-c69b3304644c","Dit, dat en zo als tekstverwijzers","dit-dat-en-zo-als-tekstverwijzers",144,{"id":730,"title":731,"slug":732,"language":9,"level":492,"displayOrder":733},"01a0ba4b-88d3-7a02-96e8-5ffccdb6ef3e","Bronnen weergeven met afstand en zekerheid","bronnen-weergeven-met-afstand-en-zekerheid",145,{"id":735,"title":736,"slug":737,"language":9,"level":492,"displayOrder":738},"01a0ba4b-8842-774d-8478-b4a6473c8846","Afzwakken en zekerheid doseren","afzwakken-en-zekerheid-doseren",146,{"id":740,"title":741,"slug":742,"language":9,"level":492,"displayOrder":743},"01a0ba4b-8bba-72ef-a8fd-24f8cf944e11","Professioneel register afstemmen op publiek en doel","professioneel-register-afstemmen-op-publiek-en-doel",147,{"id":745,"title":746,"slug":747,"language":9,"level":748,"displayOrder":749},"01a0ba4b-8861-763c-9cb5-3b69f489501a","Assimilatie en klankverbinding in vloeiende spraak","assimilatie-en-klankverbinding-in-vloeiende-spraak","B2",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":748,"displayOrder":754},"01a0ba4b-8d5c-7448-a8ed-cab5ab14cf00","Zinsaccent en intonatie voor nieuwe informatie","zinsaccent-en-intonatie-voor-nieuwe-informatie",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":748,"displayOrder":759},"01a0ba4b-8b33-79ad-828e-5e317f92024a","Moeilijke gevallen van d, t en dt","moeilijke-gevallen-van-d-t-en-dt",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":748,"displayOrder":764},"01a0ba4b-8ae3-7644-92ce-0f7a90f5987d","Koppelteken, trema en tussenletters in samenstellingen","koppelteken-trema-en-tussenletters-in-samenstellingen",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":748,"displayOrder":769},"01a0ba4b-8a81-7a52-bae3-e76afb2579bf","Hoofdletters en leestekens in formele teksten","hoofdletters-en-leestekens-in-formele-teksten",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":748,"displayOrder":774},"01a0ba4b-8b4f-7f0b-a6fc-0c11c749e79d","Nominalisaties in informatieve teksten","nominalisaties-in-informatieve-teksten",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":748,"displayOrder":779},"01a0ba4b-88ba-7f7c-bef5-2a5be5180ac7","Bijvoeglijk gebruikte deelwoorden en hun spelling","bijvoeglijk-gebruikte-deelwoorden-en-hun-spelling",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":748,"displayOrder":784},"01a0ba4b-8d48-7975-926a-10f6a473824f","Zelfstandig gebruikte bijvoeglijke naamwoorden","zelfstandig-gebruikte-bijvoeglijke-naamwoorden",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":748,"displayOrder":789},"01a0ba4b-8b16-795f-adcd-1c534952ca0f","Meerdere functies van er in één zin","meerdere-functies-van-er-in-een-zin",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":748,"displayOrder":794},"01a0ba4b-8d35-7afa-a026-514562d280d4","Woordvolgorde bij presentatief er","woordvolgorde-bij-presentatief-er",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":748,"displayOrder":799},"01a0ba4b-88eb-7905-abcb-7079857bb0f1","Complexe hoeveelheidsconstructies met er","complexe-hoeveelheidsconstructies-met-er",158,{"id":801,"title":802,"slug":803,"language":9,"level":748,"displayOrder":804},"01a0ba4b-8cb3-7b56-b860-963f7c68ebc0","Voornaamwoordelijke bijwoorden voor zaken en personen","voornaamwoordelijke-bijwoorden-voor-zaken-en-personen",159,{"id":806,"title":807,"slug":808,"language":9,"level":748,"displayOrder":809},"01a0ba4b-8ce3-7e7a-9447-28112fcf53da","Waarmee, waarover en waarop in vraag en verwijzing","waarmee-waarover-en-waarop-in-vraag-en-verwijzing",160,{"id":811,"title":812,"slug":813,"language":9,"level":748,"displayOrder":814},"01a0ba4b-8c44-7c98-98ff-211d1b8ec869","Tijdsperspectief kiezen in verhalen","tijdsperspectief-kiezen-in-verhalen",161,{"id":816,"title":817,"slug":818,"language":9,"level":748,"displayOrder":819},"01a0ba4b-8913-7733-9229-19fe08b6598c","De historische tegenwoordige tijd","de-historische-tegenwoordige-tijd",162,{"id":821,"title":822,"slug":823,"language":9,"level":748,"displayOrder":824},"01a0ba4b-8b9f-7deb-a298-15bbf3486984","Perfectum en plusquamperfectum in complexe vertellingen","perfectum-en-plusquamperfectum-in-complexe-vertellingen",163,{"id":826,"title":827,"slug":828,"language":9,"level":748,"displayOrder":829},"01a0ba4b-8c1d-75b0-be8a-3b7b2ae131eb","Temporeel en modaal zullen onderscheiden","temporeel-en-modaal-zullen-onderscheiden",164,{"id":831,"title":832,"slug":833,"language":9,"level":748,"displayOrder":834},"01a0ba4b-8d78-70fd-81a1-803404a3de92","Zou voor onzekerheid en informatie uit tweede hand","zou-voor-onzekerheid-en-informatie-uit-tweede-hand",165,{"id":836,"title":837,"slug":838,"language":9,"level":748,"displayOrder":839},"01a0ba4b-8960-72af-9e97-fa0d7bae46a0","De vervangende infinitief in het perfectum","de-vervangende-infinitief-in-het-perfectum",166,{"id":841,"title":842,"slug":843,"language":9,"level":748,"displayOrder":844},"01a0ba4b-8c9a-711a-866e-0f208e490710","Voltooide constructies met modale werkwoorden","voltooide-constructies-met-modale-werkwoorden",167,{"id":846,"title":847,"slug":848,"language":9,"level":748,"displayOrder":849},"01a0ba4b-8964-7d35-9bef-9ace62f5a404","De volgorde in clusters van drie werkwoorden","de-volgorde-in-clusters-van-drie-werkwoorden",168,{"id":851,"title":852,"slug":853,"language":9,"level":748,"displayOrder":854},"01a0ba4b-8c00-7a1b-a7d0-5306815f481c","Scheidbare werkwoorden in werkwoordclusters","scheidbare-werkwoorden-in-werkwoordclusters",169,{"id":856,"title":857,"slug":858,"language":9,"level":748,"displayOrder":859},"01a0ba4b-8be6-791a-a91b-c4e4e710b4e2","Rode en groene volgorde in de bijzin","rode-en-groene-volgorde-in-de-bijzin",170,{"id":861,"title":862,"slug":863,"language":9,"level":748,"displayOrder":864},"01a0ba4b-894c-7323-870c-d03909e1bad2","De tangconstructie met een lang middenstuk","de-tangconstructie-met-een-lang-middenstuk",171,{"id":866,"title":867,"slug":868,"language":9,"level":748,"displayOrder":869},"01a0ba4b-88c9-784d-8839-3d08c55b5424","Bijzinnen en woordgroepen in de uitloop","bijzinnen-en-woordgroepen-in-de-uitloop",172,{"id":871,"title":872,"slug":873,"language":9,"level":748,"displayOrder":874},"01a0ba4b-8b0d-7305-9280-ef11268ee643","Linksplaatsing en hervatting met een voornaamwoord","linksplaatsing-en-hervatting-met-een-voornaamwoord",173,{"id":876,"title":877,"slug":878,"language":9,"level":748,"displayOrder":879},"01a0ba4b-8abb-778a-b78f-b3f5d8855135","Inversie na complexe vooropplaatsing","inversie-na-complexe-vooropplaatsing",174,{"id":881,"title":882,"slug":883,"language":9,"level":748,"displayOrder":884},"01a0ba4b-8aae-7a6c-aa8f-c49cfb96327a","Ingebedde vragen en vraagwoordzinnen","ingebedde-vragen-en-vraagwoordzinnen",175,{"id":886,"title":887,"slug":888,"language":9,"level":748,"displayOrder":889},"01a0ba4b-8b5a-7274-8fbb-cfe29611a76a","Omdat, doordat, aangezien en want","omdat-doordat-aangezien-en-want",176,{"id":891,"title":892,"slug":893,"language":9,"level":748,"displayOrder":894},"01a0ba4b-8a75-73ce-bdd3-8c7e5ca3f31d","Hoewel, ofschoon, ondanks en desondanks","hoewel-ofschoon-ondanks-en-desondanks",177,{"id":896,"title":897,"slug":898,"language":9,"level":748,"displayOrder":899},"01a0ba4b-8848-7308-ae1b-5e9b078a21d2","Als, indien, mits en tenzij voor voorwaarden","als-indien-mits-en-tenzij-voor-voorwaarden",178,{"id":901,"title":902,"slug":903,"language":9,"level":748,"displayOrder":904},"01a0ba4b-89d2-7e0b-a15d-e6131d8f633e","Evenredige vergelijking met hoe en des te","evenredige-vergelijking-met-hoe-en-des-te",179,{"id":906,"title":907,"slug":908,"language":9,"level":748,"displayOrder":909},"01a0ba4b-8875-7a7f-ba1e-d067a39069c3","Beknopte bepalingen met tegenwoordige en voltooide deelwoorden","beknopte-bepalingen-met-tegenwoordige-en-voltooide-deelwoorden",180,{"id":911,"title":912,"slug":913,"language":9,"level":748,"displayOrder":914},"01a0ba4b-8883-72cc-98a4-94343e4f5bfc","Beperkende en uitbreidende betrekkelijke bijzinnen","beperkende-en-uitbreidende-betrekkelijke-bijzinnen",181,{"id":916,"title":917,"slug":918,"language":9,"level":748,"displayOrder":919},"01a0ba4b-8932-78a6-addf-7b2435a81866","De onpersoonlijke lijdende vorm met er","de-onpersoonlijke-lijdende-vorm-met-er",182,{"id":921,"title":922,"slug":923,"language":9,"level":748,"displayOrder":924},"01a0ba4b-8b91-7518-a27d-a7365466884d","Passieve zinnen met modale en voltooide vormen","passieve-zinnen-met-modale-en-voltooide-vormen",183,{"id":926,"title":927,"slug":928,"language":9,"level":748,"displayOrder":929},"01a0ba4b-8927-7af2-8bec-06615ad26161","De krijgen-constructie bij overdracht","de-krijgen-constructie-bij-overdracht",184,{"id":931,"title":932,"slug":933,"language":9,"level":748,"displayOrder":934},"01a0ba4b-898e-78cd-bd1a-d5a07ca9ccf6","Directe en indirecte rede met tijd- en plaatsverschuiving","directe-en-indirecte-rede-met-tijd-en-plaatsverschuiving",185,{"id":936,"title":937,"slug":938,"language":9,"level":748,"displayOrder":939},"01a0ba4b-889e-793d-ba6f-5dae28eafedf","Bevelen en verzoeken indirect weergeven","bevelen-en-verzoeken-indirect-weergeven",186,{"id":941,"title":942,"slug":943,"language":9,"level":748,"displayOrder":944},"01a0ba4b-8d06-7972-a5b6-8cb6a050167e","Wel, toch, even, maar, eens en nou als modale partikels","wel-toch-even-maar-eens-en-nou-als-modale-partikels",187,{"id":946,"title":947,"slug":948,"language":9,"level":748,"displayOrder":949},"01a0ba4b-88e1-7670-ad5e-b5ad8a0af8b9","Combinaties van modale partikels en hun intonatie","combinaties-van-modale-partikels-en-hun-intonatie",188,{"id":951,"title":952,"slug":953,"language":9,"level":748,"displayOrder":954},"01a0ba4b-8c94-7d02-9e7d-fb006bb9593c","Verwijzing en signaalwoorden in een betoog","verwijzing-en-signaalwoorden-in-een-betoog",189,{"id":956,"title":957,"slug":958,"language":9,"level":748,"displayOrder":959},"01a0ba4b-89dd-718f-8ee2-37a48218817e","Formele e-mails, verslagen en adviezen structureren","formele-e-mails-verslagen-en-adviezen-structureren",190,{"id":961,"title":962,"slug":963,"language":9,"level":748,"displayOrder":964},"01a0ba4b-8bb3-7544-aa39-faa0ecdb8456","Productieve afleidingen en nominalisaties","productieve-afleidingen-en-nominalisaties",191,{"id":966,"title":967,"slug":968,"language":9,"level":748,"displayOrder":969},"01a0ba4b-8b08-7855-bf64-93e9361e6c98","Lidwoordkeuze bij abstracte, institutionele en stoffelijke namen","lidwoordkeuze-bij-abstracte-institutionele-en-stoffelijke-namen",192,{"id":971,"title":972,"slug":973,"language":9,"level":748,"displayOrder":974},"01a0ba4b-8902-7e43-9b3b-a4bedec4bce1","Creatieve woordvorming met samenstelling en afleiding","creatieve-woordvorming-met-samenstelling-en-afleiding",193,{"id":976,"title":977,"slug":978,"language":9,"level":748,"displayOrder":979},"01a0ba4b-8b8c-7138-ac2b-739b5849b7cd","Parenthetische toevoegingen en tussenzinnen","parenthetische-toevoegingen-en-tussenzinnen",194,{"id":981,"title":982,"slug":983,"language":9,"level":984,"displayOrder":985},"01a0ba4b-8c59-744f-9954-4dad96d6b47c","Uitspraakreductie en verzorgd spreken per situatie","uitspraakreductie-en-verzorgd-spreken-per-situatie","C1",195,{"id":987,"title":988,"slug":989,"language":9,"level":984,"displayOrder":990},"01a0ba4b-8aff-7801-ad31-043ec2109822","Leestekens in lange en gelaagde zinnen","leestekens-in-lange-en-gelaagde-zinnen",196,{"id":992,"title":993,"slug":994,"language":9,"level":984,"displayOrder":995},"01a0ba4b-89b3-7a37-8149-77c0f8601174","Engelse leenwerkwoorden volgens de Nederlandse spelling","engelse-leenwerkwoorden-volgens-de-nederlandse-spelling",197,{"id":997,"title":998,"slug":999,"language":9,"level":984,"displayOrder":1000},"01a0ba4b-8a18-79ef-b865-80be3240a8eb","Grensgevallen tussen bijvoeglijk naamwoord en bijwoord","grensgevallen-tussen-bijvoeglijk-naamwoord-en-bijwoord",198,{"id":1002,"title":1003,"slug":1004,"language":9,"level":984,"displayOrder":1005},"01a0ba4b-8891-7b07-8277-2d09f93097aa","Betekenisverschillen door de- en het-variatie","betekenisverschillen-door-de-en-het-variatie",199,{"id":1007,"title":1008,"slug":1009,"language":9,"level":984,"displayOrder":1010},"01a0ba4b-8c8f-7a74-90b3-6f9644477629","Verwijsketens zonder dubbelzinnige voornaamwoorden","verwijsketens-zonder-dubbelzinnige-voornaamwoorden",200,{"id":1012,"title":1013,"slug":1014,"language":9,"level":984,"displayOrder":1015},"01a0ba4b-89c3-7d86-9a4b-b0273f2b3875","Er, daar en hier in vaste uitdrukkingen","er-daar-en-hier-in-vaste-uitdrukkingen",201,{"id":1017,"title":1018,"slug":1019,"language":9,"level":984,"displayOrder":1020},"01a0ba4b-8cae-76c5-9faa-a78c7c473a99","Voornaamwoordelijke bijwoorden in spreektaal en schrijftaal","voornaamwoordelijke-bijwoorden-in-spreektaal-en-schrijftaal",202,{"id":1022,"title":1023,"slug":1024,"language":9,"level":984,"displayOrder":1025},"01a0ba4b-89d7-7dd1-857e-c54664898a97","Fase, duur en voltooiing als aspectuele keuze","fase-duur-en-voltooiing-als-aspectuele-keuze",203,{"id":1027,"title":1028,"slug":1029,"language":9,"level":984,"displayOrder":1030},"01a0ba4b-8c22-7563-a522-69538e76339c","Temporeel gezichtspunt en verschuivende verteltijd","temporeel-gezichtspunt-en-verschuivende-verteltijd",204,{"id":1032,"title":1033,"slug":1034,"language":9,"level":984,"displayOrder":1035},"01a0ba4b-8969-7930-8953-bd06179ab5dc","De voltooid toekomende tijd","de-voltooid-toekomende-tijd",205,{"id":1037,"title":1038,"slug":1039,"language":9,"level":984,"displayOrder":1040},"01a0ba4b-8973-7d1b-8b6e-5bf91a6590b7","De voltooide voorwaardelijke wijs met zou hebben","de-voltooide-voorwaardelijke-wijs-met-zou-hebben",206,{"id":1042,"title":1043,"slug":1044,"language":9,"level":984,"displayOrder":1045},"01a0ba4b-8b29-73b7-91cf-a8afeb39d069","Modale betekenis in voltooide werkwoordgroepen","modale-betekenis-in-voltooide-werkwoordgroepen",207,{"id":1047,"title":1048,"slug":1049,"language":9,"level":984,"displayOrder":1050},"01a0ba4b-8c2d-76cd-9ebc-07db702f03d3","Thema, focus en informatiestructuur","thema-focus-en-informatiestructuur",208,{"id":1052,"title":1053,"slug":1054,"language":9,"level":984,"displayOrder":1055},"01a0ba4b-89f2-7749-80e8-de5d8cb78a96","Gemarkeerde woordvolgorde en topicalisatie","gemarkeerde-woordvolgorde-en-topicalisatie",209,{"id":1057,"title":1058,"slug":1059,"language":9,"level":984,"displayOrder":1060},"01a0ba4b-8bc5-70b7-8a4d-a21b38109f60","Rechtsplaatsing en hervatting in gesproken taal","rechtsplaatsing-en-hervatting-in-gesproken-taal",210,{"id":1062,"title":1063,"slug":1064,"language":9,"level":984,"displayOrder":1065},"01a0ba4b-8b54-7c00-8aca-7e8e582da32e","Objecten en bijwoorden herschikken in het middenstuk","objecten-en-bijwoorden-herschikken-in-het-middenstuk",211,{"id":1067,"title":1068,"slug":1069,"language":9,"level":984,"displayOrder":1070},"01a0ba4b-8887-7cfc-b8f4-4cf982a9ac4e","Bereik en contrast van ontkenning","bereik-en-contrast-van-ontkenning",212,{"id":1072,"title":1073,"slug":1074,"language":9,"level":984,"displayOrder":1075},"01a0ba4b-89e7-79e6-91ef-b0c19b27243d","Gedeeltelijke ontkenning met niet alle en niet altijd","gedeeltelijke-ontkenning-met-niet-alle-en-niet-altijd",213,{"id":1077,"title":1078,"slug":1079,"language":9,"level":984,"displayOrder":1080},"01a0ba4b-8d0c-7663-9634-cf27c57e8c93","Werkwoordclusters met vier of meer werkwoorden","werkwoordclusters-met-vier-of-meer-werkwoorden",214,{"id":1082,"title":1083,"slug":1084,"language":9,"level":984,"displayOrder":1085},"01a0ba4b-88f9-7de1-b7d9-7a39d387c57c","Controle en onderwerpsinterpretatie bij infinitieven","controle-en-onderwerpsinterpretatie-bij-infinitieven",215,{"id":1087,"title":1088,"slug":1089,"language":9,"level":984,"displayOrder":1090},"01a0ba4b-8ca3-7f9d-a41a-ff74ee12a783","Voltooide infinitieven met te hebben en te zijn","voltooide-infinitieven-met-te-hebben-en-te-zijn",216,{"id":1092,"title":1093,"slug":1094,"language":9,"level":984,"displayOrder":1095},"01a0ba4b-88f0-70e2-9e9e-aeff8e20f4f3","Concessieve en adversatieve verbanden nuanceren","concessieve-en-adversatieve-verbanden-nuanceren",217,{"id":1097,"title":1098,"slug":1099,"language":9,"level":984,"displayOrder":1100},"01a0ba4b-8b82-7268-bc28-ef8b5721f063","Oorzaak, reden en aanleiding zorgvuldig onderscheiden","oorzaak-reden-en-aanleiding-zorgvuldig-onderscheiden",218,{"id":1102,"title":1103,"slug":1104,"language":9,"level":984,"displayOrder":1105},"01a0ba4b-88fe-7659-8bc8-0184591a1bde","Correlatieve verbindingen met zowel, noch en niet alleen","correlatieve-verbindingen-met-zowel-noch-en-niet-alleen",219,{"id":1107,"title":1108,"slug":1109,"language":9,"level":984,"displayOrder":1110},"01a0ba4b-887a-74c2-87f8-77fe0964b1cb","Beknopte bijzinnen en weggelaten zinsdelen","beknopte-bijzinnen-en-weggelaten-zinsdelen",220,{"id":1112,"title":1113,"slug":1114,"language":9,"level":984,"displayOrder":1115},"01a0ba4b-8cfa-7a61-a334-17199be89a16","Wat na een hele zin als antecedent","wat-na-een-hele-zin-als-antecedent",221,{"id":1117,"title":1118,"slug":1119,"language":9,"level":984,"displayOrder":1120},"01a0ba4b-8afa-7647-8e1d-1e7da7628e95","Leestekens bij beperkende en uitbreidende bijzinnen","leestekens-bij-beperkende-en-uitbreidende-bijzinnen",222,{"id":1122,"title":1123,"slug":1124,"language":9,"level":984,"displayOrder":1125},"01a0ba4b-8b24-73d8-96ae-b307e7d5256b","Meervoudige inbedding leesbaar houden","meervoudige-inbedding-leesbaar-houden",223,{"id":1127,"title":1128,"slug":1129,"language":9,"level":984,"displayOrder":1130},"01a0ba4b-8a1d-7b36-8670-8808d38edfec","Handelende personen weglaten in passieve teksten","handelende-personen-weglaten-in-passieve-teksten",224,{"id":1132,"title":1133,"slug":1134,"language":9,"level":984,"displayOrder":1135},"01a0ba4b-8853-7c23-a983-3c417e58cf87","Alternatieven voor het passief met men, ze en krijgen","alternatieven-voor-het-passief-met-men-ze-en-krijgen",225,{"id":1137,"title":1138,"slug":1139,"language":9,"level":984,"displayOrder":1140},"01a0ba4b-8a0e-740f-97f4-d2092114c6cb","Gestapelde modale partikels en subtiele houding","gestapelde-modale-partikels-en-subtiele-houding",226,{"id":1142,"title":1143,"slug":1144,"language":9,"level":984,"displayOrder":1145},"01a0ba4b-88dc-7d42-a759-f7d4735e1320","Cohesie in academische en beschouwende teksten","cohesie-in-academische-en-beschouwende-teksten",227,{"id":1147,"title":1148,"slug":1149,"language":9,"level":984,"displayOrder":1150},"01a0ba4b-8b4a-7f47-b04f-e46c34bc07ff","Nominale en verbale stijl afwisselen","nominale-en-verbale-stijl-afwisselen",228,{"id":1152,"title":1153,"slug":1154,"language":9,"level":984,"displayOrder":1155},"01a0ba4b-8c0a-73f0-bced-c55e50a93cf9","Standaardtaal in Nederland en België vergelijken","standaardtaal-in-nederland-en-belgie-vergelijken",229,{"id":1157,"title":1158,"slug":1159,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1161},"01a0ba4b-8bd5-708c-948e-9c05d67bd8bf","Regionale uitspraakvariatie herkennen en interpreteren","regionale-uitspraakvariatie-herkennen-en-interpreteren","C2",230,{"id":1163,"title":1164,"slug":1165,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1166},"01a0ba4b-89fd-78a1-bcd5-e31c7323d0a3","Genitiefresten en oude naamvallen in vaste uitdrukkingen","genitiefresten-en-oude-naamvallen-in-vaste-uitdrukkingen",231,{"id":1168,"title":1169,"slug":1170,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1171},"01a0ba4b-88f4-78c3-91da-9a8628961b2a","Congruentie bij complexe onderwerpen en grensgevallen","congruentie-bij-complexe-onderwerpen-en-grensgevallen",232,{"id":1173,"title":1174,"slug":1175,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1176},"01a0ba4b-8cb9-7469-80c5-629be98648f5","Voornaamwoordelijke verwijzing in juridische en academische teksten","voornaamwoordelijke-verwijzing-in-juridische-en-academische-teksten",233,{"id":1178,"title":1179,"slug":1180,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1181},"01a0ba4b-88e6-797c-a1c4-643afba9bfb1","Complex en idiomatisch gebruik van er","complex-en-idiomatisch-gebruik-van-er",234,{"id":1183,"title":1184,"slug":1185,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1186},"01a0ba4b-8a03-722f-a5ea-8f396ec56e85","Gespleten voornaamwoordelijke bijwoorden en voorzetselstranding","gespleten-voornaamwoordelijke-bijwoorden-en-voorzetselstranding",235,{"id":1188,"title":1189,"slug":1190,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1191},"01a0ba4b-8c32-7aac-8a75-d2072a4e667e","Tijd en gezichtspunt in de vrije indirecte rede","tijd-en-gezichtspunt-in-de-vrije-indirecte-rede",236,{"id":1193,"title":1194,"slug":1195,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1196},"01a0ba4b-8b11-7b97-af3f-dbd6f5d143cd","Literaire verschuivingen tussen verteltijden","literaire-verschuivingen-tussen-verteltijden",237,{"id":1198,"title":1199,"slug":1200,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1201},"01a0ba4b-89b9-70b4-8c4d-c943d8d660ee","Epistemische toekomst en voorwaardelijkheid","epistemische-toekomst-en-voorwaardelijkheid",238,{"id":1203,"title":1204,"slug":1205,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1206},"01a0ba4b-8b69-757c-b5df-effc104eaa56","Onpersoonlijke constructies in academische en ambtelijke stijl","onpersoonlijke-constructies-in-academische-en-ambtelijke-stijl",239,{"id":1208,"title":1209,"slug":1210,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1211},"01a0ba4b-888c-7d5c-9447-04bde8300fef","Betekenisverschillen door complexe clustervolgorde","betekenisverschillen-door-complexe-clustervolgorde",240,{"id":1213,"title":1214,"slug":1215,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1216},"01a0ba4b-8d12-7729-8b99-dca7365e1309","Werkwoordclustervolgorde in Nederland en België","werkwoordclustervolgorde-in-nederland-en-belgie",241,{"id":1218,"title":1219,"slug":1220,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1221},"01a0ba4b-882a-7ef6-b063-406970da6735","Absolute constructies in formele teksten","absolute-constructies-in-formele-teksten",242,{"id":1223,"title":1224,"slug":1225,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1226},"01a0ba4b-8b40-77ec-bfb4-30b5846d6379","Naamwoordzinnen en zinnen zonder persoonsvorm","naamwoordzinnen-en-zinnen-zonder-persoonsvorm",243,{"id":1228,"title":1229,"slug":1230,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1231},"01a0ba4b-89ac-7c9a-a4da-858c8f8ecd4f","Ellips en samentrekking over zinsgrenzen heen","ellips-en-samentrekking-over-zinsgrenzen-heen",244,{"id":1233,"title":1234,"slug":1235,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1236},"01a0ba4b-8d61-7e1a-87a6-70dde79c73d0","Zinsvervlechting in gesproken en geschreven taal","zinsvervlechting-in-gesproken-en-geschreven-taal",245,{"id":1238,"title":1239,"slug":1240,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1241},"01a0ba4b-89ed-704e-bf7b-44aab5189ed0","Gemarkeerde ontkenning met pas, slechts en niet dan","gemarkeerde-ontkenning-met-pas-slechts-en-niet-dan",246,{"id":1243,"title":1244,"slug":1245,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1246},"01a0ba4b-8cc6-7a1b-8246-44834fdc4a02","Voorwaardelijke inversie met mocht, ware en had","voorwaardelijke-inversie-met-mocht-ware-en-had",247,{"id":1248,"title":1249,"slug":1250,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1251},"01a0ba4b-89f8-70a8-8988-9f838f3c6926","Gemengde en impliciete tegenfeitelijke voorwaarden","gemengde-en-impliciete-tegenfeitelijke-voorwaarden",248,{"id":1253,"title":1254,"slug":1255,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1256},"01a0ba4b-8bda-78df-936f-3cdf804428fc","Resten van de aanvoegende wijs","resten-van-de-aanvoegende-wijs",249,{"id":1258,"title":1259,"slug":1260,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1261},"01a0ba4b-8989-7325-a700-764e2b152bfe","Dienen te, behoren te en geacht worden te","dienen-te-behoren-te-en-geacht-worden-te",250,{"id":1263,"title":1264,"slug":1265,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1266},"01a0ba4b-8b2e-71b9-bb2b-62eae7a54f1d","Modale partikels voor ironie en afstand","modale-partikels-voor-ironie-en-afstand",251,{"id":1268,"title":1269,"slug":1270,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1271},"01a0ba4b-8be0-7294-83e0-8db09c7564c6","Retorische vragen en stilistische inversie","retorische-vragen-en-stilistische-inversie",252,{"id":1273,"title":1274,"slug":1275,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1276},"01a0ba4b-8aa9-7bec-bae9-d3ded87541e1","Informatiedichtheid en ritme in complexe teksten","informatiedichtheid-en-ritme-in-complexe-teksten",253,{"id":1278,"title":1279,"slug":1280,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1281},"01a0ba4b-88d8-7307-a2c4-2f08400c6d26","Citaten, parafrases en meerstemmige indirecte rede","citaten-parafrases-en-meerstemmige-indirecte-rede",254,{"id":1283,"title":1284,"slug":1285,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1286},"01a0ba4b-8ad8-774e-b512-9e2bd067e629","Juridisch en bestuurlijk Nederlands ontleden","juridisch-en-bestuurlijk-nederlands-ontleden",255,{"id":1288,"title":1289,"slug":1290,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1291},"01a0ba4b-8b3a-74ed-8eb1-8d7b1a9f58cb","Morfosyntaxis in Nederlands-Nederlands en Belgisch-Nederlands","morfosyntaxis-in-nederlands-nederlands-en-belgisch-nederlands",256,{"id":1293,"title":1294,"slug":1295,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1296},"01a0ba4b-8983-76d8-a278-981528f599d4","Dialect, omgangstaal en standaardtaal doelgericht plaatsen","dialect-omgangstaal-en-standaardtaal-doelgericht-plaatsen",257,{"id":821,"title":822,"slug":823,"seoDescription":1298,"content":1299,"language":9,"level":748,"displayOrder":824,"grammarTopics":1300,"createdAt":1306,"updatedAt":1307,"vocabularyLists":1308,"primaryTopicHub":1621,"readyImages":1623},"Leer perfectum en plusquamperfectum in complexe vertellingen gebruiken om vertelperspectief, voltooiing en eerdere gebeurtenissen helder te ordenen.","## Meerdere tijdslagen in één vertelling\n\nEen complexe vertelling beweegt vaak tussen het spreekmoment, een centraal moment in het verleden en gebeurtenissen die daar nog vóór liggen. De werkwoordstijd helpt de lezer om die lagen te volgen, maar werkt altijd samen met de context en tijdsbepalingen.\n\n:::example\nVorige week **heb ik ontdekt** waarom het kantoor dinsdag leeg was. Toen ik die ochtend aankwam, **waren** mijn collega's al **vertrokken**. De manager **had** maandagavond onverwacht een ontruiming **aangekondigd**.\n:::\n\nDe ontdekking wordt vanuit het heden als afgerond gepresenteerd. De aankomst vormt een verleden referentiepunt. Het vertrek en de aankondiging liggen vóór dat punt. Niet de volgorde van de zinnen, maar de gekozen tijdsrelaties bepalen hoe je het verhaal begrijpt.\n\n## De twee vormen naast elkaar\n\nHet **perfectum** bestaat uit een tegenwoordige vorm van **hebben** of **zijn** plus een voltooid deelwoord. Het **plusquamperfectum** gebruikt de verleden vorm van hetzelfde hulpwerkwoord.\n\n| Hulpwerkwoord | Perfectum | Plusquamperfectum |\n|---|---|---|\n| hebben | Ik **heb het bericht gelezen**. | Ik **had het bericht gelezen**. |\n| hebben | De onderzoekers **hebben de fout gevonden**. | De onderzoekers **hadden de fout gevonden**. |\n| zijn | Zij **is vroeg vertrokken**. | Zij **was vroeg vertrokken**. |\n| zijn | De gasten **zijn aangekomen**. | De gasten **waren aangekomen**. |\n\nDe keuze tussen **hebben** en **zijn** blijft dus dezelfde als in andere voltooide tijden. In een bijzin staat het werkwoordcluster meestal achteraan: *omdat de manager de wijziging niet **had aangekondigd***.\n\n## Het perfectum kijkt vaak vanuit het heden terug\n\nMet het perfectum presenteer je een gebeurtenis als voltooid vóór het spreekmoment. In een vertelling kan die gebeurtenis een actuele aanleiding, een resultaat of een samenvatting vormen.\n\n- **Ik heb eindelijk begrepen** wat er die avond gebeurde. — actuele uitkomst\n- **De politie heeft drie getuigen gehoord.** — afgeronde ontwikkeling in een bericht\n- **We hebben veel meegemaakt, maar alles is goed afgelopen.** — terugblik en afronding\n\nHet perfectum betekent niet simpelweg *het meest recente verleden*. Een gebeurtenis van jaren geleden kan in het perfectum staan als de spreker haar vanuit het heden als relevant of afgerond presenteert.\n\n:::note\nIn een doorlopend verhaal staat de centrale verhaallijn vaak in het imperfectum: *Ik liep naar binnen en zag de brief.* Het perfectum kan daarbuiten de terugblik openen of afsluiten. Dat is een tendens, geen verbod op andere combinaties.\n:::\n\n## Het plusquamperfectum kijkt terug vanaf een verleden punt\n\nHet plusquamperfectum markeert dat een handeling of toestand al voltooid was vóór een **referentiepunt in het verleden**.\n\n:::example\nGisteren **heb ik** mijn boek **teruggevonden**. Ik **had** het in de trein **laten liggen**.\n\nHet terugvinden ligt vóór nu en staat in het perfectum. Het laten liggen gebeurde vóór het terugvinden en staat in het plusquamperfectum.\n:::\n\nHet referentiepunt hoeft niet altijd letterlijk genoemd te worden. In *De deur zat op slot. Iemand had het slot vervangen* levert de eerste zin het verleden kader waarvóór de vervanging plaatsvond.\n\n:::warning\nGebruik het plusquamperfectum niet automatisch voor de oudste datum in een tekst. Het is nodig wanneer je een gebeurtenis als eerder presenteert ten opzichte van een relevant verleden punt.\n:::\n\n## Een terugblik openen en uitwerken\n\nBij een langere terugblik hoeft niet elk werkwoord in het plusquamperfectum te blijven. Je kunt de eerdere tijdslaag ermee openen. Zodra een duidelijke tijdsbepaling die laag vasthoudt, kan het imperfectum de gebeurtenissen binnen die scène verder vertellen.\n\n:::example\nToen ik de kamer binnenkwam, herkende ik Samira meteen. We **hadden elkaar** tien jaar eerder **ontmoet**. Het **was** zomer en we **werkten** in hetzelfde café. Na het werk **praatten** we vaak tot diep in de nacht.\n:::\n\n**Hadden ontmoet** verplaatst de lezer naar een eerder verleden. Daarna maken *tien jaar eerder* en de context duidelijk dat **was**, **werkten** en **praatten** bij die vroegere periode horen. Een lange reeks vormen in het plusquamperfectum kan grammaticaal mogelijk zijn, maar onnodig zwaar worden.\n\n## Terugkeren naar de centrale verhaallijn\n\nMarkeer ook wanneer de terugblik eindigt. Tijdsaanduidingen en een passend werkwoord helpen de lezer terug naar het centrale verleden.\n\n| Beweging | Mogelijke markering | Voorbeeld |\n|---|---|---|\n| naar een eerder verleden | daarvoor, eerder, de vorige dag | **Eerder had** niemand het probleem **gemeld**. |\n| binnen de terugblik | destijds, toen, in die periode | **Destijds werkte** ze in Rotterdam. |\n| terug naar de hoofdlijn | die ochtend, op dat moment, weer | **Op dat moment ging** de telefoon weer. |\n| naar het spreekmoment | nu, sindsdien, inmiddels | **Sindsdien heb ik** haar niet meer **gezien**. |\n\nEen wisseling van werkwoordstijd zonder duidelijk perspectief kan op een fout lijken. Een gemotiveerde wisseling laat juist zien dat het vertelstandpunt verandert.\n\n## Voegwoorden helpen, maar kiezen niet alleen\n\nWoorden als **nadat**, **voordat**, **toen**, **al** en **nog nooit** maken tijdsrelaties zichtbaar. Ze bepalen de werkwoordstijd niet los van de rest van de zin.\n\n- Bij een verhaallijn in het verleden heeft na **nadat** een voltooide tijd de voorkeur: *Nadat ze het dossier **had gelezen**, belde ze de advocaat.*\n- Met **toen** kan de relatie verschillen: *Toen ze het dossier **las**, maakte ze aantekeningen* beschrijft gelijktijdigheid; *Toen ze het dossier **had gelezen**, belde ze* markeert voltooiing vóór het bellen.\n- Met **voordat** is de volgorde al duidelijk, maar de tijdsvorm voegt perspectief toe: *Voordat hij vertrok, controleerde hij de deur* en *Voordat hij vertrok, had hij de route al gecontroleerd* leggen andere verbanden.\n\n:::tip\nTeken bij een ingewikkelde alinea eerst drie lijnen: **nu**, **centraal verleden** en **eerder verleden**. Plaats elke gebeurtenis en kies daarna de tijdsvorm die het gekozen perspectief zichtbaar maakt.\n:::\n\n## Een vertelling tijdstechnisch controleren\n\nLoop een complexe vertelling in deze volgorde na:\n\n1. Bepaal vanuit welk moment iedere passage wordt verteld.\n2. Zoek het centrale referentiepunt in het verleden.\n3. Gebruik het plusquamperfectum waar een eerdere voltooiing relevant is.\n4. Houd een langere terugblik leesbaar met duidelijke tijdankers.\n5. Markeer de terugkeer naar de centrale verhaallijn of naar het heden.\n6. Controleer of **hebben** en **zijn** correct gekozen zijn.\n\nEen goede vertelling volgt dus geen formule als *eerste gebeurtenis = plusquamperfectum*. De schrijver kiest een perspectief en geeft de lezer genoeg grammaticale en lexicale signalen om elke tijdslaag te herkennen.",[1301],{"id":1302,"name":1303,"level":748,"language":9,"isCompleted":1304,"completionPercentage":1305,"totalExercises":41,"completedExercises":1305},"01a0ba4b-87d6-7b71-b4f5-f2e1c0d6131e","Verteltijd en tijdsperspectief sturen",false,0,"2026-09-19T15:31:48+00:00","2026-10-11T12:53:41+00:00",[1309],{"id":1310,"title":1311,"vocabularyListWords":1312,"isPublished":1320},"01a0ba4c-5032-7d61-87e8-1923e6fddaa9","Kernwoorden bij Perfectum en plusquamperfectum in complexe vertellingen",[1313,1322,1340,1361,1374,1382,1390,1402,1410,1418,1426,1434,1442,1450,1458,1466,1474,1482,1490,1507,1519,1527,1535,1551,1564,1576,1586,1597,1605,1613],{"id":1314,"vocabularyWord":1315,"displayOrder":26},"01a0ba4c-5032-7e3d-87e8-1923e8bb68cc",{"id":1316,"word":1317,"frequency":11,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1318,"partsOfSpeech":1319,"audio":1320,"audioUrl":1321},"01a0ba4b-dbfc-7699-85a8-e807b2c08d43","hulpwerkwoord","tts_434399191693763e_nl-NL.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_434399191693763e_nl-NL.mp3",{"id":1323,"vocabularyWord":1324,"displayOrder":31},"01a0ba4c-5032-7e5d-87e8-1923e99a996f",{"id":1325,"word":1326,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1327,"partsOfSpeech":1328,"audio":1320,"audioUrl":1339},"01a0ba4b-d53f-7c67-85eb-3b9922c23a39","hebben","tts_3fae4853c243bafc_nl-NL.mp3",[1329,1334],{"id":1330,"partOfSpeech":1331,"definition":1332,"exampleSentences":1333,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d564-783b-97f9-ade231f4c857","VERB","Iets bezitten, bij je dragen of kunnen gebruiken.","Wij hebben twee fietsen.",{"id":1335,"partOfSpeech":1336,"definition":1337,"exampleSentences":1338,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d564-77f7-97f9-ade231e70113","AUXILIARY_VERB","Een hulpwerkwoord waarmee je bij veel werkwoorden de voltooide tijd maakt.","Ze hebben de deur gesloten.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3fae4853c243bafc_nl-NL.mp3",{"id":1341,"vocabularyWord":1342,"displayOrder":36},"01a0ba4c-5032-7e79-87e8-1923e9d6fdc6",{"id":1343,"word":1344,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1345,"partsOfSpeech":1346,"audio":1320,"audioUrl":1360},"01a0ba4b-d79d-7992-a05f-482e3a79eb3b","zijn","tts_ceb8d8b36d305a53_nl-NL.mp3",[1347,1351,1356],{"id":1348,"partOfSpeech":1336,"definition":1349,"exampleSentences":1350,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d7df-76f3-a2d4-348800f43663","Een hulpwerkwoord waarmee je bij bepaalde werkwoorden de voltooide tijd maakt.","We zijn gisteren vroeg vertrokken.",{"id":1352,"partOfSpeech":1353,"definition":1354,"exampleSentences":1355,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d7df-778f-a2d4-34880166a8ed","PRONOUN","Een bezittelijk woord dat aangeeft dat iets bij een mannelijke persoon of een het-woord hoort.","Joris zoekt zijn jas.",{"id":1357,"partOfSpeech":1331,"definition":1358,"exampleSentences":1359,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d7df-7827-a2d4-348801a7c8f6","Een identiteit, eigenschap, toestand of plaats uitdrukken.","De ramen zijn open.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ceb8d8b36d305a53_nl-NL.mp3",{"id":1362,"vocabularyWord":1363,"displayOrder":46},"01a0ba4c-5032-7eb5-87e8-1923eaa9e5a5",{"id":1364,"word":1365,"frequency":21,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1366,"partsOfSpeech":1367,"audio":1320,"audioUrl":1373},"01a0ba4b-db95-702e-958f-1e971a238923","werkwoordstijd","tts_a9cdd76bf8db8a35_nl-NL.mp3",[1368],{"id":1369,"partOfSpeech":1370,"definition":1371,"exampleSentences":1372,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a10d6f-9721-7787-b8f0-e9a90f1b0ef0","NOUN","De vorm van een werkwoord die aangeeft wanneer een handeling of gebeurtenis plaatsvindt, bijvoorbeeld in het heden, het verleden of de toekomst.","De onvoltooid verleden tijd is een werkwoordstijd die we vaak gebruiken om verhalen te vertellen.\nIn de les leren we vandaag een nieuwe werkwoordstijd: de voltooid tegenwoordige tijd.\nVeel leerlingen vinden het lastig om de juiste werkwoordstijd te kiezen.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a9cdd76bf8db8a35_nl-NL.mp3",{"id":1375,"vocabularyWord":1376,"displayOrder":56},"01a0ba4c-5032-7eed-87e8-1923ebde6231",{"id":1377,"word":1378,"frequency":11,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1379,"partsOfSpeech":1380,"audio":1320,"audioUrl":1381},"01a0ba4b-dec7-7ca2-a5da-e1dd2fa5dd7c","spreekmoment","tts_ba0a3b90f653f5f7_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ba0a3b90f653f5f7_nl-NL.mp3",{"id":1383,"vocabularyWord":1384,"displayOrder":61},"01a0ba4c-5032-7f09-87e8-1923ecc8d901",{"id":1385,"word":1386,"frequency":41,"level":231,"language":9,"audioFilePath":1387,"partsOfSpeech":1388,"audio":1320,"audioUrl":1389},"01a0ba4b-deac-7add-9f98-b08e188a7ebd","heden","tts_1128bd7a844f26af_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1128bd7a844f26af_nl-NL.mp3",{"id":1391,"vocabularyWord":1392,"displayOrder":66},"01a0ba4c-5032-7f25-87e8-1923ece27576",{"id":1393,"word":1394,"frequency":51,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1395,"partsOfSpeech":1396,"audio":1320,"audioUrl":1401},"01a0ba4b-dc76-796a-a01a-9806765341fb","verleden","tts_76bccad3f2b96838_nl-NL.mp3",[1397],{"id":1398,"partOfSpeech":1370,"definition":1399,"exampleSentences":1400,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dcbd-7d8f-9e8d-757c2888f8f3","(het; geen meervoud) tijd die al voorbij is.","In het verleden werkten veel mensen in deze fabriek.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_76bccad3f2b96838_nl-NL.mp3",{"id":1403,"vocabularyWord":1404,"displayOrder":71},"01a0ba4c-5032-7f51-87e8-1923ed7891f0",{"id":1405,"word":1406,"frequency":11,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1407,"partsOfSpeech":1408,"audio":1320,"audioUrl":1409},"01a0ba4b-dbed-7826-bcb6-9ae622f577e3","referentiepunt","tts_ee22876a804c7bff_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ee22876a804c7bff_nl-NL.mp3",{"id":1411,"vocabularyWord":1412,"displayOrder":76},"01a0ba4c-5032-7f6d-87e8-1923ee150346",{"id":1413,"word":1414,"frequency":31,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1415,"partsOfSpeech":1416,"audio":1320,"audioUrl":1417},"01a0ba4b-db17-7352-8d0f-3da3bc441a3f","terugblik","tts_3b7f41daf39d715f_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3b7f41daf39d715f_nl-NL.mp3",{"id":1419,"vocabularyWord":1420,"displayOrder":81},"01a0ba4c-5032-7f89-87e8-1923eede8eda",{"id":1421,"word":1422,"frequency":16,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1423,"partsOfSpeech":1424,"audio":1320,"audioUrl":1425},"01a0ba4b-db32-7cb4-8030-abfd4caf5e5f","verhaallijn","tts_66ee0ce37d18d28d_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_66ee0ce37d18d28d_nl-NL.mp3",{"id":1427,"vocabularyWord":1428,"displayOrder":91},"01a0ba4c-5033-7029-b8d6-d192dc2191f7",{"id":1429,"word":1430,"frequency":31,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1431,"partsOfSpeech":1432,"audio":1320,"audioUrl":1433},"01a0ba4b-de57-7ae0-a7e7-d452121231ad","vertelling","tts_3955dee3ec4fb0ee_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3955dee3ec4fb0ee_nl-NL.mp3",{"id":1435,"vocabularyWord":1436,"displayOrder":96},"01a0ba4c-5033-7045-b8d6-d192dce121dd",{"id":1437,"word":1438,"frequency":11,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1439,"partsOfSpeech":1440,"audio":1320,"audioUrl":1441},"01a0ba4b-ddb6-76b2-a3c3-8de0ddef63b8","tijdsbepaling","tts_98843091cc0d8c32_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_98843091cc0d8c32_nl-NL.mp3",{"id":1443,"vocabularyWord":1444,"displayOrder":101},"01a0ba4c-5033-7061-b8d6-d192dd70df76",{"id":1445,"word":1446,"frequency":11,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1447,"partsOfSpeech":1448,"audio":1320,"audioUrl":1449},"01a0ba4b-dbf0-7c4d-aeea-f48bf2a403ef","tijdsaanduiding","tts_ca7d1a496a3ebf52_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ca7d1a496a3ebf52_nl-NL.mp3",{"id":1451,"vocabularyWord":1452,"displayOrder":111},"01a0ba4c-5033-7099-b8d6-d192ded33e36",{"id":1453,"word":1454,"frequency":46,"level":231,"language":9,"audioFilePath":1455,"partsOfSpeech":1456,"audio":1320,"audioUrl":1457},"01a0ba4b-d8db-7e87-95e2-77d74c4605f3","eerder","tts_fa0d2806297f3213_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_fa0d2806297f3213_nl-NL.mp3",{"id":1459,"vocabularyWord":1460,"displayOrder":116},"01a0ba4c-5033-70b1-b8d6-d192dfca02e7",{"id":1461,"word":1462,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1463,"partsOfSpeech":1464,"audio":1320,"audioUrl":1465},"01a0ba4b-dbb9-7b6b-8b97-fa3186c83e86","daarvoor","tts_bf32d2dff593850c_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_bf32d2dff593850c_nl-NL.mp3",{"id":1467,"vocabularyWord":1468,"displayOrder":121},"01a0ba4c-5033-70cd-b8d6-d192e0696b31",{"id":1469,"word":1470,"frequency":16,"level":231,"language":9,"audioFilePath":1471,"partsOfSpeech":1472,"audio":1320,"audioUrl":1473},"01a0ba4b-dda5-7c71-8213-1fac24c99053","de vorige dag","tts_b8274d38fc5572a8_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b8274d38fc5572a8_nl-NL.mp3",{"id":1475,"vocabularyWord":1476,"displayOrder":126},"01a0ba4c-5033-70e9-b8d6-d192e0ebfeab",{"id":1477,"word":1478,"frequency":31,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1479,"partsOfSpeech":1480,"audio":1320,"audioUrl":1481},"01a0ba4b-df4c-7100-831d-966052204a2b","destijds","tts_ea6e97daed4e0ac0_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ea6e97daed4e0ac0_nl-NL.mp3",{"id":1483,"vocabularyWord":1484,"displayOrder":136},"01a0ba4c-5033-7121-b8d6-d192e1f88377",{"id":1485,"word":1486,"frequency":16,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1487,"partsOfSpeech":1488,"audio":1320,"audioUrl":1489},"01a0ba4b-db11-739c-9bbb-7a9ec258037f","op dat moment","tts_1dd00df94ab8dac7_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1dd00df94ab8dac7_nl-NL.mp3",{"id":1491,"vocabularyWord":1492,"displayOrder":141},"01a0ba4c-5033-7139-b8d6-d192e27f9c60",{"id":1493,"word":1494,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1495,"partsOfSpeech":1496,"audio":1320,"audioUrl":1506},"01a0ba4b-d74e-7e16-be41-acb130636452","weer","tts_38fc2f75866fcd57_nl-NL.mp3",[1497,1501],{"id":1498,"partOfSpeech":1370,"definition":1499,"exampleSentences":1500,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d75a-7299-a2c4-a98ba123b230","(het; geen meervoud) toestand van de lucht buiten, bijvoorbeeld met zon, regen, wind, warmte of kou.","Morgen wordt het weer warm en zonnig.",{"id":1502,"partOfSpeech":1503,"definition":1504,"exampleSentences":1505,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-d75a-72d9-a2c4-a98ba1b33fa6","ADVERB","Opnieuw of nog een keer.","Na de vakantie zie ik mijn vrienden weer.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_38fc2f75866fcd57_nl-NL.mp3",{"id":1508,"vocabularyWord":1509,"displayOrder":146},"01a0ba4c-5033-7155-b8d6-d192e2a573f0",{"id":1510,"word":1511,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1512,"partsOfSpeech":1513,"audio":1320,"audioUrl":1518},"01a0ba4b-d6cd-7bbb-81a2-1890a9d23a5c","nu","tts_c1e424a31d5c76c9_nl-NL.mp3",[1514],{"id":1515,"partOfSpeech":1503,"definition":1516,"exampleSentences":1517,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d6de-73ef-9471-be6b2dcfd9f6","Op dit moment of in de huidige periode.","Ik kan nu niet bellen.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c1e424a31d5c76c9_nl-NL.mp3",{"id":1520,"vocabularyWord":1521,"displayOrder":151},"01a0ba4c-5033-716d-b8d6-d192e2cf29c9",{"id":1522,"word":1523,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1524,"partsOfSpeech":1525,"audio":1320,"audioUrl":1526},"01a0ba4b-d865-78b5-b1be-9e6aae2ae6bf","sindsdien","tts_b1dec5be17df1a00_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b1dec5be17df1a00_nl-NL.mp3",{"id":1528,"vocabularyWord":1529,"displayOrder":156},"01a0ba4c-5033-7189-b8d6-d192e32b2611",{"id":1530,"word":1531,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1532,"partsOfSpeech":1533,"audio":1320,"audioUrl":1534},"01a0ba4b-dde7-75aa-9e20-34695e2374d0","inmiddels","tts_94a42ecda33042a4_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_94a42ecda33042a4_nl-NL.mp3",{"id":1536,"vocabularyWord":1537,"displayOrder":161},"01a0ba4c-5033-71a5-b8d6-d192e3746b9c",{"id":1538,"word":1539,"frequency":46,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1540,"partsOfSpeech":1541,"audio":1320,"audioUrl":1550},"01a0ba4b-df99-7d6c-8bf6-27bd863975f5","perspectief","tts_220fc5e2d12256d6_nl-NL.mp3",[1542,1546],{"id":1543,"partOfSpeech":1370,"definition":1544,"exampleSentences":1545,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfe4-75e9-ac55-929163c21a60","(het; perspectieven) manier waarop iemand vanuit een bepaalde ervaring of positie naar een onderwerp kijkt.","Vanuit het perspectief van de bewoners heeft het plan ook duidelijke nadelen.",{"id":1547,"partOfSpeech":1370,"definition":1548,"exampleSentences":1549,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-dfe4-7635-ac55-929164be5fc3","(het; perspectieven) gunstige mogelijkheid of vooruitzicht voor de toekomst.","De opleiding biedt jongeren meer perspectief op vast werk.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_220fc5e2d12256d6_nl-NL.mp3",{"id":1552,"vocabularyWord":1553,"displayOrder":171},"01a0ba4c-5033-71dd-b8d6-d192e523e386",{"id":1554,"word":1555,"frequency":46,"level":231,"language":9,"audioFilePath":1556,"partsOfSpeech":1557,"audio":1320,"audioUrl":1563},"01a0ba4b-d976-774e-baf0-165f94b22999","nadat","tts_f862fffbdd0f0ac0_nl-NL.mp3",[1558],{"id":1559,"partOfSpeech":1560,"definition":1561,"exampleSentences":1562,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d999-77d8-bc3b-9ccbd43ce098","CONJUNCTION","Voegwoord dat aangeeft dat de hoofdhandeling later gebeurt dan de handeling in de bijzin.","Nadat ik heb betaald, krijg ik een kassabon.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f862fffbdd0f0ac0_nl-NL.mp3",{"id":1565,"vocabularyWord":1566,"displayOrder":176},"01a0ba4c-5033-71f5-b8d6-d192e5741e36",{"id":1567,"word":1568,"frequency":56,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1569,"partsOfSpeech":1570,"audio":1320,"audioUrl":1575},"01a0ba4b-dc7d-7331-865c-529c562ca4fa","voordat","tts_d2c8cd7b709be091_nl-NL.mp3",[1571],{"id":1572,"partOfSpeech":1560,"definition":1573,"exampleSentences":1574,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dcbe-7aa7-84e5-4d54852a964e","Leidt een bijzin in met een gebeurtenis die later plaatsvindt dan de handeling in de hoofdzin.","Controleer het adres voordat je het formulier verstuurt.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d2c8cd7b709be091_nl-NL.mp3",{"id":1577,"vocabularyWord":1578,"displayOrder":181},"01a0ba4c-5033-721d-b8d6-d192e61737ce",{"id":1579,"word":1580,"frequency":56,"level":231,"language":9,"audioFilePath":1581,"partsOfSpeech":1582,"audio":1320,"audioUrl":1585},"01a0ba4b-d9d3-7077-b8d1-7437f7ef4726","toen","tts_eb462f08364050bb_nl-NL.mp3",[1583],{"id":1584,"partOfSpeech":1560,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-da0f-7c97-8596-e7ac51ee9bc9","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_eb462f08364050bb_nl-NL.mp3",{"id":1587,"vocabularyWord":1588,"displayOrder":186},"01a0ba4c-5033-7239-b8d6-d192e6c27279",{"id":1589,"word":1590,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1591,"partsOfSpeech":1592,"audio":1320,"audioUrl":1596},"01a0ba4b-d513-7f51-afd1-0f5cb52459b1","al","tts_dfec5c76430824bd_nl-NL.mp3",[1593],{"id":1594,"partOfSpeech":1595,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d560-74a1-bf08-b6af59ab822f","DETERMINER","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_dfec5c76430824bd_nl-NL.mp3",{"id":1598,"vocabularyWord":1599,"displayOrder":191},"01a0ba4c-5033-7251-b8d6-d192e76c22dd",{"id":1600,"word":1601,"frequency":41,"level":231,"language":9,"audioFilePath":1602,"partsOfSpeech":1603,"audio":1320,"audioUrl":1604},"01a0ba4b-db3c-7d42-b62b-e28a8b1a567e","nog nooit","tts_6bac2ff4dbcc7fc7_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_6bac2ff4dbcc7fc7_nl-NL.mp3",{"id":1606,"vocabularyWord":1607,"displayOrder":196},"01a0ba4c-5033-726d-b8d6-d192e846545a",{"id":1608,"word":1609,"frequency":11,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1610,"partsOfSpeech":1611,"audio":1320,"audioUrl":1612},"01a0ba4b-de5c-7a87-bdac-1eb7099ec555","gelijktijdigheid","tts_cd5d4e7a529d9b93_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_cd5d4e7a529d9b93_nl-NL.mp3",{"id":1614,"vocabularyWord":1615,"displayOrder":201},"01a0ba4c-5033-7285-b8d6-d192e8cef0fd",{"id":1616,"word":1617,"frequency":31,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1618,"partsOfSpeech":1619,"audio":1320,"audioUrl":1620},"01a0ba4b-df35-7677-9de4-204ab15113c4","voltooiing","tts_97c36526e8a5ecbc_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_97c36526e8a5ecbc_nl-NL.mp3",{"name":1303,"slug":1622,"language":9},"verteltijd-en-tijdsperspectief-sturen-b2",[],{"id":1302,"name":1303,"slug":1622,"language":9,"level":748,"introduction":1625,"lessonCount":26,"totalExercises":41,"objectives":1626,"prerequisites":1630,"lessons":1633},"Gevorderde vertellingen vragen om een gekozen gezichtspunt, niet om één tijd per gebeurtenissoort. Je stuurt de afstand tot de scène, ordent terugblikken en beoordeelt bij zullen hoe tijd en houding samenkomen.",[1627,1628,1629],"Een basistijd op genre en vertelperspectief afstemmen.","Historisch heden en complexe verleden tijdslagen herkenbaar begrenzen.","Temporele en modale betekenissen van zullen in context analyseren.",[1631,1632],"Je kunt perfectum, imperfectum en plusquamperfectum in een samenhangend verhaal gebruiken.","Je kent de basisfuncties van zullen en zou.",[1634,1642,1652,1662],{"id":811,"contentId":1635,"slug":813,"title":812,"level":748,"summary":1636,"order":11,"exercises":1637},"pg_de8f70da-4785-4dc4-b197-dde7b7810ef4","Kies een basistijd voor genre en vertelafstand en markeer eerdere, latere en actuele lagen zonder ongemotiveerde wisselingen.",[1638],{"id":1639,"title":1640,"order":11,"type":1641},"01a0ba4b-bd38-78e1-b32d-c5a97c138b8f","Overgangen in verhalen markeren","word_select",{"id":816,"contentId":1643,"slug":818,"title":817,"level":748,"summary":1644,"order":16,"exercises":1645},"pg_1f8c1806-7024-4507-9f4e-999946a8c1de","Breng een verleden scène dichterbij met de historische tegenwoordige tijd en maak begin, einde en verleden anker ondubbelzinnig.",[1646,1649],{"id":1647,"title":1648,"order":1305,"type":1641},"01a0ba4b-97a0-788f-9da9-e44cc1c51c2d","Een verleden scène dichtbij brengen",{"id":1650,"title":1651,"order":11,"type":1641},"01a0ba4b-97bc-7800-80e2-08e9abdf674b","Tijdlagen en overgangen sturen",{"id":821,"contentId":1653,"slug":823,"title":822,"level":748,"summary":1654,"order":21,"exercises":1655},"pg_7ba31ec5-b038-4c65-8716-6a048568a5c5","Orden spreekmoment, centraal verleden en eerder verleden met perfectum en plusquamperfectum zonder een starre tijdsformule.",[1656,1659],{"id":1657,"title":1658,"order":1305,"type":1641},"01a0ba4b-b625-7e18-9989-f5d0bd4b7a75","Tijdlagen in een verhaal ordenen",{"id":1660,"title":1661,"order":11,"type":1641},"01a0ba4b-b64a-73fb-a90b-a116fb561db3","Terugblikken en terugkeren",{"id":826,"contentId":1663,"slug":828,"title":827,"level":748,"summary":1664,"order":26,"exercises":1665},"pg_07001711-baca-49e5-9208-7d71d5db44d2","Bepaal of zullen vooral toekomst, verwachting, toezegging of een mengvorm uitdrukt en interpreteer voltooide infinitieven vanuit hun tijdanker.",[1666,1669],{"id":1667,"title":1668,"order":1305,"type":1641},"01a0ba4b-bc05-7181-a80b-6742957d504e","Vormen, tijdankers en verwachtingen",{"id":1670,"title":1671,"order":11,"type":1641},"01a0ba4b-bc1c-72bf-9ef6-5c5c40075d13","Voltooiing, berichten en bedoelingen",[1673,1679],{"@id":1674,"@type":1675,"id":1657,"grammarPage":1676,"title":1658,"instructions":1677,"displayOrder":1305,"type":1641,"questionCount":66,"blankCount":126,"isCompleted":1304,"ogImageUrl":1678},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-b625-7e18-9989-f5d0bd4b7a75","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0ba4b-8b9f-7deb-a298-15bbf3486984","Kies de voltooide tijd die past bij het huidige of verleden referentiepunt.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b1288b26-9f35-424f-89df-cdf077d9446f_hero.webp?v=1789831919",{"@id":1680,"@type":1675,"id":1660,"grammarPage":1676,"title":1661,"instructions":1681,"displayOrder":11,"type":1641,"questionCount":66,"blankCount":111,"isCompleted":1304,"ogImageUrl":1682},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-b64a-73fb-a90b-a116fb561db3","Kies de vormen die tijdsprongen en terugkeer naar de verhaallijn helder markeren.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_867ede4a-43b2-4840-b257-ada4b77b448a_hero.webp?v=1789831919",{"id":1657,"grammarPage":1676,"title":1658,"instructions":1677,"seoTitle":1684,"seoDescription":1685,"displayOrder":1305,"type":1641,"questions":1686,"ogImageUrl":1678},"Perfectum of plusquamperfectum kiezen","Kies de voltooide tijd die past bij een huidig of verleden referentiepunt, zoals heb ontdekt en had uitgezet, in verhalen over storingen en monteurs.",[1687],{"id":1688,"sentenceTemplate":1689,"displayOrder":1305,"explanation":1690,"exampleSentence":1691,"blanks":1692},"01a0ba4b-b626-7152-bc01-ecb6ee33ab47","Vandaag __1__ ik eindelijk __2__ waarom de verwarming gisteren uitviel.","De ontdekking is vanuit het heden afgerond en nu relevant; daarom staat ze in het perfectum.","Deze week heb ik begrepen waarom de betaling werd geweigerd.",[1693,1708],{"id":1694,"blankNumber":11,"options":1695},"01a0ba4b-b626-7046-bc01-ecb6eb6f697a",[1696,1699,1702,1705],{"id":1697,"optionText":1698,"isCorrect":1320,"displayOrder":1305},"01a0ba4b-b625-7f2c-9989-f5d0be339579","heb",{"id":1700,"optionText":1701,"isCorrect":1304,"displayOrder":11},"01a0ba4b-b625-7f6c-9989-f5d0bed53af9","had",{"id":1703,"optionText":1704,"isCorrect":1304,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b625-7f98-9989-f5d0bf2c0790","zou",{"id":1706,"optionText":1707,"isCorrect":1304,"displayOrder":21},"01a0ba4b-b626-701e-bc01-ecb6ea9cae26","was",{"id":1709,"blankNumber":16,"options":1710},"01a0ba4b-b626-7112-bc01-ecb6ee06a31a",[1711,1714,1717,1720],{"id":1712,"optionText":1713,"isCorrect":1304,"displayOrder":1305},"01a0ba4b-b626-7092-bc01-ecb6ec29ee30","ontdekken",{"id":1715,"optionText":1716,"isCorrect":1320,"displayOrder":11},"01a0ba4b-b626-70b2-bc01-ecb6eccb6dde","ontdekt",{"id":1718,"optionText":1719,"isCorrect":1304,"displayOrder":16},"01a0ba4b-b626-70d6-bc01-ecb6ed7c110d","ontdekte",{"id":1721,"optionText":1722,"isCorrect":1304,"displayOrder":21},"01a0ba4b-b626-70f2-bc01-ecb6edc1947e","ontdekkend",{"html":1724,"toc":1725},"\u003Ch2 id=\"meerdere-tijdslagen-in-n-vertelling\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Meerdere tijdslagen in één vertelling\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Een complexe vertelling beweegt vaak tussen het spreekmoment, een centraal moment in het verleden en gebeurtenissen die daar nog vóór liggen. De werkwoordstijd helpt de lezer om die lagen te volgen, maar werkt altijd samen met de context en tijdsbepalingen.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Vorige week \u003Cstrong>heb ik ontdekt\u003C\u002Fstrong> waarom het kantoor dinsdag leeg was. Toen ik die ochtend aankwam, \u003Cstrong>waren\u003C\u002Fstrong> mijn collega's al \u003Cstrong>vertrokken\u003C\u002Fstrong>. De manager \u003Cstrong>had\u003C\u002Fstrong> maandagavond onverwacht een ontruiming \u003Cstrong>aangekondigd\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>De ontdekking wordt vanuit het heden als afgerond gepresenteerd. De aankomst vormt een verleden referentiepunt. Het vertrek en de aankondiging liggen vóór dat punt. Niet de volgorde van de zinnen, maar de gekozen tijdsrelaties bepalen hoe je het verhaal begrijpt.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"de-twee-vormen-naast-elkaar\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>De twee vormen naast elkaar\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Het \u003Cstrong>perfectum\u003C\u002Fstrong> bestaat uit een tegenwoordige vorm van \u003Cstrong>hebben\u003C\u002Fstrong> of \u003Cstrong>zijn\u003C\u002Fstrong> plus een voltooid deelwoord. Het \u003Cstrong>plusquamperfectum\u003C\u002Fstrong> gebruikt de verleden vorm van hetzelfde hulpwerkwoord.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Hulpwerkwoord\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Perfectum\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Plusquamperfectum\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>hebben\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ik \u003Cstrong>heb het bericht gelezen\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ik \u003Cstrong>had het bericht gelezen\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>hebben\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>De onderzoekers \u003Cstrong>hebben de fout gevonden\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>De onderzoekers \u003Cstrong>hadden de fout gevonden\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>zijn\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Zij \u003Cstrong>is vroeg vertrokken\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Zij \u003Cstrong>was vroeg vertrokken\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>zijn\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>De gasten \u003Cstrong>zijn aangekomen\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>De gasten \u003Cstrong>waren aangekomen\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>De keuze tussen \u003Cstrong>hebben\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>zijn\u003C\u002Fstrong> blijft dus dezelfde als in andere voltooide tijden. In een bijzin staat het werkwoordcluster meestal achteraan: \u003Cem>omdat de manager de wijziging niet \u003Cstrong>had aangekondigd\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"het-perfectum-kijkt-vaak-vanuit-het-heden-terug\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Het perfectum kijkt vaak vanuit het heden terug\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Met het perfectum presenteer je een gebeurtenis als voltooid vóór het spreekmoment. In een vertelling kan die gebeurtenis een actuele aanleiding, een resultaat of een samenvatting vormen.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ik heb eindelijk begrepen\u003C\u002Fstrong> wat er die avond gebeurde. — actuele uitkomst\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>De politie heeft drie getuigen gehoord.\u003C\u002Fstrong> — afgeronde ontwikkeling in een bericht\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>We hebben veel meegemaakt, maar alles is goed afgelopen.\u003C\u002Fstrong> — terugblik en afronding\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Het perfectum betekent niet simpelweg \u003Cem>het meest recente verleden\u003C\u002Fem>. Een gebeurtenis van jaren geleden kan in het perfectum staan als de spreker haar vanuit het heden als relevant of afgerond presenteert.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>In een doorlopend verhaal staat de centrale verhaallijn vaak in het imperfectum: \u003Cem>Ik liep naar binnen en zag de brief.\u003C\u002Fem> Het perfectum kan daarbuiten de terugblik openen of afsluiten. Dat is een tendens, geen verbod op andere combinaties.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"het-plusquamperfectum-kijkt-terug-vanaf-een-verleden-punt\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Het plusquamperfectum kijkt terug vanaf een verleden punt\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Het plusquamperfectum markeert dat een handeling of toestand al voltooid was vóór een \u003Cstrong>referentiepunt in het verleden\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Gisteren \u003Cstrong>heb ik\u003C\u002Fstrong> mijn boek \u003Cstrong>teruggevonden\u003C\u002Fstrong>. Ik \u003Cstrong>had\u003C\u002Fstrong> het in de trein \u003Cstrong>laten liggen\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Het terugvinden ligt vóór nu en staat in het perfectum. Het laten liggen gebeurde vóór het terugvinden en staat in het plusquamperfectum.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Het referentiepunt hoeft niet altijd letterlijk genoemd te worden. In \u003Cem>De deur zat op slot. Iemand had het slot vervangen\u003C\u002Fem> levert de eerste zin het verleden kader waarvóór de vervanging plaatsvond.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Gebruik het plusquamperfectum niet automatisch voor de oudste datum in een tekst. Het is nodig wanneer je een gebeurtenis als eerder presenteert ten opzichte van een relevant verleden punt.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"een-terugblik-openen-en-uitwerken\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Een terugblik openen en uitwerken\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bij een langere terugblik hoeft niet elk werkwoord in het plusquamperfectum te blijven. Je kunt de eerdere tijdslaag ermee openen. Zodra een duidelijke tijdsbepaling die laag vasthoudt, kan het imperfectum de gebeurtenissen binnen die scène verder vertellen.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Toen ik de kamer binnenkwam, herkende ik Samira meteen. We \u003Cstrong>hadden elkaar\u003C\u002Fstrong> tien jaar eerder \u003Cstrong>ontmoet\u003C\u002Fstrong>. Het \u003Cstrong>was\u003C\u002Fstrong> zomer en we \u003Cstrong>werkten\u003C\u002Fstrong> in hetzelfde café. Na het werk \u003Cstrong>praatten\u003C\u002Fstrong> we vaak tot diep in de nacht.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Hadden ontmoet\u003C\u002Fstrong> verplaatst de lezer naar een eerder verleden. Daarna maken \u003Cem>tien jaar eerder\u003C\u002Fem> en de context duidelijk dat \u003Cstrong>was\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>werkten\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>praatten\u003C\u002Fstrong> bij die vroegere periode horen. Een lange reeks vormen in het plusquamperfectum kan grammaticaal mogelijk zijn, maar onnodig zwaar worden.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"terugkeren-naar-de-centrale-verhaallijn\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Terugkeren naar de centrale verhaallijn\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Markeer ook wanneer de terugblik eindigt. Tijdsaanduidingen en een passend werkwoord helpen de lezer terug naar het centrale verleden.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Beweging\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Mogelijke markering\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Voorbeeld\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>naar een eerder verleden\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>daarvoor, eerder, de vorige dag\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Eerder had\u003C\u002Fstrong> niemand het probleem \u003Cstrong>gemeld\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>binnen de terugblik\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>destijds, toen, in die periode\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Destijds werkte\u003C\u002Fstrong> ze in Rotterdam.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>terug naar de hoofdlijn\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>die ochtend, op dat moment, weer\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Op dat moment ging\u003C\u002Fstrong> de telefoon weer.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>naar het spreekmoment\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>nu, sindsdien, inmiddels\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Sindsdien heb ik\u003C\u002Fstrong> haar niet meer \u003Cstrong>gezien\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Een wisseling van werkwoordstijd zonder duidelijk perspectief kan op een fout lijken. Een gemotiveerde wisseling laat juist zien dat het vertelstandpunt verandert.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"voegwoorden-helpen-maar-kiezen-niet-alleen\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">7.\u003C\u002Fspan>Voegwoorden helpen, maar kiezen niet alleen\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Woorden als \u003Cstrong>nadat\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>voordat\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>toen\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>al\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>nog nooit\u003C\u002Fstrong> maken tijdsrelaties zichtbaar. Ze bepalen de werkwoordstijd niet los van de rest van de zin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Bij een verhaallijn in het verleden heeft na \u003Cstrong>nadat\u003C\u002Fstrong> een voltooide tijd de voorkeur: \u003Cem>Nadat ze het dossier \u003Cstrong>had gelezen\u003C\u002Fstrong>, belde ze de advocaat.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Met \u003Cstrong>toen\u003C\u002Fstrong> kan de relatie verschillen: \u003Cem>Toen ze het dossier \u003Cstrong>las\u003C\u002Fstrong>, maakte ze aantekeningen\u003C\u002Fem> beschrijft gelijktijdigheid; \u003Cem>Toen ze het dossier \u003Cstrong>had gelezen\u003C\u002Fstrong>, belde ze\u003C\u002Fem> markeert voltooiing vóór het bellen.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Met \u003Cstrong>voordat\u003C\u002Fstrong> is de volgorde al duidelijk, maar de tijdsvorm voegt perspectief toe: \u003Cem>Voordat hij vertrok, controleerde hij de deur\u003C\u002Fem> en \u003Cem>Voordat hij vertrok, had hij de route al gecontroleerd\u003C\u002Fem> leggen andere verbanden.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Teken bij een ingewikkelde alinea eerst drie lijnen: \u003Cstrong>nu\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>centraal verleden\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>eerder verleden\u003C\u002Fstrong>. Plaats elke gebeurtenis en kies daarna de tijdsvorm die het gekozen perspectief zichtbaar maakt.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"een-vertelling-tijdstechnisch-controleren\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">8.\u003C\u002Fspan>Een vertelling tijdstechnisch controleren\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Loop een complexe vertelling in deze volgorde na:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Bepaal vanuit welk moment iedere passage wordt verteld.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Zoek het centrale referentiepunt in het verleden.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Gebruik het plusquamperfectum waar een eerdere voltooiing relevant is.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Houd een langere terugblik leesbaar met duidelijke tijdankers.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Markeer de terugkeer naar de centrale verhaallijn of naar het heden.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Controleer of \u003Cstrong>hebben\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>zijn\u003C\u002Fstrong> correct gekozen zijn.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Een goede vertelling volgt dus geen formule als \u003Cem>eerste gebeurtenis = plusquamperfectum\u003C\u002Fem>. De schrijver kiest een perspectief en geeft de lezer genoeg grammaticale en lexicale signalen om elke tijdslaag te herkennen.\u003C\u002Fp>\n",[1726,1730,1734,1738,1742,1746,1750,1754],{"id":1727,"text":1728,"depth":16,"number":1729},"meerdere-tijdslagen-in-n-vertelling","Meerdere tijdslagen in één vertelling","1",{"id":1731,"text":1732,"depth":16,"number":1733},"de-twee-vormen-naast-elkaar","De twee vormen naast elkaar","2",{"id":1735,"text":1736,"depth":16,"number":1737},"het-perfectum-kijkt-vaak-vanuit-het-heden-terug","Het perfectum kijkt vaak vanuit het heden terug","3",{"id":1739,"text":1740,"depth":16,"number":1741},"het-plusquamperfectum-kijkt-terug-vanaf-een-verleden-punt","Het plusquamperfectum kijkt terug vanaf een verleden punt","4",{"id":1743,"text":1744,"depth":16,"number":1745},"een-terugblik-openen-en-uitwerken","Een terugblik openen en uitwerken","5",{"id":1747,"text":1748,"depth":16,"number":1749},"terugkeren-naar-de-centrale-verhaallijn","Terugkeren naar de centrale verhaallijn","6",{"id":1751,"text":1752,"depth":16,"number":1753},"voegwoorden-helpen-maar-kiezen-niet-alleen","Voegwoorden helpen, maar kiezen niet alleen","7",{"id":1755,"text":1756,"depth":16,"number":1757},"een-vertelling-tijdstechnisch-controleren","Een vertelling tijdstechnisch controleren","8"]