[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-nl-voornaamwoordelijke-bijwoorden-in-spreektaal-en-schrijftaal":3,"grammar-exercises-by-page-01a0ba4b-8cae-76c5-9faa-a78c7c473a99":444,"exercise-list-path-nl-none":460},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":441,"readyImages":443},"01a0ba4b-8cae-76c5-9faa-a78c7c473a99","Voornaamwoordelijke bijwoorden in spreektaal en schrijftaal","voornaamwoordelijke-bijwoorden-in-spreektaal-en-schrijftaal","Leer voornaamwoordelijke bijwoorden met er, daar, hier en waar flexibel plaatsen en stem splitsing, nadruk en verwijzing af op spreektaal en schrijftaal.","Een voornaamwoordelijk bijwoord vervangt een voorzetselgroep met een zaak, gebeurtenis of gedachte: *over het voorstel → erover*, *met die methode → daarmee*. In het Nederlands kunnen de twee delen naast elkaar staan of door andere woorden worden gescheiden. Spreektaal en schrijftaal benutten die ruimte verschillend, maar volgen dezelfde grammaticale basis.\n\nNa deze les kun je:\n\n- vormen met **er**, **daar**, **hier** en **waar** opbouwen;\n- bepalen wanneer je naar een zaak en wanneer je naar een persoon verwijst;\n- aaneengeschreven en gesplitste plaatsing correct gebruiken;\n- nadruk en informatiewaarde met **er** of **daar** sturen;\n- zware spreektaalconstructies helder omzetten voor schrijftaal.\n\n## Van voorzetselgroep naar R-woord\n\nDe woorden **er**, **daar**, **hier** en **waar** worden in deze functie ook R-woorden genoemd. Ze combineren met veel voorzetsels. Bij een R-woord verandert **met** altijd in **mee** en **tot** altijd in **toe**: **ermee, daarmee, waarmee**; **ertoe, daartoe, waartoe**.\n\nIn deze les gaat het om voornaamwoordelijk **er**: het vormt met een voorzetsel een verwijzing, zoals in *Ik denk erover na* of *Ik denk er nog over na* (**over het voorstel**). Onderscheid dit van plaatsaanduidend **er** (*Ik woon er*: op die plaats), presentatief **er** (*Er staat een bezoeker voor de deur*: introduceert een bezoeker) en kwantitatief **er** (*Ik heb er drie*: drie exemplaren van iets). Zoek dus eerst het bijbehorende voorzetsel voordat je de plaatsingsregels uit deze les toepast.\n\n| Voorzetselgroep | Voornaamwoordelijk bijwoord |\n| --- | --- |\n| over het voorstel | **erover** |\n| met deze sleutel | **hiermee** |\n| aan die afspraak | **daaraan** |\n| op welk resultaat? | **waarop?** |\n\nBij een combinatie direct naast elkaar schrijf je één woord: **erover**, **hiermee**, **daaraan**, **waarop**. Bij splitsing staat het voorzetsel verderop: *daar hebben we gisteren over gesproken*.\n\nNiet elk voorzetsel heeft een R-woordvorm. Bij **sinds, tijdens, wegens** en **behalve** gebruik je een gewone voorzetselgroep: *sinds die tijd*, *tijdens die vergadering*, *wegens deze storing*, *behalve dat onderdeel*.\n\n**Zonder** vormt een apart geval. Gebruikelijke gesplitste vormen zijn *Daar kan ik niet zonder* en *iets waar je niet zonder kunt*. De aaneengeschreven vorm *erzonder* is ongebruikelijk; kies een gesplitste vorm met **daar**, **hier** of **waar**, of een gewone voorzetselgroep, zoals *zonder die toestemming*. **Daarzonder** is wel gangbaar in verzorgde schrijftaal: *Die toestemming is noodzakelijk; daarzonder kunnen we niet beginnen.* Een voorbeeld met splitsing is: *Daar kunnen we niet zonder.*\n\n### Eén er met meerdere functies\n\nEén **er** kan meerdere functies tegelijk vervullen. In *Ik heb er twee van* ondersteunt **er** zowel de hoeveelheidsaanduiding **twee** als de verwijzing met **van**: twee exemplaren van iets. Voeg dus niet voor elke functie een afzonderlijk **er** toe.\n\nOok onpersoonlijk **er** in een onderwerpsloze passief kan samenvallen met voornaamwoordelijk **er**. Als al bekend is waarnaar **er ... over** verwijst, kan *Er wordt er niet over gesproken* compacter worden: *Er wordt niet over gesproken*. In de tweede zin vervult het enige **er** beide functies. Dit onpersoonlijke **er** introduceert geen onderwerp, anders dan presentatief **er** in *Er staat een bezoeker voor de deur*. Twee keer **er** is hier niet automatisch ongrammaticaal, maar bij het redigeren kun je nagaan of één **er** volstaat zonder de verwijzing onduidelijk te maken.\n\n## Zaken en personen uit elkaar houden\n\nVoornaamwoordelijke bijwoorden verwijzen normaal naar zaken, situaties en proposities. Naar personen verwijs je doorgaans met een voorzetsel plus een persoonlijk voornaamwoord. Bij betrekkelijke verbindingen komt daarnaast **waar + voorzetsel** voor personen voor, vooral in spreektaal; zie de sectie over **waar**.\n\n- Ik werk **met deze methode**. → Ik werk **hiermee**.\n- Ik werk **met Noor**. → Ik werk **met haar**, niet *hiermee*.\n- We praten **over het conflict**. → We praten **erover**.\n- We praten **over de bemiddelaar**. → We praten **over hem of haar**.\n\n:::warning\nEen vorm als **daarmee** kan in een specifieke context naar iemands woorden, gedrag of functie verwijzen, maar niet neutraal de persoon zelf vervangen. Benoem de persoon als dat onderscheid belangrijk is.\n:::\n\n## Er is onbeklemtoond, daar kan contrast dragen\n\n**Er** verwijst meestal terug naar bekende informatie zonder nadruk. **Daar** kan een zaak selecteren of met een andere zaak contrasteren.\n\n- Heb je het voorstel gelezen? — Ja, ik heb **erover** nagedacht.\n- Over voorstel A heb ik nagedacht; **daarover** wil ik verder praten.\n- Met deze methode lukt het niet, maar **daarmee** misschien wel.\n\nOnbeklemtoond **er** staat niet zelfstandig met sterke contrastklemtoon. Wil je aanwijzen of contrasteren, kies dan **daar** of een volledige naamwoordgroep.\n\n:::tip\nVraag of de luisteraar alleen een bekende referent moet terugvinden of juist één mogelijkheid uit meerdere moet selecteren. In het tweede geval is **daar** vaak duidelijker dan **er**.\n:::\n\n## Hier wijst naar nabijheid of tekst\n\n**Hier** kan ruimtelijk nabij zijn, maar ook verwijzen naar het huidige onderdeel van een tekst, gesprek of redenering.\n\n- **Hierin** staan de definitieve voorwaarden. — in dit document of onderdeel\n- **Hiermee** sluiten we de vergadering. — met deze handeling of woorden\n- **Hierop** volgt een overzicht van de resultaten. — na dit punt\n\nIn academische en zakelijke tekst kan **hier** vooruit- of terugwijzen. Zorg dat de richting duidelijk is; *hierboven*, *hieronder* of een sectietitel kan preciezer zijn.\n\n## Waar in vragen en betrekkelijke verbindingen\n\nMet **waar + voorzetsel** vraag je naar een zaak of verbind je een betrekkelijke bijzin.\n\n- **Waarover** gaat het rapport?\n- **Waarmee** is deze waarde gemeten?\n- Het rapport **waarover** we spreken, ligt op tafel.\n- De methode **waarmee** de waarde is gemeten, is gevalideerd.\n\nDe combinatie kan ook splitsen: *Waar gaat het rapport over?* en *de methode waar de onderzoekers de waarde mee hebben gemeten*. De gesplitste vorm is zeer gewoon in gesprekken. De aaneengeschreven vorm kan compacter zijn in formele tekst.\n\n:::note\n**Personen en register:** in verzorgde schrijftaal heeft een voorzetsel met **wie** doorgaans de voorkeur: *De collega met wie ik werk, kent het dossier goed.* In spreektaal zijn ook *De collega waarmee ik werk, kent het dossier goed* en *De collega waar ik mee werk, kent het dossier goed* zeer gewoon. Deze betrekkelijke vormen verwijzen naar de persoon zelf. Het registerverschil zit hier dus ook in de keuze tussen **met wie** en **waarmee \u002F waar … mee**, niet alleen in de splitsing.\n\n**Nederlands-Nederlands en Belgisch-Nederlands:** in België komen **waarmee** en **waar … mee** bij personen ook in verzorgde teksten vaker voor dan in Nederland: *de collega waarmee ik samenwerk* en *de collega waar ik mee samenwerk*. In Nederlands-Nederlandse verzorgde schrijftaal is de voorkeur voor *de collega met wie ik samenwerk* sterker. **Met wie** is in beide variëteiten een bruikbare keuze voor formele tekst.\n:::\n\n## Splitsing in het middenveld\n\nIn een Nederlandse hoofdzin kunnen R-woord en voorzetsel verschillende posities innemen.\n\n| Aaneen | Gesplitst |\n| --- | --- |\n| We hebben **daarover** gesproken. | We hebben **daar** gisteren lang **over** gesproken. |\n| Zij kan **erop** vertrouwen. | Zij kan **er** voorlopig niet **op** vertrouwen. |\n| Ik heb **hiermee** rekening gehouden. | Ik heb **hier** vanaf het begin rekening **mee** gehouden. |\n\nDe gesplitste vorm laat ruimte voor tijd, houding en andere informatie. Een zeer grote afstand tussen de delen kan de lezer belasten, vooral als er meerdere voorzetsels in de zin staan.\n\nBij onbeklemtoond **er** is splitsing verplicht als een ander zinsdeel tussen de vroege positie van **er** en het voorzetsel moet staan. Je kunt **erover** dan niet zomaar als geheel naar rechts verplaatsen. In de neutrale woordvolgorde zeg je *We hebben er gisteren over gesproken*, niet *We hebben gisteren erover gesproken*. Met **daarover** en **hierover** kan die plaatsing als geheel wel: *We hebben gisteren daarover gesproken* en *We hebben gisteren hierover gesproken*.\n\n:::note\nSplitsing is niet simpelweg fout of uitsluitend spreektaal. Ook verzorgde schrijftaal splitst voornaamwoordelijke bijwoorden. Het verschil is gradueel: geschreven tekst vermijdt doorgaans onnodig lange of dubbelzinnige afstanden.\n:::\n\n## Positie in hoofdzin en bijzin\n\nIn een hoofdzin staat het onbeklemtoonde **er** meestal in het middenveld.\n\n- We **hebben er** gisteren over **gesproken**.\n- Morgen **zal er** opnieuw naar **worden gekeken**.\n\nIn een bijzin staat de werkwoordelijke eindgroep achter het middenveld. Bij splitsing staat het onbeklemtoonde **er** meestal vroeg in dat middenveld en het voorzetsel verderop, vóór de eindgroep:\n\n- Ik weet dat we **erover hebben gesproken**.\n- Ik weet dat we **er gisteren over hebben gesproken**.\n\nHet voorzetsel staat vaak direct vóór de eindgroep, maar dat is geen absolute eis: *Ik weet dat we er met plezier aan zullen deelnemen.* Hier staat **aan** direct vóór **zullen deelnemen**. In *Ik weet dat we er inmiddels aan gewend zijn* staat **gewend**, een bijvoeglijk naamwoord, tussen **aan** en het werkwoord **zijn**.\n\nEen nadrukkelijk **daarover** kan op de eerste zinsplaats staan: *Daarover spreken we morgen.* Onbeklemtoond *erover* staat daar in deze terugverwijzende functie normaal niet: *Erover spreken we morgen* klinkt alleen in een bijzondere contrastieve of stilistische lezing aanvaardbaar.\n\n## Ergens, nergens en overal\n\nOok **ergens**, **nergens** en **overal** kunnen met een voorzetsel combineren.\n\n- Ik moet **ergens over** nadenken.\n- Zij kan **nergens op** vertrouwen.\n- Ze zijn **overal op** voorbereid.\n- Voor geen enkel doel → **nergens voor**.\n\n**Ergens, nergens** en **overal** schrijf je met een volgend voorzetsel altijd los: **ergens over**, **nergens op**, **overal voor**. Dat is anders dan **er, daar, hier** en **waar**, die bij directe aansluiting één woord vormen: **erover, daarop, hiermee, waartegen**.\n\n## Spreektaal natuurlijk redigeren\n\nGesproken taal bevat vaak herneming, ruime splitsing en een losse aanloop.\n\n:::example\nGesproken: *Dat nieuwe formulier, daar heb ik gisteren met de mensen van financiën nog uitgebreid over zitten praten.*\n\nCompact geschreven: *Gisteren heb ik met de financiële afdeling uitgebreid over het nieuwe formulier gesproken.*\n\nMet behoud van nadruk: *Over dat nieuwe formulier heb ik gisteren nog uitgebreid met de financiële afdeling gesproken.*\n:::\n\nDe spreektaalzin is niet ongrammaticaal; hij organiseert eerst het gespreksonderwerp en hervat het met **daar ... over**. De redactie kiest een vorm die bij medium en informatiedichtheid past.\n\n## Vaste voorzetsels bewaken\n\nHet voorzetsel komt uit de combinatie met het werkwoord, naamwoord of bijvoeglijk naamwoord.\n\n- rekenen **op** → erop rekenen;\n- twijfelen **aan** → eraan twijfelen;\n- behoefte hebben **aan** → er behoefte aan hebben;\n- trots zijn **op** → er trots op zijn;\n- bezwaar maken **tegen** → er bezwaar tegen maken.\n\nVervang niet op grond van een vertaling het vaste voorzetsel. Het R-woord verandert de combinatie niet.\n\n## Een redactionele controle\n\n1. Zoek het woord dat het voorzetsel vereist.\n2. Bepaal of de referent een persoon of een zaak is.\n3. Kies **er** voor onbeklemtoonde verwijzing en **daar\u002Fhier** voor aanwijzing of contrast.\n4. Controleer of R-woord en voorzetsel naast elkaar of gesplitst staan en pas de spelling aan.\n5. Beperk de afstand als een andere voorzetselgroep voor verwarring zorgt.\n6. Maak tekstuele verwijzingen als **hierin** of **hierop** zo nodig explicieter.\n7. Behoud een spreektaalpatroon alleen als toon en medium dat ondersteunen.\n\nVoornaamwoordelijke bijwoorden geven het Nederlands veel flexibiliteit. Een heldere tekst gebruikt die ruimte om informatie te ordenen, niet om de referent of het vaste voorzetsel uit het zicht te laten verdwijnen.","nl","C1",202,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0ba4b-87e6-70bf-b356-bf89d8b338f3","Precies verwijzen met voornaamwoordelijke vormen",false,0,6,"2026-09-19T15:31:48+00:00","2026-10-11T12:53:41+00:00",[22],{"id":23,"title":24,"vocabularyListWords":25,"isPublished":40},"01a0ba4c-5a0a-7f87-b887-1b7a4214dd69","Kernwoorden bij Voornaamwoordelijke bijwoorden in spreektaal en schrijftaal",[26,48,59,72,85,98,106,114,123,134,146,157,168,177,194,203,212,221,232,241,250,261,272,289,301,312,323,337,355,364,373,382,396,411,424],{"id":27,"vocabularyWord":28,"displayOrder":41},"01a0ba4c-5a0b-704f-a1df-c35f56cfa5f5",{"id":29,"word":30,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":33,"partsOfSpeech":34,"audio":40,"audioUrl":47},"01a0ba4b-d531-71e0-b92e-e22844b9dcd4","er",10,"A1","tts_78083737665d4e5d_nl-NL.mp3",[35,42],{"id":36,"partOfSpeech":37,"definition":38,"exampleSentences":39,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-d563-71f7-b413-dd0b6ef1d982","ADVERB","Onbeklemtoond woord dat verwijst naar een plaats die al bekend is.","Mijn broer woont in Utrecht en ik werk er.",true,1,{"id":43,"partOfSpeech":37,"definition":44,"exampleSentences":45,"isPrimary":16,"meaningOrder":46},"01a0ba4b-d563-7243-b413-dd0b6fe56f42","Onbeklemtoond woord dat een nieuwe persoon of zaak in een zin met zijn introduceert.","Er is een supermarkt naast het station.",2,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_78083737665d4e5d_nl-NL.mp3",{"id":49,"vocabularyWord":50,"displayOrder":46},"01a0ba4c-5a0b-7087-a1df-c35f56d40766",{"id":51,"word":52,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":53,"partsOfSpeech":54,"audio":40,"audioUrl":58},"01a0ba4b-dfd8-70e2-93ae-46736b48d59b","daar","tts_1d07251c67994d61_nl-NL.mp3",[55],{"id":56,"partOfSpeech":37,"definition":57,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-dfea-78b3-8e07-3fb48c7d9503","","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1d07251c67994d61_nl-NL.mp3",{"id":60,"vocabularyWord":61,"displayOrder":71},"01a0ba4c-5a0b-70af-a1df-c35f57a0faa8",{"id":62,"word":63,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":64,"partsOfSpeech":65,"audio":40,"audioUrl":70},"01a0ba4b-d544-7227-a3c9-09e728360a45","hier","tts_79998145c94116eb_nl-NL.mp3",[66],{"id":67,"partOfSpeech":37,"definition":68,"exampleSentences":69,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-d564-7dff-97f9-ade233e8dec3","Op deze plaats, dicht bij de spreker.","Kom hier naast mij zitten.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_79998145c94116eb_nl-NL.mp3",3,{"id":73,"vocabularyWord":74,"displayOrder":84},"01a0ba4c-5a0b-70cf-a1df-c35f586e08a6",{"id":75,"word":76,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":77,"partsOfSpeech":78,"audio":40,"audioUrl":83},"01a0ba4b-d748-7c05-9ee8-003a4e19d314","waar","tts_a8c14dd28172b1d0_nl-NL.mp3",[79],{"id":80,"partOfSpeech":37,"definition":81,"exampleSentences":82,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-d759-77fc-afe6-cd9a847c91a7","Vraagwoord waarmee naar een plaats wordt gevraagd.","Waar woont jouw broer?","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a8c14dd28172b1d0_nl-NL.mp3",4,{"id":86,"vocabularyWord":87,"displayOrder":97},"01a0ba4c-5a0b-70ef-a1df-c35f58a98bd9",{"id":88,"word":89,"frequency":90,"level":91,"language":9,"audioFilePath":92,"partsOfSpeech":93,"audio":40,"audioUrl":96},"01a0ba4b-e4fc-79c0-b58e-bcd8569e1ff6","ermee",7,"B1","tts_dade6aba59f7f883_nl-NL.mp3",[94],{"id":95,"partOfSpeech":37,"definition":57,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-e52b-7e2a-9532-d2b1f1d82e33","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_dade6aba59f7f883_nl-NL.mp3",5,{"id":99,"vocabularyWord":100,"displayOrder":18},"01a0ba4c-5a0b-710f-a1df-c35f598e03e4",{"id":101,"word":102,"frequency":46,"level":91,"language":9,"audioFilePath":103,"partsOfSpeech":104,"audio":40,"audioUrl":105},"01a0ba4b-db8f-7cfc-9145-459a57f58e45","erover","tts_40c7003ae1648444_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_40c7003ae1648444_nl-NL.mp3",{"id":107,"vocabularyWord":108,"displayOrder":90},"01a0ba4c-5a0b-712b-a1df-c35f59f37baa",{"id":109,"word":110,"frequency":90,"level":91,"language":9,"audioFilePath":111,"partsOfSpeech":112,"audio":40,"audioUrl":113},"01a0ba4b-daf3-75ff-b9d0-3703e08795b6","erop","tts_826cf6c78a5ccb16_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_826cf6c78a5ccb16_nl-NL.mp3",{"id":115,"vocabularyWord":116,"displayOrder":122},"01a0ba4c-5a0b-7147-a1df-c35f5a978157",{"id":117,"word":118,"frequency":90,"level":91,"language":9,"audioFilePath":119,"partsOfSpeech":120,"audio":40,"audioUrl":121},"01a0ba4b-db1c-7970-87bd-2a79a098ba21","eraan","tts_eb051eca2d3cbfb6_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_eb051eca2d3cbfb6_nl-NL.mp3",8,{"id":124,"vocabularyWord":125,"displayOrder":133},"01a0ba4c-5a0b-7167-a1df-c35f5b86c028",{"id":126,"word":127,"frequency":90,"level":91,"language":9,"audioFilePath":128,"partsOfSpeech":129,"audio":40,"audioUrl":132},"01a0ba4b-dc8c-715f-864a-9cf8dbff66c5","ertoe","tts_c6d739ce20b76eee_nl-NL.mp3",[130],{"id":131,"partOfSpeech":37,"definition":57,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-dcc0-709d-b676-56296989df46","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c6d739ce20b76eee_nl-NL.mp3",9,{"id":135,"vocabularyWord":136,"displayOrder":31},"01a0ba4c-5a0b-7183-a1df-c35f5bdee2c0",{"id":137,"word":138,"frequency":122,"level":10,"language":9,"audioFilePath":139,"partsOfSpeech":140,"audio":40,"audioUrl":145},"01a0ba4b-e071-78af-ab79-5b929b4849c4","daarmee","tts_02edaaba04f50874_nl-NL.mp3",[141],{"id":142,"partOfSpeech":37,"definition":143,"exampleSentences":144,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-e08d-70e4-a633-28d88d6c24d2","Verwijst naar een eerder genoemde zaak als middel, begeleidende omstandigheid of directe basis voor een gevolgtrekking.","De raad verwerpt de motie en sluit daarmee een snelle beleidswijziging uit.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_02edaaba04f50874_nl-NL.mp3",{"id":147,"vocabularyWord":148,"displayOrder":156},"01a0ba4c-5a0b-71a3-a1df-c35f5c398f30",{"id":149,"word":150,"frequency":90,"level":91,"language":9,"audioFilePath":151,"partsOfSpeech":152,"audio":40,"audioUrl":155},"01a0ba4b-e4f7-76fc-87a7-a8347411c252","daarover","tts_4704f471aa57faf1_nl-NL.mp3",[153],{"id":154,"partOfSpeech":37,"definition":57,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-e52b-7652-9532-d2b1ee3bd78f","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_4704f471aa57faf1_nl-NL.mp3",11,{"id":158,"vocabularyWord":159,"displayOrder":167},"01a0ba4c-5a0b-71bf-a1df-c35f5d165f6b",{"id":160,"word":161,"frequency":97,"level":91,"language":9,"audioFilePath":162,"partsOfSpeech":163,"audio":40,"audioUrl":166},"01a0ba4b-dc85-72c1-a9ee-88d8173d91c8","daarop","tts_83190ffc41930f22_nl-NL.mp3",[164],{"id":165,"partOfSpeech":37,"definition":57,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-dcbf-775e-a6ee-c5ffbe40d4ff","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_83190ffc41930f22_nl-NL.mp3",12,{"id":169,"vocabularyWord":170,"displayOrder":176},"01a0ba4c-5a0b-71db-a1df-c35f5d7403b7",{"id":171,"word":172,"frequency":90,"level":91,"language":9,"audioFilePath":173,"partsOfSpeech":174,"audio":40,"audioUrl":175},"01a0ba4b-db0c-7690-b8c0-2424616b8b97","daaraan","tts_1cdcb865412e9287_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1cdcb865412e9287_nl-NL.mp3",13,{"id":178,"vocabularyWord":179,"displayOrder":193},"01a0ba4c-5a0b-71f7-a1df-c35f5e690f93",{"id":180,"word":181,"frequency":97,"level":91,"language":9,"audioFilePath":182,"partsOfSpeech":183,"audio":40,"audioUrl":192},"01a0ba4b-db3f-79ff-9ba8-e89ad198c96c","daartoe","tts_a02767d9f9185cf9_nl-NL.mp3",[184,188],{"id":185,"partOfSpeech":37,"definition":186,"exampleSentences":187,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a10d6f-fb07-7e4e-8e3a-cc16cbbf9e2f","Voor dat doel of met die bedoeling; om dat te bereiken of te doen. Het verwijst naar iets wat eerder is genoemd en wordt vooral in formeel of schriftelijk Nederlands gebruikt.","Hij wilde de wedstrijd winnen en trainde daartoe elke dag.\nDe gemeente wil meer groen in de stad en heeft daartoe een nieuw plan gemaakt.\nAls je een beter cijfer wilt halen, moet je daartoe meer oefenen.",{"id":189,"partOfSpeech":37,"definition":190,"exampleSentences":191,"isPrimary":16,"meaningOrder":46},"01a10d6f-fb07-7f1a-8e3a-cc16ccaa58a6","Naar of tot die zaak, toestand of plaats; wordt gebruikt als een voorzetsel (tot) met een eerder genoemde zaak wordt samengevoegd, bijvoorbeeld bij werkwoorden en uitdrukkingen met 'tot'.","Hij kreeg een kans en maakte daartoe gebruik van al zijn ervaring.\nZe nam een besluit, en niemand had haar daartoe gedwongen.\nDe omstandigheden brachten hem daartoe.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a02767d9f9185cf9_nl-NL.mp3",14,{"id":195,"vocabularyWord":196,"displayOrder":202},"01a0ba4c-5a0b-7213-a1df-c35f5e6a769c",{"id":197,"word":198,"frequency":41,"level":10,"language":9,"audioFilePath":199,"partsOfSpeech":200,"audio":40,"audioUrl":201},"01a0ba4b-e169-7ba7-a238-065bb1958327","daarzonder","tts_8765450ef506a2e6_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8765450ef506a2e6_nl-NL.mp3",15,{"id":204,"vocabularyWord":205,"displayOrder":211},"01a0ba4c-5a0b-722f-a1df-c35f5f64ab4f",{"id":206,"word":207,"frequency":90,"level":91,"language":9,"audioFilePath":208,"partsOfSpeech":209,"audio":40,"audioUrl":210},"01a0ba4b-db7d-79ea-82d6-f6adc4d3aaca","hiermee","tts_57ca925eb50dcf45_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_57ca925eb50dcf45_nl-NL.mp3",16,{"id":213,"vocabularyWord":214,"displayOrder":220},"01a0ba4c-5a0b-724b-a1df-c35f5ff341d9",{"id":215,"word":216,"frequency":90,"level":91,"language":9,"audioFilePath":217,"partsOfSpeech":218,"audio":40,"audioUrl":219},"01a0ba4b-dba8-76b1-923c-25bd3eea73a6","hierover","tts_bf9d0be8fb0a01af_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_bf9d0be8fb0a01af_nl-NL.mp3",17,{"id":222,"vocabularyWord":223,"displayOrder":231},"01a0ba4c-5a0b-7267-a1df-c35f60ec74a5",{"id":224,"word":225,"frequency":46,"level":91,"language":9,"audioFilePath":226,"partsOfSpeech":227,"audio":40,"audioUrl":230},"01a0ba4b-e249-7c96-b770-fff68faebed7","hierop","tts_8e774c11e80c1edc_nl-NL.mp3",[228],{"id":229,"partOfSpeech":37,"definition":57,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-e28a-7241-8157-291a9304ab32","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8e774c11e80c1edc_nl-NL.mp3",18,{"id":233,"vocabularyWord":234,"displayOrder":240},"01a0ba4c-5a0b-7283-a1df-c35f61aba53e",{"id":235,"word":236,"frequency":97,"level":91,"language":9,"audioFilePath":237,"partsOfSpeech":238,"audio":40,"audioUrl":239},"01a0ba4b-db15-777c-9bea-b25222f51637","hierin","tts_357e06ba1123619c_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_357e06ba1123619c_nl-NL.mp3",19,{"id":242,"vocabularyWord":243,"displayOrder":249},"01a0ba4c-5a0b-72b3-a1df-c35f61f4d0d1",{"id":244,"word":245,"frequency":90,"level":91,"language":9,"audioFilePath":246,"partsOfSpeech":247,"audio":40,"audioUrl":248},"01a0ba4b-d911-7163-8879-59207e43e97d","waarmee","tts_1b4f38f0b3ac9eaa_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1b4f38f0b3ac9eaa_nl-NL.mp3",20,{"id":251,"vocabularyWord":252,"displayOrder":260},"01a0ba4c-5a0b-72cf-a1df-c35f62b23000",{"id":253,"word":254,"frequency":46,"level":91,"language":9,"audioFilePath":255,"partsOfSpeech":256,"audio":40,"audioUrl":259},"01a0ba4b-e04a-7977-be2f-9a9d953f2d78","waarover","tts_1b72ee3ef3ec059c_nl-NL.mp3",[257],{"id":258,"partOfSpeech":37,"definition":57,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-e089-701e-bfd1-2dc5a1a13bae","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1b72ee3ef3ec059c_nl-NL.mp3",21,{"id":262,"vocabularyWord":263,"displayOrder":271},"01a0ba4c-5a0b-72ef-a1df-c35f63987269",{"id":264,"word":265,"frequency":90,"level":91,"language":9,"audioFilePath":266,"partsOfSpeech":267,"audio":40,"audioUrl":270},"01a0ba4b-dca2-7d66-a0d9-d0e6ab988777","waarop","tts_b0ccc29c47dda05f_nl-NL.mp3",[268],{"id":269,"partOfSpeech":37,"definition":57,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-dcc2-707d-8514-2c01659a4b88","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b0ccc29c47dda05f_nl-NL.mp3",22,{"id":273,"vocabularyWord":274,"displayOrder":288},"01a0ba4c-5a0b-730b-a1df-c35f64945db2",{"id":275,"word":276,"frequency":71,"level":91,"language":9,"audioFilePath":277,"partsOfSpeech":278,"audio":40,"audioUrl":287},"01a0ba4b-db9c-77fc-9077-9c931273a5a9","waartoe","tts_5329746ce1cc67f3_nl-NL.mp3",[279,283],{"id":280,"partOfSpeech":37,"definition":281,"exampleSentences":282,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a10d6f-faea-760b-adc5-8c75c6188f4c","Vragend bijwoord dat 'waarvoor' of 'met welk doel' betekent. Het wordt vooral in formele of schriftelijke taal gebruikt, bijvoorbeeld om naar het doel of de reden van iets te vragen.","Waartoe dient deze nieuwe regel eigenlijk?\nIk begrijp niet waartoe al deze vergaderingen moeten leiden.\nWaartoe al die moeite, als niemand het waardeert?",{"id":284,"partOfSpeech":37,"definition":285,"exampleSentences":286,"isPrimary":16,"meaningOrder":46},"01a10d6f-faea-768f-adc5-8c75c625ce11","Betrekkelijk bijwoord dat 'waartoe' in de zin van 'tot wat' of 'met als doel' betekent. Het verwijst naar iets wat eerder in de zin is genoemd en wordt vooral in formeel taalgebruik gebruikt.","Hij nam een besluit, waartoe hij het recht had.\nHet is een taak waartoe iedereen verplicht is.\nDe commissie kreeg een opdracht, waartoe zij niet voldoende middelen had.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_5329746ce1cc67f3_nl-NL.mp3",23,{"id":290,"vocabularyWord":291,"displayOrder":300},"01a0ba4c-5a0b-7323-a1df-c35f64c45e29",{"id":292,"word":293,"frequency":122,"level":294,"language":9,"audioFilePath":295,"partsOfSpeech":296,"audio":40,"audioUrl":299},"01a0ba4b-d7c7-75c0-96c2-7d326c746d06","ergens","A2","tts_4be1cc0529dc4b16_nl-NL.mp3",[297],{"id":298,"partOfSpeech":37,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-d7e9-7c32-908f-8acde27bea2e","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_4be1cc0529dc4b16_nl-NL.mp3",24,{"id":302,"vocabularyWord":303,"displayOrder":311},"01a0ba4c-5a0b-7343-a1df-c35f656dfb81",{"id":304,"word":305,"frequency":122,"level":294,"language":9,"audioFilePath":306,"partsOfSpeech":307,"audio":40,"audioUrl":310},"01a0ba4b-d977-7471-b8cb-b0e3d92385f0","nergens","tts_4851a96d60f4bc58_nl-NL.mp3",[308],{"id":309,"partOfSpeech":37,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-d999-7904-bc3b-9ccbd469b368","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_4851a96d60f4bc58_nl-NL.mp3",25,{"id":313,"vocabularyWord":314,"displayOrder":322},"01a0ba4c-5a0b-737b-a1df-c35f658f39dc",{"id":315,"word":316,"frequency":90,"level":294,"language":9,"audioFilePath":317,"partsOfSpeech":318,"audio":40,"audioUrl":321},"01a0ba4b-e254-7bca-b146-b26144833c62","overal","tts_a60b2654af591337_nl-NL.mp3",[319],{"id":320,"partOfSpeech":37,"definition":57,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-e28b-72e4-817f-699a6af0ff85","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a60b2654af591337_nl-NL.mp3",26,{"id":324,"vocabularyWord":325,"displayOrder":336},"01a0ba4c-5a0b-73bb-a1df-c35f667bc9f9",{"id":326,"word":327,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":328,"partsOfSpeech":329,"audio":40,"audioUrl":335},"01a0ba4b-d795-7bfe-aaca-393b0439807a","wie","tts_88393222fd76abf4_nl-NL.mp3",[330],{"id":331,"partOfSpeech":332,"definition":333,"exampleSentences":334,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-d7dd-79e5-99f2-101f3991cf66","PRONOUN","Vraagwoord waarmee naar een persoon of personen wordt gevraagd.","Wie is die jongen naast je?","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_88393222fd76abf4_nl-NL.mp3",27,{"id":338,"vocabularyWord":339,"displayOrder":354},"01a0ba4c-5a0b-73db-a1df-c35f677bb776",{"id":340,"word":341,"frequency":18,"level":10,"language":9,"audioFilePath":342,"partsOfSpeech":343,"audio":40,"audioUrl":353},"01a0ba4b-e063-7494-b227-50e34958f48f","betrekkelijk","tts_3f315f33f79614f8_nl-NL.mp3",[344,348],{"id":345,"partOfSpeech":37,"definition":346,"exampleSentences":347,"isPrimary":16,"meaningOrder":46},"01a0ba4b-e08b-7c90-ac02-5263b7df9ecc","In redelijk beperkte mate; tamelijk maar niet bijzonder sterk.","Ondanks de grote verandering bleef de publieke reactie betrekkelijk rustig.",{"id":349,"partOfSpeech":350,"definition":351,"exampleSentences":352,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-e08b-7c48-ac02-5263b7867440","ADJECTIVE","Alleen geldig of betekenisvol in verhouding tot iets anders en dus niet absoluut.","De waarde van deze indicator is betrekkelijk en hangt sterk af van de gekozen maatstaf.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3f315f33f79614f8_nl-NL.mp3",28,{"id":356,"vocabularyWord":357,"displayOrder":363},"01a0ba4c-5a0b-73f7-a1df-c35f68209c49",{"id":358,"word":359,"frequency":41,"level":294,"language":9,"audioFilePath":360,"partsOfSpeech":361,"audio":40,"audioUrl":362},"01a0ba4b-dd4f-7322-8ea6-c492fb0d5aac","voorzetsel","tts_53732b49b1d363ed_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_53732b49b1d363ed_nl-NL.mp3",29,{"id":365,"vocabularyWord":366,"displayOrder":372},"01a0ba4c-5a0b-7433-a1df-c35f68396bcd",{"id":367,"word":368,"frequency":41,"level":10,"language":9,"audioFilePath":369,"partsOfSpeech":370,"audio":40,"audioUrl":371},"01a0ba4b-ddbc-7496-be33-2e2641e1b4e3","splitsen","tts_a3cca8796adb019d_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a3cca8796adb019d_nl-NL.mp3",31,{"id":374,"vocabularyWord":375,"displayOrder":381},"01a0ba4c-5a0b-744f-a1df-c35f68f7c5b5",{"id":376,"word":377,"frequency":122,"level":32,"language":9,"audioFilePath":378,"partsOfSpeech":379,"audio":40,"audioUrl":380},"01a0ba4b-db9d-74ec-a12d-e66f4268eda4","rekenen","tts_a68db00b93aee207_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a68db00b93aee207_nl-NL.mp3",32,{"id":383,"vocabularyWord":384,"displayOrder":395},"01a0ba4c-5a0b-746f-a1df-c35f69a4710e",{"id":385,"word":386,"frequency":122,"level":91,"language":9,"audioFilePath":387,"partsOfSpeech":388,"audio":40,"audioUrl":394},"01a0ba4b-dc34-747d-bc84-b669657dc541","twijfelen","tts_46b1940a9208a1a5_nl-NL.mp3",[389],{"id":390,"partOfSpeech":391,"definition":392,"exampleSentences":393,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-dc3c-7ded-ba72-a3cc4201d4d9","VERB","Niet zeker weten wat waar is of welke keuze goed is.","Ik twijfel nog of ik de nieuwe baan zal accepteren.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_46b1940a9208a1a5_nl-NL.mp3",33,{"id":397,"vocabularyWord":398,"displayOrder":410},"01a0ba4c-5a0b-748b-a1df-c35f6a59776a",{"id":399,"word":400,"frequency":133,"level":401,"language":9,"audioFilePath":402,"partsOfSpeech":403,"audio":40,"audioUrl":409},"01a0ba4b-dd05-7d06-8ac2-55336843c082","behoefte","B2","tts_b108789b9d26dfbf_nl-NL.mp3",[404],{"id":405,"partOfSpeech":406,"definition":407,"exampleSentences":408,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-dd54-75fd-be2c-df97f3ac3cec","NOUN","(de; behoeften) gevoel of situatie waarin iemand iets nodig heeft of sterk wenst.","Door de vergrijzing groeit de behoefte aan betaalbare zorg in de buurt.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b108789b9d26dfbf_nl-NL.mp3",34,{"id":412,"vocabularyWord":413,"displayOrder":423},"01a0ba4c-5a0b-74a7-a1df-c35f6a666aa8",{"id":414,"word":415,"frequency":122,"level":91,"language":9,"audioFilePath":416,"partsOfSpeech":417,"audio":40,"audioUrl":422},"01a0ba4b-dc33-77fa-8e6f-c51564e4a9f6","trots","tts_bb830b1f5dc2c21e_nl-NL.mp3",[418],{"id":419,"partOfSpeech":350,"definition":420,"exampleSentences":421,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-dc3c-7cd9-ba72-a3cc41c71b60","Blij en tevreden over wat jijzelf of iemand anders heeft bereikt.","Zijn ouders zijn trots op het diploma dat hij heeft gehaald.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_bb830b1f5dc2c21e_nl-NL.mp3",35,{"id":425,"vocabularyWord":426,"displayOrder":440},"01a0ba4c-5a0b-74c3-a1df-c35f6abe133b",{"id":427,"word":428,"frequency":122,"level":401,"language":9,"audioFilePath":429,"partsOfSpeech":430,"audio":40,"audioUrl":439},"01a0ba4b-dd13-7bc2-b10c-8e823774e8b3","bezwaar","tts_e20583b62cc9fa91_nl-NL.mp3",[431,435],{"id":432,"partOfSpeech":406,"definition":433,"exampleSentences":434,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-dd55-7d5b-bc3e-5dc63cf66ed8","(het; bezwaren) reden waarom iemand het niet eens is met een plan of besluit.","De bewoners hebben bezwaar tegen de bouw van een drukke weg.",{"id":436,"partOfSpeech":406,"definition":437,"exampleSentences":438,"isPrimary":16,"meaningOrder":46},"01a0ba4b-dd55-7da7-bc3e-5dc63dd1f838","(het; bezwaren) officiële verklaring waarmee iemand vraagt om een besluit opnieuw te beoordelen.","U kunt binnen zes weken bezwaar indienen bij de gemeente.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_e20583b62cc9fa91_nl-NL.mp3",36,{"name":15,"slug":442,"language":9},"precies-verwijzen-met-voornaamwoordelijke-vormen-c1",[],[445,454],{"@id":446,"@type":447,"id":448,"grammarPage":449,"title":450,"instructions":451,"displayOrder":17,"type":452,"questionCount":167,"blankCount":193,"isCompleted":16,"ogImageUrl":453},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-c16f-705b-997e-c0854fccaf6c","GrammarExercise","01a0ba4b-c16f-705b-997e-c0854fccaf6c","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0ba4b-8cae-76c5-9faa-a78c7c473a99","Verwijzen naar zaken, personen en tekst","Kies de juiste vorm. Let op de genoemde referent, de spelling en eventuele aanwijzingen over nadruk.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9dd46351-5a29-4f63-984c-12df5c739caf_hero.webp?v=1789831922",{"@id":455,"@type":447,"id":456,"grammarPage":449,"title":457,"instructions":458,"displayOrder":41,"type":452,"questionCount":193,"blankCount":193,"isCompleted":16,"ogImageUrl":459},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-c187-7037-8077-0e4df49bfc84","01a0ba4b-c187-7037-8077-0e4df49bfc84","Plaatsing en redactie zonder betekenisverlies","Kies de vorm die de verwijzing, het vaste voorzetsel en de bedoelde betekenis behoudt. Gesplitste vormen zijn ook in verzorgde schrijftaal mogelijk.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c0be2339-f7cc-4447-9ba0-e47a8722fb0a_hero.webp?v=1789831922",null]