[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-pl":3,"grammar-pages-pl":4,"grammar-page-pl-by-byleby-oby-i-bodajby-w-zyczeniach-i-stylizacji":1312,"grammar-lesson-path-pl-by-byleby-oby-i-bodajby-w-zyczeniach-i-stylizacji-zyczenie-i-nierzeczywistosc-wypowiedzi-c2":1372,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-7e7a-7056-8e9b-24bec31698ca":1401,"grammar-quick-check-01a0f20c-7e7a-7056-8e9b-24bec31698ca":1412,"grammar-lesson-body-01a0f20c-7e7a-7056-8e9b-24bec31698ca-7o6106txhg":1434},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,207,212,217,222,227,232,237,242,247,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,418,423,428,433,438,443,448,453,458,463,468,473,478,483,488,493,498,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,619,624,629,634,639,644,649,654,659,664,669,674,679,684,689,694,699,704,709,714,719,724,729,734,739,745,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,800,805,810,815,820,825,830,835,840,845,850,855,860,865,870,875,880,885,890,895,900,905,910,915,920,925,930,935,940,945,950,955,960,965,970,976,981,986,991,996,1001,1006,1011,1016,1021,1026,1031,1036,1041,1046,1051,1056,1061,1066,1071,1076,1081,1086,1091,1096,1101,1106,1111,1116,1121,1126,1131,1136,1141,1146,1151,1156,1161,1166,1171,1176,1181,1186,1192,1197,1202,1207,1212,1217,1222,1227,1232,1237,1242,1247,1252,1257,1262,1267,1272,1277,1282,1287,1292,1297,1302,1307],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a0f20c-7dfa-7479-9fd7-a7767b16533c","Alfabet polski i znaki diakrytyczne","alfabet-polski-i-znaki-diakrytyczne","pl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a0f20c-8277-7b00-9499-8be5277f2c22","Samogłoski i oraz y","samogloski-i-oraz-y",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a0f20c-82a4-76db-acdb-42fc42fd3e1f","Spółgłoski sz, cz, ż, dż oraz ś, ć, ź, dź","spolgloski-sz-cz-z-dz-oraz-s-c-z-dz",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a0f20c-8053-7e56-9d8b-33d2cfb8763e","Miękkość spółgłosek: kreska i litera i","miekkosc-spolglosek-kreska-i-litera-i",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a0f20c-827d-7881-9b77-920849fb8f93","Samogłoski nosowe ą i ę","samogloski-nosowe-a-i-e",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a0f20c-7de9-790d-a5b4-078501254d04","Akcent wyrazowy i intonacja prostych zdań","akcent-wyrazowy-i-intonacja-prostych-zdan",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a0f20c-835d-721c-8091-3a601f72a627","Zaimki osobowe w mianowniku","zaimki-osobowe-w-mianowniku",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a0f20c-7ee4-7f8a-a75b-b181294cbb7f","Czasownik być w czasie teraźniejszym","czasownik-byc-w-czasie-terazniejszym",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a0f20c-823c-7f22-886d-e059e74e2ca6","Rodzaj rzeczownika w liczbie pojedynczej","rodzaj-rzeczownika-w-liczbie-pojedynczej",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a0f20c-83a8-7cc3-8d18-00ecb88f6bc0","Zdania z to: nazywanie osób i rzeczy","zdania-z-to-nazywanie-osob-i-rzeczy",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a0f20c-81e9-7443-87a5-ded47fcfc18a","Przymiotnik w mianowniku liczby pojedynczej","przymiotnik-w-mianowniku-liczby-pojedynczej",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a0f20c-8362-76e5-bd6a-8a2568e8dcdc","Zaimki wskazujące ten, ta, to","zaimki-wskazujace-ten-ta-to",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a0f20c-8219-7ba8-9fa5-010d522674bf","Pytania z czy i krótkie odpowiedzi","pytania-z-czy-i-krotkie-odpowiedzi",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a0f20c-820a-783f-97da-902598114007","Pytania kto, co, jaki i który","pytania-kto-co-jaki-i-ktory",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a0f20c-7eca-73fe-a901-d9d5dbd3dddc","Czas teraźniejszy: czasowniki na -am, -asz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-am-asz",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a0f20c-7ed4-7a99-aa7c-01395ff0f712","Czas teraźniejszy: czasowniki na -ę, -isz i -ysz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-e-isz-i-ysz",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a0f20c-7ecf-7057-a5b0-a89f94217999","Czas teraźniejszy: czasowniki na -ę, -esz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-e-esz",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a0f20c-7f08-783a-8000-ac1b6606c754","Czasowniki jeść, wiedzieć i rozumieć","czasowniki-jesc-wiedziec-i-rozumiec",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a0f20c-7eeb-7942-bfb9-35aea78bd981","Czasownik mieć i wyrażanie posiadania","czasownik-miec-i-wyrazanie-posiadania",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a0f20c-8177-75d2-99ac-328b724bfecc","Przeczenie nie z czasownikiem","przeczenie-nie-z-czasownikiem",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a0f20c-8341-76f4-a2a5-48f465c987a1","Zaimki dzierżawcze mój, twój, jego i jej","zaimki-dzierzawcze-moj-twoj-jego-i-jej",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a0f20c-811d-78f6-ac1e-8e5b544468ad","Pan i pani w uprzejmych pytaniach","pan-i-pani-w-uprzejmych-pytaniach",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a0f20c-81f3-7eda-98a4-5885f50d0459","Przypadki: rola końcówki w zdaniu","przypadki-rola-koncowki-w-zdaniu",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a0f20c-807a-7878-a812-fe52b7ee6e31","Narzędnik liczby pojedynczej: kim jestem","narzednik-liczby-pojedynczej-kim-jestem",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a0f20c-7e74-75a2-92d4-d798b7e5b254","Biernik liczby pojedynczej: co mam i co lubię","biernik-liczby-pojedynczej-co-mam-i-co-lubie",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a0f20c-81df-7e26-ad72-408e2a16c6a4","Przymiotnik w bierniku i narzędniku liczby pojedynczej","przymiotnik-w-bierniku-i-narzedniku-liczby-pojedynczej",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a0f20c-800c-73ab-a40e-acfff23158d1","Liczba mnoga rzeczy i zwierząt: podstawowe końcówki","liczba-mnoga-rzeczy-i-zwierzat-podstawowe-koncowki",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a0f20c-81e4-7ae8-9f18-37249679cead","Przymiotnik w liczbie mnogiej niemęskoosobowej","przymiotnik-w-liczbie-mnogiej-niemeskoosobowej",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a0f20c-8016-7cd4-a528-13ef93c037ef","Liczebniki od zera do stu","liczebniki-od-zera-do-stu",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a0f20c-7fbd-7774-8214-9ab157b58ba9","Jeden, dwa, trzy, cztery i pięć z rzeczownikiem","jeden-dwa-trzy-cztery-i-piec-z-rzeczownikiem",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a0f20c-7f53-724e-9483-3df67da90cef","Dopełniacz liczby pojedynczej po nie ma i nie mam","dopelniacz-liczby-pojedynczej-po-nie-ma-i-nie-mam",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a0f20c-81ca-747e-9dd9-8d21649f0809","Przyimki z i do: skąd i dokąd","przyimki-z-i-do-skad-i-dokad",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a0f20c-804e-7eff-ad65-88bc6560685a","Miejscownik liczby pojedynczej: gdzie mieszkam","miejscownik-liczby-pojedynczej-gdzie-mieszkam",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a0f20c-81c3-7f96-9458-9c32d4009937","Przyimki w, na i u przy określaniu miejsca","przyimki-w-na-i-u-przy-okreslaniu-miejsca",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a0f20c-819e-7598-97a9-40d5c03cd2a4","Przyimek z z narzędnikiem: z kim","przyimek-z-z-narzednikiem-z-kim",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a0f20c-8205-7113-b16b-c5902753e308","Przysłówki miejsca tutaj, tam, blisko i daleko","przyslowki-miejsca-tutaj-tam-blisko-i-daleko",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a0f20c-81ff-732b-a3fa-7d802e69e668","Przysłówki często, czasami, zawsze i nigdy","przyslowki-czesto-czasami-zawsze-i-nigdy",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a0f20c-7f17-7244-af8b-f8f9734635e7","Czasowniki z się w codziennych czynnościach","czasowniki-z-sie-w-codziennych-czynnosciach",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a0f20c-7e95-7d59-bd5f-deeba6f24ab7","Chcę, mogę i muszę z bezokolicznikiem","chce-moge-i-musze-z-bezokolicznikiem",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":10,"displayOrder":206},"01a0f20c-7fb7-7796-9cd1-c013dbd763fd","Iść i jechać: sposób przemieszczania się","isc-i-jechac-sposob-przemieszczania-sie",40,{"id":208,"title":209,"slug":210,"language":9,"level":10,"displayOrder":211},"01a0f20c-801c-709b-af57-e0df6b95e539","Liczebniki porządkowe: pierwsze zastosowania","liczebniki-porzadkowe-pierwsze-zastosowania",41,{"id":213,"title":214,"slug":215,"language":9,"level":10,"displayOrder":216},"01a0f20c-7f7e-78f4-a0f1-1a7e649f7f8e","Godziny i podstawowe określenia czasu","godziny-i-podstawowe-okreslenia-czasu",42,{"id":218,"title":219,"slug":220,"language":9,"level":10,"displayOrder":221},"01a0f20c-7f31-7a83-93c9-c59800b96f1e","Dni tygodnia i pory dnia z przyimkami","dni-tygodnia-i-pory-dnia-z-przyimkami",43,{"id":223,"title":224,"slug":225,"language":9,"level":10,"displayOrder":226},"01a0f20c-813b-766d-ae7e-0bbb0098f6f7","Podmiot i czasownik: prosty szyk zdania","podmiot-i-czasownik-prosty-szyk-zdania",44,{"id":228,"title":229,"slug":230,"language":9,"level":10,"displayOrder":231},"01a0f20c-8002-7140-a979-8bb0341f460b","Łączenie zdań: i, a, ale, lub, bo","laczenie-zdan-i-a-ale-lub-bo",45,{"id":233,"title":234,"slug":235,"language":9,"level":10,"displayOrder":236},"01a0f20c-7ea0-711e-a0fa-f49cf0c63a5c","Czas przeszły czasownika być","czas-przeszly-czasownika-byc",46,{"id":238,"title":239,"slug":240,"language":9,"level":10,"displayOrder":241},"01a0f20c-7eb4-771f-8723-6a381a02708d","Czas przeszły: regularne formy liczby pojedynczej","czas-przeszly-regularne-formy-liczby-pojedynczej",47,{"id":243,"title":244,"slug":245,"language":9,"level":10,"displayOrder":246},"01a0f20c-7e4f-70da-bb5c-eb09795d4df4","Będę z bezokolicznikiem: pierwsze plany","bede-z-bezokolicznikiem-pierwsze-plany",48,{"id":248,"title":249,"slug":250,"language":9,"level":251,"displayOrder":252},"01a0f20c-82f5-7e22-b85e-968349ff2758","Ubezdźwięcznienie na końcu wyrazu i upodobnienia","ubezdzwiecznienie-na-koncu-wyrazu-i-upodobnienia","A2",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":251,"displayOrder":257},"01a0f20c-8135-7756-9eeb-365c9d0486c3","Pisownia ó i u, rz i ż oraz ch i h","pisownia-o-i-u-rz-i-z-oraz-ch-i-h",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":251,"displayOrder":262},"01a0f20c-7f4d-7b9f-87a6-df4d4abbc6d6","Dopełniacz liczby pojedynczej: końcówki -a i -u","dopelniacz-liczby-pojedynczej-koncowki-a-i-u",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":251,"displayOrder":267},"01a0f20c-7f42-7373-98ce-7d837f7e0985","Dopełniacz liczby mnogiej: podstawowe wzory","dopelniacz-liczby-mnogiej-podstawowe-wzory",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":251,"displayOrder":272},"01a0f20c-7e6e-747c-bc97-98dd7f94c0a4","Biernik liczby mnogiej niemęskoosobowej","biernik-liczby-mnogiej-niemeskoosobowej",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":251,"displayOrder":277},"01a0f20c-8076-71af-9a3f-db76b8ed2d15","Narzędnik liczby mnogiej","narzednik-liczby-mnogiej",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":251,"displayOrder":282},"01a0f20c-8049-7d83-9488-c6570de89200","Miejscownik liczby mnogiej","miejscownik-liczby-mnogiej",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":251,"displayOrder":287},"01a0f20c-8044-7224-9176-e98e44759f66","Miejscownik i wymiany spółgłosek w liczbie pojedynczej","miejscownik-i-wymiany-spolglosek-w-liczbie-pojedynczej",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":251,"displayOrder":292},"01a0f20c-7e90-78a3-8100-995c2363705a","Celownik w codziennych zwrotach: mi, ci, panu, pani","celownik-w-codziennych-zwrotach-mi-ci-panu-pani",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":251,"displayOrder":297},"01a0f20c-8033-727f-8e36-7faf9f2c002b","Mianownik liczby mnogiej nazw osób: podstawowe formy","mianownik-liczby-mnogiej-nazw-osob-podstawowe-formy",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":251,"displayOrder":302},"01a0f20c-8102-755f-9387-f5d88de6f06c","Odmiana rzeczowników dzień, tydzień, człowiek i dziecko","odmiana-rzeczownikow-dzien-tydzien-czlowiek-i-dziecko",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":251,"displayOrder":307},"01a0f20c-825c-7188-899d-beeebdb9cadb","Rzeczowniki na -um w liczbie pojedynczej i mnogiej","rzeczowniki-na-um-w-liczbie-pojedynczej-i-mnogiej",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":251,"displayOrder":312},"01a0f20c-8357-794b-9eaf-5b91292a845c","Zaimki osobowe w bierniku i dopełniaczu","zaimki-osobowe-w-bierniku-i-dopelniaczu",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":251,"displayOrder":317},"01a0f20c-8351-77b8-836c-d33f70c5329f","Zaimki osobowe po przyimkach","zaimki-osobowe-po-przyimkach",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":251,"displayOrder":322},"01a0f20c-8346-7085-846c-26a1e5f7f8d0","Zaimki nasz, wasz i ich","zaimki-nasz-wasz-i-ich",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":251,"displayOrder":327},"01a0f20c-82c1-73d0-9ce3-8a8fa81f579b","Swój i mój: wskazywanie właściciela","swoj-i-moj-wskazywanie-wlasciciela",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":251,"displayOrder":332},"01a0f20c-7ffc-79cb-b015-79d2dc742713","Ktoś, coś, nikt i nic","ktos-cos-nikt-i-nic",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":251,"displayOrder":337},"01a0f20c-80d2-7d0e-b8b6-20f75093e034","Nikt, nic i nigdy z przeczeniem","nikt-nic-i-nigdy-z-przeczeniem",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":251,"displayOrder":342},"01a0f20c-7f58-7c49-90e6-92079246c108","Dopełniacz po zaprzeczonym czasowniku","dopelniacz-po-zaprzeczonym-czasowniku",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":251,"displayOrder":347},"01a0f20c-820f-796a-92a9-ab96531e3373","Pytania o przypadki: kogo, komu, kim i czym","pytania-o-przypadki-kogo-komu-kim-i-czym",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":251,"displayOrder":352},"01a0f20c-7e60-7c57-82b4-d080ccd775c1","Biernik i dopełniacz po czasownikach: szukam i znajduję","biernik-i-dopelniacz-po-czasownikach-szukam-i-znajduje",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":251,"displayOrder":357},"01a0f20c-82aa-79f9-b0f9-ec967d445dca","Stopień wyższy i najwyższy przymiotnika","stopien-wyzszy-i-najwyzszy-przymiotnika",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":251,"displayOrder":362},"01a0f20c-80be-7661-87d7-d9298061b10b","Nieregularne porównania: lepszy, gorszy, większy i mniejszy","nieregularne-porownania-lepszy-gorszy-wiekszy-i-mniejszy",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":251,"displayOrder":367},"01a0f20c-81da-7dfb-a838-14c01ea72bad","Przymiotnik a przysłówek: dobry i dobrze","przymiotnik-a-przyslowek-dobry-i-dobrze",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":251,"displayOrder":372},"01a0f20c-82b0-7dd3-a790-b1e285f38924","Stopniowanie przysłówków","stopniowanie-przyslowkow",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":251,"displayOrder":377},"01a0f20c-7f5e-7b8d-ad26-ec64812ce769","Dużo, mało, kilka i trochę z dopełniaczem","duzo-malo-kilka-i-troche-z-dopelniaczem",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":251,"displayOrder":382},"01a0f20c-8024-7dc9-99af-8e7b58814450","Liczebniki powyżej stu i ceny","liczebniki-powyzej-stu-i-ceny",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":251,"displayOrder":387},"01a0f20c-7f1c-7901-b77f-429496616d4c","Daty, miesiące i lata","daty-miesiace-i-lata",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":251,"displayOrder":392},"01a0f20c-8301-73e0-a53b-97aa5d5fa902","W i na z biernikiem lub miejscownikiem","w-i-na-z-biernikiem-lub-miejscownikiem",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":251,"displayOrder":397},"01a0f20c-81b1-79b6-b3bf-88d294af7106","Przyimki nad, pod, przed, za i między z narzędnikiem","przyimki-nad-pod-przed-za-i-miedzy-z-narzednikiem",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":251,"displayOrder":402},"01a0f20c-81b7-78c2-a25d-fe54c6aa5a11","Przyimki obok, koło, naprzeciwko i bez","przyimki-obok-kolo-naprzeciwko-i-bez",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":251,"displayOrder":407},"01a0f20c-8117-7f9a-a88b-ba69db235e18","Określenia czasu: od, do, przez i za","okreslenia-czasu-od-do-przez-i-za",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":251,"displayOrder":412},"01a0f20c-7eaf-7727-9390-b1dc7fecafad","Czas przeszły: liczba mnoga i rodzaj","czas-przeszly-liczba-mnoga-i-rodzaj",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":251,"displayOrder":417},"01a0f20c-7ea5-753f-bf0a-7d3427d029ef","Czas przeszły czasowników iść, jeść i mieć","czas-przeszly-czasownikow-isc-jesc-i-miec",82,{"id":419,"title":420,"slug":421,"language":9,"level":251,"displayOrder":422},"01a0f20c-7ec4-7dfa-9596-e9ebcd6f8f06","Czas przyszły złożony: będę czytać i będę czytał","czas-przyszly-zlozony-bede-czytac-i-bede-czytal",83,{"id":424,"title":425,"slug":426,"language":9,"level":251,"displayOrder":427},"01a0f20c-7e21-7b65-a30d-d47644fdc0b2","Aspekt dokonany i niedokonany: czynność i rezultat","aspekt-dokonany-i-niedokonany-czynnosc-i-rezultat",84,{"id":429,"title":430,"slug":431,"language":9,"level":251,"displayOrder":432},"01a0f20c-7eb9-7b3a-8636-081dcd230e39","Czas przyszły prosty czasowników dokonanych","czas-przyszly-prosty-czasownikow-dokonanych",85,{"id":434,"title":435,"slug":436,"language":9,"level":251,"displayOrder":437},"01a0f20c-7e3b-7ab2-b43f-f6a7ad839cd9","Aspekt w opisie wczorajszego dnia","aspekt-w-opisie-wczorajszego-dnia",86,{"id":439,"title":440,"slug":441,"language":9,"level":251,"displayOrder":442},"01a0f20c-7faf-7cdd-b01c-8f5befe23530","Iść i chodzić oraz jechać i jeździć","isc-i-chodzic-oraz-jechac-i-jezdzic",87,{"id":444,"title":445,"slug":446,"language":9,"level":251,"displayOrder":447},"01a0f20c-81d5-7b7b-8367-21008702be65","Przyjść, wyjść, przyjechać i wyjechać","przyjsc-wyjsc-przyjechac-i-wyjechac",88,{"id":449,"title":450,"slug":451,"language":9,"level":251,"displayOrder":452},"01a0f20c-82e1-7ba3-9aa0-939cd40aca4f","Trzeba, można i nie wolno","trzeba-mozna-i-nie-wolno",89,{"id":454,"title":455,"slug":456,"language":9,"level":251,"displayOrder":457},"01a0f20c-814d-76f2-b92a-2da9b9ad77ed","Powinienem i powinnam: proste rady","powinienem-i-powinnam-proste-rady",90,{"id":459,"title":460,"slug":461,"language":9,"level":251,"displayOrder":462},"01a0f20c-8169-7cb3-b743-1820a61d345b","Proste polecenia i prośby w trybie rozkazującym","proste-polecenia-i-prosby-w-trybie-rozkazujacym",91,{"id":464,"title":465,"slug":466,"language":9,"level":251,"displayOrder":467},"01a0f20c-7e9b-7320-8198-3ec177d05d04","Chciałbym i chciałabym w uprzejmych prośbach","chcialbym-i-chcialabym-w-uprzejmych-prosbach",92,{"id":469,"title":470,"slug":471,"language":9,"level":251,"displayOrder":472},"01a0f20c-83af-7374-b9e8-2019a3c25b48","Zdania z że po czasownikach mówienia i myślenia","zdania-z-ze-po-czasownikach-mowienia-i-myslenia",93,{"id":474,"title":475,"slug":476,"language":9,"level":251,"displayOrder":477},"01a0f20c-83a3-70dd-86b1-ffe3e4b235ad","Zdania z kiedy i gdy o kolejności zdarzeń","zdania-z-kiedy-i-gdy-o-kolejnosci-zdarzen",94,{"id":479,"title":480,"slug":481,"language":9,"level":251,"displayOrder":482},"01a0f20c-7fc3-773a-a47c-124d6ddeb07f","Jeśli z czasem teraźniejszym i przyszłym","jesli-z-czasem-terazniejszym-i-przyszlym",95,{"id":484,"title":485,"slug":486,"language":9,"level":251,"displayOrder":487},"01a0f20c-8397-7546-96aa-75f0ea6bd229","Zdania względne z który w mianowniku","zdania-wzgledne-z-ktory-w-mianowniku",96,{"id":489,"title":490,"slug":491,"language":9,"level":251,"displayOrder":492},"01a0f20c-808d-7cec-8d79-a160d09db489","Nazwy mieszkańców i przymiotniki od nazw krajów","nazwy-mieszkancow-i-przymiotniki-od-nazw-krajow",97,{"id":494,"title":495,"slug":496,"language":9,"level":251,"displayOrder":497},"01a0f20c-8147-7698-9621-b339f00b2b72","Pomijanie zaimka osobowego przy czasowniku","pomijanie-zaimka-osobowego-przy-czasowniku",98,{"id":499,"title":500,"slug":501,"language":9,"level":502,"displayOrder":503},"01a0f20c-8237-7d9a-8a6e-4d9644a6a51c","Rodzaj męskoosobowy w liczbie mnogiej","rodzaj-meskoosobowy-w-liczbie-mnogiej","B1",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":502,"displayOrder":508},"01a0f20c-81ed-7cf6-8e7f-faed021a053f","Przymiotniki męskoosobowe i wymiany spółgłosek","przymiotniki-meskoosobowe-i-wymiany-spolglosek",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":502,"displayOrder":513},"01a0f20c-7e67-71eb-90b3-1ec7a072459c","Biernik liczby mnogiej nazw mężczyzn","biernik-liczby-mnogiej-nazw-mezczyzn",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":502,"displayOrder":518},"01a0f20c-7e88-7d63-a8ac-83480d96bdd7","Celownik rzeczowników i przymiotników w obu liczbach","celownik-rzeczownikow-i-przymiotnikow-w-obu-liczbach",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":502,"displayOrder":523},"01a0f20c-831e-775f-ad6b-1293e064fe02","Wołacz w zwrotach do rozmówcy","wolacz-w-zwrotach-do-rozmowcy",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":502,"displayOrder":528},"01a0f20c-80fc-7e94-9dc9-738d6c200442","Odmiana przymiotników i zaimków dzierżawczych przez przypadki","odmiana-przymiotnikow-i-zaimkow-dzierzawczych-przez-przypadki",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":502,"displayOrder":533},"01a0f20c-8107-7601-a3bb-a876f053e0ff","Odmiana rzeczowników przyjaciel, brat i imię","odmiana-rzeczownikow-przyjaciel-brat-i-imie",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":502,"displayOrder":538},"01a0f20c-826b-72f8-a305-f4e7b7eb80be","Rzeczowniki występujące tylko w liczbie mnogiej","rzeczowniki-wystepujace-tylko-w-liczbie-mnogiej",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":502,"displayOrder":543},"01a0f20c-8228-7b7c-a45b-908f680a9d04","Rekcja czasowników: pomagać, interesować się i czekać","rekcja-czasownikow-pomagac-interesowac-sie-i-czekac",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":502,"displayOrder":548},"01a0f20c-822d-7c30-b006-6ecfe43f8a85","Rekcja przymiotników: podobny do, zadowolony z i pełny","rekcja-przymiotnikow-podobny-do-zadowolony-z-i-pelny",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":502,"displayOrder":553},"01a0f20c-7ff0-7f58-b49d-90e7455d56b3","Krótkie i długie formy zaimków: mi i mnie, ci i tobie","krotkie-i-dlugie-formy-zaimkow-mi-i-mnie-ci-i-tobie",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":502,"displayOrder":558},"01a0f20c-833d-71bd-89a6-83753dfbce69","Zaimek zwrotny siebie, sobie i sobą","zaimek-zwrotny-siebie-sobie-i-soba",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":502,"displayOrder":563},"01a0f20c-7fd1-742e-a867-47695d57f964","Każdy, wszyscy, wszystko i cały","kazdy-wszyscy-wszystko-i-caly",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":502,"displayOrder":568},"01a0f20c-82d0-7574-b2d7-48b80a0af055","Ten sam i taki sam","ten-sam-i-taki-sam",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":502,"displayOrder":573},"01a0f20c-80ec-7997-ad2d-a3cc9699cb80","Odmiana liczebników jeden, dwa, trzy i cztery","odmiana-liczebnikow-jeden-dwa-trzy-i-cztery",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":502,"displayOrder":578},"01a0f20c-8011-7637-b5a1-0c01ebb5850b","Liczebniki od pięciu wzwyż i zgoda orzeczenia","liczebniki-od-pieciu-wzwyz-i-zgoda-orzeczenia",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":502,"displayOrder":583},"01a0f20c-7f64-79b4-bac8-9a706463f564","Dwaj, dwóch i dwoje: podstawowe rozróżnienia","dwaj-dwoch-i-dwoje-podstawowe-rozroznienia",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":502,"displayOrder":588},"01a0f20c-8020-7626-8893-378cd5aa27f5","Liczebniki porządkowe w przypadkach zależnych","liczebniki-porzadkowe-w-przypadkach-zaleznych",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":502,"displayOrder":593},"01a0f20c-82e7-7794-ad5e-dd67ea23c26d","Tworzenie par aspektowych i wymiany w temacie","tworzenie-par-aspektowych-i-wymiany-w-temacie",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":502,"displayOrder":598},"01a0f20c-7e34-7737-9315-fbb2ff5aae4f","Aspekt: proces, powtarzanie i jednorazowy wynik","aspekt-proces-powtarzanie-i-jednorazowy-wynik",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":502,"displayOrder":603},"01a0f20c-7e2e-75fe-8182-a363810c525d","Aspekt po zacząć, skończyć i przestać","aspekt-po-zaczac-skonczyc-i-przestac",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":502,"displayOrder":608},"01a0f20c-7e42-7586-902a-603cbbda4d88","Aspekt w prośbach i zakazach","aspekt-w-prosbach-i-zakazach",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":502,"displayOrder":613},"01a0f20c-80cc-768e-97e5-410fa95d9a9e","Nieść i nosić oraz wieźć i wozić","niesc-i-nosic-oraz-wiezc-i-wozic",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":502,"displayOrder":618},"01a0f20c-7e5b-760a-9105-a16f86407413","Biec i biegać, lecieć i latać, płynąć i pływać","biec-i-biegac-leciec-i-latac-plynac-i-plywac",122,{"id":620,"title":621,"slug":622,"language":9,"level":502,"displayOrder":623},"01a0f20c-8190-7aae-956e-ef73a4f22b00","Przedrostki w czasownikach ruchu: kierunek i granica","przedrostki-w-czasownikach-ruchu-kierunek-i-granica",123,{"id":625,"title":626,"slug":627,"language":9,"level":502,"displayOrder":628},"01a0f20c-82ee-7e90-a0d5-9996eea58527","Tworzenie trybu przypuszczającego","tworzenie-trybu-przypuszczajacego",124,{"id":630,"title":631,"slug":632,"language":9,"level":502,"displayOrder":633},"01a0f20c-7f79-7c1e-adb1-cc6fed6c8c2c","Gdyby i tryb przypuszczający w sytuacjach hipotetycznych","gdyby-i-tryb-przypuszczajacy-w-sytuacjach-hipotetycznych",125,{"id":635,"title":636,"slug":637,"language":9,"level":502,"displayOrder":638},"01a0f20c-82dc-76f3-8522-4485bbb1e7cf","Tryb rozkazujący: nieregularne formy i liczba mnoga","tryb-rozkazujacy-nieregularne-formy-i-liczba-mnoga",126,{"id":640,"title":641,"slug":642,"language":9,"level":502,"displayOrder":643},"01a0f20c-80b0-7ec3-84b9-22f4ec69e1cd","Niech w poleceniach, życzeniach i propozycjach","niech-w-poleceniach-zyczeniach-i-propozycjach",127,{"id":645,"title":646,"slug":647,"language":9,"level":502,"displayOrder":648},"01a0f20c-805e-7140-9cbd-8a21250c9634","Móc, umieć i potrafić","moc-umiec-i-potrafic",128,{"id":650,"title":651,"slug":652,"language":9,"level":502,"displayOrder":653},"01a0f20c-8071-77b6-96ec-276f2251c6fc","Musieć, mieć i powinien: obowiązek i oczekiwanie","musiec-miec-i-powinien-obowiazek-i-oczekiwanie",129,{"id":655,"title":656,"slug":657,"language":9,"level":502,"displayOrder":658},"01a0f20c-7fde-70b8-8833-f48af3823fe5","Konstrukcje bezosobowe z się","konstrukcje-bezosobowe-z-sie",130,{"id":660,"title":661,"slug":662,"language":9,"level":502,"displayOrder":663},"01a0f20c-7f74-7dec-a2e8-e2e89e53096a","Formy na -no i -to: czynność bez wskazywania sprawcy","formy-na-no-i-to-czynnosc-bez-wskazywania-sprawcy",131,{"id":665,"title":666,"slug":667,"language":9,"level":502,"displayOrder":668},"01a0f20c-82b6-7ac7-adc7-487f3411a6c5","Strona bierna: być i zostać z imiesłowem","strona-bierna-byc-i-zostac-z-imieslowem",132,{"id":670,"title":671,"slug":672,"language":9,"level":502,"displayOrder":673},"01a0f20c-7ef2-757b-a82c-aa79783bf41f","Czasowniki bezosobowe: pada, boli i wydaje się","czasowniki-bezosobowe-pada-boli-i-wydaje-sie",133,{"id":675,"title":676,"slug":677,"language":9,"level":502,"displayOrder":678},"01a0f20c-81a4-75ab-939a-3b11fdd68b8a","Przyimki dzięki, przeciw i wbrew","przyimki-dzieki-przeciw-i-wbrew",134,{"id":680,"title":681,"slug":682,"language":9,"level":502,"displayOrder":683},"01a0f20c-81bd-7908-932a-60cca70c1cab","Przyimki ruchu: przez, wzdłuż, wokół i poza","przyimki-ruchu-przez-wzdluz-wokol-i-poza",135,{"id":685,"title":686,"slug":687,"language":9,"level":502,"displayOrder":688},"01a0f20c-7fca-7700-afbd-3f5253f818c0","Już, jeszcze, dopiero i nadal","juz-jeszcze-dopiero-i-nadal",136,{"id":690,"title":691,"slug":692,"language":9,"level":502,"displayOrder":693},"01a0f20c-839d-7423-94ba-53ece31af33e","Zdania względne z który w przypadkach zależnych","zdania-wzgledne-z-ktory-w-przypadkach-zaleznych",137,{"id":695,"title":696,"slug":697,"language":9,"level":502,"displayOrder":698},"01a0f20c-821e-7714-89b8-857e2bee366e","Pytania zależne z czy i zaimkiem pytającym","pytania-zalezne-z-czy-i-zaimkiem-pytajacym",138,{"id":700,"title":701,"slug":702,"language":9,"level":502,"displayOrder":703},"01a0f20c-8378-7468-9391-e3be06de4f4c","Zdania celu z żeby i aby","zdania-celu-z-zeby-i-aby",139,{"id":705,"title":706,"slug":707,"language":9,"level":502,"displayOrder":708},"01a0f20c-8333-7719-b1a8-80d3af27e88d","Wyrażanie przyczyny i skutku: ponieważ i dlatego","wyrazanie-przyczyny-i-skutku-poniewaz-i-dlatego",140,{"id":710,"title":711,"slug":712,"language":9,"level":502,"displayOrder":713},"01a0f20c-8383-748a-9445-9e02efb2a66c","Zdania przyzwalające z chociaż i mimo że","zdania-przyzwalajace-z-chociaz-i-mimo-ze",141,{"id":715,"title":716,"slug":717,"language":9,"level":502,"displayOrder":718},"01a0f20c-836c-7eda-9442-e307839b334b","Zanim, kiedy i aż w opowiadaniu","zanim-kiedy-i-az-w-opowiadaniu",142,{"id":720,"title":721,"slug":722,"language":9,"level":502,"displayOrder":723},"01a0f20c-8265-7c5b-9a8a-978ceb9d3774","Rzeczowniki odczasownikowe na -anie, -enie i -cie","rzeczowniki-odczasownikowe-na-anie-enie-i-cie",143,{"id":725,"title":726,"slug":727,"language":9,"level":502,"displayOrder":728},"01a0f20c-83b5-7c6c-8e51-331308f9bd40","Zdrobnienia w codziennej komunikacji","zdrobnienia-w-codziennej-komunikacji",144,{"id":730,"title":731,"slug":732,"language":9,"level":502,"displayOrder":733},"01a0f20c-8154-7074-934b-0ddaec41462a","Pozycja się i krótkich form zaimków","pozycja-sie-i-krotkich-form-zaimkow",145,{"id":735,"title":736,"slug":737,"language":9,"level":502,"displayOrder":738},"01a0f20c-807e-7c9e-9c76-45f9c5c4b587","Następnie, potem, wcześniej i w końcu w opowiadaniu","nastepnie-potem-wczesniej-i-w-koncu-w-opowiadaniu",146,{"id":740,"title":741,"slug":742,"language":9,"level":743,"displayOrder":744},"01a0f20c-7eaa-7744-b509-09124c920523","Czas przeszły czasowników na -nąć","czas-przeszly-czasownikow-na-nac","B2",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":743,"displayOrder":749},"01a0f20c-80f7-77ed-89b7-70901076aae9","Odmiana nazwisk i imion polskich","odmiana-nazwisk-i-imion-polskich",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":743,"displayOrder":754},"01a0f20c-8256-7c0a-9563-6e2ce7d7da9e","Rzeczowniki męskie na -a i zgoda przymiotnika","rzeczowniki-meskie-na-a-i-zgoda-przymiotnika",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":743,"displayOrder":759},"01a0f20c-7f47-7c9f-8a5d-f8cf8066441b","Dopełniacz liczby mnogiej: trudniejsze końcówki i oboczności","dopelniacz-liczby-mnogiej-trudniejsze-koncowki-i-obocznosci",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":743,"displayOrder":764},"01a0f20c-8223-76db-949c-24df9a028b34","Rekcja czasowników a zmiana znaczenia","rekcja-czasownikow-a-zmiana-znaczenia",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":743,"displayOrder":769},"01a0f20c-834b-7dfb-8400-bc11855a2250","Zaimki nieokreślone z -ś, -kolwiek i byle","zaimki-nieokreslone-z-s-kolwiek-i-byle",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":743,"displayOrder":774},"01a0f20c-80e7-73e9-a99c-94ec9a8cc9ff","Odmiana i użycie zaimków czyj oraz niczyj","odmiana-i-uzycie-zaimkow-czyj-oraz-niczyj",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":743,"displayOrder":779},"01a0f20c-7ff6-73a4-989a-3a52d0a14c79","Który a jaki w zdaniach względnych","ktory-a-jaki-w-zdaniach-wzglednych",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":743,"displayOrder":784},"01a0f20c-80f2-73cf-b216-2c14972cc6b4","Odmiana liczebników złożonych","odmiana-liczebnikow-zlozonych",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":743,"displayOrder":789},"01a0f20c-802e-7140-a43a-565bdab8caf6","Liczebniki zbiorowe i ich łączliwość","liczebniki-zbiorowe-i-ich-laczliwosc",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":743,"displayOrder":794},"01a0f20c-82fb-7b09-aa03-0152a1165380","Ułamki, pół i półtora z rzeczownikiem","ulamki-pol-i-poltora-z-rzeczownikiem",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":743,"displayOrder":799},"01a0f20c-8162-7b45-bfa4-7d98bdda8395","Procenty, miary i przybliżone ilości","procenty-miary-i-przyblizone-ilosci",158,{"id":801,"title":802,"slug":803,"language":9,"level":743,"displayOrder":804},"01a0f20c-7e48-7de0-9034-c86729538df0","Aspekt w przeczeniu: brak czynności a brak rezultatu","aspekt-w-przeczeniu-brak-czynnosci-a-brak-rezultatu",159,{"id":806,"title":807,"slug":808,"language":9,"level":743,"displayOrder":809},"01a0f20c-7e1b-7e06-a3c1-685bcc8a985d","Aspekt bezokolicznika po czasownikach modalnych","aspekt-bezokolicznika-po-czasownikach-modalnych",160,{"id":811,"title":812,"slug":813,"language":9,"level":743,"displayOrder":814},"01a0f20c-8183-76b2-aba3-72ce0138e7df","Przedrostki czasownikowe: znaczenie i zmiana aspektu","przedrostki-czasownikowe-znaczenie-i-zmiana-aspektu",161,{"id":816,"title":817,"slug":818,"language":9,"level":743,"displayOrder":819},"01a0f20c-8328-7ee9-bd57-b56db508973a","Wtórne czasowniki niedokonane","wtorne-czasowniki-niedokonane",162,{"id":821,"title":822,"slug":823,"language":9,"level":743,"displayOrder":824},"01a0f20c-7efa-7002-b7c4-4cac9a55aa40","Czasowniki dwuaspektowe","czasowniki-dwuaspektowe",163,{"id":826,"title":827,"slug":828,"language":9,"level":743,"displayOrder":829},"01a0f20c-7f36-7897-8362-1b17b476ba9b","Dokonane czasowniki ruchu a czasowniki wielokrotne","dokonane-czasowniki-ruchu-a-czasowniki-wielokrotne",164,{"id":831,"title":832,"slug":833,"language":9,"level":743,"displayOrder":834},"01a0f20c-8197-7f30-918e-74ff2969616b","Przenośne znaczenia czasowników ruchu","przenosne-znaczenia-czasownikow-ruchu",165,{"id":836,"title":837,"slug":838,"language":9,"level":743,"displayOrder":839},"01a0f20c-7eda-70f4-83a6-00cc4a755dd7","Czas teraźniejszy w opowiadaniu o przeszłości","czas-terazniejszy-w-opowiadaniu-o-przeszlosci",166,{"id":841,"title":842,"slug":843,"language":9,"level":743,"displayOrder":844},"01a0f20c-830d-7b11-a33e-63cb50fa4501","Warunek nierzeczywisty odnoszący się do przeszłości","warunek-nierzeczywisty-odnoszacy-sie-do-przeszlosci",167,{"id":846,"title":847,"slug":848,"language":9,"level":743,"displayOrder":849},"01a0f20c-81f9-7159-ba74-e8dd614370bd","Przypuszczenia o przeszłości: musiał, mógł i powinien był","przypuszczenia-o-przeszlosci-musial-mogl-i-powinien-byl",168,{"id":851,"title":852,"slug":853,"language":9,"level":743,"displayOrder":854},"01a0f20c-83d5-798f-83e3-e6ecb9302168","Życzenia i obawy: oby i żeby tylko","zyczenia-i-obawy-oby-i-zeby-tylko",169,{"id":856,"title":857,"slug":858,"language":9,"level":743,"displayOrder":859},"01a0f20c-7f8e-70bd-b4dd-2ce96314a807","Imiesłów przymiotnikowy czynny","imieslow-przymiotnikowy-czynny",170,{"id":861,"title":862,"slug":863,"language":9,"level":743,"displayOrder":864},"01a0f20c-7f88-7722-bbfa-1832eb0bc783","Imiesłów przymiotnikowy bierny i jego odmiana","imieslow-przymiotnikowy-bierny-i-jego-odmiana",171,{"id":866,"title":867,"slug":868,"language":9,"level":743,"displayOrder":869},"01a0f20c-82bc-7404-a8f1-e256661208be","Strona bierna: proces, zdarzenie i stan","strona-bierna-proces-zdarzenie-i-stan",172,{"id":871,"title":872,"slug":873,"language":9,"level":743,"displayOrder":874},"01a0f20c-7f9a-7c87-af41-ed1bf90d5a2a","Imiesłów przysłówkowy współczesny","imieslow-przyslowkowy-wspolczesny",173,{"id":876,"title":877,"slug":878,"language":9,"level":743,"displayOrder":879},"01a0f20c-7f94-7080-9094-4e06fdc2f22a","Imiesłów przysłówkowy uprzedni","imieslow-przyslowkowy-uprzedni",174,{"id":881,"title":882,"slug":883,"language":9,"level":743,"displayOrder":884},"01a0f20c-8324-70f1-b523-0f07f0c6bd9d","Wspólny podmiot w konstrukcjach imiesłowowych","wspolny-podmiot-w-konstrukcjach-imieslowowych",175,{"id":886,"title":887,"slug":888,"language":9,"level":743,"displayOrder":889},"01a0f20c-83cf-71ca-974f-31ffa6682937","Zrobiono, robi się i jest robione: wybór konstrukcji","zrobiono-robi-sie-i-jest-robione-wybor-konstrukcji",176,{"id":891,"title":892,"slug":893,"language":9,"level":743,"displayOrder":894},"01a0f20c-8141-7961-9e04-2e2aba256aeb","Podmiot szeregowy i zgoda orzeczenia","podmiot-szeregowy-i-zgoda-orzeczenia",177,{"id":896,"title":897,"slug":898,"language":9,"level":743,"displayOrder":899},"01a0f20c-82ca-7f6f-a0e8-bea0c4d51c2d","Szyk zdania a temat i nowa informacja","szyk-zdania-a-temat-i-nowa-informacja",178,{"id":901,"title":902,"slug":903,"language":9,"level":743,"displayOrder":904},"01a0f20c-8367-7878-8863-c21a5d2cb96d","Zakres przeczenia: nie każdy i każdy nie","zakres-przeczenia-nie-kazdy-i-kazdy-nie",179,{"id":906,"title":907,"slug":908,"language":9,"level":743,"displayOrder":909},"01a0f20c-7e01-705d-af30-09c0d706640c","Ani, ani jeden i wcale nie","ani-ani-jeden-i-wcale-nie",180,{"id":911,"title":912,"slug":913,"language":9,"level":743,"displayOrder":914},"01a0f20c-806c-7b38-b27c-df375e133343","Mowa zależna: perspektywa osoby, czasu i miejsca","mowa-zalezna-perspektywa-osoby-czasu-i-miejsca",181,{"id":916,"title":917,"slug":918,"language":9,"level":743,"displayOrder":919},"01a0f20c-8389-7b1e-8ce5-f1a0a0e34a80","Zdania skutkowe z tak że i na tyle, że","zdania-skutkowe-z-tak-ze-i-na-tyle-ze",182,{"id":921,"title":922,"slug":923,"language":9,"level":743,"displayOrder":924},"01a0f20c-837d-7d09-967c-97ddf2ce17b6","Zdania porównawcze z jakby i jak gdyby","zdania-porownawcze-z-jakby-i-jak-gdyby",183,{"id":926,"title":927,"slug":928,"language":9,"level":743,"displayOrder":929},"01a0f20c-8313-7572-8ec4-00559fc2588e","Warunki z o ile, pod warunkiem że i chyba że","warunki-z-o-ile-pod-warunkiem-ze-i-chyba-ze",184,{"id":931,"title":932,"slug":933,"language":9,"level":743,"displayOrder":934},"01a0f20c-8059-7372-a19b-188c97557eb6","Mimo że, nawet jeśli i choćby","mimo-ze-nawet-jesli-i-chocby",185,{"id":936,"title":937,"slug":938,"language":9,"level":743,"displayOrder":939},"01a0f20c-7f83-7511-959a-4be5dc64ec48","Im, tym: równoległa zmiana dwóch cech","im-tym-rownolegla-zmiana-dwoch-cech",186,{"id":941,"title":942,"slug":943,"language":9,"level":743,"displayOrder":944},"01a0f20c-81d0-722f-b579-3cb757eecb35","Przyimki złożone: z powodu, ze względu na i w związku z","przyimki-zlozone-z-powodu-ze-wzgledu-na-i-w-zwiazku-z",187,{"id":946,"title":947,"slug":948,"language":9,"level":743,"displayOrder":949},"01a0f20c-8088-75f9-a51f-9d04982e7654","Nazwy cech i stanów na -ość i -stwo","nazwy-cech-i-stanow-na-osc-i-stwo",188,{"id":951,"title":952,"slug":953,"language":9,"level":743,"displayOrder":954},"01a0f20c-8099-726f-8f1d-35b80c841e22","Nazwy wykonawców czynności i narzędzi","nazwy-wykonawcow-czynnosci-i-narzedzi",189,{"id":956,"title":957,"slug":958,"language":9,"level":743,"displayOrder":959},"01a0f20c-812f-77e1-bff7-3785ca1347ae","Pisownia nie z różnymi częściami mowy","pisownia-nie-z-roznymi-czesciami-mowy",190,{"id":961,"title":962,"slug":963,"language":9,"level":743,"displayOrder":964},"01a0f20c-8170-7922-ac3c-f1164d969ddd","Przecinki w zdaniach złożonych i konstrukcjach imiesłowowych","przecinki-w-zdaniach-zlozonych-i-konstrukcjach-imieslowowych",191,{"id":966,"title":967,"slug":968,"language":9,"level":743,"displayOrder":969},"01a0f20c-8297-7318-a0a5-f2d2df5d88ba","Spójniki argumentacji: jednak, zatem, natomiast i ponadto","spojniki-argumentacji-jednak-zatem-natomiast-i-ponadto",192,{"id":971,"title":972,"slug":973,"language":9,"level":974,"displayOrder":975},"01a0f20c-8260-7e8e-979f-db8211bf1693","Rzeczowniki o rozszerzonym temacie: szczenię i książę","rzeczowniki-o-rozszerzonym-temacie-szczenie-i-ksiaze","C1",193,{"id":977,"title":978,"slug":979,"language":9,"level":974,"displayOrder":980},"01a0f20c-8251-721c-9815-d48a0105f24d","Rzeczowniki dwurodzajowe a zgoda w zdaniu","rzeczowniki-dwurodzajowe-a-zgoda-w-zdaniu",194,{"id":982,"title":983,"slug":984,"language":9,"level":974,"displayOrder":985},"01a0f20c-7fea-7e7d-922c-b1ebd1b9cf63","Krótkie formy przymiotników: pełen, gotów i wart","krotkie-formy-przymiotnikow-pelen-gotow-i-wart",195,{"id":987,"title":988,"slug":989,"language":9,"level":974,"displayOrder":990},"01a0f20c-80b7-7755-b7a7-cca2ffac2fa8","Nieregularna odmiana czasowników drzeć, kląć i wieść","nieregularna-odmiana-czasownikow-drzec-klac-i-wiesc",196,{"id":992,"title":993,"slug":994,"language":9,"level":974,"displayOrder":995},"01a0f20c-8093-7ab8-bf91-a01910457459","Nazwy obce: odmiana i nieodmienność","nazwy-obce-odmiana-i-nieodmiennosc",197,{"id":997,"title":998,"slug":999,"language":9,"level":974,"displayOrder":1000},"01a0f20c-8007-721f-aed6-c6df86247b45","Liczba mnoga rzeczowników abstrakcyjnych i zmiana znaczenia","liczba-mnoga-rzeczownikow-abstrakcyjnych-i-zmiana-znaczenia",198,{"id":1002,"title":1003,"slug":1004,"language":9,"level":974,"displayOrder":1005},"01a0f20c-809f-765a-89a8-ad0f4b7490b4","Nazwy zawodów i funkcji a rodzaj gramatyczny","nazwy-zawodow-i-funkcji-a-rodzaj-gramatyczny",199,{"id":1007,"title":1008,"slug":1009,"language":9,"level":974,"displayOrder":1010},"01a0f20c-8306-7cf9-8204-26f7f351ea1c","Warianty końcówek przypadków a znaczenie i rejestr","warianty-koncowek-przypadkow-a-znaczenie-i-rejestr",200,{"id":1012,"title":1013,"slug":1014,"language":9,"level":974,"displayOrder":1015},"01a0f20c-7f3c-71d9-a74d-f01a47d1b33f","Dopełniacz cząstkowy a biernik całości","dopelniacz-czastkowy-a-biernik-calosci",201,{"id":1017,"title":1018,"slug":1019,"language":9,"level":974,"displayOrder":1020},"01a0f20c-8232-7b3c-a5b0-efc72f9a3305","Rekcja rzeczowników odczasownikowych","rekcja-rzeczownikow-odczasownikowych",202,{"id":1022,"title":1023,"slug":1024,"language":9,"level":974,"displayOrder":1025},"01a0f20c-83c2-72a3-9b1b-c67aeeaeb672","Zgoda w zdaniach z większość, część i szereg","zgoda-w-zdaniach-z-wiekszosc-czesc-i-szereg",203,{"id":1027,"title":1028,"slug":1029,"language":9,"level":974,"displayOrder":1030},"01a0f20c-8283-77fe-91fc-c4ecde7588d3","Składnia liczebników męskoosobowych w przypadkach zależnych","skladnia-liczebnikow-meskoosobowych-w-przypadkach-zaleznych",204,{"id":1032,"title":1033,"slug":1034,"language":9,"level":974,"displayOrder":1035},"01a0f20c-810c-793f-b867-87c0c0257f76","Odniesienie zaimków w rozbudowanym tekście","odniesienie-zaimkow-w-rozbudowanym-tekscie",205,{"id":1037,"title":1038,"slug":1039,"language":9,"level":974,"displayOrder":1040},"01a0f20c-82c6-706c-ba87-86f2a5c49524","Swój w zdaniach z bezokolicznikiem i nominalizacją","swoj-w-zdaniach-z-bezokolicznikiem-i-nominalizacja",206,{"id":1042,"title":1043,"slug":1044,"language":9,"level":974,"displayOrder":1045},"01a0f20c-7e0e-78f0-ac27-6e496ee21cef","Aspekt a aktualność rezultatu","aspekt-a-aktualnosc-rezultatu",207,{"id":1047,"title":1048,"slug":1049,"language":9,"level":974,"displayOrder":1050},"01a0f20c-7e27-79ff-a1dd-1dca74657c09","Aspekt niedokonany w pytaniach o fakt i doświadczenie","aspekt-niedokonany-w-pytaniach-o-fakt-i-doswiadczenie",208,{"id":1052,"title":1053,"slug":1054,"language":9,"level":974,"displayOrder":1055},"01a0f20c-7e15-7a01-96cb-51b08df2ec23","Aspekt a grzeczność i nacisk w poleceniach","aspekt-a-grzecznosc-i-nacisk-w-poleceniach",209,{"id":1057,"title":1058,"slug":1059,"language":9,"level":974,"displayOrder":1060},"01a0f20c-7f01-77f7-a76f-95acab309620","Czasowniki fazowe i przedrostki po-, za-, prze-","czasowniki-fazowe-i-przedrostki-po-za-prze",210,{"id":1062,"title":1063,"slug":1064,"language":9,"level":974,"displayOrder":1065},"01a0f20c-7f0f-7c08-8a5b-c6751fd1ad8f","Czasowniki wielokrotne bywać, pisywać i chadzać","czasowniki-wielokrotne-bywac-pisywac-i-chadzac",211,{"id":1067,"title":1068,"slug":1069,"language":9,"level":974,"displayOrder":1070},"01a0f20c-824b-7d0f-80fc-14ca3107e8ad","Ruchome końcówki czasu przeszłego w mowie i literaturze","ruchome-koncowki-czasu-przeszlego-w-mowie-i-literaturze",212,{"id":1072,"title":1073,"slug":1074,"language":9,"level":974,"displayOrder":1075},"01a0f20c-7ebf-7401-9931-7bd19edcdd25","Czas przyszły w przypuszczeniach o teraźniejszości","czas-przyszly-w-przypuszczeniach-o-terazniejszosci",213,{"id":1077,"title":1078,"slug":1079,"language":9,"level":974,"displayOrder":1080},"01a0f20c-803d-79bd-83c3-bd036e394fcf","Miejsce cząstki by i ruchome końcówki osobowe","miejsce-czastki-by-i-ruchome-koncowki-osobowe",214,{"id":1082,"title":1083,"slug":1084,"language":9,"level":974,"displayOrder":1085},"01a0f20c-82d6-73e0-8bb5-f59844690695","Tryb przypuszczający w radach, ocenach i zastrzeżeniach","tryb-przypuszczajacy-w-radach-ocenach-i-zastrzezeniach",215,{"id":1087,"title":1088,"slug":1089,"language":9,"level":974,"displayOrder":1090},"01a0f20c-7e54-7f34-a31d-0f4c6ac6a5d8","Bezosobowość i ukrywanie sprawcy w tekście formalnym","bezosobowosc-i-ukrywanie-sprawcy-w-tekscie-formalnym",216,{"id":1092,"title":1093,"slug":1094,"language":9,"level":974,"displayOrder":1095},"01a0f20c-7fe4-73e5-be94-6672be6c7a40","Konstrukcje typu zdarzyło mi się i udało mi się","konstrukcje-typu-zdarzylo-mi-sie-i-udalo-mi-sie",217,{"id":1097,"title":1098,"slug":1099,"language":9,"level":974,"displayOrder":1100},"01a0f20c-83bb-7f8c-a227-12ee26c7f964","Zgoda formalna i znaczeniowa w złożonych grupach podmiotu","zgoda-formalna-i-znaczeniowa-w-zlozonych-grupach-podmiotu",218,{"id":1102,"title":1103,"slug":1104,"language":9,"level":974,"displayOrder":1105},"01a0f20c-7f6f-7c0c-bd26-02cb020fa8fe","Elipsa i równoległość składniowa","elipsa-i-rownoleglosc-skladniowa",219,{"id":1107,"title":1108,"slug":1109,"language":9,"level":974,"displayOrder":1110},"01a0f20c-7fa8-79d9-8d2d-37255f1b5d1a","Inwersja dla kontrastu i uwydatnienia informacji","inwersja-dla-kontrastu-i-uwydatnienia-informacji",220,{"id":1112,"title":1113,"slug":1114,"language":9,"level":974,"displayOrder":1115},"01a0f20c-817d-741d-9527-b67ec5641330","Przeczenie w konstrukcjach z bezokolicznikiem","przeczenie-w-konstrukcjach-z-bezokolicznikiem",221,{"id":1117,"title":1118,"slug":1119,"language":9,"level":974,"displayOrder":1120},"01a0f20c-8214-7a2b-bde7-d4fc7461b0d0","Pytania retoryczne i pytania sugerujące odpowiedź","pytania-retoryczne-i-pytania-sugerujace-odpowiedz",222,{"id":1122,"title":1123,"slug":1124,"language":9,"level":974,"displayOrder":1125},"01a0f20c-8290-7887-9494-ac5e448b8680","Skoro, jako że i bowiem: uzasadnienie a przyczyna","skoro-jako-ze-i-bowiem-uzasadnienie-a-przyczyna",223,{"id":1127,"title":1128,"slug":1129,"language":9,"level":974,"displayOrder":1130},"01a0f20c-80e2-732b-8007-5839fb827946","O ile, podczas gdy i jeśli chodzi o w zestawianiu treści","o-ile-podczas-gdy-i-jesli-chodzi-o-w-zestawianiu-tresci",224,{"id":1132,"title":1133,"slug":1134,"language":9,"level":974,"displayOrder":1135},"01a0f20c-8390-70b6-8c7c-4cdca6c1ceda","Zdania względne z co oraz konstrukcje ten, kto","zdania-wzgledne-z-co-oraz-konstrukcje-ten-kto",225,{"id":1137,"title":1138,"slug":1139,"language":9,"level":974,"displayOrder":1140},"01a0f20c-8241-74be-b785-0891c354cfb4","Rozbudowane zdania podrzędne i unikanie niejasnych odniesień","rozbudowane-zdania-podrzedne-i-unikanie-niejasnych-odniesien",226,{"id":1142,"title":1143,"slug":1144,"language":9,"level":974,"displayOrder":1145},"01a0f20c-81aa-7e2b-b6d7-9c404dcbed6c","Przyimki formalne: wobec, względem, zgodnie z i na mocy","przyimki-formalne-wobec-wzgledem-zgodnie-z-i-na-mocy",227,{"id":1147,"title":1148,"slug":1149,"language":9,"level":974,"displayOrder":1150},"01a0f20c-80d7-7c0e-93d9-46ae3e3b148a","Nominalizacja a styl urzędowy i naukowy","nominalizacja-a-styl-urzedowy-i-naukowy",228,{"id":1152,"title":1153,"slug":1154,"language":9,"level":974,"displayOrder":1155},"01a0f20c-818a-7302-91b0-3ce52f4a6522","Przedrostki i przyrostki wyrażające ocenę","przedrostki-i-przyrostki-wyrazajace-ocene",229,{"id":1157,"title":1158,"slug":1159,"language":9,"level":974,"displayOrder":1160},"01a0f20c-8123-760c-8465-1f4003ca6304","Partykuły chyba, zapewne, rzekomo i podobno","partykuly-chyba-zapewne-rzekomo-i-podobno",230,{"id":1162,"title":1163,"slug":1164,"language":9,"level":974,"displayOrder":1165},"01a0f20c-8062-7f28-a564-7667211825e6","Modalność epistemiczna: stopień pewności sądu","modalnosc-epistemiczna-stopien-pewnosci-sadu",231,{"id":1167,"title":1168,"slug":1169,"language":9,"level":974,"displayOrder":1170},"01a0f20c-8083-73a1-93a9-2cbd9441d117","Nawiązanie do poprzedniej wypowiedzi: otóż, przecież i zresztą","nawiazanie-do-poprzedniej-wypowiedzi-otoz-przeciez-i-zreszta",232,{"id":1172,"title":1173,"slug":1174,"language":9,"level":974,"displayOrder":1175},"01a0f20c-829d-7aa6-9f61-56cb3bef81dd","Spójność akapitu i zastępowanie powtórzeń","spojnosc-akapitu-i-zastepowanie-powtorzen",233,{"id":1177,"title":1178,"slug":1179,"language":9,"level":974,"displayOrder":1180},"01a0f20c-8372-7928-97c2-e2873c26ae6d","Zastrzeżenia, uściślenia i ograniczanie uogólnień","zastrzezenia-uscislenia-i-ograniczanie-uogolnien",234,{"id":1182,"title":1183,"slug":1184,"language":9,"level":974,"displayOrder":1185},"01a0f20c-832e-7422-9ace-5e98766bb7e9","Wtrącenia, dopowiedzenia i interpunkcja","wtracenia-dopowiedzenia-i-interpunkcja",235,{"id":1187,"title":1188,"slug":1189,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1191},"01a0f20c-7f2b-7551-b245-1d2c46b74881","Deprecjatywne formy nazw osób: chłopy i profesory","deprecjatywne-formy-nazw-osob-chlopy-i-profesory","C2",236,{"id":1193,"title":1194,"slug":1195,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1196},"01a0f20c-8270-7e1f-8322-9f7c6133a0ab","Rzeczowniki zbiorowe a nazwy par małżeńskich","rzeczowniki-zbiorowe-a-nazwy-par-malzenskich",237,{"id":1198,"title":1199,"slug":1200,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1201},"01a0f20c-7f24-7533-9183-43d656e9f8bb","Dawna liczba podwójna w utrwalonych formach","dawna-liczba-podwojna-w-utrwalonych-formach",238,{"id":1203,"title":1204,"slug":1205,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1206},"01a0f20c-7e07-74af-811c-947b56f029d6","Archaiczne końcówki fleksyjne w tekstach literackich","archaiczne-koncowki-fleksyjne-w-tekstach-literackich",239,{"id":1208,"title":1209,"slug":1210,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1211},"01a0f20c-8038-7409-ad6e-3811ed4b88ce","Mianownik zamiast wołacza: dystans, poufałość i ekspresja","mianownik-zamiast-wolacza-dystans-poufalosc-i-ekspresja",240,{"id":1213,"title":1214,"slug":1215,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1216},"01a0f20c-8338-73c1-91c9-37ad7d3dd42e","Zaimek on i zaimek ów w rejestrze literackim","zaimek-on-i-zaimek-ow-w-rejestrze-literackim",241,{"id":1218,"title":1219,"slug":1220,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1221},"01a0f20c-8029-72e2-b4d6-64b140ff7df9","Liczebniki wielorakie i mnożne: dwojaki i podwójny","liczebniki-wielorakie-i-mnozne-dwojaki-i-podwojny",242,{"id":1223,"title":1224,"slug":1225,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1226},"01a0f20c-7fd8-7741-a65f-5c05524463f8","Konkurencja aspektów w wypowiedziach oceniających i polemicznych","konkurencja-aspektow-w-wypowiedziach-oceniajacych-i-polemicznych",243,{"id":1228,"title":1229,"slug":1230,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1231},"01a0f20c-7edf-7439-92b8-d365473606f8","Czas zaprzeszły w dawnych tekstach i stylizacji","czas-zaprzeszly-w-dawnych-tekstach-i-stylizacji",244,{"id":1233,"title":1234,"slug":1235,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1236},"01a0f20c-80c5-72e9-b7d4-eeaadcc22a68","Nierzeczywistość bez gdyby: konstrukcje z bezokolicznikiem","nierzeczywistosc-bez-gdyby-konstrukcje-z-bezokolicznikiem",245,{"id":1238,"title":1239,"slug":1240,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1241},"01a0f20c-7e7a-7056-8e9b-24bec31698ca","By, byleby, oby i bodajby w życzeniach i stylizacji","by-byleby-oby-i-bodajby-w-zyczeniach-i-stylizacji",246,{"id":1243,"title":1244,"slug":1245,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1246},"01a0f20c-7fa1-76ba-958a-c440af3fd9f5","Imiesłowy a kolejność zdarzeń w złożonej narracji","imieslowy-a-kolejnosc-zdarzen-w-zlozonej-narracji",247,{"id":1248,"title":1249,"slug":1250,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1251},"01a0f20c-80dd-70ee-aeab-525f2737df19","Nominalizacja a zacieranie sprawcy i odpowiedzialności","nominalizacja-a-zacieranie-sprawcy-i-odpowiedzialnosci",248,{"id":1253,"title":1254,"slug":1255,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1256},"01a0f20c-7e81-7026-864e-2b505276f415","Celowe naruszenia szyku w prozie i poezji","celowe-naruszenia-szyku-w-prozie-i-poezji",249,{"id":1258,"title":1259,"slug":1260,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1261},"01a0f20c-8246-7909-8b11-bbc5a6b02120","Rozczłonkowanie zdania i dopowiedzenie w ekspresywnej wypowiedzi","rozczlonkowanie-zdania-i-dopowiedzenie-w-ekspresywnej-wypowiedzi",250,{"id":1263,"title":1264,"slug":1265,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1266},"01a0f20c-8318-7b1c-8031-c09e2441a800","Wieloznaczność składniowa i sposoby jej usuwania","wieloznacznosc-skladniowa-i-sposoby-jej-usuwania",251,{"id":1268,"title":1269,"slug":1270,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1271},"01a0f20c-80a5-7011-b730-cbaa818ee442","Negacja metajęzykowa: odrzucanie sposobu sformułowania","negacja-metajezykowa-odrzucanie-sposobu-sformulowania",252,{"id":1273,"title":1274,"slug":1275,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1276},"01a0f20c-8068-70ae-92b9-c5de0de8256b","Mowa pozornie zależna i zmiana perspektywy narratora","mowa-pozornie-zalezna-i-zmiana-perspektywy-narratora",253,{"id":1278,"title":1279,"slug":1280,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1281},"01a0f20c-8112-7679-bbde-0cd31ee0dbb5","Okres retoryczny: hierarchia zdań i rytm argumentacji","okres-retoryczny-hierarchia-zdan-i-rytm-argumentacji",254,{"id":1283,"title":1284,"slug":1285,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1286},"01a0f20c-80aa-7d20-b9bf-79d94077027f","Neologizmy i okazjonalizmy: interpretacja budowy słowa","neologizmy-i-okazjonalizmy-interpretacja-budowy-slowa",255,{"id":1288,"title":1289,"slug":1290,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1291},"01a0f20c-83c8-7653-8a16-3fdfc2348dda","Zgrubienia i zdrobnienia jako narzędzia ironii","zgrubienia-i-zdrobnienia-jako-narzedzia-ironii",256,{"id":1293,"title":1294,"slug":1295,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1296},"01a0f20c-8129-73ac-a249-4daa26371467","Partykuły wszak, przecie, zaiste i bynajmniej","partykuly-wszak-przecie-zaiste-i-bynajmniej",257,{"id":1298,"title":1299,"slug":1300,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1301},"01a0f20c-7f6a-7a93-8c87-61ddc7968f14","Echo, cytat i ironiczny dystans wobec cudzej wypowiedzi","echo-cytat-i-ironiczny-dystans-wobec-cudzej-wypowiedzi",258,{"id":1303,"title":1304,"slug":1305,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1306},"01a0f20c-815b-7a52-ae9a-baba0493a9a0","Presupozycje w pytaniach i konstrukcjach oceniających","presupozycje-w-pytaniach-i-konstrukcjach-oceniajacych",259,{"id":1308,"title":1309,"slug":1310,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1311},"01a0f20c-8289-78be-aeff-8a36df89a82f","Składnia potoczna a świadoma stylizacja tekstu","skladnia-potoczna-a-swiadoma-stylizacja-tekstu",260,{"id":1238,"title":1239,"slug":1240,"seoDescription":1313,"content":1314,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1241,"grammarTopics":1315,"createdAt":1321,"updatedAt":1322,"vocabularyLists":1323,"primaryTopicHub":1369,"readyImages":1371},"Rozróżnij życzeniowe by, byleby, oby i bodajby: poznaj ich odcienie znaczeniowe, składnię oraz rolę w stylizacji literackiej i wyrażaniu silnych emocji.","Życzeniowe **by, byleby, oby i bodajby** pozwalają nie tylko wyrazić pragnienie, lecz także nadać wypowiedzi ton podniosły, powściągliwy, lękowy lub złorzeczący. O wyborze decydują sens życzenia, jego samodzielność składniowa oraz zamierzona stylizacja — nie sama poprawność gramatyczna.\n\n## 1. Cztery sposoby wyrażania życzenia\n\nWypowiedź życzeniowa przedstawia stan rzeczy jako pożądany przez mówiącego. Nie stwierdza, że ten stan rzeczy zachodzi, ani nie musi służyć nakłanianiu rozmówcy do działania.\n\n| Wykładnik | Typowy odcień | Przykład | Charakter wypowiedzi |\n| --- | --- | --- | --- |\n| **by** | Pragnienie ujęte skrótowo, często podniośle | **By** pamięć o nich przetrwała! | W samodzielnym życzeniu zwykle literacki lub retoryczny |\n| **byleby** | Życzenie skupione na najważniejszym warunku, często podszyte obawą | **Byleby** wrócili cali! | Naturalny także w codziennej mowie |\n| **oby** | Bezpośrednia nadzieja na pożądany stan rzeczy | **Oby** znaleźli bezpieczne schronienie! | Najmniej nacechowany z tych samodzielnych wykładników |\n| **bodajby** | Silnie nacechowane życzenie, także złorzeczenie | **Bodajby** ci los wynagrodził tę krzywdę! | Dziś rzadki, książkowy lub archaizujący |\n\nNie są to cztery mechaniczne zamienniki. Zastąpienie **oby** przez **bodajby** może zachować treść życzenia, ale wyraźnie zmienić głos mówiącego i charakter tekstu.\n\n## 2. Samodzielne by a zdanie zależne\n\nSamodzielne życzenie z **by** jest możliwe, lecz współcześnie brzmi zwykle bardziej literacko niż odpowiednik z **oby**. Dobrze pasuje do modlitwy, dedykacji, uroczystego apelu czy poetyckiej wypowiedzi.\n\n:::example\n**By ten dzień nigdy się nie skończył!** — życzenie o tonie poetyckim.\n\n**Oby ten dzień nigdy się nie skończył!** — ta sama zasadnicza treść, wyrażona w sposób bardziej zwyczajny.\n\nPragnę, **by ten dzień nigdy się nie skończył**. — zdanie zależne określa treść pragnienia; samo **by** nie nadaje mu tonu poetyckiego.\n:::\n\nW zdaniu *Pragnę, by pamięć o nich przetrwała* człon z **by** zależy składniowo od czasownika *pragnę*. W samodzielnym *By pamięć o nich przetrwała!* pragnienie zostaje wyrażone bez takiego czasownika nadrzędnego. Wypowiedź można rozwinąć, dodając *pragnę*, ale nie trzeba traktować jej jako przypadkowo urwanego zdania.\n\n:::note\nNie każde **by** wyraża życzenie. W zdaniu *Zatrzymał się, by odpocząć* wprowadza cel. O funkcji rozstrzyga cała konstrukcja, nie sam zapis wyrazu.\n:::\n\n## 3. Byleby: najważniejszy warunek i obawa\n\n**Byleby** często wskazuje, że jeden rezultat jest szczególnie ważny, a pozostałe okoliczności można zaakceptować. W samodzielnej wypowiedzi taki warunek staje się przedmiotem życzenia.\n\n:::example\nMogą wrócić nawet po północy. **Byleby wrócili cali!**\n\n**Oby podróż była udana!** — ogólne życzenie pomyślnego przebiegu podróży.\n\n**Byleby podróż była udana!** — powodzenie podróży zostaje przedstawione jako sprawa najważniejsza; kontekst może sugerować zgodę na inne niedogodności.\n:::\n\nOdcień obawy jest częsty, lecz nie obowiązkowy. Wynika z połączenia znaczenia konstrukcji z sytuacją, intonacją i treścią zdania.\n\n### Byle i byleby w codziennej mowie\n\nKrótsze **byle** jest bardzo częste we współczesnych życzeniach, zwłaszcza w zwięzłych, potocznych wypowiedziach. **Byleby** również należy do żywej mowy; nie jest samo w sobie książkowe ani archaiczne.\n\n| Byle | Byleby | Różnica |\n| --- | --- | --- |\n| **Byle nie padało!** | **Byleby nie padało!** | Zasadniczy sens jest ten sam; krótsza forma sprzyja zwięzłości. |\n| **Byle wrócili cali!** | **Byleby wrócili cali!** | Obie formy naturalnie wyrażają najważniejsze życzenie. |\n| **Byle do piątku!** | **Byleby dotrwać do piątku!** | Pierwszy przykład to częsta formuła bez czasownika; drugi nazywa wprost upragniony rezultat. |\n\nTrzeba odróżnić życzenie od warunku przyzwolenia:\n\n- **Byleby nie padało!** — samodzielne życzenie dotyczące pogody.\n- Możesz wyjść, **bylebyś wrócił przed północą**. — warunek, pod którym mówiący pozwala wyjść.\n\nW drugim przykładzie zastąpienie **bylebyś** przez **obyś** nie zachowałoby tej samej relacji składniowej. Można powiedzieć: *Możesz wyjść. Obyś wrócił przed północą!* — ale wtedy pozwolenie i życzenie są osobnymi wypowiedzeniami.\n\n:::tip\n**Tylko** może dodatkowo uwydatnić to, na czym mówiącemu szczególnie zależy: **Oby tylko zdążył!**, **Byleby tylko wrócili!** Często wzmacnia przy tym odcień obawy. W drugim przykładzie powrót zostaje przedstawiony jako najważniejszy, być może jedyny istotny rezultat.\n\nSamo **Oby!** może być pełną repliką, jeśli treść nadziei wynika z poprzedniej wypowiedzi:\n\n— Na pewno zdążymy przed burzą.\n\n— **Oby!**\n:::\n\n## 4. Bodajby: dobrożyczliwość, złorzeczenie i archaizacja\n\n**Bodajby** nie oznacza samo w sobie złego życzenia. Może wprowadzać zarówno pragnienie czyjegoś szczęścia, jak i przekleństwo. W obu zastosowaniach jest współcześnie wyraźnie nacechowane stylistycznie.\n\n:::example\n**Bodajby ci los wynagrodził tę krzywdę!** — dobrożyczliwe życzenie o archaizującym brzmieniu.\n\n**Bodajbyś nigdy nie zaznał spokoju!** — złorzeczenie, czyli życzenie komuś nieszczęścia.\n:::\n\nW stylizacji literackiej ten wykładnik może współtworzyć dawny lub uroczysty sposób mówienia postaci. W codziennej rozmowie może zabrzmieć teatralnie albo żartobliwie. Żartobliwego odczytania nie gwarantuje jednak sama dawność formy: potrzebny jest odpowiedni kontekst.\n\n:::example\n**Wypowiedź stylizowana — pożegnanie przed wyprawą:**\n\n„Ruszaj zatem, synu, skoro świt cię wzywa. Bodajby ci los oszczędził cierpień! Byś choć jeden list przysłał, nim śniegi zasypią trakty. Będę tu na ciebie czekała”.\n\n**Neutralny odpowiednik:**\n\n„Jedź już, synu, skoro musisz wyruszyć o świcie. Oby nie spotkało cię nic złego! Mam nadzieję, że przyślesz choć jeden list, zanim śnieg zasypie drogi. Będę tu na ciebie czekała”.\n:::\n\nW pierwszej wersji **bodajby** nadaje pożegnaniu ton dawnego błogosławieństwa, a samodzielne **byś** podtrzymuje podniosły rytm i wyraża tęskne pragnienie. Współdziałają z nimi słowa *nim*, *trakty* oraz obrazowe *świt cię wzywa*. Neutralna wersja zachowuje troskę matki, lecz nie buduje tak wyraźnie dawnego głosu postaci. Stylizacja wynika więc z całego fragmentu, nie z samego wstawienia rzadkiej partykuły.\n\n:::warning\n**Bodajby** nie jest po prostu bardziej eleganckim odpowiednikiem **oby**. W zwykłych życzeniach dla współpracownika może zabrzmieć sztucznie, a w zdaniu o niekorzystnej treści — agresywnie.\n:::\n\nNie należy też utożsamiać go z przypuszczającym **bodaj**: *Spotkaliśmy się bodaj w maju* znaczy w przybliżeniu „chyba w maju”, a nie wyraża życzenia.\n\n## 5. Forma czasownika, czas i zapis\n\nW omawianych konstrukcjach osobowych występują formy czasownika typu **wrócił, wróciła, wrócili, wróciły**. Ich kształt nie przesądza o odniesieniu do przeszłości. Rodzaj i liczbę dobieramy zgodnie z podmiotem, a końcówkę osobową dołączamy do wykładnika życzenia.\n\n| Osoba i podmiot | Przykład |\n| --- | --- |\n| Ja — kobieta | **Obym zdążyła** na pociąg! |\n| Ty — mężczyzna | **Bylebyś wrócił** bezpiecznie! |\n| My — grupa kobiet | **Obyśmy dotarły** przed nocą! |\n| Wy — grupa męskoosobowa | **Bodajbyście zaznali** szczęścia! |\n\nFormy takie jak **obym, bylebyś, bodajbyście** zapisujemy łącznie. Po **oby** nie dodajemy kolejnego **by** do czasownika: poprawnie **Oby wrócił!**, nie: *Oby wróciłby!*\n\nO czasie rozstrzygają kontekst i określenia czasu:\n\n- **Oby jutro dotarła na czas!** — życzenie dotyczące przyszłości.\n- **Oby teraz była bezpieczna!** — życzenie dotyczące teraźniejszości.\n- **Oby wczoraj dotarła na czas!** — nadzieja dotycząca przeszłego zdarzenia, którego wyniku mówiący nie zna.\n\nOstatni przykład nie przedstawia znanej mówiącemu przeszłości jako odwracalnej. Wyraża nadzieję, że rzeczywisty, lecz jeszcze nieznany przebieg zdarzeń był pomyślny.\n\nWykrzyknik podkreśla siłę emocji, ale nie jest obowiązkowy: *Oby wszystko dobrze się skończyło.* również wyraża życzenie. Po samym wykładniku nie stawiamy przecinka: **Oby wrócili!** Natomiast zdanie zależne oddzielamy od nadrzędnego: *Zgadzam się, bylebyś dotrzymał słowa.*\n\n## 6. Dobór formy w praktyce\n\nPrzed wyborem wykładnika sprawdź trzy rzeczy:\n\n1. **Funkcję:** czy wyrażasz samodzielne życzenie, czy wprowadzasz zdanie zależne, na przykład warunek przyzwolenia?\n2. **Odcień znaczeniowy:** czy chodzi o ogólną nadzieję, najważniejszy warunek, dobrożyczliwość czy złorzeczenie?\n3. **Rejestr:** czy wypowiedź ma brzmieć zwyczajnie, podniośle, archaicznie czy celowo teatralnie?\n\n### Najbliższe alternatywy: żeby, aby i niechby\n\n| Forma | Przykład | Odcień i rejestr |\n| --- | --- | --- |\n| **żeby (tylko)** | **Żeby tylko nie padało!** | Częste w codziennej mowie życzenie, tutaj podszyte obawą. |\n| **aby** | **Aby pamięć o nich przetrwała!** | Samodzielne życzenie o tonie podniosłym; podobne stylistycznie do **By pamięć o nich przetrwała!** |\n| **aby** w utartej formule | **Aby do wiosny!** | Zwięzła formuła nadziei na przetrwanie trudnego okresu; może być całkiem potoczna. |\n| **niechby** | **Niechby choć raz nas wysłuchał!** | Życzenie z odcieniem postulatu, często także zniecierpliwienia lub pretensji. |\n\nSamodzielne **Żeby ten dzień nigdy się nie skończył!** pasuje do spontanicznej rozmowy, podczas gdy **By ten dzień nigdy się nie skończył!** sugeruje bardziej świadome, literackie ukształtowanie wypowiedzi. Różnica dotyczy zwyczaju użycia i rejestru, nie poprawności. **Aby** nie zawsze brzmi podniośle: utarte **Aby do wiosny!** nie wymaga uroczystego kontekstu. Z kolei **niechby** z formą typu *wysłuchał* może przedstawiać zachowanie jako pożądane lub choćby dopuszczalne; **Niech nas wysłucha!** brzmi bardziej bezpośrednio jak wezwanie do działania.\n\n**Oby** bezpośrednio wyraża nadzieję; **byleby** skupia uwagę na najważniejszym warunku. Samodzielne **by** sprzyja tonowi literackiemu, a **bodajby** wyraźnie stylizuje wypowiedź. Wartość pozytywna lub negatywna życzenia wynika przede wszystkim z jego treści i kontekstu.",[1316],{"id":1317,"name":1318,"level":1190,"language":9,"isCompleted":1319,"completionPercentage":1320,"totalExercises":26,"completedExercises":1320},"01a0f20c-7d6c-72bc-a780-de15609d084e","Życzenie i nierzeczywistość wypowiedzi",false,0,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[1324],{"id":1325,"title":1326,"vocabularyListWords":1327,"isPublished":1335},"01a0f20d-03ac-779f-ac0d-e19dc7e502ce","By, byleby, oby i bodajby",[1328,1337,1345,1353,1361],{"id":1329,"vocabularyWord":1330,"displayOrder":11},"01a0f20d-03ac-77fb-ac0d-e19dc8c18470",{"id":1331,"word":1332,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1333,"partsOfSpeech":1334,"audio":1335,"audioUrl":1336},"01a0f20c-ca17-7492-8f29-d814ddb5e83a","by","tts_c428b73607b27530_pl-PL.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c428b73607b27530_pl-PL.mp3",{"id":1338,"vocabularyWord":1339,"displayOrder":16},"01a0f20d-03ac-782b-ac0d-e19dc96c7a75",{"id":1340,"word":1341,"frequency":11,"level":974,"language":9,"audioFilePath":1342,"partsOfSpeech":1343,"audio":1335,"audioUrl":1344},"01a0f20c-ca55-7733-9e82-2a383ad3774e","byleby","tts_a7287a4074942d0b_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a7287a4074942d0b_pl-PL.mp3",{"id":1346,"vocabularyWord":1347,"displayOrder":21},"01a0f20d-03ac-784f-ac0d-e19dc9e1157b",{"id":1348,"word":1349,"frequency":41,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1350,"partsOfSpeech":1351,"audio":1335,"audioUrl":1352},"01a0f20c-ca54-7a14-ac4f-8f93ce261c21","byle","tts_152704986c15fa4e_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_152704986c15fa4e_pl-PL.mp3",{"id":1354,"vocabularyWord":1355,"displayOrder":26},"01a0f20d-03ac-786f-ac0d-e19dca36dd9c",{"id":1356,"word":1357,"frequency":36,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1358,"partsOfSpeech":1359,"audio":1335,"audioUrl":1360},"01a0f20c-cd0c-7bcf-a356-d98b2cecdf7a","oby","tts_b6ceffcca1b55dcc_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b6ceffcca1b55dcc_pl-PL.mp3",{"id":1362,"vocabularyWord":1363,"displayOrder":31},"01a0f20d-03ac-788b-ac0d-e19dcaa3abcf",{"id":1364,"word":1365,"frequency":11,"level":974,"language":9,"audioFilePath":1366,"partsOfSpeech":1367,"audio":1335,"audioUrl":1368},"01a0f20c-ca0e-71a1-977c-581d0030dd77","bodajby","tts_b628a66d070d5b22_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b628a66d070d5b22_pl-PL.mp3",{"name":1318,"slug":1370,"language":9},"zyczenie-i-nierzeczywistosc-wypowiedzi-c2",[],{"id":1317,"name":1318,"slug":1370,"language":9,"level":1190,"introduction":1373,"lessonCount":16,"totalExercises":26,"objectives":1374,"prerequisites":1377,"lessons":1379},"Życzenie może wynikać z kontekstu samodzielnego bezokolicznika albo mieć wyraźny sygnał w oby czy bodajby. Porównasz te sposoby wyrażania nierzeczywistości, zwracając uwagę na wykonawcę, czas i nacechowanie stylistyczne.",[1375,1376],"Rozpoznasz życzenie lub warunek w samodzielnym bezokoliczniku.","Dobierzesz wykładnik życzenia i odróżnisz go od warunku.",[1378],"Znasz tryb przypuszczający oraz funkcje bezokolicznika.",[1380,1391],{"id":1233,"contentId":1381,"slug":1235,"title":1234,"level":1190,"summary":1382,"order":11,"exercises":1383},"pg_7f825397-f7cd-4639-b7bd-8631c04a8f3e","Odczytasz warunek, życzenie lub retoryczne odrzucenie w samodzielnym bezokoliczniku na podstawie kontekstu, osoby i czasu.",[1384,1388],{"id":1385,"title":1386,"order":1320,"type":1387},"01a0f20c-a3f9-74dc-add2-b0d2b5f42d84","Warunek, pragnienie czy sprzeciw?","word_select",{"id":1389,"title":1390,"order":11,"type":1387},"01a0f20c-a40d-7ee2-8ef6-9fe611e859b5","Wykonawca, rozwinięcie i granice skrótu",{"id":1238,"contentId":1392,"slug":1240,"title":1239,"level":1190,"summary":1393,"order":16,"exercises":1394},"pg_67857d14-2591-4e11-9807-d1ef77e1fbe7","Porównasz takie życzenia z konstrukcjami by, byleby, oby i bodajby, odróżniając życzenie od warunku oraz rozpoznając stylizację.",[1395,1398],{"id":1396,"title":1397,"order":1320,"type":1387},"01a0f20c-8891-7aa4-9c25-a33e3573d418","Życzenie, warunek i głos mówiącego",{"id":1399,"title":1400,"order":11,"type":1387},"01a0f20c-88ab-70b1-b420-018be9faac99","Forma, czas i alternatywne życzenia",[1402,1408],{"@id":1403,"@type":1404,"id":1396,"grammarPage":1405,"title":1397,"instructions":1406,"displayOrder":1320,"type":1387,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1319,"ogImageUrl":1407},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-8891-7aa4-9c25-a33e3573d418","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-7e7a-7056-8e9b-24bec31698ca","Wybierz interpretację zgodną z całym kontekstem. Odróżniaj znaczenie konstrukcji od jej stylistycznego nacechowania.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a063222b-a765-48fb-ab95-ee6908d611a5_hero.webp?v=1790767302",{"@id":1409,"@type":1404,"id":1399,"grammarPage":1405,"title":1400,"instructions":1410,"displayOrder":11,"type":1387,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1319,"ogImageUrl":1411},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-88ab-70b1-b420-018be9faac99","Uzupełnij zdania poprawnymi formami lub trafnymi objaśnieniami. Uwzględnij osobę, kontekst czasowy, zapis i rejestr wypowiedzi.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_de24fe9a-6b76-469d-9739-3dc8c4c0a641_hero.webp?v=1790767302",{"id":1396,"grammarPage":1405,"title":1397,"instructions":1406,"seoTitle":1413,"seoDescription":1414,"displayOrder":1320,"type":1387,"questions":1415,"ogImageUrl":1407},"By, byleby, oby, bodajby: sens i rejestr","Ćwiczenia z lukami o by, byleby, oby i bodajby: rozpoznawanie życzeń, warunków i stylizacji w rozmowach, dedykacjach oraz wypowiedziach literackich.",[1416],{"id":1417,"sentenceTemplate":1418,"displayOrder":1320,"explanation":1419,"exampleSentence":1420,"blanks":1421},"01a0f20c-8891-7dd8-9c25-a33e3755aa67","W dedykacji „By ta księga służyła kolejnym pokoleniom!” samodzielne by wprowadza __1__.","Dedykacja przedstawia pożądany stan, nie fakt ani warunek pozwolenia. Samodzielne by nadaje jej literacki ton; brak czasownika nadrzędnego nie oznacza przypadkowego urwania zdania.","By nigdy nie zabrakło wam odwagi do zadawania pytań!",[1422],{"id":1423,"blankNumber":11,"options":1424},"01a0f20c-8891-7d4c-9c25-a33e36e22b5c",[1425,1428,1431],{"id":1426,"optionText":1427,"isCorrect":1319,"displayOrder":1320},"01a0f20c-8891-7c40-9c25-a33e3647003f","warunek udzielenia zgody",{"id":1429,"optionText":1430,"isCorrect":1335,"displayOrder":11},"01a0f20c-8891-7c9c-9c25-a33e365b476f","życzenie o literackim zabarwieniu",{"id":1432,"optionText":1433,"isCorrect":1319,"displayOrder":16},"01a0f20c-8891-7d00-9c25-a33e3695624d","informację o spełnionym zamiarze",{"html":1435,"toc":1436},"\u003Cp>Życzeniowe \u003Cstrong>by, byleby, oby i bodajby\u003C\u002Fstrong> pozwalają nie tylko wyrazić pragnienie, lecz także nadać wypowiedzi ton podniosły, powściągliwy, lękowy lub złorzeczący. O wyborze decydują sens życzenia, jego samodzielność składniowa oraz zamierzona stylizacja — nie sama poprawność gramatyczna.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"cztery-sposoby-wyraania-yczenia\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Cztery sposoby wyrażania życzenia\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Wypowiedź życzeniowa przedstawia stan rzeczy jako pożądany przez mówiącego. Nie stwierdza, że ten stan rzeczy zachodzi, ani nie musi służyć nakłanianiu rozmówcy do działania.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Wykładnik\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Typowy odcień\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Charakter wypowiedzi\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>by\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Pragnienie ujęte skrótowo, często podniośle\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>By\u003C\u002Fstrong> pamięć o nich przetrwała!\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>W samodzielnym życzeniu zwykle literacki lub retoryczny\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>byleby\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Życzenie skupione na najważniejszym warunku, często podszyte obawą\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Byleby\u003C\u002Fstrong> wrócili cali!\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Naturalny także w codziennej mowie\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>oby\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Bezpośrednia nadzieja na pożądany stan rzeczy\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Oby\u003C\u002Fstrong> znaleźli bezpieczne schronienie!\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Najmniej nacechowany z tych samodzielnych wykładników\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>bodajby\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Silnie nacechowane życzenie, także złorzeczenie\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Bodajby\u003C\u002Fstrong> ci los wynagrodził tę krzywdę!\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Dziś rzadki, książkowy lub archaizujący\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Nie są to cztery mechaniczne zamienniki. Zastąpienie \u003Cstrong>oby\u003C\u002Fstrong> przez \u003Cstrong>bodajby\u003C\u002Fstrong> może zachować treść życzenia, ale wyraźnie zmienić głos mówiącego i charakter tekstu.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"samodzielne-by-a-zdanie-zalene\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Samodzielne by a zdanie zależne\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Samodzielne życzenie z \u003Cstrong>by\u003C\u002Fstrong> jest możliwe, lecz współcześnie brzmi zwykle bardziej literacko niż odpowiednik z \u003Cstrong>oby\u003C\u002Fstrong>. Dobrze pasuje do modlitwy, dedykacji, uroczystego apelu czy poetyckiej wypowiedzi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>By ten dzień nigdy się nie skończył!\u003C\u002Fstrong> — życzenie o tonie poetyckim.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Oby ten dzień nigdy się nie skończył!\u003C\u002Fstrong> — ta sama zasadnicza treść, wyrażona w sposób bardziej zwyczajny.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Pragnę, \u003Cstrong>by ten dzień nigdy się nie skończył\u003C\u002Fstrong>. — zdanie zależne określa treść pragnienia; samo \u003Cstrong>by\u003C\u002Fstrong> nie nadaje mu tonu poetyckiego.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>W zdaniu \u003Cem>Pragnę, by pamięć o nich przetrwała\u003C\u002Fem> człon z \u003Cstrong>by\u003C\u002Fstrong> zależy składniowo od czasownika \u003Cem>pragnę\u003C\u002Fem>. W samodzielnym \u003Cem>By pamięć o nich przetrwała!\u003C\u002Fem> pragnienie zostaje wyrażone bez takiego czasownika nadrzędnego. Wypowiedź można rozwinąć, dodając \u003Cem>pragnę\u003C\u002Fem>, ale nie trzeba traktować jej jako przypadkowo urwanego zdania.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Nie każde \u003Cstrong>by\u003C\u002Fstrong> wyraża życzenie. W zdaniu \u003Cem>Zatrzymał się, by odpocząć\u003C\u002Fem> wprowadza cel. O funkcji rozstrzyga cała konstrukcja, nie sam zapis wyrazu.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"byleby-najwaniejszy-warunek-i-obawa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Byleby: najważniejszy warunek i obawa\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Byleby\u003C\u002Fstrong> często wskazuje, że jeden rezultat jest szczególnie ważny, a pozostałe okoliczności można zaakceptować. W samodzielnej wypowiedzi taki warunek staje się przedmiotem życzenia.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Mogą wrócić nawet po północy. \u003Cstrong>Byleby wrócili cali!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Oby podróż była udana!\u003C\u002Fstrong> — ogólne życzenie pomyślnego przebiegu podróży.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Byleby podróż była udana!\u003C\u002Fstrong> — powodzenie podróży zostaje przedstawione jako sprawa najważniejsza; kontekst może sugerować zgodę na inne niedogodności.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Odcień obawy jest częsty, lecz nie obowiązkowy. Wynika z połączenia znaczenia konstrukcji z sytuacją, intonacją i treścią zdania.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"byle-i-byleby-w-codziennej-mowie\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.1\u003C\u002Fspan>Byle i byleby w codziennej mowie\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Krótsze \u003Cstrong>byle\u003C\u002Fstrong> jest bardzo częste we współczesnych życzeniach, zwłaszcza w zwięzłych, potocznych wypowiedziach. \u003Cstrong>Byleby\u003C\u002Fstrong> również należy do żywej mowy; nie jest samo w sobie książkowe ani archaiczne.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Byle\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Byleby\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Różnica\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Byle nie padało!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Byleby nie padało!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Zasadniczy sens jest ten sam; krótsza forma sprzyja zwięzłości.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Byle wrócili cali!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Byleby wrócili cali!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Obie formy naturalnie wyrażają najważniejsze życzenie.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Byle do piątku!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Byleby dotrwać do piątku!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Pierwszy przykład to częsta formuła bez czasownika; drugi nazywa wprost upragniony rezultat.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Trzeba odróżnić życzenie od warunku przyzwolenia:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Byleby nie padało!\u003C\u002Fstrong> — samodzielne życzenie dotyczące pogody.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Możesz wyjść, \u003Cstrong>bylebyś wrócił przed północą\u003C\u002Fstrong>. — warunek, pod którym mówiący pozwala wyjść.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>W drugim przykładzie zastąpienie \u003Cstrong>bylebyś\u003C\u002Fstrong> przez \u003Cstrong>obyś\u003C\u002Fstrong> nie zachowałoby tej samej relacji składniowej. Można powiedzieć: \u003Cem>Możesz wyjść. Obyś wrócił przed północą!\u003C\u002Fem> — ale wtedy pozwolenie i życzenie są osobnymi wypowiedzeniami.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>\u003Cstrong>Tylko\u003C\u002Fstrong> może dodatkowo uwydatnić to, na czym mówiącemu szczególnie zależy: \u003Cstrong>Oby tylko zdążył!\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>Byleby tylko wrócili!\u003C\u002Fstrong> Często wzmacnia przy tym odcień obawy. W drugim przykładzie powrót zostaje przedstawiony jako najważniejszy, być może jedyny istotny rezultat.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Samo \u003Cstrong>Oby!\u003C\u002Fstrong> może być pełną repliką, jeśli treść nadziei wynika z poprzedniej wypowiedzi:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— Na pewno zdążymy przed burzą.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— \u003Cstrong>Oby!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"bodajby-dobroyczliwo-zorzeczenie-i-archaizacja\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Bodajby: dobrożyczliwość, złorzeczenie i archaizacja\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Bodajby\u003C\u002Fstrong> nie oznacza samo w sobie złego życzenia. Może wprowadzać zarówno pragnienie czyjegoś szczęścia, jak i przekleństwo. W obu zastosowaniach jest współcześnie wyraźnie nacechowane stylistycznie.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Bodajby ci los wynagrodził tę krzywdę!\u003C\u002Fstrong> — dobrożyczliwe życzenie o archaizującym brzmieniu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Bodajbyś nigdy nie zaznał spokoju!\u003C\u002Fstrong> — złorzeczenie, czyli życzenie komuś nieszczęścia.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>W stylizacji literackiej ten wykładnik może współtworzyć dawny lub uroczysty sposób mówienia postaci. W codziennej rozmowie może zabrzmieć teatralnie albo żartobliwie. Żartobliwego odczytania nie gwarantuje jednak sama dawność formy: potrzebny jest odpowiedni kontekst.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Wypowiedź stylizowana — pożegnanie przed wyprawą:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>„Ruszaj zatem, synu, skoro świt cię wzywa. Bodajby ci los oszczędził cierpień! Byś choć jeden list przysłał, nim śniegi zasypią trakty. Będę tu na ciebie czekała”.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Neutralny odpowiednik:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>„Jedź już, synu, skoro musisz wyruszyć o świcie. Oby nie spotkało cię nic złego! Mam nadzieję, że przyślesz choć jeden list, zanim śnieg zasypie drogi. Będę tu na ciebie czekała”.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>W pierwszej wersji \u003Cstrong>bodajby\u003C\u002Fstrong> nadaje pożegnaniu ton dawnego błogosławieństwa, a samodzielne \u003Cstrong>byś\u003C\u002Fstrong> podtrzymuje podniosły rytm i wyraża tęskne pragnienie. Współdziałają z nimi słowa \u003Cem>nim\u003C\u002Fem>, \u003Cem>trakty\u003C\u002Fem> oraz obrazowe \u003Cem>świt cię wzywa\u003C\u002Fem>. Neutralna wersja zachowuje troskę matki, lecz nie buduje tak wyraźnie dawnego głosu postaci. Stylizacja wynika więc z całego fragmentu, nie z samego wstawienia rzadkiej partykuły.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>\u003Cstrong>Bodajby\u003C\u002Fstrong> nie jest po prostu bardziej eleganckim odpowiednikiem \u003Cstrong>oby\u003C\u002Fstrong>. W zwykłych życzeniach dla współpracownika może zabrzmieć sztucznie, a w zdaniu o niekorzystnej treści — agresywnie.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Nie należy też utożsamiać go z przypuszczającym \u003Cstrong>bodaj\u003C\u002Fstrong>: \u003Cem>Spotkaliśmy się bodaj w maju\u003C\u002Fem> znaczy w przybliżeniu „chyba w maju”, a nie wyraża życzenia.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"forma-czasownika-czas-i-zapis\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Forma czasownika, czas i zapis\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>W omawianych konstrukcjach osobowych występują formy czasownika typu \u003Cstrong>wrócił, wróciła, wrócili, wróciły\u003C\u002Fstrong>. Ich kształt nie przesądza o odniesieniu do przeszłości. Rodzaj i liczbę dobieramy zgodnie z podmiotem, a końcówkę osobową dołączamy do wykładnika życzenia.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Osoba i podmiot\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ja — kobieta\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Obym zdążyła\u003C\u002Fstrong> na pociąg!\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ty — mężczyzna\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Bylebyś wrócił\u003C\u002Fstrong> bezpiecznie!\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>My — grupa kobiet\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Obyśmy dotarły\u003C\u002Fstrong> przed nocą!\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Wy — grupa męskoosobowa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Bodajbyście zaznali\u003C\u002Fstrong> szczęścia!\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Formy takie jak \u003Cstrong>obym, bylebyś, bodajbyście\u003C\u002Fstrong> zapisujemy łącznie. Po \u003Cstrong>oby\u003C\u002Fstrong> nie dodajemy kolejnego \u003Cstrong>by\u003C\u002Fstrong> do czasownika: poprawnie \u003Cstrong>Oby wrócił!\u003C\u002Fstrong>, nie: \u003Cem>Oby wróciłby!\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>O czasie rozstrzygają kontekst i określenia czasu:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Oby jutro dotarła na czas!\u003C\u002Fstrong> — życzenie dotyczące przyszłości.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Oby teraz była bezpieczna!\u003C\u002Fstrong> — życzenie dotyczące teraźniejszości.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Oby wczoraj dotarła na czas!\u003C\u002Fstrong> — nadzieja dotycząca przeszłego zdarzenia, którego wyniku mówiący nie zna.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Ostatni przykład nie przedstawia znanej mówiącemu przeszłości jako odwracalnej. Wyraża nadzieję, że rzeczywisty, lecz jeszcze nieznany przebieg zdarzeń był pomyślny.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Wykrzyknik podkreśla siłę emocji, ale nie jest obowiązkowy: \u003Cem>Oby wszystko dobrze się skończyło.\u003C\u002Fem> również wyraża życzenie. Po samym wykładniku nie stawiamy przecinka: \u003Cstrong>Oby wrócili!\u003C\u002Fstrong> Natomiast zdanie zależne oddzielamy od nadrzędnego: \u003Cem>Zgadzam się, bylebyś dotrzymał słowa.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"dobr-formy-w-praktyce\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Dobór formy w praktyce\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Przed wyborem wykładnika sprawdź trzy rzeczy:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Funkcję:\u003C\u002Fstrong> czy wyrażasz samodzielne życzenie, czy wprowadzasz zdanie zależne, na przykład warunek przyzwolenia?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Odcień znaczeniowy:\u003C\u002Fstrong> czy chodzi o ogólną nadzieję, najważniejszy warunek, dobrożyczliwość czy złorzeczenie?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Rejestr:\u003C\u002Fstrong> czy wypowiedź ma brzmieć zwyczajnie, podniośle, archaicznie czy celowo teatralnie?\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Ch3 id=\"najblisze-alternatywy-eby-aby-i-niechby\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.1\u003C\u002Fspan>Najbliższe alternatywy: żeby, aby i niechby\u003C\u002Fh3>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Forma\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Odcień i rejestr\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>żeby (tylko)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Żeby tylko nie padało!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Częste w codziennej mowie życzenie, tutaj podszyte obawą.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>aby\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Aby pamięć o nich przetrwała!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Samodzielne życzenie o tonie podniosłym; podobne stylistycznie do \u003Cstrong>By pamięć o nich przetrwała!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>aby\u003C\u002Fstrong> w utartej formule\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Aby do wiosny!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Zwięzła formuła nadziei na przetrwanie trudnego okresu; może być całkiem potoczna.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>niechby\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Niechby choć raz nas wysłuchał!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Życzenie z odcieniem postulatu, często także zniecierpliwienia lub pretensji.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Samodzielne \u003Cstrong>Żeby ten dzień nigdy się nie skończył!\u003C\u002Fstrong> pasuje do spontanicznej rozmowy, podczas gdy \u003Cstrong>By ten dzień nigdy się nie skończył!\u003C\u002Fstrong> sugeruje bardziej świadome, literackie ukształtowanie wypowiedzi. Różnica dotyczy zwyczaju użycia i rejestru, nie poprawności. \u003Cstrong>Aby\u003C\u002Fstrong> nie zawsze brzmi podniośle: utarte \u003Cstrong>Aby do wiosny!\u003C\u002Fstrong> nie wymaga uroczystego kontekstu. Z kolei \u003Cstrong>niechby\u003C\u002Fstrong> z formą typu \u003Cem>wysłuchał\u003C\u002Fem> może przedstawiać zachowanie jako pożądane lub choćby dopuszczalne; \u003Cstrong>Niech nas wysłucha!\u003C\u002Fstrong> brzmi bardziej bezpośrednio jak wezwanie do działania.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Oby\u003C\u002Fstrong> bezpośrednio wyraża nadzieję; \u003Cstrong>byleby\u003C\u002Fstrong> skupia uwagę na najważniejszym warunku. Samodzielne \u003Cstrong>by\u003C\u002Fstrong> sprzyja tonowi literackiemu, a \u003Cstrong>bodajby\u003C\u002Fstrong> wyraźnie stylizuje wypowiedź. Wartość pozytywna lub negatywna życzenia wynika przede wszystkim z jego treści i kontekstu.\u003C\u002Fp>\n",[1437,1441,1445,1449,1453,1457,1461,1465],{"id":1438,"text":1439,"depth":16,"number":1440},"cztery-sposoby-wyraania-yczenia","Cztery sposoby wyrażania życzenia","1",{"id":1442,"text":1443,"depth":16,"number":1444},"samodzielne-by-a-zdanie-zalene","Samodzielne by a zdanie zależne","2",{"id":1446,"text":1447,"depth":16,"number":1448},"byleby-najwaniejszy-warunek-i-obawa","Byleby: najważniejszy warunek i obawa","3",{"id":1450,"text":1451,"depth":21,"number":1452},"byle-i-byleby-w-codziennej-mowie","Byle i byleby w codziennej mowie","3.1",{"id":1454,"text":1455,"depth":16,"number":1456},"bodajby-dobroyczliwo-zorzeczenie-i-archaizacja","Bodajby: dobrożyczliwość, złorzeczenie i archaizacja","4",{"id":1458,"text":1459,"depth":16,"number":1460},"forma-czasownika-czas-i-zapis","Forma czasownika, czas i zapis","5",{"id":1462,"text":1463,"depth":16,"number":1464},"dobr-formy-w-praktyce","Dobór formy w praktyce","6",{"id":1466,"text":1467,"depth":21,"number":1468},"najblisze-alternatywy-eby-aby-i-niechby","Najbliższe alternatywy: żeby, aby i niechby","6.1"]