[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-czas-przeszly-liczba-mnoga-i-rodzaj":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-7eaf-7727-9390-b1dc7fecafad":25,"exercise-list-path-pl-none":78},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a0f20c-7eaf-7727-9390-b1dc7fecafad","Czas przeszły: liczba mnoga i rodzaj","czas-przeszly-liczba-mnoga-i-rodzaj","Poznaj formy czasu przeszłego w liczbie mnogiej. Dobieraj rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy oraz końcówki dla my, wy, oni i one w prostych zdaniach.","W czasie przeszłym w liczbie mnogiej forma czasownika zależy od osoby i rodzaju. Nauczysz się wybierać formy dla **my, wy, oni, one** i mówić o tym, co różne osoby robiły wczoraj.\n\n## 1. Dwa rodzaje w liczbie mnogiej\n\nW liczbie mnogiej rozróżniamy dwa rodzaje:\n\n- **Rodzaj męskoosobowy** — używamy go, gdy mówimy o mężczyznach lub o grupie osób, w której jest przynajmniej jeden mężczyzna: **oni czytali**.\n- **Rodzaj niemęskoosobowy** — używamy go z nazwami kobiet, dzieci, zwierząt i rzeczy: **one czytały**, **psy spały**, **telefony działały**.\n\n| O kim lub o czym mówimy? | Zaimek | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| Adam i Piotr | **oni** | Adam i Piotr **pracowali**. |\n| Adam i Ewa | **oni** | Adam i Ewa **pracowali**. |\n| Ewa i Anna | **one** | Ewa i Anna **pracowały**. |\n| Dzieci | **one** | Dzieci **bawiły się**. |\n| Koty | **one** | Koty **spały**. |\n| Komputery | **one** | Komputery **działały**. |\n\n:::note\nWażny jest też rzeczownik. Mówimy **dzieci bawiły się**, nawet gdy w grupie są chłopcy, ale **chłopcy bawili się**. Z rzeczownikiem **ludzie** używamy formy męskoosobowej: **ludzie czekali**.\n\nGrzecznościowe **państwo**, używane między innymi do grupy kobiet i mężczyzn, łączy się z formą męskoosobową: **Czy państwo już zamówili?**\n:::\n\n## 2. Formy dla my, wy, oni i one\n\nPorównaj formy czasownika **czytać**. W rodzaju męskoosobowym pojawia się **-li-**, a w niemęskoosobowym **-ły-**.\n\n| Osoba | Rodzaj męskoosobowy | Rodzaj niemęskoosobowy |\n| --- | --- | --- |\n| my | czyta**liśmy** | czyta**łyśmy** |\n| wy | czyta**liście** | czyta**łyście** |\n| oni \u002F one | czyta**li** | czyta**ły** |\n\nDo form **czytali** i **czytały** dodajemy:\n\n- **-śmy** dla osoby **my**: czytali + śmy → **czytaliśmy**;\n- **-ście** dla osoby **wy**: czytały + ście → **czytałyście**.\n\nDla **oni** i **one** nie dodajemy tych końcówek: **czytali**, **czytały**.\n\nTak samo odmieniamy na przykład **pracować**: **pracowaliśmy, pracowałyśmy, pracowaliście, pracowałyście, pracowali, pracowały**.\n\nCzęsto używamy też czasownika **być**:\n\n| Osoba | Rodzaj męskoosobowy | Rodzaj niemęskoosobowy |\n| --- | --- | --- |\n| my | **byliśmy** | **byłyśmy** |\n| wy | **byliście** | **byłyście** |\n| oni \u002F one | **byli** | **były** |\n\n:::tip\nW starannej wymowie formy z **-liśmy\u002F-łyśmy** i **-liście\u002F-łyście** mają akcent na trzeciej sylabie od końca: czy-**TA**-li-śmy, czy-**TA**-ły-ście, **BY**-li-śmy. W mowie potocznej dopuszczalny jest też akcent na przedostatniej sylabie.\n:::\n\n## 3. Kto mówi i do kogo?\n\nPrzy **my** sprawdzamy, kto należy do grupy razem z osobą mówiącą. Przy **wy** sprawdzamy, do jakiej grupy mówimy.\n\n:::example\n**Anna mówi o sobie i Ewie:**\nWczoraj **czytałyśmy** w bibliotece.\n\n**Anna mówi o sobie i Adamie:**\nWczoraj **czytaliśmy** w bibliotece.\n\n**Pytanie do Anny i Ewy:**\nCzy wczoraj **pracowałyście**?\n\n**Pytanie do Anny i Adama:**\nCzy wczoraj **pracowaliście**?\n:::\n\n:::tip\nNie musisz dodawać zaimków **my** i **wy**. Formy **czytałyśmy** i **czytaliście** już pokazują osobę i rodzaj grupy.\n:::\n\n## 4. Nie zawsze wystarczy zmienić ł na l\n\nNiektóre czasowniki mają dodatkową zmianę przed **-li**. Porównaj częste formy:\n\n| Bezokolicznik | Oni | One |\n| --- | --- | --- |\n| widzieć | **widzieli** | **widziały** |\n| mieć | **mieli** | **miały** |\n| jeść | **jedli** | **jadły** |\n\nW tych czasownikach oprócz różnicy **-li\u002F-ły** występuje wymiana **e : a**: **e** w formie męskoosobowej odpowiada **a** w formie niemęskoosobowej. Aby przejść od **widziały** do **widzieli**, zmień **a** na **e**, a **-ły** na **-li**. Tak samo tworzymy pary **miały → mieli** i **jadły → jedli**. Ten wzór spotkasz też w czasownikach **siedzieć**: **siedziały → siedzieli**, oraz **leżeć**: **leżały → leżeli**. Nie stosuj go do każdego czasownika: **czytały → czytali**, bez zmiany **a** na **e**.\n\nDla **my** i **wy** dodajemy te same końcówki: **widzieliśmy — widziałyśmy**, **widzieliście — widziałyście**.\n\nZapamiętaj też formy czasowników **wziąć → wzięli\u002Fwzięły**, **móc → mogli\u002Fmogły** i **iść → szli\u002Fszły**. Różnią się wyraźnie od bezokolicznika, ale między formami **oni** i **one** zmienia się tu tylko **-li\u002F-ły** — nie ma dodatkowej wymiany **e : a**.\n\n## 5. Częste błędy\n\n:::warning\nNie wybieraj formy **-li** tylko dlatego, że rzeczownik ma rodzaj męski w liczbie pojedynczej. Zwierzęta i rzeczy nie są osobami.\n\n✓ Pies spał. → Psy **spały**.\n\n✗ Psy spali.\n:::\n\nZwróć też uwagę na osobę:\n\n- **My, Anna i Ewa, czytałyśmy.** — forma dla **my**, nie *czytałyście*.\n- **Wy, Adam i Piotr, czytaliście**. — forma dla **wy**, nie *czytaliśmy*.\n\n## 6. Jak wybrać właściwą formę?\n\n1. Ustal osobę: **my**, **wy** czy **oni\u002Fone**.\n2. Sprawdź rodzaj: **męskoosobowy** czy **niemęskoosobowy**. Pamiętaj o formach **dzieci bawiły się**, **ludzie czekali**.\n3. Wybierz formę czasownika i odpowiednią końcówkę.\n\n**My czytaliśmy lub czytałyśmy. Wy czytaliście lub czytałyście. Oni czytali, a one czytały.**","pl","A2",81,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0f20c-7cfc-7533-a656-fdd87e349123","Osoba i rodzaj w przeszłości i przyszłości",false,0,20,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"osoba-i-rodzaj-w-przeszlosci-i-przyszlosci-a2",[],[26,37,46,55,63,71],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":36},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-8b4e-72c3-bff5-bddb68f41efb","GrammarExercise","01a0f20c-8b4e-72c3-bff5-bddb68f41efb","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-7eaf-7727-9390-b1dc7fecafad","Kto co robił? Osoba i rodzaj grupy","Uzupełnij zdania. Sprawdź, kto mówi, do kogo mówi i o jakiej grupie opowiada.","word_select",12,13,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_db6e87c5-c48c-4dba-88ca-7c40316f296b_hero.webp?v=1790767303",{"@id":38,"@type":28,"id":39,"grammarPage":30,"title":40,"instructions":41,"displayOrder":42,"type":33,"questionCount":43,"blankCount":44,"isCompleted":16,"ogImageUrl":45},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-8b66-7502-8ca2-2bd5e4b76231","01a0f20c-8b66-7502-8ca2-2bd5e4b76231","Wspomnienia z wyjazdu: trudniejsze formy","Wybierz formy czasu przeszłego. Zwróć uwagę na osobę, rodzaj grupy i zmiany w temacie czasownika.",1,15,17,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_75574b90-37d6-420e-b6f1-22e5b78b53e2_hero.webp?v=1790767303",{"@id":47,"@type":28,"id":48,"grammarPage":30,"title":49,"instructions":50,"displayOrder":51,"type":52,"questionCount":53,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":54},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-8b84-7a42-8bef-076f145246a1","01a0f20c-8b84-7a42-8bef-076f145246a1","Codzienne zajęcia: znajdź błędną formę","W każdym zdaniu jeden wyraz jest błędny. Wskaż go i wybierz poprawną zamianę.",2,"find_and_fix",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_63f6b4fa-ddd5-4169-b2c8-6ba079351bd5_hero.webp?v=1790767303",{"@id":56,"@type":28,"id":57,"grammarPage":30,"title":58,"instructions":59,"displayOrder":60,"type":52,"questionCount":61,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":62},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-8b8d-7c3d-a8ac-9a5eff5ec2fd","01a0f20c-8b8d-7c3d-a8ac-9a5eff5ec2fd","Na spotkaniu: popraw trudniejsze formy","Znajdź jeden błędny wyraz w każdym zdaniu, a następnie wybierz jego poprawną zamianę.",3,8,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_55bc2751-d228-41b6-a4c0-79a7fb88ba01_hero.webp?v=1790767303",{"@id":64,"@type":28,"id":65,"grammarPage":30,"title":66,"instructions":67,"displayOrder":68,"type":69,"questionCount":68,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":70},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-8b95-74d4-bd3b-b707c7ea973b","01a0f20c-8b95-74d4-bd3b-b707c7ea973b","Kto mówi i o kim? Osoba oraz rodzaj","Dotknij kafelka, a potem kolumny. Przyporządkuj wszystkie kafelki zgodnie z poleceniem.",4,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_36802c78-989e-428a-8b5a-241f7a53783e_hero.webp?v=1790767303",{"@id":72,"@type":28,"id":73,"grammarPage":30,"title":74,"instructions":75,"displayOrder":76,"type":69,"questionCount":68,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":77},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-8b9b-719e-a40c-a91b6cf4236c","01a0f20c-8b9b-719e-a40c-a91b6cf4236c","Trudniejsze formy: rodzaj i zmiany tematu","Dotknij kafelka, a potem odpowiedniej kolumny. Sprawdź, czy polecenie dotyczy rodzaju, osoby czy zmiany tematu.",5,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9f76fe70-b47f-4ab3-b06b-dc5fb3e33768_hero.webp?v=1790767303",null]