[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-czasowniki-bezosobowe-pada-boli-i-wydaje-sie":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-7ef2-757b-a82c-aa79783bf41f":137,"exercise-list-path-pl-none":175},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":136},"01a0f20c-7ef2-757b-a82c-aa79783bf41f","Czasowniki bezosobowe: pada, boli i wydaje się","czasowniki-bezosobowe-pada-boli-i-wydaje-sie","Poznaj konstrukcje z pada, boli i wydaje się: opisuj pogodę, ból i wrażenia, dobieraj przypadki oraz odróżniaj zdania bezosobowe od zdań z podmiotem.","Za pomocą form **pada**, **boli** i **wydaje się** opisujemy pogodę, ból oraz własne wrażenia. Nauczysz się dobierać do nich przypadki i rozpoznawać, kiedy zdanie jest bezosobowe, a kiedy ma podmiot.\n\n## 1. Czy każde takie zdanie jest bezosobowe?\n\nW zdaniu bezosobowym nie ma podmiotu w mianowniku, czyli wyrazu odpowiadającego na pytanie **kto? co?** Nie wskazujemy osoby ani rzeczy, z którą czasownik uzgadnia swoją formę.\n\nPorównaj trzy konstrukcje:\n\n| Zdanie | Jak jest zbudowane? |\n| --- | --- |\n| **Pada.** | Zdanie bezosobowe: opisujemy pogodę bez podmiotu. |\n| **Boli mnie głowa.** | Podmiotem jest **głowa**, a nie osoba odczuwająca ból. |\n| **Wydaje mi się, że będzie padać.** | Konstrukcja bezosobowa: **mi** wskazuje osobę, która ma takie wrażenie. |\n\n:::note\nNie wszystkie użycia czasowników z tytułu są bezosobowe. W zdaniach **Pada deszcz** i **Boli mnie głowa** występuje podmiot: **deszcz** i **głowa**.\n:::\n\n## 2. Pada: jak mówić o pogodzie\n\nGdy sytuacja jest jasna, wystarczy sama forma **pada**. W czasie teraźniejszym używamy trzeciej osoby liczby pojedynczej. W czasie przeszłym bezosobowa forma ma rodzaj nijaki: **padało**.\n\n| Czas | Konstrukcja bezosobowa | Zdanie z podmiotem |\n| --- | --- | --- |\n| Teraźniejszy | Dziś **pada**. | Dziś **pada deszcz**. |\n| Przeszły | Wczoraj **padało**. | Wczoraj **padał deszcz**. |\n| Przyszły | Jutro **będzie padać**. | Jutro **będzie padać deszcz**. |\n\nJeśli dodajemy podmiot, forma czasownika musi do niego pasować. Dlatego mówimy **padało**, ale **padał deszcz** — rzeczownik *deszcz* ma rodzaj męski.\n\n:::example\n— Jaka jest pogoda?\n— **Pada**, więc weź parasol.\n\nPrzez całą noc **padało**. Rano też **padał deszcz**.\n\nJutro znów **będzie padać**.\n:::\n\nPodobną konstrukcję bezosobową spotkasz w zdaniach **Grzmi** i **Świta**.\n\n## 3. Boli: kogo boli i co boli?\n\nGdy nazywamy część ciała, stosujemy schemat:\n\n**osoba w bierniku + boli \u002F bolą + część ciała w mianowniku**\n\nOsoba odpowiada na pytanie **kogo boli?**, a część ciała — na pytanie **co boli?** To część ciała jest podmiotem i decyduje o formie czasownika.\n\n- **Boli mnie głowa.** — jedna głowa, więc **boli**.\n- **Bolą mnie nogi.** — liczba mnoga, więc **bolą**.\n- **Boli Annę ząb.** — Anna odczuwa ból; podmiotem jest **ząb**.\n\nNaturalne są różne kolejności wyrazów: **Boli mnie głowa** oraz **Głowa mnie boli**. W drugim zdaniu od razu wskazujemy część ciała.\n\nW czasie przeszłym również sprawdzamy liczbę i rodzaj podmiotu:\n\n| Podmiot | Przykład |\n| --- | --- |\n| brzuch — rodzaj męski | **Bolał** mnie brzuch. |\n| głowa — rodzaj żeński | **Bolała** mnie głowa. |\n| kolano — rodzaj nijaki | **Bolało** mnie kolano. |\n| nogi — liczba mnoga | **Bolały** mnie nogi. |\n\nMożemy też wskazać tylko miejsce bólu: **Boli mnie tutaj**, **Boli mnie w boku**. W takim użyciu nie ma wyrażonego podmiotu w mianowniku; w czasie przeszłym powiemy **Bolało mnie w boku**.\n\n:::warning\nGdy podajemy część ciała, nie dopasowujemy czasownika do osoby odczuwającej ból.\n\n✗ **Boli mnie nogi.**\n\n✓ **Bolą mnie nogi.**\n\nZarówno kobieta, jak i mężczyzna powie: **Bolała mnie głowa**, ponieważ forma **bolała** odnosi się do głowy.\n:::\n\n## 4. Wydaje się: jak wyrazić wrażenie\n\nKonstrukcja **wydaje się komuś, że…** pozwala powiedzieć, co sądzimy, bez przedstawiania tego jako pewnego faktu. Osobę wskazujemy w **celowniku**: *komu?*\n\n:::example\n**Wydaje mi się, że** ten sklep jest dziś zamknięty.\n\n**Wydaje nam się, że** znamy tę osobę.\n\n**Annie wydaje się, że** słyszy telefon.\n:::\n\nPrzed **że** stawiamy przecinek. Zaimek **się** jest częścią tej konstrukcji — nie pomijamy go.\n\nW czasie przeszłym używamy formy **wydawało się**:\n\n**Wczoraj wydawało mi się, że mam gorączkę, ale termometr pokazywał normalną temperaturę.**\n\nOsoba mówiąca może być kobietą lub mężczyzną: forma **wydawało** nie zależy od jej płci.\n\n:::note\nCzasownik **wydawać się** występuje też w zdaniach z podmiotem: **Ten pomysł wydaje mi się dobry**, **Te pomysły wydają mi się dobre**. Wtedy dopasowujemy czasownik do podmiotu. Nie jest to ten sam schemat co **Wydaje mi się, że…**.\n:::\n\n## 5. Mnie czy mi? Porównaj przypadki\n\nPrzy bólu wskazujemy osobę w **bierniku**, a przy wrażeniu — w **celowniku**.\n\n| Osoba | Ból: kogo? — biernik | Wrażenie: komu? — celownik |\n| --- | --- | --- |\n| ja | Boli **mnie** głowa. | Wydaje **mi** się, że pada. |\n| ty | Boli **cię** głowa. | Wydaje **ci** się, że pada. |\n| on | Boli **go** głowa. | Wydaje **mu** się, że pada. |\n| ona | Boli **ją** głowa. | Wydaje **jej** się, że pada. |\n| my | Boli **nas** głowa. | Wydaje **nam** się, że pada. |\n| wy | Boli **was** głowa. | Wydaje **wam** się, że pada. |\n| oni \u002F one | Boli **ich \u002F je** głowa. | Wydaje **im** się, że pada. |\n\n:::tip\nZapamiętaj dwa pytania: **Kogo boli? — Mnie. Komu się wydaje? — Mnie.** Forma **mnie** może występować w obu przypadkach, ale krótkie **mi** jest formą celownika, nie biernika.\n\n✓ **Boli mnie głowa.**\n\n✗ **Boli mi głowa.**\n\n✓ **Mnie się wydaje, że pada, a tobie nie.** — Dłuższa forma **mnie** służy tu do podkreślenia kontrastu.\n:::\n\n## 6. Jak wybrać poprawną konstrukcję\n\n1. **Opisujesz pogodę?** Bez podmiotu: **Pada**, **Padało**. Z podmiotem: **Pada deszcz**, **Padał deszcz**.\n2. **Mówisz o bólu?** Osobę postaw w bierniku. Jeśli nazywasz część ciała, dopasuj do niej czasownik: **Boli mnie ząb**, **Bolą mnie zęby**.\n3. **Wyrażasz wrażenie?** Użyj celownika i zachowaj **się**: **Wydaje mi się, że…**, **Wydawało nam się, że…**.\n\nNajważniejsze: osoba, która coś odczuwa lub ma jakieś wrażenie, **nie musi być podmiotem zdania**.","pl","B1",133,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a0f20c-7d06-72fd-a5bb-62b8b81f5b06",false,0,5,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[21],{"id":22,"title":23,"vocabularyListWords":24,"isPublished":34},"01a0f20d-03fe-773d-94d9-d26f32535c87","Pogoda, ból i wrażenia: czasowniki bezosobowe",[25,37,50,61,70,78,88,97,107,116,127],{"id":26,"vocabularyWord":27,"displayOrder":36},"01a0f20d-03fe-7799-94d9-d26f331569eb",{"id":28,"word":29,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":32,"partsOfSpeech":33,"audio":34,"audioUrl":35},"01a0f20c-cd3f-773c-9343-b1913d7e135c","padać",8,"A1","tts_f31e471d3a8d8bee_pl-PL.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f31e471d3a8d8bee_pl-PL.mp3",1,{"id":38,"vocabularyWord":39,"displayOrder":49},"01a0f20d-03fe-77cd-94d9-d26f34020a8c",{"id":40,"word":41,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":42,"partsOfSpeech":43,"audio":34,"audioUrl":48},"01a0f20c-cf63-7adf-89b3-6f734adf27ee","deszcz","tts_009c84f3c39cb721_pl-PL.mp3",[44],{"id":45,"partOfSpeech":46,"definition":47,"isPrimary":34,"meaningOrder":36},"01a0f20c-cf6d-752b-88e6-8fcf131a142a","NOUN","","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_009c84f3c39cb721_pl-PL.mp3",2,{"id":51,"vocabularyWord":52,"displayOrder":60},"01a0f20d-03fe-77f1-94d9-d26f34bd9d3f",{"id":53,"word":54,"frequency":55,"level":56,"language":9,"audioFilePath":57,"partsOfSpeech":58,"audio":34,"audioUrl":59},"01a0f20c-cb83-729f-aa5b-b9f52250dd5d","grzmieć",6,"A2","tts_48fb951e4fe1ef47_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_48fb951e4fe1ef47_pl-PL.mp3",3,{"id":62,"vocabularyWord":63,"displayOrder":69},"01a0f20d-03fe-7811-94d9-d26f358c8c9a",{"id":64,"word":65,"frequency":55,"level":56,"language":9,"audioFilePath":66,"partsOfSpeech":67,"audio":34,"audioUrl":68},"01a0f20c-d29a-772b-92f3-0abd1b0e6716","świtać","tts_731833e5ac896774_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_731833e5ac896774_pl-PL.mp3",4,{"id":71,"vocabularyWord":72,"displayOrder":17},"01a0f20d-03fe-782d-94d9-d26f35fb49ad",{"id":73,"word":74,"frequency":30,"level":56,"language":9,"audioFilePath":75,"partsOfSpeech":76,"audio":34,"audioUrl":77},"01a0f20c-ca0f-7b21-ac08-27ba65b6769d","boleć","tts_dff2046d047a9dec_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_dff2046d047a9dec_pl-PL.mp3",{"id":79,"vocabularyWord":80,"displayOrder":55},"01a0f20d-03fe-7849-94d9-d26f36cb75cf",{"id":81,"word":82,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":83,"partsOfSpeech":84,"audio":34,"audioUrl":87},"01a0f20c-cfb9-776f-87e6-d0a72c9f8c1f","głowa","tts_dd2660218770ecda_pl-PL.mp3",[85],{"id":86,"partOfSpeech":46,"definition":47,"isPrimary":34,"meaningOrder":36},"01a0f20c-d001-75e0-9705-8af6b417d95d","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_dd2660218770ecda_pl-PL.mp3",{"id":89,"vocabularyWord":90,"displayOrder":96},"01a0f20d-03fe-7865-94d9-d26f3713cecb",{"id":91,"word":92,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":93,"partsOfSpeech":94,"audio":34,"audioUrl":95},"01a0f20c-ccc1-77c0-ac69-a8111a991545","noga","tts_832899c5e505d375_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_832899c5e505d375_pl-PL.mp3",7,{"id":98,"vocabularyWord":99,"displayOrder":30},"01a0f20d-03fe-7881-94d9-d26f3723fdce",{"id":100,"word":101,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":102,"partsOfSpeech":103,"audio":34,"audioUrl":106},"01a0f20c-d125-748d-ada2-2e7d167f9aee","ząb","tts_a30455222652c33d_pl-PL.mp3",[104],{"id":105,"partOfSpeech":46,"definition":47,"isPrimary":34,"meaningOrder":36},"01a0f20c-d172-787b-9693-e665bee68946","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a30455222652c33d_pl-PL.mp3",{"id":108,"vocabularyWord":109,"displayOrder":115},"01a0f20d-03fe-78a1-94d9-d26f37b4c561",{"id":110,"word":111,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":112,"partsOfSpeech":113,"audio":34,"audioUrl":114},"01a0f20c-ca14-7d95-b93c-81541847866c","brzuch","tts_67abf015b73f2be9_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_67abf015b73f2be9_pl-PL.mp3",9,{"id":117,"vocabularyWord":118,"displayOrder":126},"01a0f20d-03fe-78bd-94d9-d26f37c24dc4",{"id":119,"word":120,"frequency":96,"level":56,"language":9,"audioFilePath":121,"partsOfSpeech":122,"audio":34,"audioUrl":125},"01a0f20c-cfc8-70e6-9347-238dbd8581d8","kolano","tts_d6e9d76cd852b909_pl-PL.mp3",[123],{"id":124,"partOfSpeech":46,"definition":47,"isPrimary":34,"meaningOrder":36},"01a0f20c-d002-770b-9155-8ecb745d8415","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d6e9d76cd852b909_pl-PL.mp3",10,{"id":128,"vocabularyWord":129,"displayOrder":135},"01a0f20d-03fe-78d9-94d9-d26f37d5ccb7",{"id":130,"word":131,"frequency":30,"level":10,"language":9,"audioFilePath":132,"partsOfSpeech":133,"audio":34,"audioUrl":134},"01a0f20c-d1d6-7df9-85bf-75b7e2923406","wydawać się","tts_27360b05ab562557_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_27360b05ab562557_pl-PL.mp3",11,[],[138,148,155,162,169],{"@id":139,"@type":140,"id":141,"grammarPage":142,"title":143,"instructions":144,"displayOrder":16,"type":145,"questionCount":146,"blankCount":146,"isCompleted":15,"ogImageUrl":147},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-8e77-719b-b822-be4455a12d37","GrammarExercise","01a0f20c-8e77-719b-b822-be4455a12d37","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-7ef2-757b-a82c-aa79783bf41f","Pogoda i ból: dobierz formę czasownika","Uzupełnij zdania. Zwróć uwagę, czy mają podmiot i jaka jest jego liczba oraz rodzaj.","word_select",15,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_eaf68474-133c-438c-9238-729408f72c77_hero.webp?v=1790767304",{"@id":149,"@type":140,"id":150,"grammarPage":142,"title":151,"instructions":152,"displayOrder":36,"type":145,"questionCount":146,"blankCount":153,"isCompleted":15,"ogImageUrl":154},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-8e92-72e2-90dc-62480ccf0ddf","01a0f20c-8e92-72e2-90dc-62480ccf0ddf","Kogo boli, a komu się wydaje?","Wybierz formy pasujące do bólu lub wrażenia. Zwróć uwagę na przypadek osoby i obecność podmiotu.",22,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5f46b6b8-b2f5-49a8-bfef-2460f249d60e_hero.webp?v=1790767304",{"@id":156,"@type":140,"id":157,"grammarPage":142,"title":158,"instructions":159,"displayOrder":49,"type":160,"questionCount":30,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":161},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-8eb2-7d20-b6a4-09ba1c38e630","01a0f20c-8eb2-7d20-b6a4-09ba1c38e630","Ból i wrażenia: znajdź błędną formę","W każdym zdaniu jeden wyraz jest błędny. Wskaż go i wybierz poprawną formę.","find_and_fix","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ececb24b-fd61-40ec-b702-ea9719a6804b_hero.webp?v=1790767304",{"@id":163,"@type":140,"id":164,"grammarPage":142,"title":165,"instructions":166,"displayOrder":60,"type":167,"questionCount":69,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":168},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-8ebb-7e9a-a56a-7e7066c3b211","01a0f20c-8ebb-7e9a-a56a-7e7066c3b211","Pogoda, ból i wrażenia: rozpoznaj podmiot","Dotknij kafelka, a następnie odpowiedniej kolumny. Przyporządkuj wszystkie kafelki według polecenia.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b3941940-9498-4cec-b262-031e8f770461_hero.webp?v=1790767304",{"@id":170,"@type":140,"id":171,"grammarPage":142,"title":172,"instructions":173,"displayOrder":69,"type":167,"questionCount":69,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":174},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-8ec2-78da-b3e7-5c8e9e7f632c","01a0f20c-8ec2-78da-b3e7-5c8e9e7f632c","Ból i wrażenia: rozpoznaj przypadek osoby","Dotknij kafelka, a potem kolumny. Na pierwszych trzech planszach rozpoznaj przypadek osoby, a na ostatniej oceń poprawność zapisu.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_53123969-9f27-455f-85de-3cdc5ef84f4d_hero.webp?v=1790767304",null]