[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-pl":3,"grammar-pages-pl":4,"grammar-page-pl-formy-na-no-i-to-czynnosc-bez-wskazywania-sprawcy":1312,"grammar-lesson-path-pl-formy-na-no-i-to-czynnosc-bez-wskazywania-sprawcy-czynnosc-bez-wskazywania-wykonawcy-b1":1327,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-7f74-7dec-a2e8-e2e89e53096a":1387,"grammar-quick-check-01a0f20c-7f74-7dec-a2e8-e2e89e53096a":1406,"grammar-lesson-body-01a0f20c-7f74-7dec-a2e8-e2e89e53096a-4k8ercqfc":1429},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,207,212,217,222,227,232,237,242,247,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,418,423,428,433,438,443,448,453,458,463,468,473,478,483,488,493,498,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,619,624,629,634,639,644,649,654,659,664,669,674,679,684,689,694,699,704,709,714,719,724,729,734,739,745,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,800,805,810,815,820,825,830,835,840,845,850,855,860,865,870,875,880,885,890,895,900,905,910,915,920,925,930,935,940,945,950,955,960,965,970,976,981,986,991,996,1001,1006,1011,1016,1021,1026,1031,1036,1041,1046,1051,1056,1061,1066,1071,1076,1081,1086,1091,1096,1101,1106,1111,1116,1121,1126,1131,1136,1141,1146,1151,1156,1161,1166,1171,1176,1181,1186,1192,1197,1202,1207,1212,1217,1222,1227,1232,1237,1242,1247,1252,1257,1262,1267,1272,1277,1282,1287,1292,1297,1302,1307],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a0f20c-7dfa-7479-9fd7-a7767b16533c","Alfabet polski i znaki diakrytyczne","alfabet-polski-i-znaki-diakrytyczne","pl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a0f20c-8277-7b00-9499-8be5277f2c22","Samogłoski i oraz y","samogloski-i-oraz-y",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a0f20c-82a4-76db-acdb-42fc42fd3e1f","Spółgłoski sz, cz, ż, dż oraz ś, ć, ź, dź","spolgloski-sz-cz-z-dz-oraz-s-c-z-dz",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a0f20c-8053-7e56-9d8b-33d2cfb8763e","Miękkość spółgłosek: kreska i litera i","miekkosc-spolglosek-kreska-i-litera-i",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a0f20c-827d-7881-9b77-920849fb8f93","Samogłoski nosowe ą i ę","samogloski-nosowe-a-i-e",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a0f20c-7de9-790d-a5b4-078501254d04","Akcent wyrazowy i intonacja prostych zdań","akcent-wyrazowy-i-intonacja-prostych-zdan",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a0f20c-835d-721c-8091-3a601f72a627","Zaimki osobowe w mianowniku","zaimki-osobowe-w-mianowniku",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a0f20c-7ee4-7f8a-a75b-b181294cbb7f","Czasownik być w czasie teraźniejszym","czasownik-byc-w-czasie-terazniejszym",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a0f20c-823c-7f22-886d-e059e74e2ca6","Rodzaj rzeczownika w liczbie pojedynczej","rodzaj-rzeczownika-w-liczbie-pojedynczej",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a0f20c-83a8-7cc3-8d18-00ecb88f6bc0","Zdania z to: nazywanie osób i rzeczy","zdania-z-to-nazywanie-osob-i-rzeczy",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a0f20c-81e9-7443-87a5-ded47fcfc18a","Przymiotnik w mianowniku liczby pojedynczej","przymiotnik-w-mianowniku-liczby-pojedynczej",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a0f20c-8362-76e5-bd6a-8a2568e8dcdc","Zaimki wskazujące ten, ta, to","zaimki-wskazujace-ten-ta-to",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a0f20c-8219-7ba8-9fa5-010d522674bf","Pytania z czy i krótkie odpowiedzi","pytania-z-czy-i-krotkie-odpowiedzi",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a0f20c-820a-783f-97da-902598114007","Pytania kto, co, jaki i który","pytania-kto-co-jaki-i-ktory",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a0f20c-7eca-73fe-a901-d9d5dbd3dddc","Czas teraźniejszy: czasowniki na -am, -asz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-am-asz",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a0f20c-7ed4-7a99-aa7c-01395ff0f712","Czas teraźniejszy: czasowniki na -ę, -isz i -ysz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-e-isz-i-ysz",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a0f20c-7ecf-7057-a5b0-a89f94217999","Czas teraźniejszy: czasowniki na -ę, -esz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-e-esz",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a0f20c-7f08-783a-8000-ac1b6606c754","Czasowniki jeść, wiedzieć i rozumieć","czasowniki-jesc-wiedziec-i-rozumiec",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a0f20c-7eeb-7942-bfb9-35aea78bd981","Czasownik mieć i wyrażanie posiadania","czasownik-miec-i-wyrazanie-posiadania",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a0f20c-8177-75d2-99ac-328b724bfecc","Przeczenie nie z czasownikiem","przeczenie-nie-z-czasownikiem",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a0f20c-8341-76f4-a2a5-48f465c987a1","Zaimki dzierżawcze mój, twój, jego i jej","zaimki-dzierzawcze-moj-twoj-jego-i-jej",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a0f20c-811d-78f6-ac1e-8e5b544468ad","Pan i pani w uprzejmych pytaniach","pan-i-pani-w-uprzejmych-pytaniach",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a0f20c-81f3-7eda-98a4-5885f50d0459","Przypadki: rola końcówki w zdaniu","przypadki-rola-koncowki-w-zdaniu",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a0f20c-807a-7878-a812-fe52b7ee6e31","Narzędnik liczby pojedynczej: kim jestem","narzednik-liczby-pojedynczej-kim-jestem",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a0f20c-7e74-75a2-92d4-d798b7e5b254","Biernik liczby pojedynczej: co mam i co lubię","biernik-liczby-pojedynczej-co-mam-i-co-lubie",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a0f20c-81df-7e26-ad72-408e2a16c6a4","Przymiotnik w bierniku i narzędniku liczby pojedynczej","przymiotnik-w-bierniku-i-narzedniku-liczby-pojedynczej",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a0f20c-800c-73ab-a40e-acfff23158d1","Liczba mnoga rzeczy i zwierząt: podstawowe końcówki","liczba-mnoga-rzeczy-i-zwierzat-podstawowe-koncowki",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a0f20c-81e4-7ae8-9f18-37249679cead","Przymiotnik w liczbie mnogiej niemęskoosobowej","przymiotnik-w-liczbie-mnogiej-niemeskoosobowej",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a0f20c-8016-7cd4-a528-13ef93c037ef","Liczebniki od zera do stu","liczebniki-od-zera-do-stu",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a0f20c-7fbd-7774-8214-9ab157b58ba9","Jeden, dwa, trzy, cztery i pięć z rzeczownikiem","jeden-dwa-trzy-cztery-i-piec-z-rzeczownikiem",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a0f20c-7f53-724e-9483-3df67da90cef","Dopełniacz liczby pojedynczej po nie ma i nie mam","dopelniacz-liczby-pojedynczej-po-nie-ma-i-nie-mam",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a0f20c-81ca-747e-9dd9-8d21649f0809","Przyimki z i do: skąd i dokąd","przyimki-z-i-do-skad-i-dokad",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a0f20c-804e-7eff-ad65-88bc6560685a","Miejscownik liczby pojedynczej: gdzie mieszkam","miejscownik-liczby-pojedynczej-gdzie-mieszkam",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a0f20c-81c3-7f96-9458-9c32d4009937","Przyimki w, na i u przy określaniu miejsca","przyimki-w-na-i-u-przy-okreslaniu-miejsca",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a0f20c-819e-7598-97a9-40d5c03cd2a4","Przyimek z z narzędnikiem: z kim","przyimek-z-z-narzednikiem-z-kim",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a0f20c-8205-7113-b16b-c5902753e308","Przysłówki miejsca tutaj, tam, blisko i daleko","przyslowki-miejsca-tutaj-tam-blisko-i-daleko",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a0f20c-81ff-732b-a3fa-7d802e69e668","Przysłówki często, czasami, zawsze i nigdy","przyslowki-czesto-czasami-zawsze-i-nigdy",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a0f20c-7f17-7244-af8b-f8f9734635e7","Czasowniki z się w codziennych czynnościach","czasowniki-z-sie-w-codziennych-czynnosciach",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a0f20c-7e95-7d59-bd5f-deeba6f24ab7","Chcę, mogę i muszę z bezokolicznikiem","chce-moge-i-musze-z-bezokolicznikiem",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":10,"displayOrder":206},"01a0f20c-7fb7-7796-9cd1-c013dbd763fd","Iść i jechać: sposób przemieszczania się","isc-i-jechac-sposob-przemieszczania-sie",40,{"id":208,"title":209,"slug":210,"language":9,"level":10,"displayOrder":211},"01a0f20c-801c-709b-af57-e0df6b95e539","Liczebniki porządkowe: pierwsze zastosowania","liczebniki-porzadkowe-pierwsze-zastosowania",41,{"id":213,"title":214,"slug":215,"language":9,"level":10,"displayOrder":216},"01a0f20c-7f7e-78f4-a0f1-1a7e649f7f8e","Godziny i podstawowe określenia czasu","godziny-i-podstawowe-okreslenia-czasu",42,{"id":218,"title":219,"slug":220,"language":9,"level":10,"displayOrder":221},"01a0f20c-7f31-7a83-93c9-c59800b96f1e","Dni tygodnia i pory dnia z przyimkami","dni-tygodnia-i-pory-dnia-z-przyimkami",43,{"id":223,"title":224,"slug":225,"language":9,"level":10,"displayOrder":226},"01a0f20c-813b-766d-ae7e-0bbb0098f6f7","Podmiot i czasownik: prosty szyk zdania","podmiot-i-czasownik-prosty-szyk-zdania",44,{"id":228,"title":229,"slug":230,"language":9,"level":10,"displayOrder":231},"01a0f20c-8002-7140-a979-8bb0341f460b","Łączenie zdań: i, a, ale, lub, bo","laczenie-zdan-i-a-ale-lub-bo",45,{"id":233,"title":234,"slug":235,"language":9,"level":10,"displayOrder":236},"01a0f20c-7ea0-711e-a0fa-f49cf0c63a5c","Czas przeszły czasownika być","czas-przeszly-czasownika-byc",46,{"id":238,"title":239,"slug":240,"language":9,"level":10,"displayOrder":241},"01a0f20c-7eb4-771f-8723-6a381a02708d","Czas przeszły: regularne formy liczby pojedynczej","czas-przeszly-regularne-formy-liczby-pojedynczej",47,{"id":243,"title":244,"slug":245,"language":9,"level":10,"displayOrder":246},"01a0f20c-7e4f-70da-bb5c-eb09795d4df4","Będę z bezokolicznikiem: pierwsze plany","bede-z-bezokolicznikiem-pierwsze-plany",48,{"id":248,"title":249,"slug":250,"language":9,"level":251,"displayOrder":252},"01a0f20c-82f5-7e22-b85e-968349ff2758","Ubezdźwięcznienie na końcu wyrazu i upodobnienia","ubezdzwiecznienie-na-koncu-wyrazu-i-upodobnienia","A2",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":251,"displayOrder":257},"01a0f20c-8135-7756-9eeb-365c9d0486c3","Pisownia ó i u, rz i ż oraz ch i h","pisownia-o-i-u-rz-i-z-oraz-ch-i-h",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":251,"displayOrder":262},"01a0f20c-7f4d-7b9f-87a6-df4d4abbc6d6","Dopełniacz liczby pojedynczej: końcówki -a i -u","dopelniacz-liczby-pojedynczej-koncowki-a-i-u",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":251,"displayOrder":267},"01a0f20c-7f42-7373-98ce-7d837f7e0985","Dopełniacz liczby mnogiej: podstawowe wzory","dopelniacz-liczby-mnogiej-podstawowe-wzory",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":251,"displayOrder":272},"01a0f20c-7e6e-747c-bc97-98dd7f94c0a4","Biernik liczby mnogiej niemęskoosobowej","biernik-liczby-mnogiej-niemeskoosobowej",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":251,"displayOrder":277},"01a0f20c-8076-71af-9a3f-db76b8ed2d15","Narzędnik liczby mnogiej","narzednik-liczby-mnogiej",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":251,"displayOrder":282},"01a0f20c-8049-7d83-9488-c6570de89200","Miejscownik liczby mnogiej","miejscownik-liczby-mnogiej",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":251,"displayOrder":287},"01a0f20c-8044-7224-9176-e98e44759f66","Miejscownik i wymiany spółgłosek w liczbie pojedynczej","miejscownik-i-wymiany-spolglosek-w-liczbie-pojedynczej",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":251,"displayOrder":292},"01a0f20c-7e90-78a3-8100-995c2363705a","Celownik w codziennych zwrotach: mi, ci, panu, pani","celownik-w-codziennych-zwrotach-mi-ci-panu-pani",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":251,"displayOrder":297},"01a0f20c-8033-727f-8e36-7faf9f2c002b","Mianownik liczby mnogiej nazw osób: podstawowe formy","mianownik-liczby-mnogiej-nazw-osob-podstawowe-formy",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":251,"displayOrder":302},"01a0f20c-8102-755f-9387-f5d88de6f06c","Odmiana rzeczowników dzień, tydzień, człowiek i dziecko","odmiana-rzeczownikow-dzien-tydzien-czlowiek-i-dziecko",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":251,"displayOrder":307},"01a0f20c-825c-7188-899d-beeebdb9cadb","Rzeczowniki na -um w liczbie pojedynczej i mnogiej","rzeczowniki-na-um-w-liczbie-pojedynczej-i-mnogiej",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":251,"displayOrder":312},"01a0f20c-8357-794b-9eaf-5b91292a845c","Zaimki osobowe w bierniku i dopełniaczu","zaimki-osobowe-w-bierniku-i-dopelniaczu",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":251,"displayOrder":317},"01a0f20c-8351-77b8-836c-d33f70c5329f","Zaimki osobowe po przyimkach","zaimki-osobowe-po-przyimkach",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":251,"displayOrder":322},"01a0f20c-8346-7085-846c-26a1e5f7f8d0","Zaimki nasz, wasz i ich","zaimki-nasz-wasz-i-ich",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":251,"displayOrder":327},"01a0f20c-82c1-73d0-9ce3-8a8fa81f579b","Swój i mój: wskazywanie właściciela","swoj-i-moj-wskazywanie-wlasciciela",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":251,"displayOrder":332},"01a0f20c-7ffc-79cb-b015-79d2dc742713","Ktoś, coś, nikt i nic","ktos-cos-nikt-i-nic",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":251,"displayOrder":337},"01a0f20c-80d2-7d0e-b8b6-20f75093e034","Nikt, nic i nigdy z przeczeniem","nikt-nic-i-nigdy-z-przeczeniem",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":251,"displayOrder":342},"01a0f20c-7f58-7c49-90e6-92079246c108","Dopełniacz po zaprzeczonym czasowniku","dopelniacz-po-zaprzeczonym-czasowniku",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":251,"displayOrder":347},"01a0f20c-820f-796a-92a9-ab96531e3373","Pytania o przypadki: kogo, komu, kim i czym","pytania-o-przypadki-kogo-komu-kim-i-czym",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":251,"displayOrder":352},"01a0f20c-7e60-7c57-82b4-d080ccd775c1","Biernik i dopełniacz po czasownikach: szukam i znajduję","biernik-i-dopelniacz-po-czasownikach-szukam-i-znajduje",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":251,"displayOrder":357},"01a0f20c-82aa-79f9-b0f9-ec967d445dca","Stopień wyższy i najwyższy przymiotnika","stopien-wyzszy-i-najwyzszy-przymiotnika",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":251,"displayOrder":362},"01a0f20c-80be-7661-87d7-d9298061b10b","Nieregularne porównania: lepszy, gorszy, większy i mniejszy","nieregularne-porownania-lepszy-gorszy-wiekszy-i-mniejszy",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":251,"displayOrder":367},"01a0f20c-81da-7dfb-a838-14c01ea72bad","Przymiotnik a przysłówek: dobry i dobrze","przymiotnik-a-przyslowek-dobry-i-dobrze",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":251,"displayOrder":372},"01a0f20c-82b0-7dd3-a790-b1e285f38924","Stopniowanie przysłówków","stopniowanie-przyslowkow",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":251,"displayOrder":377},"01a0f20c-7f5e-7b8d-ad26-ec64812ce769","Dużo, mało, kilka i trochę z dopełniaczem","duzo-malo-kilka-i-troche-z-dopelniaczem",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":251,"displayOrder":382},"01a0f20c-8024-7dc9-99af-8e7b58814450","Liczebniki powyżej stu i ceny","liczebniki-powyzej-stu-i-ceny",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":251,"displayOrder":387},"01a0f20c-7f1c-7901-b77f-429496616d4c","Daty, miesiące i lata","daty-miesiace-i-lata",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":251,"displayOrder":392},"01a0f20c-8301-73e0-a53b-97aa5d5fa902","W i na z biernikiem lub miejscownikiem","w-i-na-z-biernikiem-lub-miejscownikiem",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":251,"displayOrder":397},"01a0f20c-81b1-79b6-b3bf-88d294af7106","Przyimki nad, pod, przed, za i między z narzędnikiem","przyimki-nad-pod-przed-za-i-miedzy-z-narzednikiem",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":251,"displayOrder":402},"01a0f20c-81b7-78c2-a25d-fe54c6aa5a11","Przyimki obok, koło, naprzeciwko i bez","przyimki-obok-kolo-naprzeciwko-i-bez",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":251,"displayOrder":407},"01a0f20c-8117-7f9a-a88b-ba69db235e18","Określenia czasu: od, do, przez i za","okreslenia-czasu-od-do-przez-i-za",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":251,"displayOrder":412},"01a0f20c-7eaf-7727-9390-b1dc7fecafad","Czas przeszły: liczba mnoga i rodzaj","czas-przeszly-liczba-mnoga-i-rodzaj",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":251,"displayOrder":417},"01a0f20c-7ea5-753f-bf0a-7d3427d029ef","Czas przeszły czasowników iść, jeść i mieć","czas-przeszly-czasownikow-isc-jesc-i-miec",82,{"id":419,"title":420,"slug":421,"language":9,"level":251,"displayOrder":422},"01a0f20c-7ec4-7dfa-9596-e9ebcd6f8f06","Czas przyszły złożony: będę czytać i będę czytał","czas-przyszly-zlozony-bede-czytac-i-bede-czytal",83,{"id":424,"title":425,"slug":426,"language":9,"level":251,"displayOrder":427},"01a0f20c-7e21-7b65-a30d-d47644fdc0b2","Aspekt dokonany i niedokonany: czynność i rezultat","aspekt-dokonany-i-niedokonany-czynnosc-i-rezultat",84,{"id":429,"title":430,"slug":431,"language":9,"level":251,"displayOrder":432},"01a0f20c-7eb9-7b3a-8636-081dcd230e39","Czas przyszły prosty czasowników dokonanych","czas-przyszly-prosty-czasownikow-dokonanych",85,{"id":434,"title":435,"slug":436,"language":9,"level":251,"displayOrder":437},"01a0f20c-7e3b-7ab2-b43f-f6a7ad839cd9","Aspekt w opisie wczorajszego dnia","aspekt-w-opisie-wczorajszego-dnia",86,{"id":439,"title":440,"slug":441,"language":9,"level":251,"displayOrder":442},"01a0f20c-7faf-7cdd-b01c-8f5befe23530","Iść i chodzić oraz jechać i jeździć","isc-i-chodzic-oraz-jechac-i-jezdzic",87,{"id":444,"title":445,"slug":446,"language":9,"level":251,"displayOrder":447},"01a0f20c-81d5-7b7b-8367-21008702be65","Przyjść, wyjść, przyjechać i wyjechać","przyjsc-wyjsc-przyjechac-i-wyjechac",88,{"id":449,"title":450,"slug":451,"language":9,"level":251,"displayOrder":452},"01a0f20c-82e1-7ba3-9aa0-939cd40aca4f","Trzeba, można i nie wolno","trzeba-mozna-i-nie-wolno",89,{"id":454,"title":455,"slug":456,"language":9,"level":251,"displayOrder":457},"01a0f20c-814d-76f2-b92a-2da9b9ad77ed","Powinienem i powinnam: proste rady","powinienem-i-powinnam-proste-rady",90,{"id":459,"title":460,"slug":461,"language":9,"level":251,"displayOrder":462},"01a0f20c-8169-7cb3-b743-1820a61d345b","Proste polecenia i prośby w trybie rozkazującym","proste-polecenia-i-prosby-w-trybie-rozkazujacym",91,{"id":464,"title":465,"slug":466,"language":9,"level":251,"displayOrder":467},"01a0f20c-7e9b-7320-8198-3ec177d05d04","Chciałbym i chciałabym w uprzejmych prośbach","chcialbym-i-chcialabym-w-uprzejmych-prosbach",92,{"id":469,"title":470,"slug":471,"language":9,"level":251,"displayOrder":472},"01a0f20c-83af-7374-b9e8-2019a3c25b48","Zdania z że po czasownikach mówienia i myślenia","zdania-z-ze-po-czasownikach-mowienia-i-myslenia",93,{"id":474,"title":475,"slug":476,"language":9,"level":251,"displayOrder":477},"01a0f20c-83a3-70dd-86b1-ffe3e4b235ad","Zdania z kiedy i gdy o kolejności zdarzeń","zdania-z-kiedy-i-gdy-o-kolejnosci-zdarzen",94,{"id":479,"title":480,"slug":481,"language":9,"level":251,"displayOrder":482},"01a0f20c-7fc3-773a-a47c-124d6ddeb07f","Jeśli z czasem teraźniejszym i przyszłym","jesli-z-czasem-terazniejszym-i-przyszlym",95,{"id":484,"title":485,"slug":486,"language":9,"level":251,"displayOrder":487},"01a0f20c-8397-7546-96aa-75f0ea6bd229","Zdania względne z który w mianowniku","zdania-wzgledne-z-ktory-w-mianowniku",96,{"id":489,"title":490,"slug":491,"language":9,"level":251,"displayOrder":492},"01a0f20c-808d-7cec-8d79-a160d09db489","Nazwy mieszkańców i przymiotniki od nazw krajów","nazwy-mieszkancow-i-przymiotniki-od-nazw-krajow",97,{"id":494,"title":495,"slug":496,"language":9,"level":251,"displayOrder":497},"01a0f20c-8147-7698-9621-b339f00b2b72","Pomijanie zaimka osobowego przy czasowniku","pomijanie-zaimka-osobowego-przy-czasowniku",98,{"id":499,"title":500,"slug":501,"language":9,"level":502,"displayOrder":503},"01a0f20c-8237-7d9a-8a6e-4d9644a6a51c","Rodzaj męskoosobowy w liczbie mnogiej","rodzaj-meskoosobowy-w-liczbie-mnogiej","B1",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":502,"displayOrder":508},"01a0f20c-81ed-7cf6-8e7f-faed021a053f","Przymiotniki męskoosobowe i wymiany spółgłosek","przymiotniki-meskoosobowe-i-wymiany-spolglosek",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":502,"displayOrder":513},"01a0f20c-7e67-71eb-90b3-1ec7a072459c","Biernik liczby mnogiej nazw mężczyzn","biernik-liczby-mnogiej-nazw-mezczyzn",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":502,"displayOrder":518},"01a0f20c-7e88-7d63-a8ac-83480d96bdd7","Celownik rzeczowników i przymiotników w obu liczbach","celownik-rzeczownikow-i-przymiotnikow-w-obu-liczbach",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":502,"displayOrder":523},"01a0f20c-831e-775f-ad6b-1293e064fe02","Wołacz w zwrotach do rozmówcy","wolacz-w-zwrotach-do-rozmowcy",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":502,"displayOrder":528},"01a0f20c-80fc-7e94-9dc9-738d6c200442","Odmiana przymiotników i zaimków dzierżawczych przez przypadki","odmiana-przymiotnikow-i-zaimkow-dzierzawczych-przez-przypadki",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":502,"displayOrder":533},"01a0f20c-8107-7601-a3bb-a876f053e0ff","Odmiana rzeczowników przyjaciel, brat i imię","odmiana-rzeczownikow-przyjaciel-brat-i-imie",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":502,"displayOrder":538},"01a0f20c-826b-72f8-a305-f4e7b7eb80be","Rzeczowniki występujące tylko w liczbie mnogiej","rzeczowniki-wystepujace-tylko-w-liczbie-mnogiej",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":502,"displayOrder":543},"01a0f20c-8228-7b7c-a45b-908f680a9d04","Rekcja czasowników: pomagać, interesować się i czekać","rekcja-czasownikow-pomagac-interesowac-sie-i-czekac",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":502,"displayOrder":548},"01a0f20c-822d-7c30-b006-6ecfe43f8a85","Rekcja przymiotników: podobny do, zadowolony z i pełny","rekcja-przymiotnikow-podobny-do-zadowolony-z-i-pelny",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":502,"displayOrder":553},"01a0f20c-7ff0-7f58-b49d-90e7455d56b3","Krótkie i długie formy zaimków: mi i mnie, ci i tobie","krotkie-i-dlugie-formy-zaimkow-mi-i-mnie-ci-i-tobie",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":502,"displayOrder":558},"01a0f20c-833d-71bd-89a6-83753dfbce69","Zaimek zwrotny siebie, sobie i sobą","zaimek-zwrotny-siebie-sobie-i-soba",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":502,"displayOrder":563},"01a0f20c-7fd1-742e-a867-47695d57f964","Każdy, wszyscy, wszystko i cały","kazdy-wszyscy-wszystko-i-caly",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":502,"displayOrder":568},"01a0f20c-82d0-7574-b2d7-48b80a0af055","Ten sam i taki sam","ten-sam-i-taki-sam",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":502,"displayOrder":573},"01a0f20c-80ec-7997-ad2d-a3cc9699cb80","Odmiana liczebników jeden, dwa, trzy i cztery","odmiana-liczebnikow-jeden-dwa-trzy-i-cztery",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":502,"displayOrder":578},"01a0f20c-8011-7637-b5a1-0c01ebb5850b","Liczebniki od pięciu wzwyż i zgoda orzeczenia","liczebniki-od-pieciu-wzwyz-i-zgoda-orzeczenia",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":502,"displayOrder":583},"01a0f20c-7f64-79b4-bac8-9a706463f564","Dwaj, dwóch i dwoje: podstawowe rozróżnienia","dwaj-dwoch-i-dwoje-podstawowe-rozroznienia",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":502,"displayOrder":588},"01a0f20c-8020-7626-8893-378cd5aa27f5","Liczebniki porządkowe w przypadkach zależnych","liczebniki-porzadkowe-w-przypadkach-zaleznych",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":502,"displayOrder":593},"01a0f20c-82e7-7794-ad5e-dd67ea23c26d","Tworzenie par aspektowych i wymiany w temacie","tworzenie-par-aspektowych-i-wymiany-w-temacie",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":502,"displayOrder":598},"01a0f20c-7e34-7737-9315-fbb2ff5aae4f","Aspekt: proces, powtarzanie i jednorazowy wynik","aspekt-proces-powtarzanie-i-jednorazowy-wynik",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":502,"displayOrder":603},"01a0f20c-7e2e-75fe-8182-a363810c525d","Aspekt po zacząć, skończyć i przestać","aspekt-po-zaczac-skonczyc-i-przestac",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":502,"displayOrder":608},"01a0f20c-7e42-7586-902a-603cbbda4d88","Aspekt w prośbach i zakazach","aspekt-w-prosbach-i-zakazach",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":502,"displayOrder":613},"01a0f20c-80cc-768e-97e5-410fa95d9a9e","Nieść i nosić oraz wieźć i wozić","niesc-i-nosic-oraz-wiezc-i-wozic",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":502,"displayOrder":618},"01a0f20c-7e5b-760a-9105-a16f86407413","Biec i biegać, lecieć i latać, płynąć i pływać","biec-i-biegac-leciec-i-latac-plynac-i-plywac",122,{"id":620,"title":621,"slug":622,"language":9,"level":502,"displayOrder":623},"01a0f20c-8190-7aae-956e-ef73a4f22b00","Przedrostki w czasownikach ruchu: kierunek i granica","przedrostki-w-czasownikach-ruchu-kierunek-i-granica",123,{"id":625,"title":626,"slug":627,"language":9,"level":502,"displayOrder":628},"01a0f20c-82ee-7e90-a0d5-9996eea58527","Tworzenie trybu przypuszczającego","tworzenie-trybu-przypuszczajacego",124,{"id":630,"title":631,"slug":632,"language":9,"level":502,"displayOrder":633},"01a0f20c-7f79-7c1e-adb1-cc6fed6c8c2c","Gdyby i tryb przypuszczający w sytuacjach hipotetycznych","gdyby-i-tryb-przypuszczajacy-w-sytuacjach-hipotetycznych",125,{"id":635,"title":636,"slug":637,"language":9,"level":502,"displayOrder":638},"01a0f20c-82dc-76f3-8522-4485bbb1e7cf","Tryb rozkazujący: nieregularne formy i liczba mnoga","tryb-rozkazujacy-nieregularne-formy-i-liczba-mnoga",126,{"id":640,"title":641,"slug":642,"language":9,"level":502,"displayOrder":643},"01a0f20c-80b0-7ec3-84b9-22f4ec69e1cd","Niech w poleceniach, życzeniach i propozycjach","niech-w-poleceniach-zyczeniach-i-propozycjach",127,{"id":645,"title":646,"slug":647,"language":9,"level":502,"displayOrder":648},"01a0f20c-805e-7140-9cbd-8a21250c9634","Móc, umieć i potrafić","moc-umiec-i-potrafic",128,{"id":650,"title":651,"slug":652,"language":9,"level":502,"displayOrder":653},"01a0f20c-8071-77b6-96ec-276f2251c6fc","Musieć, mieć i powinien: obowiązek i oczekiwanie","musiec-miec-i-powinien-obowiazek-i-oczekiwanie",129,{"id":655,"title":656,"slug":657,"language":9,"level":502,"displayOrder":658},"01a0f20c-7fde-70b8-8833-f48af3823fe5","Konstrukcje bezosobowe z się","konstrukcje-bezosobowe-z-sie",130,{"id":660,"title":661,"slug":662,"language":9,"level":502,"displayOrder":663},"01a0f20c-7f74-7dec-a2e8-e2e89e53096a","Formy na -no i -to: czynność bez wskazywania sprawcy","formy-na-no-i-to-czynnosc-bez-wskazywania-sprawcy",131,{"id":665,"title":666,"slug":667,"language":9,"level":502,"displayOrder":668},"01a0f20c-82b6-7ac7-adc7-487f3411a6c5","Strona bierna: być i zostać z imiesłowem","strona-bierna-byc-i-zostac-z-imieslowem",132,{"id":670,"title":671,"slug":672,"language":9,"level":502,"displayOrder":673},"01a0f20c-7ef2-757b-a82c-aa79783bf41f","Czasowniki bezosobowe: pada, boli i wydaje się","czasowniki-bezosobowe-pada-boli-i-wydaje-sie",133,{"id":675,"title":676,"slug":677,"language":9,"level":502,"displayOrder":678},"01a0f20c-81a4-75ab-939a-3b11fdd68b8a","Przyimki dzięki, przeciw i wbrew","przyimki-dzieki-przeciw-i-wbrew",134,{"id":680,"title":681,"slug":682,"language":9,"level":502,"displayOrder":683},"01a0f20c-81bd-7908-932a-60cca70c1cab","Przyimki ruchu: przez, wzdłuż, wokół i poza","przyimki-ruchu-przez-wzdluz-wokol-i-poza",135,{"id":685,"title":686,"slug":687,"language":9,"level":502,"displayOrder":688},"01a0f20c-7fca-7700-afbd-3f5253f818c0","Już, jeszcze, dopiero i nadal","juz-jeszcze-dopiero-i-nadal",136,{"id":690,"title":691,"slug":692,"language":9,"level":502,"displayOrder":693},"01a0f20c-839d-7423-94ba-53ece31af33e","Zdania względne z który w przypadkach zależnych","zdania-wzgledne-z-ktory-w-przypadkach-zaleznych",137,{"id":695,"title":696,"slug":697,"language":9,"level":502,"displayOrder":698},"01a0f20c-821e-7714-89b8-857e2bee366e","Pytania zależne z czy i zaimkiem pytającym","pytania-zalezne-z-czy-i-zaimkiem-pytajacym",138,{"id":700,"title":701,"slug":702,"language":9,"level":502,"displayOrder":703},"01a0f20c-8378-7468-9391-e3be06de4f4c","Zdania celu z żeby i aby","zdania-celu-z-zeby-i-aby",139,{"id":705,"title":706,"slug":707,"language":9,"level":502,"displayOrder":708},"01a0f20c-8333-7719-b1a8-80d3af27e88d","Wyrażanie przyczyny i skutku: ponieważ i dlatego","wyrazanie-przyczyny-i-skutku-poniewaz-i-dlatego",140,{"id":710,"title":711,"slug":712,"language":9,"level":502,"displayOrder":713},"01a0f20c-8383-748a-9445-9e02efb2a66c","Zdania przyzwalające z chociaż i mimo że","zdania-przyzwalajace-z-chociaz-i-mimo-ze",141,{"id":715,"title":716,"slug":717,"language":9,"level":502,"displayOrder":718},"01a0f20c-836c-7eda-9442-e307839b334b","Zanim, kiedy i aż w opowiadaniu","zanim-kiedy-i-az-w-opowiadaniu",142,{"id":720,"title":721,"slug":722,"language":9,"level":502,"displayOrder":723},"01a0f20c-8265-7c5b-9a8a-978ceb9d3774","Rzeczowniki odczasownikowe na -anie, -enie i -cie","rzeczowniki-odczasownikowe-na-anie-enie-i-cie",143,{"id":725,"title":726,"slug":727,"language":9,"level":502,"displayOrder":728},"01a0f20c-83b5-7c6c-8e51-331308f9bd40","Zdrobnienia w codziennej komunikacji","zdrobnienia-w-codziennej-komunikacji",144,{"id":730,"title":731,"slug":732,"language":9,"level":502,"displayOrder":733},"01a0f20c-8154-7074-934b-0ddaec41462a","Pozycja się i krótkich form zaimków","pozycja-sie-i-krotkich-form-zaimkow",145,{"id":735,"title":736,"slug":737,"language":9,"level":502,"displayOrder":738},"01a0f20c-807e-7c9e-9c76-45f9c5c4b587","Następnie, potem, wcześniej i w końcu w opowiadaniu","nastepnie-potem-wczesniej-i-w-koncu-w-opowiadaniu",146,{"id":740,"title":741,"slug":742,"language":9,"level":743,"displayOrder":744},"01a0f20c-7eaa-7744-b509-09124c920523","Czas przeszły czasowników na -nąć","czas-przeszly-czasownikow-na-nac","B2",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":743,"displayOrder":749},"01a0f20c-80f7-77ed-89b7-70901076aae9","Odmiana nazwisk i imion polskich","odmiana-nazwisk-i-imion-polskich",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":743,"displayOrder":754},"01a0f20c-8256-7c0a-9563-6e2ce7d7da9e","Rzeczowniki męskie na -a i zgoda przymiotnika","rzeczowniki-meskie-na-a-i-zgoda-przymiotnika",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":743,"displayOrder":759},"01a0f20c-7f47-7c9f-8a5d-f8cf8066441b","Dopełniacz liczby mnogiej: trudniejsze końcówki i oboczności","dopelniacz-liczby-mnogiej-trudniejsze-koncowki-i-obocznosci",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":743,"displayOrder":764},"01a0f20c-8223-76db-949c-24df9a028b34","Rekcja czasowników a zmiana znaczenia","rekcja-czasownikow-a-zmiana-znaczenia",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":743,"displayOrder":769},"01a0f20c-834b-7dfb-8400-bc11855a2250","Zaimki nieokreślone z -ś, -kolwiek i byle","zaimki-nieokreslone-z-s-kolwiek-i-byle",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":743,"displayOrder":774},"01a0f20c-80e7-73e9-a99c-94ec9a8cc9ff","Odmiana i użycie zaimków czyj oraz niczyj","odmiana-i-uzycie-zaimkow-czyj-oraz-niczyj",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":743,"displayOrder":779},"01a0f20c-7ff6-73a4-989a-3a52d0a14c79","Który a jaki w zdaniach względnych","ktory-a-jaki-w-zdaniach-wzglednych",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":743,"displayOrder":784},"01a0f20c-80f2-73cf-b216-2c14972cc6b4","Odmiana liczebników złożonych","odmiana-liczebnikow-zlozonych",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":743,"displayOrder":789},"01a0f20c-802e-7140-a43a-565bdab8caf6","Liczebniki zbiorowe i ich łączliwość","liczebniki-zbiorowe-i-ich-laczliwosc",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":743,"displayOrder":794},"01a0f20c-82fb-7b09-aa03-0152a1165380","Ułamki, pół i półtora z rzeczownikiem","ulamki-pol-i-poltora-z-rzeczownikiem",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":743,"displayOrder":799},"01a0f20c-8162-7b45-bfa4-7d98bdda8395","Procenty, miary i przybliżone ilości","procenty-miary-i-przyblizone-ilosci",158,{"id":801,"title":802,"slug":803,"language":9,"level":743,"displayOrder":804},"01a0f20c-7e48-7de0-9034-c86729538df0","Aspekt w przeczeniu: brak czynności a brak rezultatu","aspekt-w-przeczeniu-brak-czynnosci-a-brak-rezultatu",159,{"id":806,"title":807,"slug":808,"language":9,"level":743,"displayOrder":809},"01a0f20c-7e1b-7e06-a3c1-685bcc8a985d","Aspekt bezokolicznika po czasownikach modalnych","aspekt-bezokolicznika-po-czasownikach-modalnych",160,{"id":811,"title":812,"slug":813,"language":9,"level":743,"displayOrder":814},"01a0f20c-8183-76b2-aba3-72ce0138e7df","Przedrostki czasownikowe: znaczenie i zmiana aspektu","przedrostki-czasownikowe-znaczenie-i-zmiana-aspektu",161,{"id":816,"title":817,"slug":818,"language":9,"level":743,"displayOrder":819},"01a0f20c-8328-7ee9-bd57-b56db508973a","Wtórne czasowniki niedokonane","wtorne-czasowniki-niedokonane",162,{"id":821,"title":822,"slug":823,"language":9,"level":743,"displayOrder":824},"01a0f20c-7efa-7002-b7c4-4cac9a55aa40","Czasowniki dwuaspektowe","czasowniki-dwuaspektowe",163,{"id":826,"title":827,"slug":828,"language":9,"level":743,"displayOrder":829},"01a0f20c-7f36-7897-8362-1b17b476ba9b","Dokonane czasowniki ruchu a czasowniki wielokrotne","dokonane-czasowniki-ruchu-a-czasowniki-wielokrotne",164,{"id":831,"title":832,"slug":833,"language":9,"level":743,"displayOrder":834},"01a0f20c-8197-7f30-918e-74ff2969616b","Przenośne znaczenia czasowników ruchu","przenosne-znaczenia-czasownikow-ruchu",165,{"id":836,"title":837,"slug":838,"language":9,"level":743,"displayOrder":839},"01a0f20c-7eda-70f4-83a6-00cc4a755dd7","Czas teraźniejszy w opowiadaniu o przeszłości","czas-terazniejszy-w-opowiadaniu-o-przeszlosci",166,{"id":841,"title":842,"slug":843,"language":9,"level":743,"displayOrder":844},"01a0f20c-830d-7b11-a33e-63cb50fa4501","Warunek nierzeczywisty odnoszący się do przeszłości","warunek-nierzeczywisty-odnoszacy-sie-do-przeszlosci",167,{"id":846,"title":847,"slug":848,"language":9,"level":743,"displayOrder":849},"01a0f20c-81f9-7159-ba74-e8dd614370bd","Przypuszczenia o przeszłości: musiał, mógł i powinien był","przypuszczenia-o-przeszlosci-musial-mogl-i-powinien-byl",168,{"id":851,"title":852,"slug":853,"language":9,"level":743,"displayOrder":854},"01a0f20c-83d5-798f-83e3-e6ecb9302168","Życzenia i obawy: oby i żeby tylko","zyczenia-i-obawy-oby-i-zeby-tylko",169,{"id":856,"title":857,"slug":858,"language":9,"level":743,"displayOrder":859},"01a0f20c-7f8e-70bd-b4dd-2ce96314a807","Imiesłów przymiotnikowy czynny","imieslow-przymiotnikowy-czynny",170,{"id":861,"title":862,"slug":863,"language":9,"level":743,"displayOrder":864},"01a0f20c-7f88-7722-bbfa-1832eb0bc783","Imiesłów przymiotnikowy bierny i jego odmiana","imieslow-przymiotnikowy-bierny-i-jego-odmiana",171,{"id":866,"title":867,"slug":868,"language":9,"level":743,"displayOrder":869},"01a0f20c-82bc-7404-a8f1-e256661208be","Strona bierna: proces, zdarzenie i stan","strona-bierna-proces-zdarzenie-i-stan",172,{"id":871,"title":872,"slug":873,"language":9,"level":743,"displayOrder":874},"01a0f20c-7f9a-7c87-af41-ed1bf90d5a2a","Imiesłów przysłówkowy współczesny","imieslow-przyslowkowy-wspolczesny",173,{"id":876,"title":877,"slug":878,"language":9,"level":743,"displayOrder":879},"01a0f20c-7f94-7080-9094-4e06fdc2f22a","Imiesłów przysłówkowy uprzedni","imieslow-przyslowkowy-uprzedni",174,{"id":881,"title":882,"slug":883,"language":9,"level":743,"displayOrder":884},"01a0f20c-8324-70f1-b523-0f07f0c6bd9d","Wspólny podmiot w konstrukcjach imiesłowowych","wspolny-podmiot-w-konstrukcjach-imieslowowych",175,{"id":886,"title":887,"slug":888,"language":9,"level":743,"displayOrder":889},"01a0f20c-83cf-71ca-974f-31ffa6682937","Zrobiono, robi się i jest robione: wybór konstrukcji","zrobiono-robi-sie-i-jest-robione-wybor-konstrukcji",176,{"id":891,"title":892,"slug":893,"language":9,"level":743,"displayOrder":894},"01a0f20c-8141-7961-9e04-2e2aba256aeb","Podmiot szeregowy i zgoda orzeczenia","podmiot-szeregowy-i-zgoda-orzeczenia",177,{"id":896,"title":897,"slug":898,"language":9,"level":743,"displayOrder":899},"01a0f20c-82ca-7f6f-a0e8-bea0c4d51c2d","Szyk zdania a temat i nowa informacja","szyk-zdania-a-temat-i-nowa-informacja",178,{"id":901,"title":902,"slug":903,"language":9,"level":743,"displayOrder":904},"01a0f20c-8367-7878-8863-c21a5d2cb96d","Zakres przeczenia: nie każdy i każdy nie","zakres-przeczenia-nie-kazdy-i-kazdy-nie",179,{"id":906,"title":907,"slug":908,"language":9,"level":743,"displayOrder":909},"01a0f20c-7e01-705d-af30-09c0d706640c","Ani, ani jeden i wcale nie","ani-ani-jeden-i-wcale-nie",180,{"id":911,"title":912,"slug":913,"language":9,"level":743,"displayOrder":914},"01a0f20c-806c-7b38-b27c-df375e133343","Mowa zależna: perspektywa osoby, czasu i miejsca","mowa-zalezna-perspektywa-osoby-czasu-i-miejsca",181,{"id":916,"title":917,"slug":918,"language":9,"level":743,"displayOrder":919},"01a0f20c-8389-7b1e-8ce5-f1a0a0e34a80","Zdania skutkowe z tak że i na tyle, że","zdania-skutkowe-z-tak-ze-i-na-tyle-ze",182,{"id":921,"title":922,"slug":923,"language":9,"level":743,"displayOrder":924},"01a0f20c-837d-7d09-967c-97ddf2ce17b6","Zdania porównawcze z jakby i jak gdyby","zdania-porownawcze-z-jakby-i-jak-gdyby",183,{"id":926,"title":927,"slug":928,"language":9,"level":743,"displayOrder":929},"01a0f20c-8313-7572-8ec4-00559fc2588e","Warunki z o ile, pod warunkiem że i chyba że","warunki-z-o-ile-pod-warunkiem-ze-i-chyba-ze",184,{"id":931,"title":932,"slug":933,"language":9,"level":743,"displayOrder":934},"01a0f20c-8059-7372-a19b-188c97557eb6","Mimo że, nawet jeśli i choćby","mimo-ze-nawet-jesli-i-chocby",185,{"id":936,"title":937,"slug":938,"language":9,"level":743,"displayOrder":939},"01a0f20c-7f83-7511-959a-4be5dc64ec48","Im, tym: równoległa zmiana dwóch cech","im-tym-rownolegla-zmiana-dwoch-cech",186,{"id":941,"title":942,"slug":943,"language":9,"level":743,"displayOrder":944},"01a0f20c-81d0-722f-b579-3cb757eecb35","Przyimki złożone: z powodu, ze względu na i w związku z","przyimki-zlozone-z-powodu-ze-wzgledu-na-i-w-zwiazku-z",187,{"id":946,"title":947,"slug":948,"language":9,"level":743,"displayOrder":949},"01a0f20c-8088-75f9-a51f-9d04982e7654","Nazwy cech i stanów na -ość i -stwo","nazwy-cech-i-stanow-na-osc-i-stwo",188,{"id":951,"title":952,"slug":953,"language":9,"level":743,"displayOrder":954},"01a0f20c-8099-726f-8f1d-35b80c841e22","Nazwy wykonawców czynności i narzędzi","nazwy-wykonawcow-czynnosci-i-narzedzi",189,{"id":956,"title":957,"slug":958,"language":9,"level":743,"displayOrder":959},"01a0f20c-812f-77e1-bff7-3785ca1347ae","Pisownia nie z różnymi częściami mowy","pisownia-nie-z-roznymi-czesciami-mowy",190,{"id":961,"title":962,"slug":963,"language":9,"level":743,"displayOrder":964},"01a0f20c-8170-7922-ac3c-f1164d969ddd","Przecinki w zdaniach złożonych i konstrukcjach imiesłowowych","przecinki-w-zdaniach-zlozonych-i-konstrukcjach-imieslowowych",191,{"id":966,"title":967,"slug":968,"language":9,"level":743,"displayOrder":969},"01a0f20c-8297-7318-a0a5-f2d2df5d88ba","Spójniki argumentacji: jednak, zatem, natomiast i ponadto","spojniki-argumentacji-jednak-zatem-natomiast-i-ponadto",192,{"id":971,"title":972,"slug":973,"language":9,"level":974,"displayOrder":975},"01a0f20c-8260-7e8e-979f-db8211bf1693","Rzeczowniki o rozszerzonym temacie: szczenię i książę","rzeczowniki-o-rozszerzonym-temacie-szczenie-i-ksiaze","C1",193,{"id":977,"title":978,"slug":979,"language":9,"level":974,"displayOrder":980},"01a0f20c-8251-721c-9815-d48a0105f24d","Rzeczowniki dwurodzajowe a zgoda w zdaniu","rzeczowniki-dwurodzajowe-a-zgoda-w-zdaniu",194,{"id":982,"title":983,"slug":984,"language":9,"level":974,"displayOrder":985},"01a0f20c-7fea-7e7d-922c-b1ebd1b9cf63","Krótkie formy przymiotników: pełen, gotów i wart","krotkie-formy-przymiotnikow-pelen-gotow-i-wart",195,{"id":987,"title":988,"slug":989,"language":9,"level":974,"displayOrder":990},"01a0f20c-80b7-7755-b7a7-cca2ffac2fa8","Nieregularna odmiana czasowników drzeć, kląć i wieść","nieregularna-odmiana-czasownikow-drzec-klac-i-wiesc",196,{"id":992,"title":993,"slug":994,"language":9,"level":974,"displayOrder":995},"01a0f20c-8093-7ab8-bf91-a01910457459","Nazwy obce: odmiana i nieodmienność","nazwy-obce-odmiana-i-nieodmiennosc",197,{"id":997,"title":998,"slug":999,"language":9,"level":974,"displayOrder":1000},"01a0f20c-8007-721f-aed6-c6df86247b45","Liczba mnoga rzeczowników abstrakcyjnych i zmiana znaczenia","liczba-mnoga-rzeczownikow-abstrakcyjnych-i-zmiana-znaczenia",198,{"id":1002,"title":1003,"slug":1004,"language":9,"level":974,"displayOrder":1005},"01a0f20c-809f-765a-89a8-ad0f4b7490b4","Nazwy zawodów i funkcji a rodzaj gramatyczny","nazwy-zawodow-i-funkcji-a-rodzaj-gramatyczny",199,{"id":1007,"title":1008,"slug":1009,"language":9,"level":974,"displayOrder":1010},"01a0f20c-8306-7cf9-8204-26f7f351ea1c","Warianty końcówek przypadków a znaczenie i rejestr","warianty-koncowek-przypadkow-a-znaczenie-i-rejestr",200,{"id":1012,"title":1013,"slug":1014,"language":9,"level":974,"displayOrder":1015},"01a0f20c-7f3c-71d9-a74d-f01a47d1b33f","Dopełniacz cząstkowy a biernik całości","dopelniacz-czastkowy-a-biernik-calosci",201,{"id":1017,"title":1018,"slug":1019,"language":9,"level":974,"displayOrder":1020},"01a0f20c-8232-7b3c-a5b0-efc72f9a3305","Rekcja rzeczowników odczasownikowych","rekcja-rzeczownikow-odczasownikowych",202,{"id":1022,"title":1023,"slug":1024,"language":9,"level":974,"displayOrder":1025},"01a0f20c-83c2-72a3-9b1b-c67aeeaeb672","Zgoda w zdaniach z większość, część i szereg","zgoda-w-zdaniach-z-wiekszosc-czesc-i-szereg",203,{"id":1027,"title":1028,"slug":1029,"language":9,"level":974,"displayOrder":1030},"01a0f20c-8283-77fe-91fc-c4ecde7588d3","Składnia liczebników męskoosobowych w przypadkach zależnych","skladnia-liczebnikow-meskoosobowych-w-przypadkach-zaleznych",204,{"id":1032,"title":1033,"slug":1034,"language":9,"level":974,"displayOrder":1035},"01a0f20c-810c-793f-b867-87c0c0257f76","Odniesienie zaimków w rozbudowanym tekście","odniesienie-zaimkow-w-rozbudowanym-tekscie",205,{"id":1037,"title":1038,"slug":1039,"language":9,"level":974,"displayOrder":1040},"01a0f20c-82c6-706c-ba87-86f2a5c49524","Swój w zdaniach z bezokolicznikiem i nominalizacją","swoj-w-zdaniach-z-bezokolicznikiem-i-nominalizacja",206,{"id":1042,"title":1043,"slug":1044,"language":9,"level":974,"displayOrder":1045},"01a0f20c-7e0e-78f0-ac27-6e496ee21cef","Aspekt a aktualność rezultatu","aspekt-a-aktualnosc-rezultatu",207,{"id":1047,"title":1048,"slug":1049,"language":9,"level":974,"displayOrder":1050},"01a0f20c-7e27-79ff-a1dd-1dca74657c09","Aspekt niedokonany w pytaniach o fakt i doświadczenie","aspekt-niedokonany-w-pytaniach-o-fakt-i-doswiadczenie",208,{"id":1052,"title":1053,"slug":1054,"language":9,"level":974,"displayOrder":1055},"01a0f20c-7e15-7a01-96cb-51b08df2ec23","Aspekt a grzeczność i nacisk w poleceniach","aspekt-a-grzecznosc-i-nacisk-w-poleceniach",209,{"id":1057,"title":1058,"slug":1059,"language":9,"level":974,"displayOrder":1060},"01a0f20c-7f01-77f7-a76f-95acab309620","Czasowniki fazowe i przedrostki po-, za-, prze-","czasowniki-fazowe-i-przedrostki-po-za-prze",210,{"id":1062,"title":1063,"slug":1064,"language":9,"level":974,"displayOrder":1065},"01a0f20c-7f0f-7c08-8a5b-c6751fd1ad8f","Czasowniki wielokrotne bywać, pisywać i chadzać","czasowniki-wielokrotne-bywac-pisywac-i-chadzac",211,{"id":1067,"title":1068,"slug":1069,"language":9,"level":974,"displayOrder":1070},"01a0f20c-824b-7d0f-80fc-14ca3107e8ad","Ruchome końcówki czasu przeszłego w mowie i literaturze","ruchome-koncowki-czasu-przeszlego-w-mowie-i-literaturze",212,{"id":1072,"title":1073,"slug":1074,"language":9,"level":974,"displayOrder":1075},"01a0f20c-7ebf-7401-9931-7bd19edcdd25","Czas przyszły w przypuszczeniach o teraźniejszości","czas-przyszly-w-przypuszczeniach-o-terazniejszosci",213,{"id":1077,"title":1078,"slug":1079,"language":9,"level":974,"displayOrder":1080},"01a0f20c-803d-79bd-83c3-bd036e394fcf","Miejsce cząstki by i ruchome końcówki osobowe","miejsce-czastki-by-i-ruchome-koncowki-osobowe",214,{"id":1082,"title":1083,"slug":1084,"language":9,"level":974,"displayOrder":1085},"01a0f20c-82d6-73e0-8bb5-f59844690695","Tryb przypuszczający w radach, ocenach i zastrzeżeniach","tryb-przypuszczajacy-w-radach-ocenach-i-zastrzezeniach",215,{"id":1087,"title":1088,"slug":1089,"language":9,"level":974,"displayOrder":1090},"01a0f20c-7e54-7f34-a31d-0f4c6ac6a5d8","Bezosobowość i ukrywanie sprawcy w tekście formalnym","bezosobowosc-i-ukrywanie-sprawcy-w-tekscie-formalnym",216,{"id":1092,"title":1093,"slug":1094,"language":9,"level":974,"displayOrder":1095},"01a0f20c-7fe4-73e5-be94-6672be6c7a40","Konstrukcje typu zdarzyło mi się i udało mi się","konstrukcje-typu-zdarzylo-mi-sie-i-udalo-mi-sie",217,{"id":1097,"title":1098,"slug":1099,"language":9,"level":974,"displayOrder":1100},"01a0f20c-83bb-7f8c-a227-12ee26c7f964","Zgoda formalna i znaczeniowa w złożonych grupach podmiotu","zgoda-formalna-i-znaczeniowa-w-zlozonych-grupach-podmiotu",218,{"id":1102,"title":1103,"slug":1104,"language":9,"level":974,"displayOrder":1105},"01a0f20c-7f6f-7c0c-bd26-02cb020fa8fe","Elipsa i równoległość składniowa","elipsa-i-rownoleglosc-skladniowa",219,{"id":1107,"title":1108,"slug":1109,"language":9,"level":974,"displayOrder":1110},"01a0f20c-7fa8-79d9-8d2d-37255f1b5d1a","Inwersja dla kontrastu i uwydatnienia informacji","inwersja-dla-kontrastu-i-uwydatnienia-informacji",220,{"id":1112,"title":1113,"slug":1114,"language":9,"level":974,"displayOrder":1115},"01a0f20c-817d-741d-9527-b67ec5641330","Przeczenie w konstrukcjach z bezokolicznikiem","przeczenie-w-konstrukcjach-z-bezokolicznikiem",221,{"id":1117,"title":1118,"slug":1119,"language":9,"level":974,"displayOrder":1120},"01a0f20c-8214-7a2b-bde7-d4fc7461b0d0","Pytania retoryczne i pytania sugerujące odpowiedź","pytania-retoryczne-i-pytania-sugerujace-odpowiedz",222,{"id":1122,"title":1123,"slug":1124,"language":9,"level":974,"displayOrder":1125},"01a0f20c-8290-7887-9494-ac5e448b8680","Skoro, jako że i bowiem: uzasadnienie a przyczyna","skoro-jako-ze-i-bowiem-uzasadnienie-a-przyczyna",223,{"id":1127,"title":1128,"slug":1129,"language":9,"level":974,"displayOrder":1130},"01a0f20c-80e2-732b-8007-5839fb827946","O ile, podczas gdy i jeśli chodzi o w zestawianiu treści","o-ile-podczas-gdy-i-jesli-chodzi-o-w-zestawianiu-tresci",224,{"id":1132,"title":1133,"slug":1134,"language":9,"level":974,"displayOrder":1135},"01a0f20c-8390-70b6-8c7c-4cdca6c1ceda","Zdania względne z co oraz konstrukcje ten, kto","zdania-wzgledne-z-co-oraz-konstrukcje-ten-kto",225,{"id":1137,"title":1138,"slug":1139,"language":9,"level":974,"displayOrder":1140},"01a0f20c-8241-74be-b785-0891c354cfb4","Rozbudowane zdania podrzędne i unikanie niejasnych odniesień","rozbudowane-zdania-podrzedne-i-unikanie-niejasnych-odniesien",226,{"id":1142,"title":1143,"slug":1144,"language":9,"level":974,"displayOrder":1145},"01a0f20c-81aa-7e2b-b6d7-9c404dcbed6c","Przyimki formalne: wobec, względem, zgodnie z i na mocy","przyimki-formalne-wobec-wzgledem-zgodnie-z-i-na-mocy",227,{"id":1147,"title":1148,"slug":1149,"language":9,"level":974,"displayOrder":1150},"01a0f20c-80d7-7c0e-93d9-46ae3e3b148a","Nominalizacja a styl urzędowy i naukowy","nominalizacja-a-styl-urzedowy-i-naukowy",228,{"id":1152,"title":1153,"slug":1154,"language":9,"level":974,"displayOrder":1155},"01a0f20c-818a-7302-91b0-3ce52f4a6522","Przedrostki i przyrostki wyrażające ocenę","przedrostki-i-przyrostki-wyrazajace-ocene",229,{"id":1157,"title":1158,"slug":1159,"language":9,"level":974,"displayOrder":1160},"01a0f20c-8123-760c-8465-1f4003ca6304","Partykuły chyba, zapewne, rzekomo i podobno","partykuly-chyba-zapewne-rzekomo-i-podobno",230,{"id":1162,"title":1163,"slug":1164,"language":9,"level":974,"displayOrder":1165},"01a0f20c-8062-7f28-a564-7667211825e6","Modalność epistemiczna: stopień pewności sądu","modalnosc-epistemiczna-stopien-pewnosci-sadu",231,{"id":1167,"title":1168,"slug":1169,"language":9,"level":974,"displayOrder":1170},"01a0f20c-8083-73a1-93a9-2cbd9441d117","Nawiązanie do poprzedniej wypowiedzi: otóż, przecież i zresztą","nawiazanie-do-poprzedniej-wypowiedzi-otoz-przeciez-i-zreszta",232,{"id":1172,"title":1173,"slug":1174,"language":9,"level":974,"displayOrder":1175},"01a0f20c-829d-7aa6-9f61-56cb3bef81dd","Spójność akapitu i zastępowanie powtórzeń","spojnosc-akapitu-i-zastepowanie-powtorzen",233,{"id":1177,"title":1178,"slug":1179,"language":9,"level":974,"displayOrder":1180},"01a0f20c-8372-7928-97c2-e2873c26ae6d","Zastrzeżenia, uściślenia i ograniczanie uogólnień","zastrzezenia-uscislenia-i-ograniczanie-uogolnien",234,{"id":1182,"title":1183,"slug":1184,"language":9,"level":974,"displayOrder":1185},"01a0f20c-832e-7422-9ace-5e98766bb7e9","Wtrącenia, dopowiedzenia i interpunkcja","wtracenia-dopowiedzenia-i-interpunkcja",235,{"id":1187,"title":1188,"slug":1189,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1191},"01a0f20c-7f2b-7551-b245-1d2c46b74881","Deprecjatywne formy nazw osób: chłopy i profesory","deprecjatywne-formy-nazw-osob-chlopy-i-profesory","C2",236,{"id":1193,"title":1194,"slug":1195,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1196},"01a0f20c-8270-7e1f-8322-9f7c6133a0ab","Rzeczowniki zbiorowe a nazwy par małżeńskich","rzeczowniki-zbiorowe-a-nazwy-par-malzenskich",237,{"id":1198,"title":1199,"slug":1200,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1201},"01a0f20c-7f24-7533-9183-43d656e9f8bb","Dawna liczba podwójna w utrwalonych formach","dawna-liczba-podwojna-w-utrwalonych-formach",238,{"id":1203,"title":1204,"slug":1205,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1206},"01a0f20c-7e07-74af-811c-947b56f029d6","Archaiczne końcówki fleksyjne w tekstach literackich","archaiczne-koncowki-fleksyjne-w-tekstach-literackich",239,{"id":1208,"title":1209,"slug":1210,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1211},"01a0f20c-8038-7409-ad6e-3811ed4b88ce","Mianownik zamiast wołacza: dystans, poufałość i ekspresja","mianownik-zamiast-wolacza-dystans-poufalosc-i-ekspresja",240,{"id":1213,"title":1214,"slug":1215,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1216},"01a0f20c-8338-73c1-91c9-37ad7d3dd42e","Zaimek on i zaimek ów w rejestrze literackim","zaimek-on-i-zaimek-ow-w-rejestrze-literackim",241,{"id":1218,"title":1219,"slug":1220,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1221},"01a0f20c-8029-72e2-b4d6-64b140ff7df9","Liczebniki wielorakie i mnożne: dwojaki i podwójny","liczebniki-wielorakie-i-mnozne-dwojaki-i-podwojny",242,{"id":1223,"title":1224,"slug":1225,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1226},"01a0f20c-7fd8-7741-a65f-5c05524463f8","Konkurencja aspektów w wypowiedziach oceniających i polemicznych","konkurencja-aspektow-w-wypowiedziach-oceniajacych-i-polemicznych",243,{"id":1228,"title":1229,"slug":1230,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1231},"01a0f20c-7edf-7439-92b8-d365473606f8","Czas zaprzeszły w dawnych tekstach i stylizacji","czas-zaprzeszly-w-dawnych-tekstach-i-stylizacji",244,{"id":1233,"title":1234,"slug":1235,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1236},"01a0f20c-80c5-72e9-b7d4-eeaadcc22a68","Nierzeczywistość bez gdyby: konstrukcje z bezokolicznikiem","nierzeczywistosc-bez-gdyby-konstrukcje-z-bezokolicznikiem",245,{"id":1238,"title":1239,"slug":1240,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1241},"01a0f20c-7e7a-7056-8e9b-24bec31698ca","By, byleby, oby i bodajby w życzeniach i stylizacji","by-byleby-oby-i-bodajby-w-zyczeniach-i-stylizacji",246,{"id":1243,"title":1244,"slug":1245,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1246},"01a0f20c-7fa1-76ba-958a-c440af3fd9f5","Imiesłowy a kolejność zdarzeń w złożonej narracji","imieslowy-a-kolejnosc-zdarzen-w-zlozonej-narracji",247,{"id":1248,"title":1249,"slug":1250,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1251},"01a0f20c-80dd-70ee-aeab-525f2737df19","Nominalizacja a zacieranie sprawcy i odpowiedzialności","nominalizacja-a-zacieranie-sprawcy-i-odpowiedzialnosci",248,{"id":1253,"title":1254,"slug":1255,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1256},"01a0f20c-7e81-7026-864e-2b505276f415","Celowe naruszenia szyku w prozie i poezji","celowe-naruszenia-szyku-w-prozie-i-poezji",249,{"id":1258,"title":1259,"slug":1260,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1261},"01a0f20c-8246-7909-8b11-bbc5a6b02120","Rozczłonkowanie zdania i dopowiedzenie w ekspresywnej wypowiedzi","rozczlonkowanie-zdania-i-dopowiedzenie-w-ekspresywnej-wypowiedzi",250,{"id":1263,"title":1264,"slug":1265,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1266},"01a0f20c-8318-7b1c-8031-c09e2441a800","Wieloznaczność składniowa i sposoby jej usuwania","wieloznacznosc-skladniowa-i-sposoby-jej-usuwania",251,{"id":1268,"title":1269,"slug":1270,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1271},"01a0f20c-80a5-7011-b730-cbaa818ee442","Negacja metajęzykowa: odrzucanie sposobu sformułowania","negacja-metajezykowa-odrzucanie-sposobu-sformulowania",252,{"id":1273,"title":1274,"slug":1275,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1276},"01a0f20c-8068-70ae-92b9-c5de0de8256b","Mowa pozornie zależna i zmiana perspektywy narratora","mowa-pozornie-zalezna-i-zmiana-perspektywy-narratora",253,{"id":1278,"title":1279,"slug":1280,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1281},"01a0f20c-8112-7679-bbde-0cd31ee0dbb5","Okres retoryczny: hierarchia zdań i rytm argumentacji","okres-retoryczny-hierarchia-zdan-i-rytm-argumentacji",254,{"id":1283,"title":1284,"slug":1285,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1286},"01a0f20c-80aa-7d20-b9bf-79d94077027f","Neologizmy i okazjonalizmy: interpretacja budowy słowa","neologizmy-i-okazjonalizmy-interpretacja-budowy-slowa",255,{"id":1288,"title":1289,"slug":1290,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1291},"01a0f20c-83c8-7653-8a16-3fdfc2348dda","Zgrubienia i zdrobnienia jako narzędzia ironii","zgrubienia-i-zdrobnienia-jako-narzedzia-ironii",256,{"id":1293,"title":1294,"slug":1295,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1296},"01a0f20c-8129-73ac-a249-4daa26371467","Partykuły wszak, przecie, zaiste i bynajmniej","partykuly-wszak-przecie-zaiste-i-bynajmniej",257,{"id":1298,"title":1299,"slug":1300,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1301},"01a0f20c-7f6a-7a93-8c87-61ddc7968f14","Echo, cytat i ironiczny dystans wobec cudzej wypowiedzi","echo-cytat-i-ironiczny-dystans-wobec-cudzej-wypowiedzi",258,{"id":1303,"title":1304,"slug":1305,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1306},"01a0f20c-815b-7a52-ae9a-baba0493a9a0","Presupozycje w pytaniach i konstrukcjach oceniających","presupozycje-w-pytaniach-i-konstrukcjach-oceniajacych",259,{"id":1308,"title":1309,"slug":1310,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1311},"01a0f20c-8289-78be-aeff-8a36df89a82f","Składnia potoczna a świadoma stylizacja tekstu","skladnia-potoczna-a-swiadoma-stylizacja-tekstu",260,{"id":660,"title":661,"slug":662,"seoDescription":1313,"content":1314,"language":9,"level":502,"displayOrder":663,"grammarTopics":1315,"createdAt":1321,"updatedAt":1322,"vocabularyLists":1323,"primaryTopicHub":1324,"readyImages":1326},"Formy na -no i -to opisują przeszłe czynności bez wskazywania sprawcy. Poznaj ich tworzenie, aspekt, przeczenie i użycie w prostych komunikatach.","## 1. Czynność ważniejsza niż sprawca\n\nFormy na **-no** i **-to** pozwalają mówić o przeszłych czynnościach bez wskazywania, kto je wykonał. Nauczysz się je tworzyć, rozróżniać ich aspekt i stosować przeczenie. Są przydatne między innymi w komunikatach i relacjach z wydarzeń.\n\n:::example\nWczoraj **zamknięto** bibliotekę wcześniej.\n\nNa spotkaniu **omawiano** plan wycieczki.\n\nPo koncercie **posprzątano** salę.\n:::\n\nWiemy, co się wydarzyło, ale nie podajemy wykonawcy czynności. Może on być nieznany, oczywisty albo nieistotny dla tej informacji.\n\nTakie zdania zwykle dotyczą działań ludzi. Nie informują jednak, czy czynność wykonała jedna osoba, czy kilka osób.\n\n## 2. Jak wyglądają te formy?\n\nZależnie od czasownika forma kończy się na **-ano**, **-ono** albo **-to**. Poniższa tabela pokazuje częste wzory.\n\n| Bezokolicznik | Forma bezosobowa | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| czytać | **czytano** | Czytano listy od widzów. |\n| zapisać | **zapisano** | Zapisano numer telefonu. |\n| robić | **robiono** | Robiono zdjęcia. |\n| zaprosić | **zaproszono** | Zaproszono sąsiadów. |\n| otworzyć | **otwarto** | Otwarto nowe kino. |\n| zamknąć | **zamknięto** | Zamknięto główne wejście. |\n| umyć | **umyto** | Umyto okna. |\n| wziąć | **wzięto** | Wzięto tylko jedną torbę. |\n\nNie zawsze wystarczy zmienić zakończenie bezokolicznika: porównaj **zaprosić → zaproszono** i **otworzyć → otwarto**. Jeśli czasownik ma imiesłów bierny na **-ny** lub **-ty**, możesz wykorzystać jego formę rodzaju męskiego: zamień końcowe **-y** na **-o**, na przykład **zaproszony → zaproszono**, **otwarty → otwarto**, **zamknięty → zamknięto**. Formy na **-no** i **-to** mają też czasowniki bez imiesłowu biernego, na przykład **spać → spano**.\n\nFormy te **nie odmieniają się przez osobę, liczbę ani rodzaj**:\n\n- **Zaproszono** jednego gościa.\n- **Zaproszono** jedną sąsiadkę.\n- **Zaproszono** wszystkich sąsiadów.\n\nPrzy czasownikach zwrotnych zachowujemy **się**: **bawić się → bawiono się**, **spotkać się → spotkano się**, **spodziewać się → spodziewano się**.\n\n:::example\n**Bawiono się** do rana.\n\n**Spotkano się** w kawiarni.\n\n**Nie spodziewano się** gości.\n:::\n\n## 3. Przeszłość i aspekt\n\nW zwykłym zdaniu oznajmującym forma na **-no** lub **-to** odnosi się do przeszłości. Nie dodajemy do niej słów **był**, **była** ani **było**.\n\nAspekt czasownika pozwala wybrać sposób przedstawienia czynności:\n\n| Aspekt | Co podkreślamy? | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| Niedokonany | Przebieg czynności | Przez godzinę **naprawiano** komputer. |\n| Niedokonany | Powtarzanie czynności | Codziennie **sprawdzano** bilety. |\n| Dokonany | Zakończenie czynności lub jej wynik | W końcu **naprawiono** komputer. |\n\nZdanie **Naprawiano komputer** nie mówi samo w sobie, czy naprawa się zakończyła. Zdanie **Naprawiono komputer** przedstawia ją jako zakończoną.\n\n:::warning\n**Otwarto sklep.** — Informujemy o czynności wykonanej przez ludzi, ale nie wskazujemy sprawcy.\n\n**Sklep został otwarty.** — To strona bierna: sklep jest podmiotem zdania, a zdanie opisuje czynność.\n\n**Sklep był otwarty.** — Opisujemy stan sklepu: można było do niego wejść.\n:::\n\n:::note\nCzynność bez wskazywania sprawcy można też wyrazić za pomocą bezosobowego **się**: **O tym mówi się często** (teraźniejszość) i **O tym mówiło się często** (przeszłość). Forma **mówiono** również odnosi się do przeszłości: **O tym mówiono często**. W konstrukcji bezosobowej z **się** używamy 3. osoby liczby pojedynczej, a w czasie przeszłym — rodzaju nijakiego: **mówiło się**.\n:::\n\n## 4. Dopełnienie i przeczenie\n\nForma bezosobowa zachowuje wymagania czasownika dotyczące przypadku. Na przykład **czytać** łączy się z biernikiem, a **pomagać** — z celownikiem.\n\n| Zdanie z wykonawcą | Zdanie bez wskazywania wykonawcy |\n| --- | --- |\n| Uczniowie przeczytali książkę. | **Przeczytano książkę**. |\n| Wolontariusze pomagali sąsiadom. | **Pomagano sąsiadom**. |\n| Uczestnicy rozmawiali o podróży. | **Rozmawiano o podróży**. |\n\nPrzeczenie **nie** piszemy osobno: **nie zrobiono**, **nie otwarto**, **nie znaleziono**.\n\nTak jak w zdaniach osobowych, po przeczeniu dopełnienie w bierniku zmienia się na dopełniacz:\n\n:::example\n**Podpisano umowę.** → **Nie podpisano umowy.**\n\n**Znaleziono klucze.** → **Nie znaleziono kluczy.**\n:::\n\nNie zmieniamy w ten sposób innych przypadków: **Pomagano sąsiadom** → **Nie pomagano sąsiadom**.\n\n## 5. Kiedy wybrać tę konstrukcję?\n\nFormy na **-no** i **-to** często pojawiają się w wiadomościach, ogłoszeniach i sprawozdaniach. Występują też w codziennych relacjach.\n\n:::example\n**Komunikat:** Z powodu awarii **odwołano** dzisiejsze zajęcia.\n\n**Relacja ze spotkania:** Najpierw **omówiono** plan, a potem **ustalono** termin wyjazdu.\n\n**Rozmowa:** Jak było na weselu? — Dużo **tańczono** i **śpiewano**.\n:::\n\nMożemy więc używać tej konstrukcji również z czasownikami, które nie mają dopełnienia, takimi jak **tańczyć** czy **spać**: **Tej nocy mało spano**.\n\n:::note\nDomyślnymi wykonawcami czynności w tej konstrukcji są ludzie. Dlatego o psach powiemy: ✓ **Psy szczekały całą noc**, a nie ✗ **Szczekano całą noc**. To drugie zdanie sugerowałoby, że szczekali ludzie, na przykład naśladując psy.\n\nNie używamy tej konstrukcji do opisu samej pogody. Mówimy **Wczoraj padało**, a nie **Wczoraj padano**.\n:::\n\nJeśli ważne jest, kto wykonał czynność, wybierz zdanie osobowe:\n\n- Bez wskazywania sprawcy: **Naprawiono windę.**\n- Z nazwanym sprawcą: **Technik naprawił windę.**\n\n## 6. Krótka lista kontrolna\n\n1. Opisujesz przeszłą czynność, a wykonawca nie jest najważniejszy? Rozważ formę na **-no** lub **-to**.\n2. Chcesz pokazać przebieg lub powtarzanie? Wybierz na przykład **robiono**. Chcesz pokazać zakończoną czynność? Wybierz **zrobiono**.\n3. Nie odmieniaj tej formy i nie dodawaj do niej **było**.\n4. Zachowaj przypadek wymagany przez czasownik. Przy przeczeniu pamiętaj o zmianie biernika na dopełniacz: **kupiono gazetę → nie kupiono gazety**.",[1316],{"id":1317,"name":1318,"level":502,"language":9,"isCompleted":1319,"completionPercentage":1320,"totalExercises":66,"completedExercises":1320},"01a0f20c-7d07-7220-b6ed-1c91338798f3","Czynność bez wskazywania wykonawcy",false,0,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[],{"name":1318,"slug":1325,"language":9},"czynnosc-bez-wskazywania-wykonawcy-b1",[],{"id":1317,"name":1318,"slug":1325,"language":9,"level":502,"introduction":1328,"lessonCount":21,"totalExercises":66,"objectives":1329,"prerequisites":1333,"lessons":1336},"Nauczysz się opisywać zasady, relacjonować wykonane działania i kierować uwagę na ich przedmiot. Porównasz bezosobowe się, formy na -no i -to oraz stronę bierną z być i zostać.",[1330,1331,1332],"Opisywać zwyczaje bez wskazywania osoby.","Relacjonować przeszłe działania formami na -no i -to.","Budować stronę bierną i uzgadniać imiesłów.",[1334,1335],"Rozpoznajesz podmiot i dopełnienie.","Znasz podstawową różnicę aspektu i formy czasu przeszłego.",[1337,1355,1371],{"id":655,"contentId":1338,"slug":657,"title":656,"level":502,"summary":1339,"order":11,"exercises":1340},"pg_08dc6ecb-a22c-4d5d-9337-1d5bc0324d07","Opisujesz zwyczaje i zasady za pomocą bezosobowego się, zachowując właściwą formę czasu.",[1341,1345,1348,1352],{"id":1342,"title":1343,"order":1320,"type":1344},"01a0f20c-97f9-7c8d-8281-b0a0596fe302","Zwyczaje, zasady i czynności bez wykonawcy","word_select",{"id":1346,"title":1347,"order":11,"type":1344},"01a0f20c-980e-7df5-a31e-1a61b305dc62","Odczucia, podmiot i miejsce się",{"id":1349,"title":1350,"order":16,"type":1351},"01a0f20c-9823-7923-a703-1b46bc4b1bae","Z się: zdania z podmiotem i bez podmiotu","word_sort",{"id":1353,"title":1354,"order":21,"type":1351},"01a0f20c-9829-73f2-a45c-508395562069","Konstrukcje bezosobowe: sprawdź formę",{"id":660,"contentId":1356,"slug":662,"title":661,"level":502,"summary":1357,"order":16,"exercises":1358},"pg_4cded1d1-9da6-4bba-90f2-e7c6383d9a68","Relacjonujesz przeszłe czynności formami na -no i -to oraz rozróżniasz ich aspekt i przeczenie.",[1359,1362,1365,1368],{"id":1360,"title":1361,"order":1320,"type":1344},"01a0f20c-9400-7c22-bf7d-e1cc7e609878","Przygotowania do festynu: formy bezosobowe",{"id":1363,"title":1364,"order":11,"type":1344},"01a0f20c-9417-7dca-be94-0d84f7a4adbe","Relacje z osiedla: znaczenie i składnia",{"id":1366,"title":1367,"order":16,"type":1351},"01a0f20c-9435-79bb-9668-4fe6a388aa42","Relacje z pracy: jak opisujemy czynności",{"id":1369,"title":1370,"order":21,"type":1351},"01a0f20c-943c-76f1-afc6-8730769e210c","Relacje z podróży: aspekt, przypadki i błędy",{"id":665,"contentId":1372,"slug":667,"title":666,"level":502,"summary":1373,"order":21,"exercises":1374},"pg_824b400a-fcc8-4c14-8c1b-53448b84db09","Przenosisz uwagę na przedmiot czynności i uzgadniasz imiesłów po być lub zostać.",[1375,1378,1381,1384],{"id":1376,"title":1377,"order":1320,"type":1344},"01a0f20c-bab9-7b74-9f4a-eb14a66b55d3","Strona bierna w komunikatach: czynność i stan",{"id":1379,"title":1380,"order":11,"type":1344},"01a0f20c-bacf-7a1d-9b69-2e6cfb5f4cff","Strona bierna: formy i wykonawcy czynności",{"id":1382,"title":1383,"order":16,"type":1351},"01a0f20c-baec-7161-8744-0203c0c322d5","Strona bierna: budowa, czas i znaczenie",{"id":1385,"title":1386,"order":21,"type":1351},"01a0f20c-baf2-7bd5-aed6-c0af47e63ce5","Strona bierna: imiesłowy i zgodność form",[1388,1394,1398,1402],{"@id":1389,"@type":1390,"id":1360,"grammarPage":1391,"title":1361,"instructions":1392,"displayOrder":1320,"type":1344,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1319,"ogImageUrl":1393},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9400-7c22-bf7d-e1cc7e609878","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-7f74-7dec-a2e8-e2e89e53096a","Uzupełnij relację formami na -no lub -to. Zachowaj czasownik podany w nawiasie i nie wskazuj wykonawcy czynności.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_323a318c-cb4e-45f4-a64e-7d049b6da7a6_hero.webp?v=1790767305",{"@id":1395,"@type":1390,"id":1363,"grammarPage":1391,"title":1364,"instructions":1396,"displayOrder":11,"type":1344,"questionCount":81,"blankCount":101,"isCompleted":1319,"ogImageUrl":1397},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9417-7dca-be94-0d84f7a4adbe","Wybierz uzupełnienie zgodne z kontekstem. Zwróć uwagę na aspekt, przypadek i to, czy zdanie opisuje czynność ludzi, stan czy pogodę.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c635e9fb-cf2e-47f7-96db-0133ed39a3fc_hero.webp?v=1790767305",{"@id":1399,"@type":1390,"id":1366,"grammarPage":1391,"title":1367,"instructions":1400,"displayOrder":16,"type":1351,"questionCount":26,"blankCount":1320,"isCompleted":1319,"ogImageUrl":1401},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9435-79bb-9668-4fe6a388aa42","Dotknij kafelka ze zdaniem, a następnie odpowiedniej kolumny. Przyporządkuj wszystkie zdania.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_8c8596b9-d3a6-45bf-b0af-94c6fdaf2245_hero.webp?v=1790767305",{"@id":1403,"@type":1390,"id":1369,"grammarPage":1391,"title":1370,"instructions":1404,"displayOrder":21,"type":1351,"questionCount":26,"blankCount":1320,"isCompleted":1319,"ogImageUrl":1405},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-943c-76f1-afc6-8730769e210c","Dotknij kafelka, a potem kolumny zgodnej z poleceniem. Na ostatniej planszy oddziel zdania poprawne od zdań z błędem.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1ff2be8f-262e-4ca1-992b-e6e48fc330e6_hero.webp?v=1790767305",{"id":1360,"grammarPage":1391,"title":1361,"instructions":1392,"seoTitle":1407,"seoDescription":1408,"displayOrder":1320,"type":1344,"questions":1409,"ogImageUrl":1393},"Formy na -no i -to: wybór poprawnej formy","Ćwicz formy bezosobowe na -no i -to w zdaniach z lukami o przygotowaniach do festynu. Wybieraj poprawne formy czasowników i zachowuj potrzebne się.",[1410],{"id":1411,"sentenceTemplate":1412,"displayOrder":1320,"explanation":1413,"exampleSentence":1414,"blanks":1415},"01a0f20c-9400-7f86-bf7d-e1cc81b1920c","Podczas próby __1__ fragment opowiadania (czytać).","Relacja bez wskazania wykonawcy wymaga formy czytano. Czytali to forma osobowa, a czytana jest formą imiesłowu, nie samodzielnym orzeczeniem na -no.","W poczekalni czytano stare czasopisma.",[1416],{"id":1417,"blankNumber":11,"options":1418},"01a0f20c-9400-7f06-bf7d-e1cc8115b44a",[1419,1422,1426],{"id":1420,"optionText":1421,"isCorrect":1319,"displayOrder":1320},"01a0f20c-9400-7e0e-bf7d-e1cc7f5345e0","czytali",{"id":1423,"optionText":1424,"isCorrect":1425,"displayOrder":11},"01a0f20c-9400-7e7e-bf7d-e1cc7f53a0c0","czytano",true,{"id":1427,"optionText":1428,"isCorrect":1319,"displayOrder":16},"01a0f20c-9400-7ec2-bf7d-e1cc8032e48e","czytana",{"html":1430,"toc":1431},"\u003Ch2 id=\"czynno-waniejsza-ni-sprawca\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Czynność ważniejsza niż sprawca\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Formy na \u003Cstrong>-no\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>-to\u003C\u002Fstrong> pozwalają mówić o przeszłych czynnościach bez wskazywania, kto je wykonał. Nauczysz się je tworzyć, rozróżniać ich aspekt i stosować przeczenie. Są przydatne między innymi w komunikatach i relacjach z wydarzeń.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Wczoraj \u003Cstrong>zamknięto\u003C\u002Fstrong> bibliotekę wcześniej.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Na spotkaniu \u003Cstrong>omawiano\u003C\u002Fstrong> plan wycieczki.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Po koncercie \u003Cstrong>posprzątano\u003C\u002Fstrong> salę.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Wiemy, co się wydarzyło, ale nie podajemy wykonawcy czynności. Może on być nieznany, oczywisty albo nieistotny dla tej informacji.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Takie zdania zwykle dotyczą działań ludzi. Nie informują jednak, czy czynność wykonała jedna osoba, czy kilka osób.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"jak-wygldaj-te-formy\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Jak wyglądają te formy?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Zależnie od czasownika forma kończy się na \u003Cstrong>-ano\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>-ono\u003C\u002Fstrong> albo \u003Cstrong>-to\u003C\u002Fstrong>. Poniższa tabela pokazuje częste wzory.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Bezokolicznik\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Forma bezosobowa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>czytać\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>czytano\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Czytano listy od widzów.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>zapisać\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>zapisano\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Zapisano numer telefonu.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>robić\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>robiono\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Robiono zdjęcia.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>zaprosić\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>zaproszono\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Zaproszono sąsiadów.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>otworzyć\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>otwarto\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Otwarto nowe kino.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>zamknąć\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>zamknięto\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Zamknięto główne wejście.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>umyć\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>umyto\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Umyto okna.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>wziąć\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>wzięto\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Wzięto tylko jedną torbę.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Nie zawsze wystarczy zmienić zakończenie bezokolicznika: porównaj \u003Cstrong>zaprosić → zaproszono\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>otworzyć → otwarto\u003C\u002Fstrong>. Jeśli czasownik ma imiesłów bierny na \u003Cstrong>-ny\u003C\u002Fstrong> lub \u003Cstrong>-ty\u003C\u002Fstrong>, możesz wykorzystać jego formę rodzaju męskiego: zamień końcowe \u003Cstrong>-y\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>-o\u003C\u002Fstrong>, na przykład \u003Cstrong>zaproszony → zaproszono\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>otwarty → otwarto\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>zamknięty → zamknięto\u003C\u002Fstrong>. Formy na \u003Cstrong>-no\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>-to\u003C\u002Fstrong> mają też czasowniki bez imiesłowu biernego, na przykład \u003Cstrong>spać → spano\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Formy te \u003Cstrong>nie odmieniają się przez osobę, liczbę ani rodzaj\u003C\u002Fstrong>:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Zaproszono\u003C\u002Fstrong> jednego gościa.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Zaproszono\u003C\u002Fstrong> jedną sąsiadkę.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Zaproszono\u003C\u002Fstrong> wszystkich sąsiadów.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Przy czasownikach zwrotnych zachowujemy \u003Cstrong>się\u003C\u002Fstrong>: \u003Cstrong>bawić się → bawiono się\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>spotkać się → spotkano się\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>spodziewać się → spodziewano się\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Bawiono się\u003C\u002Fstrong> do rana.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Spotkano się\u003C\u002Fstrong> w kawiarni.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Nie spodziewano się\u003C\u002Fstrong> gości.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"przeszo-i-aspekt\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Przeszłość i aspekt\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>W zwykłym zdaniu oznajmującym forma na \u003Cstrong>-no\u003C\u002Fstrong> lub \u003Cstrong>-to\u003C\u002Fstrong> odnosi się do przeszłości. Nie dodajemy do niej słów \u003Cstrong>był\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>była\u003C\u002Fstrong> ani \u003Cstrong>było\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Aspekt czasownika pozwala wybrać sposób przedstawienia czynności:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Aspekt\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Co podkreślamy?\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Niedokonany\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Przebieg czynności\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Przez godzinę \u003Cstrong>naprawiano\u003C\u002Fstrong> komputer.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Niedokonany\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Powtarzanie czynności\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Codziennie \u003Cstrong>sprawdzano\u003C\u002Fstrong> bilety.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Dokonany\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Zakończenie czynności lub jej wynik\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>W końcu \u003Cstrong>naprawiono\u003C\u002Fstrong> komputer.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Zdanie \u003Cstrong>Naprawiano komputer\u003C\u002Fstrong> nie mówi samo w sobie, czy naprawa się zakończyła. Zdanie \u003Cstrong>Naprawiono komputer\u003C\u002Fstrong> przedstawia ją jako zakończoną.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>\u003Cstrong>Otwarto sklep.\u003C\u002Fstrong> — Informujemy o czynności wykonanej przez ludzi, ale nie wskazujemy sprawcy.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Sklep został otwarty.\u003C\u002Fstrong> — To strona bierna: sklep jest podmiotem zdania, a zdanie opisuje czynność.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Sklep był otwarty.\u003C\u002Fstrong> — Opisujemy stan sklepu: można było do niego wejść.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Czynność bez wskazywania sprawcy można też wyrazić za pomocą bezosobowego \u003Cstrong>się\u003C\u002Fstrong>: \u003Cstrong>O tym mówi się często\u003C\u002Fstrong> (teraźniejszość) i \u003Cstrong>O tym mówiło się często\u003C\u002Fstrong> (przeszłość). Forma \u003Cstrong>mówiono\u003C\u002Fstrong> również odnosi się do przeszłości: \u003Cstrong>O tym mówiono często\u003C\u002Fstrong>. W konstrukcji bezosobowej z \u003Cstrong>się\u003C\u002Fstrong> używamy 3. osoby liczby pojedynczej, a w czasie przeszłym — rodzaju nijakiego: \u003Cstrong>mówiło się\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"dopenienie-i-przeczenie\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Dopełnienie i przeczenie\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Forma bezosobowa zachowuje wymagania czasownika dotyczące przypadku. Na przykład \u003Cstrong>czytać\u003C\u002Fstrong> łączy się z biernikiem, a \u003Cstrong>pomagać\u003C\u002Fstrong> — z celownikiem.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Zdanie z wykonawcą\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Zdanie bez wskazywania wykonawcy\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Uczniowie przeczytali książkę.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Przeczytano książkę\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Wolontariusze pomagali sąsiadom.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Pomagano sąsiadom\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Uczestnicy rozmawiali o podróży.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Rozmawiano o podróży\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Przeczenie \u003Cstrong>nie\u003C\u002Fstrong> piszemy osobno: \u003Cstrong>nie zrobiono\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>nie otwarto\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>nie znaleziono\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tak jak w zdaniach osobowych, po przeczeniu dopełnienie w bierniku zmienia się na dopełniacz:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Podpisano umowę.\u003C\u002Fstrong> → \u003Cstrong>Nie podpisano umowy.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Znaleziono klucze.\u003C\u002Fstrong> → \u003Cstrong>Nie znaleziono kluczy.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Nie zmieniamy w ten sposób innych przypadków: \u003Cstrong>Pomagano sąsiadom\u003C\u002Fstrong> → \u003Cstrong>Nie pomagano sąsiadom\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"kiedy-wybra-t-konstrukcj\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Kiedy wybrać tę konstrukcję?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Formy na \u003Cstrong>-no\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>-to\u003C\u002Fstrong> często pojawiają się w wiadomościach, ogłoszeniach i sprawozdaniach. Występują też w codziennych relacjach.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Komunikat:\u003C\u002Fstrong> Z powodu awarii \u003Cstrong>odwołano\u003C\u002Fstrong> dzisiejsze zajęcia.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Relacja ze spotkania:\u003C\u002Fstrong> Najpierw \u003Cstrong>omówiono\u003C\u002Fstrong> plan, a potem \u003Cstrong>ustalono\u003C\u002Fstrong> termin wyjazdu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Rozmowa:\u003C\u002Fstrong> Jak było na weselu? — Dużo \u003Cstrong>tańczono\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>śpiewano\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Możemy więc używać tej konstrukcji również z czasownikami, które nie mają dopełnienia, takimi jak \u003Cstrong>tańczyć\u003C\u002Fstrong> czy \u003Cstrong>spać\u003C\u002Fstrong>: \u003Cstrong>Tej nocy mało spano\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Domyślnymi wykonawcami czynności w tej konstrukcji są ludzie. Dlatego o psach powiemy: ✓ \u003Cstrong>Psy szczekały całą noc\u003C\u002Fstrong>, a nie ✗ \u003Cstrong>Szczekano całą noc\u003C\u002Fstrong>. To drugie zdanie sugerowałoby, że szczekali ludzie, na przykład naśladując psy.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Nie używamy tej konstrukcji do opisu samej pogody. Mówimy \u003Cstrong>Wczoraj padało\u003C\u002Fstrong>, a nie \u003Cstrong>Wczoraj padano\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Jeśli ważne jest, kto wykonał czynność, wybierz zdanie osobowe:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Bez wskazywania sprawcy: \u003Cstrong>Naprawiono windę.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Z nazwanym sprawcą: \u003Cstrong>Technik naprawił windę.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"krtka-lista-kontrolna\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Krótka lista kontrolna\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>Opisujesz przeszłą czynność, a wykonawca nie jest najważniejszy? Rozważ formę na \u003Cstrong>-no\u003C\u002Fstrong> lub \u003Cstrong>-to\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Chcesz pokazać przebieg lub powtarzanie? Wybierz na przykład \u003Cstrong>robiono\u003C\u002Fstrong>. Chcesz pokazać zakończoną czynność? Wybierz \u003Cstrong>zrobiono\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Nie odmieniaj tej formy i nie dodawaj do niej \u003Cstrong>było\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Zachowaj przypadek wymagany przez czasownik. Przy przeczeniu pamiętaj o zmianie biernika na dopełniacz: \u003Cstrong>kupiono gazetę → nie kupiono gazety\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n",[1432,1436,1440,1444,1448,1452],{"id":1433,"text":1434,"depth":16,"number":1435},"czynno-waniejsza-ni-sprawca","Czynność ważniejsza niż sprawca","1",{"id":1437,"text":1438,"depth":16,"number":1439},"jak-wygldaj-te-formy","Jak wyglądają te formy?","2",{"id":1441,"text":1442,"depth":16,"number":1443},"przeszo-i-aspekt","Przeszłość i aspekt","3",{"id":1445,"text":1446,"depth":16,"number":1447},"dopenienie-i-przeczenie","Dopełnienie i przeczenie","4",{"id":1449,"text":1450,"depth":16,"number":1451},"kiedy-wybra-t-konstrukcj","Kiedy wybrać tę konstrukcję?","5",{"id":1453,"text":1454,"depth":16,"number":1455},"krtka-lista-kontrolna","Krótka lista kontrolna","6"]