[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-imieslow-przymiotnikowy-bierny-i-jego-odmiana":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-7f88-7722-bbfa-1832eb0bc783":25,"exercise-list-path-pl-none":59},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a0f20c-7f88-7722-bbfa-1832eb0bc783","Imiesłów przymiotnikowy bierny i jego odmiana","imieslow-przymiotnikowy-bierny-i-jego-odmiana","Poznaj tworzenie i odmianę imiesłowów przymiotnikowych biernych przez przypadki, rodzaje i liczby oraz ich zgodność z rzeczownikiem i związek z aspektem.","Imiesłów przymiotnikowy bierny pozwala opisać osobę lub rzecz, na którą skierowana jest czynność: **zaproszony gość**, **naprawiany rower**. Nauczysz się tworzyć te formy oraz dopasowywać ich rodzaj, liczbę i przypadek do rzeczownika.\n\n## 1. Znaczenie i związek z czasownikiem\n\nImiesłów przymiotnikowy bierny łączy cechy czasownika i przymiotnika. Wskazuje na czynność, ale odmienia się jak przymiotnik i odpowiada na pytania **jaki? jaka? jakie?**\n\nPorównaj:\n\n- Ktoś podpisał umowę. → **podpisana umowa**\n- Ktoś sprawdza dokumenty. → **sprawdzane dokumenty**\n- Ktoś zaprosił sąsiadów. → **zaproszeni sąsiedzi**\n\nRzeczownik przy imiesłowie nie oznacza tu wykonawcy czynności. Umowa jest tym, co ktoś podpisał, a sąsiedzi są osobami, które ktoś zaprosił.\n\nImiesłów może zachować określenia związane z czasownikiem:\n\n:::example\nRedaktorka poprawiła tekst wczoraj. → tekst **poprawiony wczoraj przez redaktorkę**\n\nFirma wysłała paczkę do klienta. → paczka **wysłana do klienta**\n:::\n\n## 2. Tworzenie formy podstawowej\n\nFormą podstawową jest mianownik liczby pojedynczej rodzaju męskiego. Imiesłowy bierne tworzymy zasadniczo od **czasowników przechodnich**, czyli takich, które pozwalają utworzyć stronę bierną: *ktoś czyta książkę → książka jest czytana*.\n\nNajczęstsze zakończenia to **-ny, -ony, -ty**. Nie wystarczy jednak usunąć końcówkę bezokolicznika: temat wyrazu może się zmienić.\n\n| Zakończenie | Bezokolicznik → imiesłów | Na co zwrócić uwagę |\n| --- | --- | --- |\n| **-ny** | napisać → **napisany**, przeczytać → **przeczytany** | Częsty wzór przy czasownikach na *-ać*. |\n| **-ony** | zrobić → **zrobiony**, zaprosić → **zaproszony** | Możliwa jest zmiana spółgłoski w temacie. |\n| **-ony** | znaleźć → **znaleziony**, zjeść → **zjedzony** | Temat trzeba zapamiętać. |\n| **-ty** | umyć → **umyty**, zamknąć → **zamknięty** | Zakończenie występuje w różnych grupach czasowników. |\n| **-ty** | wziąć → **wzięty**, zacząć → **zaczęty** | Nie tworzymy form przez proste dodanie końcówki do bezokolicznika. |\n\n:::warning\nNie każdy czasownik ma imiesłów bierny. Od czasowników takich jak **spać**, **iść** czy **pracować** nie tworzymy go w ich zwykłym znaczeniu. Osobę wykonującą pracę można opisać jako *pracującą*, ale jest to imiesłów czynny, nie bierny.\n:::\n\n## 3. Aspekt: czynność trwająca lub zakończona\n\nImiesłów zachowuje aspekt czasownika, od którego pochodzi. Formy niedokonane mogą opisywać czynność trwającą lub powtarzaną. Formy dokonane wskazują na czynność ujmowaną jako zakończona całość.\n\n| Czasownik niedokonany → imiesłów | Czasownik dokonany → imiesłów |\n| --- | --- |\n| pisać → **pisany** | napisać → **napisany** |\n| naprawiać → **naprawiany** | naprawić → **naprawiony** |\n| myć → **myty** | umyć → **umyty** |\n\n:::example\nRower **naprawiany teraz przez mechanika** stoi w warsztacie. — Naprawa trwa.\n\nRower **naprawiony wczoraj przez mechanika** jest gotowy do odbioru. — Naprawa została zakończona.\n\nOkna **myte co tydzień** wyglądają czysto. — Czynność się powtarza.\n:::\n\n:::note\nImiesłów sam nie określa czasu całego zdania. Forma dokonana może pojawić się także w wypowiedzi o przyszłości: **Dokument podpisany jutro trafi do archiwum**. Zakończenie czynności nie musi więc oznaczać przeszłości względem chwili mówienia.\n:::\n\n## 4. Odmiana przez rodzaj, liczbę i przypadek\n\nImiesłów zgadza się z określanym rzeczownikiem pod względem **rodzaju, liczby i przypadku**. Odmieniamy go tak jak przymiotnik.\n\n### Liczba pojedyncza\n\n| Przypadek | Rodzaj męski | Rodzaj żeński | Rodzaj nijaki |\n| --- | --- | --- | --- |\n| Mianownik | wybrany | wybrana | wybrane |\n| Dopełniacz | wybranego | wybranej | wybranego |\n| Celownik | wybranemu | wybranej | wybranemu |\n| Biernik | wybranego \u002F wybrany | wybraną | wybrane |\n| Narzędnik | wybranym | wybraną | wybranym |\n| Miejscownik | wybranym | wybranej | wybranym |\n| Wołacz | wybrany | wybrana | wybrane |\n\nW bierniku rodzaju męskiego wybór zależy od rzeczownika:\n\n- rzeczownik żywotny: widzę **wybranego kandydata**, oglądam **wybranego psa**;\n- rzeczownik nieżywotny: oglądam **wybrany film**.\n\n### Liczba mnoga\n\n| Przypadek | Rodzaj męskoosobowy, np. kandydaci | Rodzaj niemęskoosobowy, np. książki |\n| --- | --- | --- |\n| Mianownik | wybrani | wybrane |\n| Dopełniacz | wybranych | wybranych |\n| Celownik | wybranym | wybranym |\n| Biernik | wybranych | wybrane |\n| Narzędnik | wybranymi | wybranymi |\n| Miejscownik | wybranych | wybranych |\n| Wołacz | wybrani | wybrane |\n\nW mianowniku liczby mnogiej zwróć uwagę na zmiany w formach męskoosobowych:\n\n- **wybrany → wybrani**: wybrani kandydaci;\n- **zaproszony → zaproszeni**: zaproszeni goście;\n- **zatrudniony → zatrudnieni**: zatrudnieni pracownicy;\n- **zatruty → zatruci**: zatruci pacjenci.\n\nFormy niemęskoosobowe mają zakończenie **-e**: **wybrane książki**, **zaproszone kobiety**, **umyte dzieci**, **nakarmione psy**.\n\n## 5. Zgodność w zdaniu i pisownia z „nie”\n\nNajpierw znajdź rzeczownik, do którego odnosi się imiesłów. Następnie ustal jego formę w zdaniu.\n\n:::example\nNie ma **podpisanej umowy**. — Dopełniacz liczby pojedynczej, rodzaj żeński.\n\nRozmawiam z **zaproszonymi gośćmi**. — Narzędnik liczzby mnogiej.\n\nPrzyglądam się **odnowionemu mieszkaniu**. — Celownik liczby pojedynczej, rodzaj nijaki.\n:::\n\n:::warning\n✗ Rozmawiam o **podpisana umowa**.\n\n✓ Rozmawiam o **podpisanej umowie**.\n\nPrzyimek **o** w tym znaczeniu wymaga miejscownika. Odpowiednią formę muszą mieć zarówno rzeczownik, jak i imiesłów.\n:::\n\nZgodnie z zasadami pisowni obowiązującymi od 2026 roku **nie z imiesłowami przymiotnikowymi piszemy łącznie**, również wtedy, gdy wyraźnie odnoszą się do czynności: **niepodpisany**, **nieprzeczytana**, **nieumyte**.\n\nPrzeczenie nie zmienia wzoru odmiany: *brak **niepodpisanych dokumentów***, *rozmawiamy o **niedokończonej pracy***.\n\n## 6. Jak wybrać poprawną formę\n\n1. Sprawdź, czy rzeczownik oznacza osobę lub rzecz, na którą skierowana jest czynność: *ktoś zaprosił gości → zaproszeni goście*.\n2. Wybierz aspekt zgodny ze znaczeniem: **naprawiany** albo **naprawiony**.\n3. Ustal właściwy temat imiesłowu: *zamknąć → **zamknięty***.\n4. Dopasuj rodzaj, liczbę i przypadek do rzeczownika: *z **zamkniętym oknem**, przy **zamkniętych drzwiach***.\n\nNajważniejsze: **imiesłów zachowuje związek z czasownikiem, ale odmienia się jak przymiotnik**.","pl","B2",171,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0f20c-7d32-7c89-b064-ccb7f4e3d2d6","Strona bierna i wybór konstrukcji bezosobowej",false,0,8,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"strona-bierna-i-wybor-konstrukcji-bezosobowej-b2",[],[26,36,44,52],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":34,"isCompleted":16,"ogImageUrl":35},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-94fa-7603-ad0e-ccfd56e7de3b","GrammarExercise","01a0f20c-94fa-7603-ad0e-ccfd56e7de3b","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-7f88-7722-bbfa-1832eb0bc783","Od czasownika do opisu czynności","Wybierz formę zgodną z podanym czasownikiem i sensem zdania. Zwróć uwagę na temat imiesłowu, aspekt i wykonawcę czynności.","word_select",15,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f3f51591-ee2d-480a-87c8-d7cb38918425_hero.webp?v=1790767306",{"@id":37,"@type":28,"id":38,"grammarPage":30,"title":39,"instructions":40,"displayOrder":41,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":42,"isCompleted":16,"ogImageUrl":43},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9513-719f-93e7-b96bfecf216e","01a0f20c-9513-719f-93e7-b96bfecf216e","Zgoda i odmiana w codziennych sprawach","Wybierz imiesłów dopasowany do rzeczownika. Uwzględnij przypadek, rodzaj i liczbę, a w pytaniach o przeczenie także pisownię obowiązującą od 2026 roku.",1,18,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2d3d54b5-dd5b-4631-89d4-9529079658e7_hero.webp?v=1790767306",{"@id":45,"@type":28,"id":46,"grammarPage":30,"title":47,"instructions":48,"displayOrder":49,"type":50,"questionCount":18,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":51},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-952d-75a4-87ce-a490564e562d","01a0f20c-952d-75a4-87ce-a490564e562d","Domowe sprawy: popraw odmianę imiesłowu","W każdym zdaniu znajdź jeden błędny wyraz i wybierz jego poprawną formę.",2,"find_and_fix","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_37b4c35b-a5ff-4fea-a583-fe85a6032fd6_hero.webp?v=1790767306",{"@id":53,"@type":28,"id":54,"grammarPage":30,"title":55,"instructions":56,"displayOrder":57,"type":50,"questionCount":18,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":58},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9537-7e58-aa27-249c9b801db9","01a0f20c-9537-7e58-aa27-249c9b801db9","Wspólna pomoc: popraw imiesłowy w liczbie mnogiej","Znajdź jeden błędny wyraz w każdym zdaniu. Następnie wybierz poprawkę zgodną z rzeczownikiem i konstrukcją zdania.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_caa23a49-1c66-4f59-8260-6b600bff1ae0_hero.webp?v=1790767306",null]