[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-imieslow-przyslowkowy-wspolczesny":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-7f9a-7c87-af41-ed1bf90d5a2a":25,"exercise-list-path-pl-none":44},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a0f20c-7f9a-7c87-af41-ed1bf90d5a2a","Imiesłów przysłówkowy współczesny","imieslow-przyslowkowy-wspolczesny","Imiesłów przysłówkowy współczesny: tworzenie form na -ąc, jednoczesność czynności, wspólny podmiot, przecinki i zastosowanie w tekstach pisanych.","Imiesłów przysłówkowy współczesny pozwala połączyć informacje o czynnościach, które odbywają się równocześnie: **Wracając do domu, słuchałam podcastu**. Nauczysz się tworzyć formy na **-ąc**, poprawnie łączyć je ze zdaniem głównym i oddzielać przecinkami. Konstrukcja ta jest szczególnie przydatna w tekstach pisanych.\n\n## 1. Dwie czynności w tym samym czasie\n\nImiesłów przysłówkowy współczesny nazywa czynność towarzyszącą czynności wyrażonej osobową formą czasownika. Czynności nakładają się w czasie, ale nie muszą zaczynać się i kończyć w tej samej chwili.\n\n:::example\n**Czekając na autobus, czytałam wiadomości.**\n\nCzytałam wiadomości wtedy, gdy czekałam na autobus.\n\n**Przechodząc przez plac, zauważyłem znajomą.**\n\nZauważyłem ją w trakcie przechodzenia przez plac.\n:::\n\nNazwa **współczesny** oznacza tutaj równoczesność z czynnością zdania głównego, a nie wyłącznie czas teraźniejszy.\n\n- Wczoraj, **jadąc do pracy**, słuchałam radia.\n- Teraz, **jadąc do pracy**, słucham radia.\n- Jutro, **jadąc do pracy**, będę słuchała radia.\n\n## 2. Jak tworzyć formy na -ąc\n\nImiesłów ten tworzymy od czasowników **niedokonanych**. Najczęściej wystarczy wziąć formę 3. osoby liczby mnogiej czasu teraźniejszego, czyli formę używaną z **oni\u002Fone**, i dodać **-c**.\n\n| Bezokolicznik | Oni\u002Fone | Imiesłów |\n| --- | --- | --- |\n| czytać | czytają | **czytając** |\n| pisać | piszą | **pisząc** |\n| robić | robią | **robiąc** |\n| iść | idą | **idąc** |\n| móc | mogą | **mogąc** |\n| mieć | mają | **mając** |\n| myć się | myją się | **myjąc się** |\n\nOsobno zapamiętaj: **być → będąc**. To poprawna forma, choć nie powstaje przez dodanie *-c* do formy *są*.\n\n:::warning\nNie stosuj tego sposobu do czasowników dokonanych. Forma **przeczytają** oznacza przyszłość i nie daje imiesłowu na *-ąc*. Używamy **czytając** od niedokonanego **czytać**, nie „przeczytając”.\n:::\n\nImiesłów jest **nieodmienny**: nie zmienia się przez osoby, liczby ani rodzaje.\n\n- Marta szła, **rozmawiając** przez telefon.\n- Piotr szedł, **rozmawiając** przez telefon.\n- Dzieci szły, **rozmawiając** ze sobą.\n\nZachowujemy **się**, jeśli należy do czasownika: **ucząc się**, **śmiejąc się**. Partykułę **nie** piszemy osobno: **nie wiedząc**, **nie mając**, **nie spiesząc się**.\n\n## 3. Kto wykonuje obie czynności\n\nW podstawowej konstrukcji imiesłowowej obie czynności mają **ten sam podmiot**. Nie musi on być nazwany — może wynikać z osobowej formy czasownika.\n\n:::example\n**Przygotowując kolację, słucham muzyki.**\n\nJa przygotowuję kolację i ja słucham muzyki.\n\n**Wracając ze szkoły, dzieci rozmawiały o wycieczce.**\n\nDzieci wracały i dzieci rozmawiały.\n:::\n\nPrzed skróceniem zdania sprawdź, czy wykonawcy rzeczywiście są ci sami.\n\n:::warning\n✗ **Wracając do domu, zaczął padać deszcz.**\n\nTo nie deszcz wracał do domu. Poprawnie:\n\n✓ **Kiedy wracałam do domu, zaczął padać deszcz.**\n\nNie łącz tych informacji za pomocą imiesłowu, ponieważ mają różne podmioty.\n:::\n\nPodobny problem pojawia się w zdaniu „Czytając książkę, było mi zimno”. Bezpieczna, naturalna wersja to: **Kiedy czytałam książkę, było mi zimno**.\n\n## 4. Miejsce w zdaniu i przecinki\n\nImiesłów wraz z zależnymi od niego wyrazami tworzy **imiesłowowy równoważnik zdania**. Oddzielamy go od zdania głównego przecinkiem, a gdy jest w środku — dwoma przecinkami.\n\n| Pozycja | Przykład |\n| --- | --- |\n| Na początku | **Siedząc przy oknie**, Anna czytała raport. |\n| W środku | Anna, **siedząc przy oknie**, czytała raport. |\n| Na końcu | Anna czytała raport, **siedząc przy oknie**. |\n\nPrzecinek jest potrzebny również wtedy, gdy imiesłów nie ma żadnych dodatkowych określeń.\n\n:::example\n**Idąc, rozmawialiśmy.**\n\n**Uśmiechając się, podała mi rękę.**\n:::\n\nNie oddzielaj samego imiesłowu od wyrazów, które go uzupełniają. Pisz **Czytając ten artykuł, robiłem notatki**, a nie „Czytając, ten artykuł robiłem notatki”.\n\n## 5. Znaczenie i styl\n\nKonstrukcja na **-ąc** nie tylko wskazuje czas. Zależnie od kontekstu może również wyjaśniać sposób działania lub przyczynę.\n\n| Znaczenie w kontekście | Przykład | Rozwinięcie |\n| --- | --- | --- |\n| Czas | **Czekając na pociąg**, czytałem. | Czytałem, kiedy czekałem na pociąg. |\n| Sposób | Uczyła się słówek, **powtarzając je na głos**. | Uczyła się słówek w ten sposób, że powtarzała je na głos. |\n| Przyczyna | **Nie znając adresu**, zadzwoniłem do gospodarza. | Zadzwoniłem, ponieważ nie znałem adresu. |\n\nTakie konstrukcje są częste w opisach, relacjach i tekstach oficjalnych. W rozmowie często naturalniejsze jest zwykłe zdanie z **kiedy**, **ponieważ** albo **i**. Sam imiesłów nie nadaje jednak wypowiedzi automatycznie oficjalnego charakteru.\n\n:::tip\nJeśli zależy ci na jednoznacznym wskazaniu przyczyny, użyj **ponieważ**. Imiesłów pozostawia odbiorcy więcej do odczytania z kontekstu.\n:::\n\nFormą na **-ąc** nie zastępuj mechanicznie czynności zakończonej przed kolejną. Jeżeli najpierw przeczytałeś cały raport, a dopiero potem wysłałeś komentarz, napisz: **Po przeczytaniu raportu wysłałem komentarz**. Zdanie **Czytając raport, wysłałem komentarz** oznacza, że wysłałeś go podczas lektury.\n\n## 6. Sprawdź przed użyciem\n\n1. **Aspekt:** czy czasownik jest niedokonany, np. *czytać*, a nie *przeczytać*?\n2. **Czas:** czy opisywane czynności nakładają się w czasie?\n3. **Podmiot:** czy obie czynności odnoszą się do tej samej osoby lub rzeczy?\n4. **Forma:** czy zachowujesz nieodmienne **-ąc**, potrzebne **się** i osobną pisownię **nie**?\n5. **Przecinki:** czy oddzielasz cały równoważnik zdania, również jednowyrazowy?\n\n**Czytając umowę, zaznaczałam ważne fragmenty** — jeden podmiot, równoczesne czynności, niedokonane *czytać* i przecinek po całym równoważniku.","pl","B2",173,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0f20c-7d22-7e9c-a864-e8084683fb84","Dwie czynności jednego wykonawcy",false,0,6,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"dwie-czynnosci-jednego-wykonawcy-b2",[],[26,36],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":34,"isCompleted":16,"ogImageUrl":35},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-95b4-7f04-a26e-e584bfa1e54f","GrammarExercise","01a0f20c-95b4-7f04-a26e-e584bfa1e54f","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-7f9a-7c87-af41-ed1bf90d5a2a","Formy na -ąc: tworzenie, pisownia i czas","Wybierz poprawne uzupełnienie każdego zdania. Uwzględnij formę, pisownię i czas wykonywania czynności.","word_select",13,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_838ca649-73c8-427c-a8eb-f0bf4ec11d28_hero.webp?v=1790767306",{"@id":37,"@type":28,"id":38,"grammarPage":30,"title":39,"instructions":40,"displayOrder":41,"type":33,"questionCount":42,"blankCount":42,"isCompleted":16,"ogImageUrl":43},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-95ce-72a0-a530-908be64ddd82","01a0f20c-95ce-72a0-a530-908be64ddd82","Łączenie czynności: podmiot, sens i przecinki","Wybierz uzupełnienie poprawne pod względem składni, znaczenia i interpunkcji. Uwzględnij podany kontekst.",1,12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9317d83c-b12b-4cb9-9e42-3c7fbbf6c8b7_hero.webp?v=1790767306",null]