[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-pl":3,"grammar-pages-pl":4,"grammar-page-pl-inwersja-dla-kontrastu-i-uwydatnienia-informacji":1312,"grammar-lesson-path-pl-inwersja-dla-kontrastu-i-uwydatnienia-informacji-none":1324,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-7fa8-79d9-8d2d-37255f1b5d1a":1325,"grammar-quick-check-01a0f20c-7fa8-79d9-8d2d-37255f1b5d1a":1341,"grammar-lesson-body-01a0f20c-7fa8-79d9-8d2d-37255f1b5d1a-82l1ynsa2n":1364},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,207,212,217,222,227,232,237,242,247,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,418,423,428,433,438,443,448,453,458,463,468,473,478,483,488,493,498,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,619,624,629,634,639,644,649,654,659,664,669,674,679,684,689,694,699,704,709,714,719,724,729,734,739,745,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,800,805,810,815,820,825,830,835,840,845,850,855,860,865,870,875,880,885,890,895,900,905,910,915,920,925,930,935,940,945,950,955,960,965,970,976,981,986,991,996,1001,1006,1011,1016,1021,1026,1031,1036,1041,1046,1051,1056,1061,1066,1071,1076,1081,1086,1091,1096,1101,1106,1111,1116,1121,1126,1131,1136,1141,1146,1151,1156,1161,1166,1171,1176,1181,1186,1192,1197,1202,1207,1212,1217,1222,1227,1232,1237,1242,1247,1252,1257,1262,1267,1272,1277,1282,1287,1292,1297,1302,1307],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a0f20c-7dfa-7479-9fd7-a7767b16533c","Alfabet polski i znaki diakrytyczne","alfabet-polski-i-znaki-diakrytyczne","pl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a0f20c-8277-7b00-9499-8be5277f2c22","Samogłoski i oraz y","samogloski-i-oraz-y",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a0f20c-82a4-76db-acdb-42fc42fd3e1f","Spółgłoski sz, cz, ż, dż oraz ś, ć, ź, dź","spolgloski-sz-cz-z-dz-oraz-s-c-z-dz",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a0f20c-8053-7e56-9d8b-33d2cfb8763e","Miękkość spółgłosek: kreska i litera i","miekkosc-spolglosek-kreska-i-litera-i",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a0f20c-827d-7881-9b77-920849fb8f93","Samogłoski nosowe ą i ę","samogloski-nosowe-a-i-e",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a0f20c-7de9-790d-a5b4-078501254d04","Akcent wyrazowy i intonacja prostych zdań","akcent-wyrazowy-i-intonacja-prostych-zdan",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a0f20c-835d-721c-8091-3a601f72a627","Zaimki osobowe w mianowniku","zaimki-osobowe-w-mianowniku",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a0f20c-7ee4-7f8a-a75b-b181294cbb7f","Czasownik być w czasie teraźniejszym","czasownik-byc-w-czasie-terazniejszym",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a0f20c-823c-7f22-886d-e059e74e2ca6","Rodzaj rzeczownika w liczbie pojedynczej","rodzaj-rzeczownika-w-liczbie-pojedynczej",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a0f20c-83a8-7cc3-8d18-00ecb88f6bc0","Zdania z to: nazywanie osób i rzeczy","zdania-z-to-nazywanie-osob-i-rzeczy",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a0f20c-81e9-7443-87a5-ded47fcfc18a","Przymiotnik w mianowniku liczby pojedynczej","przymiotnik-w-mianowniku-liczby-pojedynczej",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a0f20c-8362-76e5-bd6a-8a2568e8dcdc","Zaimki wskazujące ten, ta, to","zaimki-wskazujace-ten-ta-to",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a0f20c-8219-7ba8-9fa5-010d522674bf","Pytania z czy i krótkie odpowiedzi","pytania-z-czy-i-krotkie-odpowiedzi",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a0f20c-820a-783f-97da-902598114007","Pytania kto, co, jaki i który","pytania-kto-co-jaki-i-ktory",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a0f20c-7eca-73fe-a901-d9d5dbd3dddc","Czas teraźniejszy: czasowniki na -am, -asz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-am-asz",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a0f20c-7ed4-7a99-aa7c-01395ff0f712","Czas teraźniejszy: czasowniki na -ę, -isz i -ysz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-e-isz-i-ysz",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a0f20c-7ecf-7057-a5b0-a89f94217999","Czas teraźniejszy: czasowniki na -ę, -esz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-e-esz",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a0f20c-7f08-783a-8000-ac1b6606c754","Czasowniki jeść, wiedzieć i rozumieć","czasowniki-jesc-wiedziec-i-rozumiec",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a0f20c-7eeb-7942-bfb9-35aea78bd981","Czasownik mieć i wyrażanie posiadania","czasownik-miec-i-wyrazanie-posiadania",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a0f20c-8177-75d2-99ac-328b724bfecc","Przeczenie nie z czasownikiem","przeczenie-nie-z-czasownikiem",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a0f20c-8341-76f4-a2a5-48f465c987a1","Zaimki dzierżawcze mój, twój, jego i jej","zaimki-dzierzawcze-moj-twoj-jego-i-jej",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a0f20c-811d-78f6-ac1e-8e5b544468ad","Pan i pani w uprzejmych pytaniach","pan-i-pani-w-uprzejmych-pytaniach",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a0f20c-81f3-7eda-98a4-5885f50d0459","Przypadki: rola końcówki w zdaniu","przypadki-rola-koncowki-w-zdaniu",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a0f20c-807a-7878-a812-fe52b7ee6e31","Narzędnik liczby pojedynczej: kim jestem","narzednik-liczby-pojedynczej-kim-jestem",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a0f20c-7e74-75a2-92d4-d798b7e5b254","Biernik liczby pojedynczej: co mam i co lubię","biernik-liczby-pojedynczej-co-mam-i-co-lubie",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a0f20c-81df-7e26-ad72-408e2a16c6a4","Przymiotnik w bierniku i narzędniku liczby pojedynczej","przymiotnik-w-bierniku-i-narzedniku-liczby-pojedynczej",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a0f20c-800c-73ab-a40e-acfff23158d1","Liczba mnoga rzeczy i zwierząt: podstawowe końcówki","liczba-mnoga-rzeczy-i-zwierzat-podstawowe-koncowki",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a0f20c-81e4-7ae8-9f18-37249679cead","Przymiotnik w liczbie mnogiej niemęskoosobowej","przymiotnik-w-liczbie-mnogiej-niemeskoosobowej",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a0f20c-8016-7cd4-a528-13ef93c037ef","Liczebniki od zera do stu","liczebniki-od-zera-do-stu",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a0f20c-7fbd-7774-8214-9ab157b58ba9","Jeden, dwa, trzy, cztery i pięć z rzeczownikiem","jeden-dwa-trzy-cztery-i-piec-z-rzeczownikiem",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a0f20c-7f53-724e-9483-3df67da90cef","Dopełniacz liczby pojedynczej po nie ma i nie mam","dopelniacz-liczby-pojedynczej-po-nie-ma-i-nie-mam",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a0f20c-81ca-747e-9dd9-8d21649f0809","Przyimki z i do: skąd i dokąd","przyimki-z-i-do-skad-i-dokad",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a0f20c-804e-7eff-ad65-88bc6560685a","Miejscownik liczby pojedynczej: gdzie mieszkam","miejscownik-liczby-pojedynczej-gdzie-mieszkam",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a0f20c-81c3-7f96-9458-9c32d4009937","Przyimki w, na i u przy określaniu miejsca","przyimki-w-na-i-u-przy-okreslaniu-miejsca",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a0f20c-819e-7598-97a9-40d5c03cd2a4","Przyimek z z narzędnikiem: z kim","przyimek-z-z-narzednikiem-z-kim",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a0f20c-8205-7113-b16b-c5902753e308","Przysłówki miejsca tutaj, tam, blisko i daleko","przyslowki-miejsca-tutaj-tam-blisko-i-daleko",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a0f20c-81ff-732b-a3fa-7d802e69e668","Przysłówki często, czasami, zawsze i nigdy","przyslowki-czesto-czasami-zawsze-i-nigdy",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a0f20c-7f17-7244-af8b-f8f9734635e7","Czasowniki z się w codziennych czynnościach","czasowniki-z-sie-w-codziennych-czynnosciach",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a0f20c-7e95-7d59-bd5f-deeba6f24ab7","Chcę, mogę i muszę z bezokolicznikiem","chce-moge-i-musze-z-bezokolicznikiem",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":10,"displayOrder":206},"01a0f20c-7fb7-7796-9cd1-c013dbd763fd","Iść i jechać: sposób przemieszczania się","isc-i-jechac-sposob-przemieszczania-sie",40,{"id":208,"title":209,"slug":210,"language":9,"level":10,"displayOrder":211},"01a0f20c-801c-709b-af57-e0df6b95e539","Liczebniki porządkowe: pierwsze zastosowania","liczebniki-porzadkowe-pierwsze-zastosowania",41,{"id":213,"title":214,"slug":215,"language":9,"level":10,"displayOrder":216},"01a0f20c-7f7e-78f4-a0f1-1a7e649f7f8e","Godziny i podstawowe określenia czasu","godziny-i-podstawowe-okreslenia-czasu",42,{"id":218,"title":219,"slug":220,"language":9,"level":10,"displayOrder":221},"01a0f20c-7f31-7a83-93c9-c59800b96f1e","Dni tygodnia i pory dnia z przyimkami","dni-tygodnia-i-pory-dnia-z-przyimkami",43,{"id":223,"title":224,"slug":225,"language":9,"level":10,"displayOrder":226},"01a0f20c-813b-766d-ae7e-0bbb0098f6f7","Podmiot i czasownik: prosty szyk zdania","podmiot-i-czasownik-prosty-szyk-zdania",44,{"id":228,"title":229,"slug":230,"language":9,"level":10,"displayOrder":231},"01a0f20c-8002-7140-a979-8bb0341f460b","Łączenie zdań: i, a, ale, lub, bo","laczenie-zdan-i-a-ale-lub-bo",45,{"id":233,"title":234,"slug":235,"language":9,"level":10,"displayOrder":236},"01a0f20c-7ea0-711e-a0fa-f49cf0c63a5c","Czas przeszły czasownika być","czas-przeszly-czasownika-byc",46,{"id":238,"title":239,"slug":240,"language":9,"level":10,"displayOrder":241},"01a0f20c-7eb4-771f-8723-6a381a02708d","Czas przeszły: regularne formy liczby pojedynczej","czas-przeszly-regularne-formy-liczby-pojedynczej",47,{"id":243,"title":244,"slug":245,"language":9,"level":10,"displayOrder":246},"01a0f20c-7e4f-70da-bb5c-eb09795d4df4","Będę z bezokolicznikiem: pierwsze plany","bede-z-bezokolicznikiem-pierwsze-plany",48,{"id":248,"title":249,"slug":250,"language":9,"level":251,"displayOrder":252},"01a0f20c-82f5-7e22-b85e-968349ff2758","Ubezdźwięcznienie na końcu wyrazu i upodobnienia","ubezdzwiecznienie-na-koncu-wyrazu-i-upodobnienia","A2",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":251,"displayOrder":257},"01a0f20c-8135-7756-9eeb-365c9d0486c3","Pisownia ó i u, rz i ż oraz ch i h","pisownia-o-i-u-rz-i-z-oraz-ch-i-h",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":251,"displayOrder":262},"01a0f20c-7f4d-7b9f-87a6-df4d4abbc6d6","Dopełniacz liczby pojedynczej: końcówki -a i -u","dopelniacz-liczby-pojedynczej-koncowki-a-i-u",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":251,"displayOrder":267},"01a0f20c-7f42-7373-98ce-7d837f7e0985","Dopełniacz liczby mnogiej: podstawowe wzory","dopelniacz-liczby-mnogiej-podstawowe-wzory",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":251,"displayOrder":272},"01a0f20c-7e6e-747c-bc97-98dd7f94c0a4","Biernik liczby mnogiej niemęskoosobowej","biernik-liczby-mnogiej-niemeskoosobowej",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":251,"displayOrder":277},"01a0f20c-8076-71af-9a3f-db76b8ed2d15","Narzędnik liczby mnogiej","narzednik-liczby-mnogiej",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":251,"displayOrder":282},"01a0f20c-8049-7d83-9488-c6570de89200","Miejscownik liczby mnogiej","miejscownik-liczby-mnogiej",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":251,"displayOrder":287},"01a0f20c-8044-7224-9176-e98e44759f66","Miejscownik i wymiany spółgłosek w liczbie pojedynczej","miejscownik-i-wymiany-spolglosek-w-liczbie-pojedynczej",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":251,"displayOrder":292},"01a0f20c-7e90-78a3-8100-995c2363705a","Celownik w codziennych zwrotach: mi, ci, panu, pani","celownik-w-codziennych-zwrotach-mi-ci-panu-pani",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":251,"displayOrder":297},"01a0f20c-8033-727f-8e36-7faf9f2c002b","Mianownik liczby mnogiej nazw osób: podstawowe formy","mianownik-liczby-mnogiej-nazw-osob-podstawowe-formy",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":251,"displayOrder":302},"01a0f20c-8102-755f-9387-f5d88de6f06c","Odmiana rzeczowników dzień, tydzień, człowiek i dziecko","odmiana-rzeczownikow-dzien-tydzien-czlowiek-i-dziecko",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":251,"displayOrder":307},"01a0f20c-825c-7188-899d-beeebdb9cadb","Rzeczowniki na -um w liczbie pojedynczej i mnogiej","rzeczowniki-na-um-w-liczbie-pojedynczej-i-mnogiej",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":251,"displayOrder":312},"01a0f20c-8357-794b-9eaf-5b91292a845c","Zaimki osobowe w bierniku i dopełniaczu","zaimki-osobowe-w-bierniku-i-dopelniaczu",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":251,"displayOrder":317},"01a0f20c-8351-77b8-836c-d33f70c5329f","Zaimki osobowe po przyimkach","zaimki-osobowe-po-przyimkach",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":251,"displayOrder":322},"01a0f20c-8346-7085-846c-26a1e5f7f8d0","Zaimki nasz, wasz i ich","zaimki-nasz-wasz-i-ich",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":251,"displayOrder":327},"01a0f20c-82c1-73d0-9ce3-8a8fa81f579b","Swój i mój: wskazywanie właściciela","swoj-i-moj-wskazywanie-wlasciciela",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":251,"displayOrder":332},"01a0f20c-7ffc-79cb-b015-79d2dc742713","Ktoś, coś, nikt i nic","ktos-cos-nikt-i-nic",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":251,"displayOrder":337},"01a0f20c-80d2-7d0e-b8b6-20f75093e034","Nikt, nic i nigdy z przeczeniem","nikt-nic-i-nigdy-z-przeczeniem",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":251,"displayOrder":342},"01a0f20c-7f58-7c49-90e6-92079246c108","Dopełniacz po zaprzeczonym czasowniku","dopelniacz-po-zaprzeczonym-czasowniku",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":251,"displayOrder":347},"01a0f20c-820f-796a-92a9-ab96531e3373","Pytania o przypadki: kogo, komu, kim i czym","pytania-o-przypadki-kogo-komu-kim-i-czym",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":251,"displayOrder":352},"01a0f20c-7e60-7c57-82b4-d080ccd775c1","Biernik i dopełniacz po czasownikach: szukam i znajduję","biernik-i-dopelniacz-po-czasownikach-szukam-i-znajduje",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":251,"displayOrder":357},"01a0f20c-82aa-79f9-b0f9-ec967d445dca","Stopień wyższy i najwyższy przymiotnika","stopien-wyzszy-i-najwyzszy-przymiotnika",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":251,"displayOrder":362},"01a0f20c-80be-7661-87d7-d9298061b10b","Nieregularne porównania: lepszy, gorszy, większy i mniejszy","nieregularne-porownania-lepszy-gorszy-wiekszy-i-mniejszy",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":251,"displayOrder":367},"01a0f20c-81da-7dfb-a838-14c01ea72bad","Przymiotnik a przysłówek: dobry i dobrze","przymiotnik-a-przyslowek-dobry-i-dobrze",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":251,"displayOrder":372},"01a0f20c-82b0-7dd3-a790-b1e285f38924","Stopniowanie przysłówków","stopniowanie-przyslowkow",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":251,"displayOrder":377},"01a0f20c-7f5e-7b8d-ad26-ec64812ce769","Dużo, mało, kilka i trochę z dopełniaczem","duzo-malo-kilka-i-troche-z-dopelniaczem",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":251,"displayOrder":382},"01a0f20c-8024-7dc9-99af-8e7b58814450","Liczebniki powyżej stu i ceny","liczebniki-powyzej-stu-i-ceny",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":251,"displayOrder":387},"01a0f20c-7f1c-7901-b77f-429496616d4c","Daty, miesiące i lata","daty-miesiace-i-lata",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":251,"displayOrder":392},"01a0f20c-8301-73e0-a53b-97aa5d5fa902","W i na z biernikiem lub miejscownikiem","w-i-na-z-biernikiem-lub-miejscownikiem",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":251,"displayOrder":397},"01a0f20c-81b1-79b6-b3bf-88d294af7106","Przyimki nad, pod, przed, za i między z narzędnikiem","przyimki-nad-pod-przed-za-i-miedzy-z-narzednikiem",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":251,"displayOrder":402},"01a0f20c-81b7-78c2-a25d-fe54c6aa5a11","Przyimki obok, koło, naprzeciwko i bez","przyimki-obok-kolo-naprzeciwko-i-bez",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":251,"displayOrder":407},"01a0f20c-8117-7f9a-a88b-ba69db235e18","Określenia czasu: od, do, przez i za","okreslenia-czasu-od-do-przez-i-za",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":251,"displayOrder":412},"01a0f20c-7eaf-7727-9390-b1dc7fecafad","Czas przeszły: liczba mnoga i rodzaj","czas-przeszly-liczba-mnoga-i-rodzaj",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":251,"displayOrder":417},"01a0f20c-7ea5-753f-bf0a-7d3427d029ef","Czas przeszły czasowników iść, jeść i mieć","czas-przeszly-czasownikow-isc-jesc-i-miec",82,{"id":419,"title":420,"slug":421,"language":9,"level":251,"displayOrder":422},"01a0f20c-7ec4-7dfa-9596-e9ebcd6f8f06","Czas przyszły złożony: będę czytać i będę czytał","czas-przyszly-zlozony-bede-czytac-i-bede-czytal",83,{"id":424,"title":425,"slug":426,"language":9,"level":251,"displayOrder":427},"01a0f20c-7e21-7b65-a30d-d47644fdc0b2","Aspekt dokonany i niedokonany: czynność i rezultat","aspekt-dokonany-i-niedokonany-czynnosc-i-rezultat",84,{"id":429,"title":430,"slug":431,"language":9,"level":251,"displayOrder":432},"01a0f20c-7eb9-7b3a-8636-081dcd230e39","Czas przyszły prosty czasowników dokonanych","czas-przyszly-prosty-czasownikow-dokonanych",85,{"id":434,"title":435,"slug":436,"language":9,"level":251,"displayOrder":437},"01a0f20c-7e3b-7ab2-b43f-f6a7ad839cd9","Aspekt w opisie wczorajszego dnia","aspekt-w-opisie-wczorajszego-dnia",86,{"id":439,"title":440,"slug":441,"language":9,"level":251,"displayOrder":442},"01a0f20c-7faf-7cdd-b01c-8f5befe23530","Iść i chodzić oraz jechać i jeździć","isc-i-chodzic-oraz-jechac-i-jezdzic",87,{"id":444,"title":445,"slug":446,"language":9,"level":251,"displayOrder":447},"01a0f20c-81d5-7b7b-8367-21008702be65","Przyjść, wyjść, przyjechać i wyjechać","przyjsc-wyjsc-przyjechac-i-wyjechac",88,{"id":449,"title":450,"slug":451,"language":9,"level":251,"displayOrder":452},"01a0f20c-82e1-7ba3-9aa0-939cd40aca4f","Trzeba, można i nie wolno","trzeba-mozna-i-nie-wolno",89,{"id":454,"title":455,"slug":456,"language":9,"level":251,"displayOrder":457},"01a0f20c-814d-76f2-b92a-2da9b9ad77ed","Powinienem i powinnam: proste rady","powinienem-i-powinnam-proste-rady",90,{"id":459,"title":460,"slug":461,"language":9,"level":251,"displayOrder":462},"01a0f20c-8169-7cb3-b743-1820a61d345b","Proste polecenia i prośby w trybie rozkazującym","proste-polecenia-i-prosby-w-trybie-rozkazujacym",91,{"id":464,"title":465,"slug":466,"language":9,"level":251,"displayOrder":467},"01a0f20c-7e9b-7320-8198-3ec177d05d04","Chciałbym i chciałabym w uprzejmych prośbach","chcialbym-i-chcialabym-w-uprzejmych-prosbach",92,{"id":469,"title":470,"slug":471,"language":9,"level":251,"displayOrder":472},"01a0f20c-83af-7374-b9e8-2019a3c25b48","Zdania z że po czasownikach mówienia i myślenia","zdania-z-ze-po-czasownikach-mowienia-i-myslenia",93,{"id":474,"title":475,"slug":476,"language":9,"level":251,"displayOrder":477},"01a0f20c-83a3-70dd-86b1-ffe3e4b235ad","Zdania z kiedy i gdy o kolejności zdarzeń","zdania-z-kiedy-i-gdy-o-kolejnosci-zdarzen",94,{"id":479,"title":480,"slug":481,"language":9,"level":251,"displayOrder":482},"01a0f20c-7fc3-773a-a47c-124d6ddeb07f","Jeśli z czasem teraźniejszym i przyszłym","jesli-z-czasem-terazniejszym-i-przyszlym",95,{"id":484,"title":485,"slug":486,"language":9,"level":251,"displayOrder":487},"01a0f20c-8397-7546-96aa-75f0ea6bd229","Zdania względne z który w mianowniku","zdania-wzgledne-z-ktory-w-mianowniku",96,{"id":489,"title":490,"slug":491,"language":9,"level":251,"displayOrder":492},"01a0f20c-808d-7cec-8d79-a160d09db489","Nazwy mieszkańców i przymiotniki od nazw krajów","nazwy-mieszkancow-i-przymiotniki-od-nazw-krajow",97,{"id":494,"title":495,"slug":496,"language":9,"level":251,"displayOrder":497},"01a0f20c-8147-7698-9621-b339f00b2b72","Pomijanie zaimka osobowego przy czasowniku","pomijanie-zaimka-osobowego-przy-czasowniku",98,{"id":499,"title":500,"slug":501,"language":9,"level":502,"displayOrder":503},"01a0f20c-8237-7d9a-8a6e-4d9644a6a51c","Rodzaj męskoosobowy w liczbie mnogiej","rodzaj-meskoosobowy-w-liczbie-mnogiej","B1",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":502,"displayOrder":508},"01a0f20c-81ed-7cf6-8e7f-faed021a053f","Przymiotniki męskoosobowe i wymiany spółgłosek","przymiotniki-meskoosobowe-i-wymiany-spolglosek",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":502,"displayOrder":513},"01a0f20c-7e67-71eb-90b3-1ec7a072459c","Biernik liczby mnogiej nazw mężczyzn","biernik-liczby-mnogiej-nazw-mezczyzn",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":502,"displayOrder":518},"01a0f20c-7e88-7d63-a8ac-83480d96bdd7","Celownik rzeczowników i przymiotników w obu liczbach","celownik-rzeczownikow-i-przymiotnikow-w-obu-liczbach",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":502,"displayOrder":523},"01a0f20c-831e-775f-ad6b-1293e064fe02","Wołacz w zwrotach do rozmówcy","wolacz-w-zwrotach-do-rozmowcy",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":502,"displayOrder":528},"01a0f20c-80fc-7e94-9dc9-738d6c200442","Odmiana przymiotników i zaimków dzierżawczych przez przypadki","odmiana-przymiotnikow-i-zaimkow-dzierzawczych-przez-przypadki",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":502,"displayOrder":533},"01a0f20c-8107-7601-a3bb-a876f053e0ff","Odmiana rzeczowników przyjaciel, brat i imię","odmiana-rzeczownikow-przyjaciel-brat-i-imie",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":502,"displayOrder":538},"01a0f20c-826b-72f8-a305-f4e7b7eb80be","Rzeczowniki występujące tylko w liczbie mnogiej","rzeczowniki-wystepujace-tylko-w-liczbie-mnogiej",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":502,"displayOrder":543},"01a0f20c-8228-7b7c-a45b-908f680a9d04","Rekcja czasowników: pomagać, interesować się i czekać","rekcja-czasownikow-pomagac-interesowac-sie-i-czekac",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":502,"displayOrder":548},"01a0f20c-822d-7c30-b006-6ecfe43f8a85","Rekcja przymiotników: podobny do, zadowolony z i pełny","rekcja-przymiotnikow-podobny-do-zadowolony-z-i-pelny",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":502,"displayOrder":553},"01a0f20c-7ff0-7f58-b49d-90e7455d56b3","Krótkie i długie formy zaimków: mi i mnie, ci i tobie","krotkie-i-dlugie-formy-zaimkow-mi-i-mnie-ci-i-tobie",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":502,"displayOrder":558},"01a0f20c-833d-71bd-89a6-83753dfbce69","Zaimek zwrotny siebie, sobie i sobą","zaimek-zwrotny-siebie-sobie-i-soba",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":502,"displayOrder":563},"01a0f20c-7fd1-742e-a867-47695d57f964","Każdy, wszyscy, wszystko i cały","kazdy-wszyscy-wszystko-i-caly",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":502,"displayOrder":568},"01a0f20c-82d0-7574-b2d7-48b80a0af055","Ten sam i taki sam","ten-sam-i-taki-sam",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":502,"displayOrder":573},"01a0f20c-80ec-7997-ad2d-a3cc9699cb80","Odmiana liczebników jeden, dwa, trzy i cztery","odmiana-liczebnikow-jeden-dwa-trzy-i-cztery",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":502,"displayOrder":578},"01a0f20c-8011-7637-b5a1-0c01ebb5850b","Liczebniki od pięciu wzwyż i zgoda orzeczenia","liczebniki-od-pieciu-wzwyz-i-zgoda-orzeczenia",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":502,"displayOrder":583},"01a0f20c-7f64-79b4-bac8-9a706463f564","Dwaj, dwóch i dwoje: podstawowe rozróżnienia","dwaj-dwoch-i-dwoje-podstawowe-rozroznienia",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":502,"displayOrder":588},"01a0f20c-8020-7626-8893-378cd5aa27f5","Liczebniki porządkowe w przypadkach zależnych","liczebniki-porzadkowe-w-przypadkach-zaleznych",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":502,"displayOrder":593},"01a0f20c-82e7-7794-ad5e-dd67ea23c26d","Tworzenie par aspektowych i wymiany w temacie","tworzenie-par-aspektowych-i-wymiany-w-temacie",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":502,"displayOrder":598},"01a0f20c-7e34-7737-9315-fbb2ff5aae4f","Aspekt: proces, powtarzanie i jednorazowy wynik","aspekt-proces-powtarzanie-i-jednorazowy-wynik",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":502,"displayOrder":603},"01a0f20c-7e2e-75fe-8182-a363810c525d","Aspekt po zacząć, skończyć i przestać","aspekt-po-zaczac-skonczyc-i-przestac",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":502,"displayOrder":608},"01a0f20c-7e42-7586-902a-603cbbda4d88","Aspekt w prośbach i zakazach","aspekt-w-prosbach-i-zakazach",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":502,"displayOrder":613},"01a0f20c-80cc-768e-97e5-410fa95d9a9e","Nieść i nosić oraz wieźć i wozić","niesc-i-nosic-oraz-wiezc-i-wozic",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":502,"displayOrder":618},"01a0f20c-7e5b-760a-9105-a16f86407413","Biec i biegać, lecieć i latać, płynąć i pływać","biec-i-biegac-leciec-i-latac-plynac-i-plywac",122,{"id":620,"title":621,"slug":622,"language":9,"level":502,"displayOrder":623},"01a0f20c-8190-7aae-956e-ef73a4f22b00","Przedrostki w czasownikach ruchu: kierunek i granica","przedrostki-w-czasownikach-ruchu-kierunek-i-granica",123,{"id":625,"title":626,"slug":627,"language":9,"level":502,"displayOrder":628},"01a0f20c-82ee-7e90-a0d5-9996eea58527","Tworzenie trybu przypuszczającego","tworzenie-trybu-przypuszczajacego",124,{"id":630,"title":631,"slug":632,"language":9,"level":502,"displayOrder":633},"01a0f20c-7f79-7c1e-adb1-cc6fed6c8c2c","Gdyby i tryb przypuszczający w sytuacjach hipotetycznych","gdyby-i-tryb-przypuszczajacy-w-sytuacjach-hipotetycznych",125,{"id":635,"title":636,"slug":637,"language":9,"level":502,"displayOrder":638},"01a0f20c-82dc-76f3-8522-4485bbb1e7cf","Tryb rozkazujący: nieregularne formy i liczba mnoga","tryb-rozkazujacy-nieregularne-formy-i-liczba-mnoga",126,{"id":640,"title":641,"slug":642,"language":9,"level":502,"displayOrder":643},"01a0f20c-80b0-7ec3-84b9-22f4ec69e1cd","Niech w poleceniach, życzeniach i propozycjach","niech-w-poleceniach-zyczeniach-i-propozycjach",127,{"id":645,"title":646,"slug":647,"language":9,"level":502,"displayOrder":648},"01a0f20c-805e-7140-9cbd-8a21250c9634","Móc, umieć i potrafić","moc-umiec-i-potrafic",128,{"id":650,"title":651,"slug":652,"language":9,"level":502,"displayOrder":653},"01a0f20c-8071-77b6-96ec-276f2251c6fc","Musieć, mieć i powinien: obowiązek i oczekiwanie","musiec-miec-i-powinien-obowiazek-i-oczekiwanie",129,{"id":655,"title":656,"slug":657,"language":9,"level":502,"displayOrder":658},"01a0f20c-7fde-70b8-8833-f48af3823fe5","Konstrukcje bezosobowe z się","konstrukcje-bezosobowe-z-sie",130,{"id":660,"title":661,"slug":662,"language":9,"level":502,"displayOrder":663},"01a0f20c-7f74-7dec-a2e8-e2e89e53096a","Formy na -no i -to: czynność bez wskazywania sprawcy","formy-na-no-i-to-czynnosc-bez-wskazywania-sprawcy",131,{"id":665,"title":666,"slug":667,"language":9,"level":502,"displayOrder":668},"01a0f20c-82b6-7ac7-adc7-487f3411a6c5","Strona bierna: być i zostać z imiesłowem","strona-bierna-byc-i-zostac-z-imieslowem",132,{"id":670,"title":671,"slug":672,"language":9,"level":502,"displayOrder":673},"01a0f20c-7ef2-757b-a82c-aa79783bf41f","Czasowniki bezosobowe: pada, boli i wydaje się","czasowniki-bezosobowe-pada-boli-i-wydaje-sie",133,{"id":675,"title":676,"slug":677,"language":9,"level":502,"displayOrder":678},"01a0f20c-81a4-75ab-939a-3b11fdd68b8a","Przyimki dzięki, przeciw i wbrew","przyimki-dzieki-przeciw-i-wbrew",134,{"id":680,"title":681,"slug":682,"language":9,"level":502,"displayOrder":683},"01a0f20c-81bd-7908-932a-60cca70c1cab","Przyimki ruchu: przez, wzdłuż, wokół i poza","przyimki-ruchu-przez-wzdluz-wokol-i-poza",135,{"id":685,"title":686,"slug":687,"language":9,"level":502,"displayOrder":688},"01a0f20c-7fca-7700-afbd-3f5253f818c0","Już, jeszcze, dopiero i nadal","juz-jeszcze-dopiero-i-nadal",136,{"id":690,"title":691,"slug":692,"language":9,"level":502,"displayOrder":693},"01a0f20c-839d-7423-94ba-53ece31af33e","Zdania względne z który w przypadkach zależnych","zdania-wzgledne-z-ktory-w-przypadkach-zaleznych",137,{"id":695,"title":696,"slug":697,"language":9,"level":502,"displayOrder":698},"01a0f20c-821e-7714-89b8-857e2bee366e","Pytania zależne z czy i zaimkiem pytającym","pytania-zalezne-z-czy-i-zaimkiem-pytajacym",138,{"id":700,"title":701,"slug":702,"language":9,"level":502,"displayOrder":703},"01a0f20c-8378-7468-9391-e3be06de4f4c","Zdania celu z żeby i aby","zdania-celu-z-zeby-i-aby",139,{"id":705,"title":706,"slug":707,"language":9,"level":502,"displayOrder":708},"01a0f20c-8333-7719-b1a8-80d3af27e88d","Wyrażanie przyczyny i skutku: ponieważ i dlatego","wyrazanie-przyczyny-i-skutku-poniewaz-i-dlatego",140,{"id":710,"title":711,"slug":712,"language":9,"level":502,"displayOrder":713},"01a0f20c-8383-748a-9445-9e02efb2a66c","Zdania przyzwalające z chociaż i mimo że","zdania-przyzwalajace-z-chociaz-i-mimo-ze",141,{"id":715,"title":716,"slug":717,"language":9,"level":502,"displayOrder":718},"01a0f20c-836c-7eda-9442-e307839b334b","Zanim, kiedy i aż w opowiadaniu","zanim-kiedy-i-az-w-opowiadaniu",142,{"id":720,"title":721,"slug":722,"language":9,"level":502,"displayOrder":723},"01a0f20c-8265-7c5b-9a8a-978ceb9d3774","Rzeczowniki odczasownikowe na -anie, -enie i -cie","rzeczowniki-odczasownikowe-na-anie-enie-i-cie",143,{"id":725,"title":726,"slug":727,"language":9,"level":502,"displayOrder":728},"01a0f20c-83b5-7c6c-8e51-331308f9bd40","Zdrobnienia w codziennej komunikacji","zdrobnienia-w-codziennej-komunikacji",144,{"id":730,"title":731,"slug":732,"language":9,"level":502,"displayOrder":733},"01a0f20c-8154-7074-934b-0ddaec41462a","Pozycja się i krótkich form zaimków","pozycja-sie-i-krotkich-form-zaimkow",145,{"id":735,"title":736,"slug":737,"language":9,"level":502,"displayOrder":738},"01a0f20c-807e-7c9e-9c76-45f9c5c4b587","Następnie, potem, wcześniej i w końcu w opowiadaniu","nastepnie-potem-wczesniej-i-w-koncu-w-opowiadaniu",146,{"id":740,"title":741,"slug":742,"language":9,"level":743,"displayOrder":744},"01a0f20c-7eaa-7744-b509-09124c920523","Czas przeszły czasowników na -nąć","czas-przeszly-czasownikow-na-nac","B2",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":743,"displayOrder":749},"01a0f20c-80f7-77ed-89b7-70901076aae9","Odmiana nazwisk i imion polskich","odmiana-nazwisk-i-imion-polskich",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":743,"displayOrder":754},"01a0f20c-8256-7c0a-9563-6e2ce7d7da9e","Rzeczowniki męskie na -a i zgoda przymiotnika","rzeczowniki-meskie-na-a-i-zgoda-przymiotnika",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":743,"displayOrder":759},"01a0f20c-7f47-7c9f-8a5d-f8cf8066441b","Dopełniacz liczby mnogiej: trudniejsze końcówki i oboczności","dopelniacz-liczby-mnogiej-trudniejsze-koncowki-i-obocznosci",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":743,"displayOrder":764},"01a0f20c-8223-76db-949c-24df9a028b34","Rekcja czasowników a zmiana znaczenia","rekcja-czasownikow-a-zmiana-znaczenia",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":743,"displayOrder":769},"01a0f20c-834b-7dfb-8400-bc11855a2250","Zaimki nieokreślone z -ś, -kolwiek i byle","zaimki-nieokreslone-z-s-kolwiek-i-byle",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":743,"displayOrder":774},"01a0f20c-80e7-73e9-a99c-94ec9a8cc9ff","Odmiana i użycie zaimków czyj oraz niczyj","odmiana-i-uzycie-zaimkow-czyj-oraz-niczyj",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":743,"displayOrder":779},"01a0f20c-7ff6-73a4-989a-3a52d0a14c79","Który a jaki w zdaniach względnych","ktory-a-jaki-w-zdaniach-wzglednych",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":743,"displayOrder":784},"01a0f20c-80f2-73cf-b216-2c14972cc6b4","Odmiana liczebników złożonych","odmiana-liczebnikow-zlozonych",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":743,"displayOrder":789},"01a0f20c-802e-7140-a43a-565bdab8caf6","Liczebniki zbiorowe i ich łączliwość","liczebniki-zbiorowe-i-ich-laczliwosc",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":743,"displayOrder":794},"01a0f20c-82fb-7b09-aa03-0152a1165380","Ułamki, pół i półtora z rzeczownikiem","ulamki-pol-i-poltora-z-rzeczownikiem",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":743,"displayOrder":799},"01a0f20c-8162-7b45-bfa4-7d98bdda8395","Procenty, miary i przybliżone ilości","procenty-miary-i-przyblizone-ilosci",158,{"id":801,"title":802,"slug":803,"language":9,"level":743,"displayOrder":804},"01a0f20c-7e48-7de0-9034-c86729538df0","Aspekt w przeczeniu: brak czynności a brak rezultatu","aspekt-w-przeczeniu-brak-czynnosci-a-brak-rezultatu",159,{"id":806,"title":807,"slug":808,"language":9,"level":743,"displayOrder":809},"01a0f20c-7e1b-7e06-a3c1-685bcc8a985d","Aspekt bezokolicznika po czasownikach modalnych","aspekt-bezokolicznika-po-czasownikach-modalnych",160,{"id":811,"title":812,"slug":813,"language":9,"level":743,"displayOrder":814},"01a0f20c-8183-76b2-aba3-72ce0138e7df","Przedrostki czasownikowe: znaczenie i zmiana aspektu","przedrostki-czasownikowe-znaczenie-i-zmiana-aspektu",161,{"id":816,"title":817,"slug":818,"language":9,"level":743,"displayOrder":819},"01a0f20c-8328-7ee9-bd57-b56db508973a","Wtórne czasowniki niedokonane","wtorne-czasowniki-niedokonane",162,{"id":821,"title":822,"slug":823,"language":9,"level":743,"displayOrder":824},"01a0f20c-7efa-7002-b7c4-4cac9a55aa40","Czasowniki dwuaspektowe","czasowniki-dwuaspektowe",163,{"id":826,"title":827,"slug":828,"language":9,"level":743,"displayOrder":829},"01a0f20c-7f36-7897-8362-1b17b476ba9b","Dokonane czasowniki ruchu a czasowniki wielokrotne","dokonane-czasowniki-ruchu-a-czasowniki-wielokrotne",164,{"id":831,"title":832,"slug":833,"language":9,"level":743,"displayOrder":834},"01a0f20c-8197-7f30-918e-74ff2969616b","Przenośne znaczenia czasowników ruchu","przenosne-znaczenia-czasownikow-ruchu",165,{"id":836,"title":837,"slug":838,"language":9,"level":743,"displayOrder":839},"01a0f20c-7eda-70f4-83a6-00cc4a755dd7","Czas teraźniejszy w opowiadaniu o przeszłości","czas-terazniejszy-w-opowiadaniu-o-przeszlosci",166,{"id":841,"title":842,"slug":843,"language":9,"level":743,"displayOrder":844},"01a0f20c-830d-7b11-a33e-63cb50fa4501","Warunek nierzeczywisty odnoszący się do przeszłości","warunek-nierzeczywisty-odnoszacy-sie-do-przeszlosci",167,{"id":846,"title":847,"slug":848,"language":9,"level":743,"displayOrder":849},"01a0f20c-81f9-7159-ba74-e8dd614370bd","Przypuszczenia o przeszłości: musiał, mógł i powinien był","przypuszczenia-o-przeszlosci-musial-mogl-i-powinien-byl",168,{"id":851,"title":852,"slug":853,"language":9,"level":743,"displayOrder":854},"01a0f20c-83d5-798f-83e3-e6ecb9302168","Życzenia i obawy: oby i żeby tylko","zyczenia-i-obawy-oby-i-zeby-tylko",169,{"id":856,"title":857,"slug":858,"language":9,"level":743,"displayOrder":859},"01a0f20c-7f8e-70bd-b4dd-2ce96314a807","Imiesłów przymiotnikowy czynny","imieslow-przymiotnikowy-czynny",170,{"id":861,"title":862,"slug":863,"language":9,"level":743,"displayOrder":864},"01a0f20c-7f88-7722-bbfa-1832eb0bc783","Imiesłów przymiotnikowy bierny i jego odmiana","imieslow-przymiotnikowy-bierny-i-jego-odmiana",171,{"id":866,"title":867,"slug":868,"language":9,"level":743,"displayOrder":869},"01a0f20c-82bc-7404-a8f1-e256661208be","Strona bierna: proces, zdarzenie i stan","strona-bierna-proces-zdarzenie-i-stan",172,{"id":871,"title":872,"slug":873,"language":9,"level":743,"displayOrder":874},"01a0f20c-7f9a-7c87-af41-ed1bf90d5a2a","Imiesłów przysłówkowy współczesny","imieslow-przyslowkowy-wspolczesny",173,{"id":876,"title":877,"slug":878,"language":9,"level":743,"displayOrder":879},"01a0f20c-7f94-7080-9094-4e06fdc2f22a","Imiesłów przysłówkowy uprzedni","imieslow-przyslowkowy-uprzedni",174,{"id":881,"title":882,"slug":883,"language":9,"level":743,"displayOrder":884},"01a0f20c-8324-70f1-b523-0f07f0c6bd9d","Wspólny podmiot w konstrukcjach imiesłowowych","wspolny-podmiot-w-konstrukcjach-imieslowowych",175,{"id":886,"title":887,"slug":888,"language":9,"level":743,"displayOrder":889},"01a0f20c-83cf-71ca-974f-31ffa6682937","Zrobiono, robi się i jest robione: wybór konstrukcji","zrobiono-robi-sie-i-jest-robione-wybor-konstrukcji",176,{"id":891,"title":892,"slug":893,"language":9,"level":743,"displayOrder":894},"01a0f20c-8141-7961-9e04-2e2aba256aeb","Podmiot szeregowy i zgoda orzeczenia","podmiot-szeregowy-i-zgoda-orzeczenia",177,{"id":896,"title":897,"slug":898,"language":9,"level":743,"displayOrder":899},"01a0f20c-82ca-7f6f-a0e8-bea0c4d51c2d","Szyk zdania a temat i nowa informacja","szyk-zdania-a-temat-i-nowa-informacja",178,{"id":901,"title":902,"slug":903,"language":9,"level":743,"displayOrder":904},"01a0f20c-8367-7878-8863-c21a5d2cb96d","Zakres przeczenia: nie każdy i każdy nie","zakres-przeczenia-nie-kazdy-i-kazdy-nie",179,{"id":906,"title":907,"slug":908,"language":9,"level":743,"displayOrder":909},"01a0f20c-7e01-705d-af30-09c0d706640c","Ani, ani jeden i wcale nie","ani-ani-jeden-i-wcale-nie",180,{"id":911,"title":912,"slug":913,"language":9,"level":743,"displayOrder":914},"01a0f20c-806c-7b38-b27c-df375e133343","Mowa zależna: perspektywa osoby, czasu i miejsca","mowa-zalezna-perspektywa-osoby-czasu-i-miejsca",181,{"id":916,"title":917,"slug":918,"language":9,"level":743,"displayOrder":919},"01a0f20c-8389-7b1e-8ce5-f1a0a0e34a80","Zdania skutkowe z tak że i na tyle, że","zdania-skutkowe-z-tak-ze-i-na-tyle-ze",182,{"id":921,"title":922,"slug":923,"language":9,"level":743,"displayOrder":924},"01a0f20c-837d-7d09-967c-97ddf2ce17b6","Zdania porównawcze z jakby i jak gdyby","zdania-porownawcze-z-jakby-i-jak-gdyby",183,{"id":926,"title":927,"slug":928,"language":9,"level":743,"displayOrder":929},"01a0f20c-8313-7572-8ec4-00559fc2588e","Warunki z o ile, pod warunkiem że i chyba że","warunki-z-o-ile-pod-warunkiem-ze-i-chyba-ze",184,{"id":931,"title":932,"slug":933,"language":9,"level":743,"displayOrder":934},"01a0f20c-8059-7372-a19b-188c97557eb6","Mimo że, nawet jeśli i choćby","mimo-ze-nawet-jesli-i-chocby",185,{"id":936,"title":937,"slug":938,"language":9,"level":743,"displayOrder":939},"01a0f20c-7f83-7511-959a-4be5dc64ec48","Im, tym: równoległa zmiana dwóch cech","im-tym-rownolegla-zmiana-dwoch-cech",186,{"id":941,"title":942,"slug":943,"language":9,"level":743,"displayOrder":944},"01a0f20c-81d0-722f-b579-3cb757eecb35","Przyimki złożone: z powodu, ze względu na i w związku z","przyimki-zlozone-z-powodu-ze-wzgledu-na-i-w-zwiazku-z",187,{"id":946,"title":947,"slug":948,"language":9,"level":743,"displayOrder":949},"01a0f20c-8088-75f9-a51f-9d04982e7654","Nazwy cech i stanów na -ość i -stwo","nazwy-cech-i-stanow-na-osc-i-stwo",188,{"id":951,"title":952,"slug":953,"language":9,"level":743,"displayOrder":954},"01a0f20c-8099-726f-8f1d-35b80c841e22","Nazwy wykonawców czynności i narzędzi","nazwy-wykonawcow-czynnosci-i-narzedzi",189,{"id":956,"title":957,"slug":958,"language":9,"level":743,"displayOrder":959},"01a0f20c-812f-77e1-bff7-3785ca1347ae","Pisownia nie z różnymi częściami mowy","pisownia-nie-z-roznymi-czesciami-mowy",190,{"id":961,"title":962,"slug":963,"language":9,"level":743,"displayOrder":964},"01a0f20c-8170-7922-ac3c-f1164d969ddd","Przecinki w zdaniach złożonych i konstrukcjach imiesłowowych","przecinki-w-zdaniach-zlozonych-i-konstrukcjach-imieslowowych",191,{"id":966,"title":967,"slug":968,"language":9,"level":743,"displayOrder":969},"01a0f20c-8297-7318-a0a5-f2d2df5d88ba","Spójniki argumentacji: jednak, zatem, natomiast i ponadto","spojniki-argumentacji-jednak-zatem-natomiast-i-ponadto",192,{"id":971,"title":972,"slug":973,"language":9,"level":974,"displayOrder":975},"01a0f20c-8260-7e8e-979f-db8211bf1693","Rzeczowniki o rozszerzonym temacie: szczenię i książę","rzeczowniki-o-rozszerzonym-temacie-szczenie-i-ksiaze","C1",193,{"id":977,"title":978,"slug":979,"language":9,"level":974,"displayOrder":980},"01a0f20c-8251-721c-9815-d48a0105f24d","Rzeczowniki dwurodzajowe a zgoda w zdaniu","rzeczowniki-dwurodzajowe-a-zgoda-w-zdaniu",194,{"id":982,"title":983,"slug":984,"language":9,"level":974,"displayOrder":985},"01a0f20c-7fea-7e7d-922c-b1ebd1b9cf63","Krótkie formy przymiotników: pełen, gotów i wart","krotkie-formy-przymiotnikow-pelen-gotow-i-wart",195,{"id":987,"title":988,"slug":989,"language":9,"level":974,"displayOrder":990},"01a0f20c-80b7-7755-b7a7-cca2ffac2fa8","Nieregularna odmiana czasowników drzeć, kląć i wieść","nieregularna-odmiana-czasownikow-drzec-klac-i-wiesc",196,{"id":992,"title":993,"slug":994,"language":9,"level":974,"displayOrder":995},"01a0f20c-8093-7ab8-bf91-a01910457459","Nazwy obce: odmiana i nieodmienność","nazwy-obce-odmiana-i-nieodmiennosc",197,{"id":997,"title":998,"slug":999,"language":9,"level":974,"displayOrder":1000},"01a0f20c-8007-721f-aed6-c6df86247b45","Liczba mnoga rzeczowników abstrakcyjnych i zmiana znaczenia","liczba-mnoga-rzeczownikow-abstrakcyjnych-i-zmiana-znaczenia",198,{"id":1002,"title":1003,"slug":1004,"language":9,"level":974,"displayOrder":1005},"01a0f20c-809f-765a-89a8-ad0f4b7490b4","Nazwy zawodów i funkcji a rodzaj gramatyczny","nazwy-zawodow-i-funkcji-a-rodzaj-gramatyczny",199,{"id":1007,"title":1008,"slug":1009,"language":9,"level":974,"displayOrder":1010},"01a0f20c-8306-7cf9-8204-26f7f351ea1c","Warianty końcówek przypadków a znaczenie i rejestr","warianty-koncowek-przypadkow-a-znaczenie-i-rejestr",200,{"id":1012,"title":1013,"slug":1014,"language":9,"level":974,"displayOrder":1015},"01a0f20c-7f3c-71d9-a74d-f01a47d1b33f","Dopełniacz cząstkowy a biernik całości","dopelniacz-czastkowy-a-biernik-calosci",201,{"id":1017,"title":1018,"slug":1019,"language":9,"level":974,"displayOrder":1020},"01a0f20c-8232-7b3c-a5b0-efc72f9a3305","Rekcja rzeczowników odczasownikowych","rekcja-rzeczownikow-odczasownikowych",202,{"id":1022,"title":1023,"slug":1024,"language":9,"level":974,"displayOrder":1025},"01a0f20c-83c2-72a3-9b1b-c67aeeaeb672","Zgoda w zdaniach z większość, część i szereg","zgoda-w-zdaniach-z-wiekszosc-czesc-i-szereg",203,{"id":1027,"title":1028,"slug":1029,"language":9,"level":974,"displayOrder":1030},"01a0f20c-8283-77fe-91fc-c4ecde7588d3","Składnia liczebników męskoosobowych w przypadkach zależnych","skladnia-liczebnikow-meskoosobowych-w-przypadkach-zaleznych",204,{"id":1032,"title":1033,"slug":1034,"language":9,"level":974,"displayOrder":1035},"01a0f20c-810c-793f-b867-87c0c0257f76","Odniesienie zaimków w rozbudowanym tekście","odniesienie-zaimkow-w-rozbudowanym-tekscie",205,{"id":1037,"title":1038,"slug":1039,"language":9,"level":974,"displayOrder":1040},"01a0f20c-82c6-706c-ba87-86f2a5c49524","Swój w zdaniach z bezokolicznikiem i nominalizacją","swoj-w-zdaniach-z-bezokolicznikiem-i-nominalizacja",206,{"id":1042,"title":1043,"slug":1044,"language":9,"level":974,"displayOrder":1045},"01a0f20c-7e0e-78f0-ac27-6e496ee21cef","Aspekt a aktualność rezultatu","aspekt-a-aktualnosc-rezultatu",207,{"id":1047,"title":1048,"slug":1049,"language":9,"level":974,"displayOrder":1050},"01a0f20c-7e27-79ff-a1dd-1dca74657c09","Aspekt niedokonany w pytaniach o fakt i doświadczenie","aspekt-niedokonany-w-pytaniach-o-fakt-i-doswiadczenie",208,{"id":1052,"title":1053,"slug":1054,"language":9,"level":974,"displayOrder":1055},"01a0f20c-7e15-7a01-96cb-51b08df2ec23","Aspekt a grzeczność i nacisk w poleceniach","aspekt-a-grzecznosc-i-nacisk-w-poleceniach",209,{"id":1057,"title":1058,"slug":1059,"language":9,"level":974,"displayOrder":1060},"01a0f20c-7f01-77f7-a76f-95acab309620","Czasowniki fazowe i przedrostki po-, za-, prze-","czasowniki-fazowe-i-przedrostki-po-za-prze",210,{"id":1062,"title":1063,"slug":1064,"language":9,"level":974,"displayOrder":1065},"01a0f20c-7f0f-7c08-8a5b-c6751fd1ad8f","Czasowniki wielokrotne bywać, pisywać i chadzać","czasowniki-wielokrotne-bywac-pisywac-i-chadzac",211,{"id":1067,"title":1068,"slug":1069,"language":9,"level":974,"displayOrder":1070},"01a0f20c-824b-7d0f-80fc-14ca3107e8ad","Ruchome końcówki czasu przeszłego w mowie i literaturze","ruchome-koncowki-czasu-przeszlego-w-mowie-i-literaturze",212,{"id":1072,"title":1073,"slug":1074,"language":9,"level":974,"displayOrder":1075},"01a0f20c-7ebf-7401-9931-7bd19edcdd25","Czas przyszły w przypuszczeniach o teraźniejszości","czas-przyszly-w-przypuszczeniach-o-terazniejszosci",213,{"id":1077,"title":1078,"slug":1079,"language":9,"level":974,"displayOrder":1080},"01a0f20c-803d-79bd-83c3-bd036e394fcf","Miejsce cząstki by i ruchome końcówki osobowe","miejsce-czastki-by-i-ruchome-koncowki-osobowe",214,{"id":1082,"title":1083,"slug":1084,"language":9,"level":974,"displayOrder":1085},"01a0f20c-82d6-73e0-8bb5-f59844690695","Tryb przypuszczający w radach, ocenach i zastrzeżeniach","tryb-przypuszczajacy-w-radach-ocenach-i-zastrzezeniach",215,{"id":1087,"title":1088,"slug":1089,"language":9,"level":974,"displayOrder":1090},"01a0f20c-7e54-7f34-a31d-0f4c6ac6a5d8","Bezosobowość i ukrywanie sprawcy w tekście formalnym","bezosobowosc-i-ukrywanie-sprawcy-w-tekscie-formalnym",216,{"id":1092,"title":1093,"slug":1094,"language":9,"level":974,"displayOrder":1095},"01a0f20c-7fe4-73e5-be94-6672be6c7a40","Konstrukcje typu zdarzyło mi się i udało mi się","konstrukcje-typu-zdarzylo-mi-sie-i-udalo-mi-sie",217,{"id":1097,"title":1098,"slug":1099,"language":9,"level":974,"displayOrder":1100},"01a0f20c-83bb-7f8c-a227-12ee26c7f964","Zgoda formalna i znaczeniowa w złożonych grupach podmiotu","zgoda-formalna-i-znaczeniowa-w-zlozonych-grupach-podmiotu",218,{"id":1102,"title":1103,"slug":1104,"language":9,"level":974,"displayOrder":1105},"01a0f20c-7f6f-7c0c-bd26-02cb020fa8fe","Elipsa i równoległość składniowa","elipsa-i-rownoleglosc-skladniowa",219,{"id":1107,"title":1108,"slug":1109,"language":9,"level":974,"displayOrder":1110},"01a0f20c-7fa8-79d9-8d2d-37255f1b5d1a","Inwersja dla kontrastu i uwydatnienia informacji","inwersja-dla-kontrastu-i-uwydatnienia-informacji",220,{"id":1112,"title":1113,"slug":1114,"language":9,"level":974,"displayOrder":1115},"01a0f20c-817d-741d-9527-b67ec5641330","Przeczenie w konstrukcjach z bezokolicznikiem","przeczenie-w-konstrukcjach-z-bezokolicznikiem",221,{"id":1117,"title":1118,"slug":1119,"language":9,"level":974,"displayOrder":1120},"01a0f20c-8214-7a2b-bde7-d4fc7461b0d0","Pytania retoryczne i pytania sugerujące odpowiedź","pytania-retoryczne-i-pytania-sugerujace-odpowiedz",222,{"id":1122,"title":1123,"slug":1124,"language":9,"level":974,"displayOrder":1125},"01a0f20c-8290-7887-9494-ac5e448b8680","Skoro, jako że i bowiem: uzasadnienie a przyczyna","skoro-jako-ze-i-bowiem-uzasadnienie-a-przyczyna",223,{"id":1127,"title":1128,"slug":1129,"language":9,"level":974,"displayOrder":1130},"01a0f20c-80e2-732b-8007-5839fb827946","O ile, podczas gdy i jeśli chodzi o w zestawianiu treści","o-ile-podczas-gdy-i-jesli-chodzi-o-w-zestawianiu-tresci",224,{"id":1132,"title":1133,"slug":1134,"language":9,"level":974,"displayOrder":1135},"01a0f20c-8390-70b6-8c7c-4cdca6c1ceda","Zdania względne z co oraz konstrukcje ten, kto","zdania-wzgledne-z-co-oraz-konstrukcje-ten-kto",225,{"id":1137,"title":1138,"slug":1139,"language":9,"level":974,"displayOrder":1140},"01a0f20c-8241-74be-b785-0891c354cfb4","Rozbudowane zdania podrzędne i unikanie niejasnych odniesień","rozbudowane-zdania-podrzedne-i-unikanie-niejasnych-odniesien",226,{"id":1142,"title":1143,"slug":1144,"language":9,"level":974,"displayOrder":1145},"01a0f20c-81aa-7e2b-b6d7-9c404dcbed6c","Przyimki formalne: wobec, względem, zgodnie z i na mocy","przyimki-formalne-wobec-wzgledem-zgodnie-z-i-na-mocy",227,{"id":1147,"title":1148,"slug":1149,"language":9,"level":974,"displayOrder":1150},"01a0f20c-80d7-7c0e-93d9-46ae3e3b148a","Nominalizacja a styl urzędowy i naukowy","nominalizacja-a-styl-urzedowy-i-naukowy",228,{"id":1152,"title":1153,"slug":1154,"language":9,"level":974,"displayOrder":1155},"01a0f20c-818a-7302-91b0-3ce52f4a6522","Przedrostki i przyrostki wyrażające ocenę","przedrostki-i-przyrostki-wyrazajace-ocene",229,{"id":1157,"title":1158,"slug":1159,"language":9,"level":974,"displayOrder":1160},"01a0f20c-8123-760c-8465-1f4003ca6304","Partykuły chyba, zapewne, rzekomo i podobno","partykuly-chyba-zapewne-rzekomo-i-podobno",230,{"id":1162,"title":1163,"slug":1164,"language":9,"level":974,"displayOrder":1165},"01a0f20c-8062-7f28-a564-7667211825e6","Modalność epistemiczna: stopień pewności sądu","modalnosc-epistemiczna-stopien-pewnosci-sadu",231,{"id":1167,"title":1168,"slug":1169,"language":9,"level":974,"displayOrder":1170},"01a0f20c-8083-73a1-93a9-2cbd9441d117","Nawiązanie do poprzedniej wypowiedzi: otóż, przecież i zresztą","nawiazanie-do-poprzedniej-wypowiedzi-otoz-przeciez-i-zreszta",232,{"id":1172,"title":1173,"slug":1174,"language":9,"level":974,"displayOrder":1175},"01a0f20c-829d-7aa6-9f61-56cb3bef81dd","Spójność akapitu i zastępowanie powtórzeń","spojnosc-akapitu-i-zastepowanie-powtorzen",233,{"id":1177,"title":1178,"slug":1179,"language":9,"level":974,"displayOrder":1180},"01a0f20c-8372-7928-97c2-e2873c26ae6d","Zastrzeżenia, uściślenia i ograniczanie uogólnień","zastrzezenia-uscislenia-i-ograniczanie-uogolnien",234,{"id":1182,"title":1183,"slug":1184,"language":9,"level":974,"displayOrder":1185},"01a0f20c-832e-7422-9ace-5e98766bb7e9","Wtrącenia, dopowiedzenia i interpunkcja","wtracenia-dopowiedzenia-i-interpunkcja",235,{"id":1187,"title":1188,"slug":1189,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1191},"01a0f20c-7f2b-7551-b245-1d2c46b74881","Deprecjatywne formy nazw osób: chłopy i profesory","deprecjatywne-formy-nazw-osob-chlopy-i-profesory","C2",236,{"id":1193,"title":1194,"slug":1195,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1196},"01a0f20c-8270-7e1f-8322-9f7c6133a0ab","Rzeczowniki zbiorowe a nazwy par małżeńskich","rzeczowniki-zbiorowe-a-nazwy-par-malzenskich",237,{"id":1198,"title":1199,"slug":1200,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1201},"01a0f20c-7f24-7533-9183-43d656e9f8bb","Dawna liczba podwójna w utrwalonych formach","dawna-liczba-podwojna-w-utrwalonych-formach",238,{"id":1203,"title":1204,"slug":1205,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1206},"01a0f20c-7e07-74af-811c-947b56f029d6","Archaiczne końcówki fleksyjne w tekstach literackich","archaiczne-koncowki-fleksyjne-w-tekstach-literackich",239,{"id":1208,"title":1209,"slug":1210,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1211},"01a0f20c-8038-7409-ad6e-3811ed4b88ce","Mianownik zamiast wołacza: dystans, poufałość i ekspresja","mianownik-zamiast-wolacza-dystans-poufalosc-i-ekspresja",240,{"id":1213,"title":1214,"slug":1215,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1216},"01a0f20c-8338-73c1-91c9-37ad7d3dd42e","Zaimek on i zaimek ów w rejestrze literackim","zaimek-on-i-zaimek-ow-w-rejestrze-literackim",241,{"id":1218,"title":1219,"slug":1220,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1221},"01a0f20c-8029-72e2-b4d6-64b140ff7df9","Liczebniki wielorakie i mnożne: dwojaki i podwójny","liczebniki-wielorakie-i-mnozne-dwojaki-i-podwojny",242,{"id":1223,"title":1224,"slug":1225,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1226},"01a0f20c-7fd8-7741-a65f-5c05524463f8","Konkurencja aspektów w wypowiedziach oceniających i polemicznych","konkurencja-aspektow-w-wypowiedziach-oceniajacych-i-polemicznych",243,{"id":1228,"title":1229,"slug":1230,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1231},"01a0f20c-7edf-7439-92b8-d365473606f8","Czas zaprzeszły w dawnych tekstach i stylizacji","czas-zaprzeszly-w-dawnych-tekstach-i-stylizacji",244,{"id":1233,"title":1234,"slug":1235,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1236},"01a0f20c-80c5-72e9-b7d4-eeaadcc22a68","Nierzeczywistość bez gdyby: konstrukcje z bezokolicznikiem","nierzeczywistosc-bez-gdyby-konstrukcje-z-bezokolicznikiem",245,{"id":1238,"title":1239,"slug":1240,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1241},"01a0f20c-7e7a-7056-8e9b-24bec31698ca","By, byleby, oby i bodajby w życzeniach i stylizacji","by-byleby-oby-i-bodajby-w-zyczeniach-i-stylizacji",246,{"id":1243,"title":1244,"slug":1245,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1246},"01a0f20c-7fa1-76ba-958a-c440af3fd9f5","Imiesłowy a kolejność zdarzeń w złożonej narracji","imieslowy-a-kolejnosc-zdarzen-w-zlozonej-narracji",247,{"id":1248,"title":1249,"slug":1250,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1251},"01a0f20c-80dd-70ee-aeab-525f2737df19","Nominalizacja a zacieranie sprawcy i odpowiedzialności","nominalizacja-a-zacieranie-sprawcy-i-odpowiedzialnosci",248,{"id":1253,"title":1254,"slug":1255,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1256},"01a0f20c-7e81-7026-864e-2b505276f415","Celowe naruszenia szyku w prozie i poezji","celowe-naruszenia-szyku-w-prozie-i-poezji",249,{"id":1258,"title":1259,"slug":1260,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1261},"01a0f20c-8246-7909-8b11-bbc5a6b02120","Rozczłonkowanie zdania i dopowiedzenie w ekspresywnej wypowiedzi","rozczlonkowanie-zdania-i-dopowiedzenie-w-ekspresywnej-wypowiedzi",250,{"id":1263,"title":1264,"slug":1265,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1266},"01a0f20c-8318-7b1c-8031-c09e2441a800","Wieloznaczność składniowa i sposoby jej usuwania","wieloznacznosc-skladniowa-i-sposoby-jej-usuwania",251,{"id":1268,"title":1269,"slug":1270,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1271},"01a0f20c-80a5-7011-b730-cbaa818ee442","Negacja metajęzykowa: odrzucanie sposobu sformułowania","negacja-metajezykowa-odrzucanie-sposobu-sformulowania",252,{"id":1273,"title":1274,"slug":1275,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1276},"01a0f20c-8068-70ae-92b9-c5de0de8256b","Mowa pozornie zależna i zmiana perspektywy narratora","mowa-pozornie-zalezna-i-zmiana-perspektywy-narratora",253,{"id":1278,"title":1279,"slug":1280,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1281},"01a0f20c-8112-7679-bbde-0cd31ee0dbb5","Okres retoryczny: hierarchia zdań i rytm argumentacji","okres-retoryczny-hierarchia-zdan-i-rytm-argumentacji",254,{"id":1283,"title":1284,"slug":1285,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1286},"01a0f20c-80aa-7d20-b9bf-79d94077027f","Neologizmy i okazjonalizmy: interpretacja budowy słowa","neologizmy-i-okazjonalizmy-interpretacja-budowy-slowa",255,{"id":1288,"title":1289,"slug":1290,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1291},"01a0f20c-83c8-7653-8a16-3fdfc2348dda","Zgrubienia i zdrobnienia jako narzędzia ironii","zgrubienia-i-zdrobnienia-jako-narzedzia-ironii",256,{"id":1293,"title":1294,"slug":1295,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1296},"01a0f20c-8129-73ac-a249-4daa26371467","Partykuły wszak, przecie, zaiste i bynajmniej","partykuly-wszak-przecie-zaiste-i-bynajmniej",257,{"id":1298,"title":1299,"slug":1300,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1301},"01a0f20c-7f6a-7a93-8c87-61ddc7968f14","Echo, cytat i ironiczny dystans wobec cudzej wypowiedzi","echo-cytat-i-ironiczny-dystans-wobec-cudzej-wypowiedzi",258,{"id":1303,"title":1304,"slug":1305,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1306},"01a0f20c-815b-7a52-ae9a-baba0493a9a0","Presupozycje w pytaniach i konstrukcjach oceniających","presupozycje-w-pytaniach-i-konstrukcjach-oceniajacych",259,{"id":1308,"title":1309,"slug":1310,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1311},"01a0f20c-8289-78be-aeff-8a36df89a82f","Składnia potoczna a świadoma stylizacja tekstu","skladnia-potoczna-a-swiadoma-stylizacja-tekstu",260,{"id":1107,"title":1108,"slug":1109,"seoDescription":1313,"content":1314,"language":9,"level":974,"displayOrder":1110,"grammarTopics":1315,"createdAt":1320,"updatedAt":1321,"vocabularyLists":1322,"readyImages":1323},"Poznaj inwersję w polskim zdaniu: wyróżnianie informacji, kontrast, rolę akcentu oraz dobór szyku do kontekstu w wypowiedziach ustnych i pisemnych.","Inwersja pozwala zmienić nie tyle treść zdania, ile sposób jej podania: wyeksponować wybrany element, sprostować cudze twierdzenie lub zbudować kontrast. Na poziomie zaawansowanym ważne jest świadome łączenie szyku z kontekstem i akcentem — samo przestawienie wyrazów nie gwarantuje zamierzonego efektu.\n\n## 1. Inwersja względem jakiego szyku?\n\nW tej lekcji *inwersja* oznacza celowe przestawienie składników względem szyku oczekiwanego w danym kontekście. W polszczyźnie nie istnieje jeden niezmienny porządek wyrazów, od którego każde odstępstwo byłoby nacechowane stylistycznie.\n\nNeutralnym punktem odniesienia jest zwykle szyk **podmiot–orzeczenie–dopełnienie**, np. „Anna przygotowała raport”. Nowa informacja często znajduje się na końcu zdania. Kontekst może jednak sprawić, że inny porządek będzie równie neutralny.\n\nPorównaj zdania opisujące tę samą sytuację:\n\n- Anna przygotowała raport.\n- Raport przygotowała Anna.\n- Anna raport przygotowała.\n\nIch podstawowa treść pozostaje taka sama, ale każde może inaczej kierować uwagą odbiorcy. Nie można jednak przypisać im stałego znaczenia komunikacyjnego bez znajomości kontekstu.\n\nW zdaniu **Anna raport przygotowała** orzeczenie przesunięto za dopełnienie. Z akcentem na czasowniku zdanie może potwierdzać kwestionowaną czynność: „Anna raport **przygotowała**, ale jeszcze go nie wysłała”. Bez takiego kontekstu brzmi mniej neutralnie niż pierwsze zdanie.\n\n:::note\nZdanie **Raport przygotowała Anna** jest naturalną, neutralną odpowiedzią na pytanie „Kto przygotował raport?”. W polemice może natomiast uwydatniać kontrast: „Raport przygotowała **Anna**, nie Piotr”. Podmiot po orzeczeniu nie jest więc automatycznie oznaką inwersji nacechowanej.\n:::\n\n## 2. Składnik na początku: temat czy sprostowanie?\n\nNa początku zdania można umieścić zarówno temat wypowiedzi, jak i element objęty kontrastem. Te funkcje trzeba rozróżniać.\n\n| Funkcja | Kontekst i przykład | Co robi początek zdania? |\n| --- | --- | --- |\n| Nawiązanie do tematu | Co z raportem? — **Raport** wysłałam wczoraj. | Wskazuje znany przedmiot rozmowy. |\n| Zestawienie tematów | **Raport** wysłałam wczoraj, a **załączniki** wyślę jutro. | Organizuje porównanie dwóch spraw. |\n| Sprostowanie | Wysłałaś fakturę? — **Raport** wysłałam, nie fakturę. | Poprawia błędnie wskazany przedmiot. |\n\nW ostatnim przykładzie początkowe **raport** wymaga wyraźnego akcentu kontrastowego w mowie. Nie jest jedynie zapowiedzią tego, o czym będzie dalsza część wypowiedzi.\n\n:::example\n— Podobno dyrektor poparł propozycję zarządu.\n\n— **Propozycję pracowników** poparł dyrektor, nie propozycję zarządu.\n\nNa początek przesunięto całe dopełnienie. Dopowiedzenie z **nie** jednoznacznie wskazuje, co zostaje skorygowane. Końcowy podmiot nie musi tu być najważniejszą nową informacją.\n:::\n\nTaki szyk brzmi bardziej polemicznie niż „Dyrektor poparł propozycję pracowników”. Jest uzasadniony, gdy rozmówca rzeczywiście pomylił propozycje; bez tego kontekstu może sprawiać wrażenie sztucznego.\n\n### Akcentowane zaimki na początku\n\nJeśli zaimek ma formę krótką i długą, do uwydatnienia przez akcent wybierz długą: **jego**, **jemu**, **mnie**, **tobie** zamiast nieakcentowanych **go**, **mu**, **mi**, **ci**. Dotyczy to zwłaszcza zaimka rozpoczynającego zdanie i objętego kontrastem.\n\n| Bez uwydatnienia zaimka | Z kontrastem na początku |\n| --- | --- |\n| Widziałam go wczoraj. | **Jego** widziałam, nie ją. |\n| Dałam mu to. | **Jemu** to dałam, nie jej. |\n\nW starannej polszczyźnie nie zaczynaj takiego sprostowania od „Go widziałam” ani „Mu to dałam”. Formy **ją** i **jej** w tych przykładach mogą być akcentowane — nie mają tu osobnych wariantów długich. W zdaniu „Jemu to dałam” słowo **to** oznacza przekazywaną rzecz; nie jest środkiem uwydatnienia opisanym poniżej.\n\n### Uwydatnienie konstrukcją z „to”\n\nPrzed składnikiem, który chcesz wyróżnić, możesz umieścić **to**: „**To Anna** przygotowała raport, nie Piotr”. Konstrukcja ta wyraźnie wskazuje wykonawcę jako element objęty uwydatnieniem. Samo **to** nie wymaga dopowiedzenia z **nie**, ale takie dopowiedzenie precyzuje kontrast.\n\nPorównaj:\n\n- **Raport przygotowała Anna.** — Końcowy podmiot może być po prostu nową informacją w odpowiedzi na pytanie „Kto przygotował raport?”. Kontrast zależy od kontekstu i akcentu.\n- **To Anna przygotowała raport, nie Piotr.** — Konstrukcja z **to** wyróżnia Annę, a dopowiedzenie jednoznacznie koryguje informację o wykonawcy.\n\nMożna też uwydatnić inny składnik: „**To raport** Anna przygotowała, nie prezentację” lub „**To wczoraj** Anna przygotowała raport, nie dzisiaj”. Jest to środek uwydatniania odrębny od samego przestawiania wyrazów.\n\n## 3. Składnik na końcu: punkt dojścia wypowiedzi\n\nKońcowa pozycja sprzyja uwydatnieniu składnika, zwłaszcza gdy pada na niego główny akcent zdaniowy. Można więc tak przebudować wypowiedź, aby odbiorca dotarł na końcu do najważniejszego rozróżnienia.\n\n| Co korygujemy? | Wypowiedź z kontrastem na końcu |\n| --- | --- |\n| Wykonawcę czynności | Dokument podpisała **księgowa**, nie dyrektorka. |\n| Odbiorcę dokumentu | Kopię przekazaliśmy **prawnikowi**, nie klientowi. |\n| Termin | Spotkanie przełożono **na piątek**, nie na czwartek. |\n\nW pierwszym zdaniu dopełnienie stoi przed orzeczeniem, a podmiot za nim: to przestawienie względem „Księgowa podpisała dokument”, choć w odpowiednim kontekście może być neutralne. W drugim zdaniu dopełnienie **kopię** poprzedza orzeczenie, inaczej niż w „Przekazaliśmy kopię prawnikowi”; podmiot **my** pozostaje domyślny. Początkowe **kopię** może nawiązywać do znanego tematu, a końcowe **prawnikowi** zajmuje zwykłą pozycję po czasowniku. Trzecie zdanie ma zwykły szyk konstrukcji bezosobowej z formą na **-no**: **spotkanie** jest dopełnieniem, a określenie terminu stoi po orzeczeniu. Nie ma tu potrzeby zakładania inwersji.\n\nNie wszystkie te zdania wymagają przestawienia wyrazów: kontrast można wyrazić również w zwykłym szyku. Inwersja jest jednym ze środków uwydatniania, a nie warunkiem jego uzyskania.\n\nPorównaj dwa sposoby sprostowania tej samej informacji:\n\n:::example\n— Dokument podpisała dyrektorka?\n\n— Dokument podpisała **księgowa**, nie dyrektorka.\n\n— **Księgowa** podpisała dokument, nie dyrektorka.\n\nPierwsza odpowiedź prowadzi do korekty na końcu głównej części zdania. Druga podaje korektę od razu; w mowie wymaga mocnego zaakcentowania początkowego podmiotu.\n:::\n\n## 4. Orzeczenie na końcu: nacisk na samą czynność\n\nPrzesunięcie orzeczenia na koniec może służyć potwierdzeniu lub zakwestionowaniu samej czynności. Efekt ten jest szczególnie czytelny w reakcji na wcześniejszą wypowiedź.\n\n:::example\n— Marta chyba nie przeczytała umowy.\n\n— Marta umowę **przeczytała**, ale jej nie podpisała.\n\nKońcowe orzeczenie, wypowiedziane z naciskiem, przeciwstawia przeczytanie umowy sugerowanemu brakowi tej czynności. Dalsza część precyzuje, czego Marta nie zrobiła.\n:::\n\nPodobny efekt można uzyskać bez przestawienia: „Marta **przeczytała** umowę, ale jej nie podpisała”. Szyk z orzeczeniem na końcu mocniej przygotowuje odbiorcę na potwierdzenie czynności i może brzmieć bardziej stanowczo.\n\n:::warning\n**Orzeczenie na końcu nie zawsze oznacza zaprzeczenie cudzej opinii.** Takie odczytanie wynika z połączenia szyku, akcentu i kontekstu. Nie przenoś mechanicznie każdego czasownika na koniec, aby zdanie brzmiało „mocniej”.\n:::\n\n## 5. Akcent, zapis i rejestr\n\nW mowie główny akcent może padać także na składnik początkowy lub środkowy. Dlatego reguła „najważniejsze zawsze stoi na końcu” byłaby zbyt kategoryczna.\n\nW piśmie akcentu nie słychać. Kontrast warto więc oprzeć na czytelnym kontekście albo doprecyzować słowami **właśnie**, **a nie**, **nie…, lecz…**.\n\n- **Sprostowanie:** To zadanie powierzono **właśnie Ewie**, a nie Adamowi.\n- **Wyraźne przeciwstawienie:** **Nie cenę, lecz termin dostawy** zakwestionował klient.\n- **Neutralne przekazanie faktu:** Klient zakwestionował termin dostawy.\n\nDrugi przykład jest bardziej retoryczny i staranny niż trzeci. Nadaje się do argumentacji, lecz nie musi być najlepszym wyborem w zwykłej wiadomości służbowej.\n\n:::tip\nPogrubienie w przykładach pokazuje omawiany składnik. W rzeczywistym tekście nie zastępuje ono kontekstu. Jeśli po usunięciu wyróżnienia nie wiadomo, co z czym kontrastuje, doprecyzuj wypowiedź.\n:::\n\nSamo przesunięcie składnika **nie wymaga przecinka**: „Propozycję pracowników poparł dyrektor”. Przecinek w zdaniu „Nie cenę, lecz termin dostawy zakwestionował klient” wynika z konstrukcji przeciwstawnej z **lecz**, nie z inwersji.\n\n### Szyk przydawki: opis, termin i stylizacja\n\nPrzydawka przymiotna nazywająca zwykłą cechę często poprzedza rzeczownik: **biały dom**. Szyk **dom biały** może służyć kontrastowi, np. „Wybrali dom biały, nie żółty”, albo stylizacji literackiej. Nie każda przydawka po rzeczowniku jest jednak przestawieniem stylistycznym: w utrwalonych nazwach i terminach, takich jak **kodeks cywilny** czy **kwas siarkowy**, jest to pozycja zwykła. Przestawienie „cywilny kodeks” nie jest neutralnym wariantem nazwy terminu.\n\n### Inwersja literacka i emfatyczna z „to”\n\n| Wersja neutralna | Wersja nacechowana | Efekt i rejestr |\n| --- | --- | --- |\n| To była wielka radość. | **Wielka to była radość.** | Uwydatnienie oceny; ton podniosły lub literacki. |\n| To dziwny człowiek. | **Dziwny to człowiek.** | Emfatyczna ocena; ton książkowy, niekiedy żartobliwa stylizacja w rozmowie. |\n\nW tych konstrukcjach początkowy przymiotnik eksponuje ocenę. Różnią się one funkcją od „To Anna przygotowała raport”: tam wskazujemy wyróżnionego wykonawcę, tutaj podkreślamy cechę. W neutralnej wiadomości zwykle lepiej wybrać wersję z pierwszej kolumny; wersje nacechowane pasują do świadomej stylizacji, narracji lub emocjonalnego komentarza.\n\n## 6. Jak świadomie wybrać szyk?\n\n1. **Nazwij kontrast.** Czy poprawiasz informację o wykonawcy, przedmiocie, terminie czy samej czynności?\n2. **Sprawdź kontekst.** Czy odbiorca wie, wobec jakiej informacji się wypowiadasz?\n3. **Wybierz miejsce uwydatnienia.** Początek może od razu wprowadzać korektę; koniec może stanowić punkt dojścia wypowiedzi.\n4. **Sprawdź akcent lub zapis.** W mowie zaakcentuj właściwy składnik, a w piśmie zadbaj o czytelne przeciwstawienie.\n5. **Oceń naturalność.** Jeśli zwykły szyk równie dobrze wyraża intencję, inwersja nie jest konieczna.\n\nNajważniejsza zasada: **szyk, akcent i kontekst działają razem**. Inwersja jest skuteczna wtedy, gdy odbiorca bez trudu rozpoznaje, którą informację uwydatniasz i dlaczego.",[1316],{"id":1317,"name":1108,"level":974,"language":9,"isCompleted":1318,"completionPercentage":1319,"totalExercises":16,"completedExercises":1319},"01a0f20c-7d41-7681-af10-07b87c606c24",false,0,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[],[],null,[1326,1335],{"@id":1327,"@type":1328,"id":1329,"grammarPage":1330,"title":1331,"instructions":1332,"displayOrder":1319,"type":1333,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1318,"ogImageUrl":1334},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-960d-7764-acee-e4a31cbb70ae","GrammarExercise","01a0f20c-960d-7764-acee-e4a31cbb70ae","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-7fa8-79d9-8d2d-37255f1b5d1a","Co uwydatnia zmiana szyku?","Przeczytaj kontekst i wybierz trafne objaśnienie lub uzupełnij sprostowanie. Oceniaj całą wypowiedź, nie tylko pozycję wyrazu.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f58291bb-c7b9-44e2-befe-8d93c5d19bae_hero.webp?v=1790767306",{"@id":1336,"@type":1328,"id":1337,"grammarPage":1330,"title":1338,"instructions":1339,"displayOrder":11,"type":1333,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1318,"ogImageUrl":1340},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9625-752f-b5cd-f5ce16cfa48c","01a0f20c-9625-752f-b5cd-f5ce16cfa48c","Sprostowanie i styl: formy oraz zapis","Uzupełnij zdania lub ich objaśnienia. Uwzględnij wskazany kontrast, staranną polszczyznę i różnice rejestru.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_6bd4950a-c076-4c20-a9db-e289ff48536e_hero.webp?v=1790767306",{"id":1329,"grammarPage":1330,"title":1331,"instructions":1332,"seoTitle":1342,"seoDescription":1343,"displayOrder":1319,"type":1333,"questions":1344,"ogImageUrl":1334},"Inwersja: temat, kontrast i sprostowania","Ćwicz szyk zdań i wybór form w sprostowaniach. Rozpoznawaj temat, nową informację oraz kontrast wykonawcy, przedmiotu i terminu w codziennych rozmowach.",[1345],{"id":1346,"sentenceTemplate":1347,"displayOrder":1319,"explanation":1348,"exampleSentence":1349,"blanks":1350},"01a0f20c-960d-797c-acee-e4a31ebeb9de","„— Kto zaprojektował plakat? — Plakat zaprojektowała Lena”. Bez dodatkowego kontekstu końcowy podmiot __1__.","Pytanie dotyczy wykonawcy, więc końcowe „Lena” naturalnie dostarcza brakującej informacji. Podmiot po czasowniku nie oznacza sam w sobie ani polemiki, ani stylizacji.","— Kto prowadzi zebranie? — Zebranie prowadzi nasza sąsiadka.",[1351],{"id":1352,"blankNumber":11,"options":1353},"01a0f20c-960d-7934-acee-e4a31ea2feee",[1354,1357,1361],{"id":1355,"optionText":1356,"isCorrect":1318,"displayOrder":1319},"01a0f20c-960d-78a8-acee-e4a31d218c30","obowiązkowo koryguje wcześniej podane nazwisko",{"id":1358,"optionText":1359,"isCorrect":1360,"displayOrder":11},"01a0f20c-960d-78e8-acee-e4a31ddc490d","podaje nową informację, nie musi wyrażać kontrastu",true,{"id":1362,"optionText":1363,"isCorrect":1318,"displayOrder":16},"01a0f20c-960d-7910-acee-e4a31dfb66c3","nadaje odpowiedzi ton literackiej stylizacji",{"html":1365,"toc":1366},"\u003Cp>Inwersja pozwala zmienić nie tyle treść zdania, ile sposób jej podania: wyeksponować wybrany element, sprostować cudze twierdzenie lub zbudować kontrast. Na poziomie zaawansowanym ważne jest świadome łączenie szyku z kontekstem i akcentem — samo przestawienie wyrazów nie gwarantuje zamierzonego efektu.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"inwersja-wzgldem-jakiego-szyku\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Inwersja względem jakiego szyku?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>W tej lekcji \u003Cem>inwersja\u003C\u002Fem> oznacza celowe przestawienie składników względem szyku oczekiwanego w danym kontekście. W polszczyźnie nie istnieje jeden niezmienny porządek wyrazów, od którego każde odstępstwo byłoby nacechowane stylistycznie.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Neutralnym punktem odniesienia jest zwykle szyk \u003Cstrong>podmiot–orzeczenie–dopełnienie\u003C\u002Fstrong>, np. „Anna przygotowała raport”. Nowa informacja często znajduje się na końcu zdania. Kontekst może jednak sprawić, że inny porządek będzie równie neutralny.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Porównaj zdania opisujące tę samą sytuację:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Anna przygotowała raport.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Raport przygotowała Anna.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Anna raport przygotowała.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Ich podstawowa treść pozostaje taka sama, ale każde może inaczej kierować uwagą odbiorcy. Nie można jednak przypisać im stałego znaczenia komunikacyjnego bez znajomości kontekstu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W zdaniu \u003Cstrong>Anna raport przygotowała\u003C\u002Fstrong> orzeczenie przesunięto za dopełnienie. Z akcentem na czasowniku zdanie może potwierdzać kwestionowaną czynność: „Anna raport \u003Cstrong>przygotowała\u003C\u002Fstrong>, ale jeszcze go nie wysłała”. Bez takiego kontekstu brzmi mniej neutralnie niż pierwsze zdanie.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Zdanie \u003Cstrong>Raport przygotowała Anna\u003C\u002Fstrong> jest naturalną, neutralną odpowiedzią na pytanie „Kto przygotował raport?”. W polemice może natomiast uwydatniać kontrast: „Raport przygotowała \u003Cstrong>Anna\u003C\u002Fstrong>, nie Piotr”. Podmiot po orzeczeniu nie jest więc automatycznie oznaką inwersji nacechowanej.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"skadnik-na-pocztku-temat-czy-sprostowanie\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Składnik na początku: temat czy sprostowanie?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Na początku zdania można umieścić zarówno temat wypowiedzi, jak i element objęty kontrastem. Te funkcje trzeba rozróżniać.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Funkcja\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Kontekst i przykład\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Co robi początek zdania?\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Nawiązanie do tematu\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Co z raportem? — \u003Cstrong>Raport\u003C\u002Fstrong> wysłałam wczoraj.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Wskazuje znany przedmiot rozmowy.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Zestawienie tematów\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Raport\u003C\u002Fstrong> wysłałam wczoraj, a \u003Cstrong>załączniki\u003C\u002Fstrong> wyślę jutro.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Organizuje porównanie dwóch spraw.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Sprostowanie\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Wysłałaś fakturę? — \u003Cstrong>Raport\u003C\u002Fstrong> wysłałam, nie fakturę.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Poprawia błędnie wskazany przedmiot.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>W ostatnim przykładzie początkowe \u003Cstrong>raport\u003C\u002Fstrong> wymaga wyraźnego akcentu kontrastowego w mowie. Nie jest jedynie zapowiedzią tego, o czym będzie dalsza część wypowiedzi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>— Podobno dyrektor poparł propozycję zarządu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— \u003Cstrong>Propozycję pracowników\u003C\u002Fstrong> poparł dyrektor, nie propozycję zarządu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Na początek przesunięto całe dopełnienie. Dopowiedzenie z \u003Cstrong>nie\u003C\u002Fstrong> jednoznacznie wskazuje, co zostaje skorygowane. Końcowy podmiot nie musi tu być najważniejszą nową informacją.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Taki szyk brzmi bardziej polemicznie niż „Dyrektor poparł propozycję pracowników”. Jest uzasadniony, gdy rozmówca rzeczywiście pomylił propozycje; bez tego kontekstu może sprawiać wrażenie sztucznego.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"akcentowane-zaimki-na-pocztku\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.1\u003C\u002Fspan>Akcentowane zaimki na początku\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Jeśli zaimek ma formę krótką i długą, do uwydatnienia przez akcent wybierz długą: \u003Cstrong>jego\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>jemu\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>mnie\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>tobie\u003C\u002Fstrong> zamiast nieakcentowanych \u003Cstrong>go\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>mu\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>mi\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ci\u003C\u002Fstrong>. Dotyczy to zwłaszcza zaimka rozpoczynającego zdanie i objętego kontrastem.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Bez uwydatnienia zaimka\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Z kontrastem na początku\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Widziałam go wczoraj.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Jego\u003C\u002Fstrong> widziałam, nie ją.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Dałam mu to.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Jemu\u003C\u002Fstrong> to dałam, nie jej.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>W starannej polszczyźnie nie zaczynaj takiego sprostowania od „Go widziałam” ani „Mu to dałam”. Formy \u003Cstrong>ją\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>jej\u003C\u002Fstrong> w tych przykładach mogą być akcentowane — nie mają tu osobnych wariantów długich. W zdaniu „Jemu to dałam” słowo \u003Cstrong>to\u003C\u002Fstrong> oznacza przekazywaną rzecz; nie jest środkiem uwydatnienia opisanym poniżej.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"uwydatnienie-konstrukcj-z-to\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.2\u003C\u002Fspan>Uwydatnienie konstrukcją z „to”\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Przed składnikiem, który chcesz wyróżnić, możesz umieścić \u003Cstrong>to\u003C\u002Fstrong>: „\u003Cstrong>To Anna\u003C\u002Fstrong> przygotowała raport, nie Piotr”. Konstrukcja ta wyraźnie wskazuje wykonawcę jako element objęty uwydatnieniem. Samo \u003Cstrong>to\u003C\u002Fstrong> nie wymaga dopowiedzenia z \u003Cstrong>nie\u003C\u002Fstrong>, ale takie dopowiedzenie precyzuje kontrast.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Porównaj:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Raport przygotowała Anna.\u003C\u002Fstrong> — Końcowy podmiot może być po prostu nową informacją w odpowiedzi na pytanie „Kto przygotował raport?”. Kontrast zależy od kontekstu i akcentu.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>To Anna przygotowała raport, nie Piotr.\u003C\u002Fstrong> — Konstrukcja z \u003Cstrong>to\u003C\u002Fstrong> wyróżnia Annę, a dopowiedzenie jednoznacznie koryguje informację o wykonawcy.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Można też uwydatnić inny składnik: „\u003Cstrong>To raport\u003C\u002Fstrong> Anna przygotowała, nie prezentację” lub „\u003Cstrong>To wczoraj\u003C\u002Fstrong> Anna przygotowała raport, nie dzisiaj”. Jest to środek uwydatniania odrębny od samego przestawiania wyrazów.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"skadnik-na-kocu-punkt-dojcia-wypowiedzi\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Składnik na końcu: punkt dojścia wypowiedzi\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Końcowa pozycja sprzyja uwydatnieniu składnika, zwłaszcza gdy pada na niego główny akcent zdaniowy. Można więc tak przebudować wypowiedź, aby odbiorca dotarł na końcu do najważniejszego rozróżnienia.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Co korygujemy?\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Wypowiedź z kontrastem na końcu\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Wykonawcę czynności\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Dokument podpisała \u003Cstrong>księgowa\u003C\u002Fstrong>, nie dyrektorka.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Odbiorcę dokumentu\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kopię przekazaliśmy \u003Cstrong>prawnikowi\u003C\u002Fstrong>, nie klientowi.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Termin\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Spotkanie przełożono \u003Cstrong>na piątek\u003C\u002Fstrong>, nie na czwartek.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>W pierwszym zdaniu dopełnienie stoi przed orzeczeniem, a podmiot za nim: to przestawienie względem „Księgowa podpisała dokument”, choć w odpowiednim kontekście może być neutralne. W drugim zdaniu dopełnienie \u003Cstrong>kopię\u003C\u002Fstrong> poprzedza orzeczenie, inaczej niż w „Przekazaliśmy kopię prawnikowi”; podmiot \u003Cstrong>my\u003C\u002Fstrong> pozostaje domyślny. Początkowe \u003Cstrong>kopię\u003C\u002Fstrong> może nawiązywać do znanego tematu, a końcowe \u003Cstrong>prawnikowi\u003C\u002Fstrong> zajmuje zwykłą pozycję po czasowniku. Trzecie zdanie ma zwykły szyk konstrukcji bezosobowej z formą na \u003Cstrong>-no\u003C\u002Fstrong>: \u003Cstrong>spotkanie\u003C\u002Fstrong> jest dopełnieniem, a określenie terminu stoi po orzeczeniu. Nie ma tu potrzeby zakładania inwersji.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Nie wszystkie te zdania wymagają przestawienia wyrazów: kontrast można wyrazić również w zwykłym szyku. Inwersja jest jednym ze środków uwydatniania, a nie warunkiem jego uzyskania.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Porównaj dwa sposoby sprostowania tej samej informacji:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>— Dokument podpisała dyrektorka?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— Dokument podpisała \u003Cstrong>księgowa\u003C\u002Fstrong>, nie dyrektorka.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— \u003Cstrong>Księgowa\u003C\u002Fstrong> podpisała dokument, nie dyrektorka.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Pierwsza odpowiedź prowadzi do korekty na końcu głównej części zdania. Druga podaje korektę od razu; w mowie wymaga mocnego zaakcentowania początkowego podmiotu.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"orzeczenie-na-kocu-nacisk-na-sam-czynno\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Orzeczenie na końcu: nacisk na samą czynność\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Przesunięcie orzeczenia na koniec może służyć potwierdzeniu lub zakwestionowaniu samej czynności. Efekt ten jest szczególnie czytelny w reakcji na wcześniejszą wypowiedź.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>— Marta chyba nie przeczytała umowy.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— Marta umowę \u003Cstrong>przeczytała\u003C\u002Fstrong>, ale jej nie podpisała.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Końcowe orzeczenie, wypowiedziane z naciskiem, przeciwstawia przeczytanie umowy sugerowanemu brakowi tej czynności. Dalsza część precyzuje, czego Marta nie zrobiła.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Podobny efekt można uzyskać bez przestawienia: „Marta \u003Cstrong>przeczytała\u003C\u002Fstrong> umowę, ale jej nie podpisała”. Szyk z orzeczeniem na końcu mocniej przygotowuje odbiorcę na potwierdzenie czynności i może brzmieć bardziej stanowczo.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>\u003Cstrong>Orzeczenie na końcu nie zawsze oznacza zaprzeczenie cudzej opinii.\u003C\u002Fstrong> Takie odczytanie wynika z połączenia szyku, akcentu i kontekstu. Nie przenoś mechanicznie każdego czasownika na koniec, aby zdanie brzmiało „mocniej”.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"akcent-zapis-i-rejestr\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Akcent, zapis i rejestr\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>W mowie główny akcent może padać także na składnik początkowy lub środkowy. Dlatego reguła „najważniejsze zawsze stoi na końcu” byłaby zbyt kategoryczna.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W piśmie akcentu nie słychać. Kontrast warto więc oprzeć na czytelnym kontekście albo doprecyzować słowami \u003Cstrong>właśnie\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>a nie\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>nie…, lecz…\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Sprostowanie:\u003C\u002Fstrong> To zadanie powierzono \u003Cstrong>właśnie Ewie\u003C\u002Fstrong>, a nie Adamowi.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Wyraźne przeciwstawienie:\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>Nie cenę, lecz termin dostawy\u003C\u002Fstrong> zakwestionował klient.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Neutralne przekazanie faktu:\u003C\u002Fstrong> Klient zakwestionował termin dostawy.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Drugi przykład jest bardziej retoryczny i staranny niż trzeci. Nadaje się do argumentacji, lecz nie musi być najlepszym wyborem w zwykłej wiadomości służbowej.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Pogrubienie w przykładach pokazuje omawiany składnik. W rzeczywistym tekście nie zastępuje ono kontekstu. Jeśli po usunięciu wyróżnienia nie wiadomo, co z czym kontrastuje, doprecyzuj wypowiedź.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Samo przesunięcie składnika \u003Cstrong>nie wymaga przecinka\u003C\u002Fstrong>: „Propozycję pracowników poparł dyrektor”. Przecinek w zdaniu „Nie cenę, lecz termin dostawy zakwestionował klient” wynika z konstrukcji przeciwstawnej z \u003Cstrong>lecz\u003C\u002Fstrong>, nie z inwersji.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"szyk-przydawki-opis-termin-i-stylizacja\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.1\u003C\u002Fspan>Szyk przydawki: opis, termin i stylizacja\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Przydawka przymiotna nazywająca zwykłą cechę często poprzedza rzeczownik: \u003Cstrong>biały dom\u003C\u002Fstrong>. Szyk \u003Cstrong>dom biały\u003C\u002Fstrong> może służyć kontrastowi, np. „Wybrali dom biały, nie żółty”, albo stylizacji literackiej. Nie każda przydawka po rzeczowniku jest jednak przestawieniem stylistycznym: w utrwalonych nazwach i terminach, takich jak \u003Cstrong>kodeks cywilny\u003C\u002Fstrong> czy \u003Cstrong>kwas siarkowy\u003C\u002Fstrong>, jest to pozycja zwykła. Przestawienie „cywilny kodeks” nie jest neutralnym wariantem nazwy terminu.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"inwersja-literacka-i-emfatyczna-z-to\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.2\u003C\u002Fspan>Inwersja literacka i emfatyczna z „to”\u003C\u002Fh3>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Wersja neutralna\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Wersja nacechowana\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Efekt i rejestr\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>To była wielka radość.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Wielka to była radość.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Uwydatnienie oceny; ton podniosły lub literacki.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>To dziwny człowiek.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Dziwny to człowiek.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Emfatyczna ocena; ton książkowy, niekiedy żartobliwa stylizacja w rozmowie.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>W tych konstrukcjach początkowy przymiotnik eksponuje ocenę. Różnią się one funkcją od „To Anna przygotowała raport”: tam wskazujemy wyróżnionego wykonawcę, tutaj podkreślamy cechę. W neutralnej wiadomości zwykle lepiej wybrać wersję z pierwszej kolumny; wersje nacechowane pasują do świadomej stylizacji, narracji lub emocjonalnego komentarza.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"jak-wiadomie-wybra-szyk\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Jak świadomie wybrać szyk?\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Nazwij kontrast.\u003C\u002Fstrong> Czy poprawiasz informację o wykonawcy, przedmiocie, terminie czy samej czynności?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Sprawdź kontekst.\u003C\u002Fstrong> Czy odbiorca wie, wobec jakiej informacji się wypowiadasz?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Wybierz miejsce uwydatnienia.\u003C\u002Fstrong> Początek może od razu wprowadzać korektę; koniec może stanowić punkt dojścia wypowiedzi.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Sprawdź akcent lub zapis.\u003C\u002Fstrong> W mowie zaakcentuj właściwy składnik, a w piśmie zadbaj o czytelne przeciwstawienie.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Oceń naturalność.\u003C\u002Fstrong> Jeśli zwykły szyk równie dobrze wyraża intencję, inwersja nie jest konieczna.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Najważniejsza zasada: \u003Cstrong>szyk, akcent i kontekst działają razem\u003C\u002Fstrong>. Inwersja jest skuteczna wtedy, gdy odbiorca bez trudu rozpoznaje, którą informację uwydatniasz i dlaczego.\u003C\u002Fp>\n",[1367,1371,1375,1379,1383,1387,1391,1395,1399,1403],{"id":1368,"text":1369,"depth":16,"number":1370},"inwersja-wzgldem-jakiego-szyku","Inwersja względem jakiego szyku?","1",{"id":1372,"text":1373,"depth":16,"number":1374},"skadnik-na-pocztku-temat-czy-sprostowanie","Składnik na początku: temat czy sprostowanie?","2",{"id":1376,"text":1377,"depth":21,"number":1378},"akcentowane-zaimki-na-pocztku","Akcentowane zaimki na początku","2.1",{"id":1380,"text":1381,"depth":21,"number":1382},"uwydatnienie-konstrukcj-z-to","Uwydatnienie konstrukcją z „to”","2.2",{"id":1384,"text":1385,"depth":16,"number":1386},"skadnik-na-kocu-punkt-dojcia-wypowiedzi","Składnik na końcu: punkt dojścia wypowiedzi","3",{"id":1388,"text":1389,"depth":16,"number":1390},"orzeczenie-na-kocu-nacisk-na-sam-czynno","Orzeczenie na końcu: nacisk na samą czynność","4",{"id":1392,"text":1393,"depth":16,"number":1394},"akcent-zapis-i-rejestr","Akcent, zapis i rejestr","5",{"id":1396,"text":1397,"depth":21,"number":1398},"szyk-przydawki-opis-termin-i-stylizacja","Szyk przydawki: opis, termin i stylizacja","5.1",{"id":1400,"text":1401,"depth":21,"number":1402},"inwersja-literacka-i-emfatyczna-z-to","Inwersja literacka i emfatyczna z „to”","5.2",{"id":1404,"text":1405,"depth":16,"number":1406},"jak-wiadomie-wybra-szyk","Jak świadomie wybrać szyk?","6"]