[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-krotkie-formy-przymiotnikow-pelen-gotow-i-wart":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-7fea-7e7d-922c-b1ebd1b9cf63":84,"exercise-list-path-pl-none":101},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":83},"01a0f20c-7fea-7e7d-922c-b1ebd1b9cf63","Krótkie formy przymiotników: pełen, gotów i wart","krotkie-formy-przymiotnikow-pelen-gotow-i-wart","Krótkie formy pełen, gotów i wart: ich składnia, odmiana, wymagane przypadki oraz różnice znaczeniowe i stylistyczne wobec form pełny, gotowy i warty.","Formy **pełen, gotów i wart** nie są swobodnymi zamiennikami form **pełny, gotowy i warty** w każdym zdaniu. Różnią się zakresem użycia, łączliwością i niekiedy odcieniem znaczeniowym. Ich świadomy wybór pozwala precyzyjniej wyrażać stan, gotowość oraz ocenę wartości.\n\n## 1. Co pozostało z krótkiej odmiany\n\nOkreślenie *krótkie formy przymiotników* odnosi się tu do pozostałości dawnej odmiany. Najwyraźniej widać je w mianowniku liczby pojedynczej rodzaju męskiego: **pełen, gotów, wart** nie mają końcówki **-y**.\n\nNie jest to jednak produktywny wzór: nie można dowolnie skracać innych przymiotników. Każda z tych trzech form ma własne właściwości składniowe.\n\n| Forma męska | Rodzaj żeński | Rodzaj nijaki | Liczba mnoga męskoosobowa | Liczba mnoga niemęskoosobowa |\n| --- | --- | --- | --- | --- |\n| pełen | pełna | pełne | pełni | pełne |\n| gotów | gotowa | gotowe | gotowi | gotowe |\n| wart | warta | warte | warci | warte |\n\n:::example\n- Piotr jest **pełen** nadziei, a jego siostry są **pełne** obaw.\n- Zespół jest **gotów** do pracy, a konsultanci są **gotowi** do rozmów.\n- Ten projekt jest **wart** uwagi. Obie propozycje są **warte** rozważenia.\n:::\n\n:::note\nFormy **pełna** i **gotowa** nie pozwalają rozpoznać opozycji widocznej w parach **pełen – pełny** i **gotów – gotowy**. Różnica postaci dotyczy tutaj rodzaju męskiego, nie całego zestawu form.\n:::\n\n## 2. Pełen: stan i zawartość\n\n**Pełen** łączy się z dopełniaczem: pełen **czego?** Może wskazywać zarówno rzeczywistą zawartość, jak i uczucia, cechy czy elementy składające się na pewną całość.\n\n- **pełen wody** — zawartość;\n- **pełen nadziei** — stan psychiczny;\n- **pełen sprzeczności** — charakterystyka wypowiedzi lub poglądu.\n\nW tych znaczeniach **pełen** i **pełny** często są wymienne: *Dzban jest pełen wody* oraz *Dzban jest pełny wody*. Przy opisie emocji i cech abstrakcyjnych forma **pełen** bywa szczególnie naturalna, ale nie należy z tego tworzyć bezwzględnej reguły.\n\nW przeciwieństwie do typowo orzecznikowego **gotów**, forma **pełen** może też być przydawką, czyli określeniem rzeczownika: **pełen obaw człowiek**, **list pełen pretensji**.\n\nNie zastępuje jednak formy **pełny** w znaczeniu „cały, kompletny, obejmujący wszystko”. Mówimy **pełny etat**, **pełny zakres usług**, **pełny tekst umowy**.\n\n:::example\n**Przedstawiono pełny raport.** — Raport przedstawiono w całości.\n\n**Przedstawiono raport pełen błędów.** — Raport zawierał wiele błędów.\n:::\n\n## 3. Gotów: przygotowanie i skłonność\n\n**Gotów** występuje przede wszystkim jako orzecznik: *Jestem gotów*, *Był gotów*, *Będzie gotów*. W przydawce przed rzeczownikiem wybieramy **gotowy**: **gotowy projekt**, nie *gotów projekt*.\n\n| Konstrukcja | Znaczenie | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| gotów do + dopełniacz | przygotowanie do działania | Jest **gotów do wyjazdu**. |\n| gotów na + biernik | gotowość wobec sytuacji lub konsekwencji | Jest **gotów na wszystko**. |\n| gotów + bezokolicznik | gotowość lub chęć działania | Jest **gotów pomóc**. |\n| gotów + bezokolicznik, w odpowiednim kontekście | możliwość lub skłonność do określonego zachowania | Nie żartuj tak, bo on **gotów się obrazić**. |\n\nW znaczeniu przygotowania formy **gotów** i **gotowy** często są wymienne. **Gotów** może brzmieć bardziej książkowo lub podkreślać osobiste zobowiązanie: *Jestem gotów ponieść odpowiedzialność*. Nie jest jednak formą zarezerwowaną dla stylu oficjalnego.\n\n:::warning\nW zdaniu **On gotów się obrazić** nie chodzi o świadome przygotowanie do obrażenia się. Sens to: „może się obrazić”. W tym użyciu czasownik **być** często się pomija.\n:::\n\n**Gotowy** ma ponadto znaczenie „ukończony”: *Obiad jest gotowy*, *Raport jest gotowy*. W neutralnym współczesnym opisie takiego rezultatu wybieraj właśnie tę formę.\n\n## 4. Wart: wartość i zasługiwanie na coś\n\n**Wart** ma dwie ważne konstrukcje. Przypadek dopełnienia zależy od znaczenia.\n\n| Znaczenie | Konstrukcja | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| wartość wyrażona kwotą | wart + biernik | Obraz jest **wart tysiąc złotych**. |\n| zasługiwanie na uwagę, wysiłek lub ocenę | wart + dopełniacz | Obraz jest **wart uwagi**. |\n\nW wyrażeniu **tysiąc złotych** cała grupa określająca kwotę zajmuje pozycję biernika. Wewnętrzna forma **złotych** nie oznacza, że przymiotnik wymaga tutaj dopełniacza.\n\nForma **warty** również jest poprawna: *Ten film jest warty obejrzenia*. Nie należy poprawiać jej automatycznie na **wart**. Obie formy mogą też określać rzeczownik w konstrukcji rozwiniętej: **film wart obejrzenia**, **film warty obejrzenia**.\n\n:::example\n**Ten zegarek jest wart dwa tysiące złotych.** — Podajemy jego wartość pieniężną.\n\n**Ten zegarek jest wart swojej ceny.** — Oceniamy, że warto tyle za niego zapłacić.\n\n**Ta sprawa nie jest warta zachodu.** — Uważamy, że nie zasługuje na wysiłek.\n:::\n\n## 5. Przypadek i funkcja w zdaniu\n\nPostaci **pełen, gotów, wart** nie pozostają niezmienne, kiedy konstrukcja wymaga innego przypadku. W takich pozycjach pojawiają się odpowiednie formy odmienne.\n\n| Mianownik | Inna pozycja składniowa |\n| --- | --- |\n| człowiek **pełen obaw** | Rozmawiam z człowiekiem **pełnym obaw**. |\n| pracownik jest **gotów do wyjazdu** | Szukamy pracownika **gotowego do wyjazdu**. |\n| przedmiot **wart uwagi** | Przyglądam się przedmiotowi **wartemu uwagi**. |\n\n:::warning\nPo **być** sam przymiotnik w funkcji orzecznika zwykle ma mianownik: **Jest pełen energii**, **Jest gotów**, **Jest wart uwagi**.\n\nJeśli orzecznik zawiera rzeczownik w narzędniku, przymiotnik uzgadnia się z tym rzeczownikiem: **Jest człowiekiem pełnym energii**. Nie: *Jest człowiekiem pełen energii*.\n:::\n\n## 6. Jak wybrać właściwą formę\n\n1. **Sprawdź znaczenie.** Zawartość i cechy sprzyjają formie **pełen**; kompletność wymaga **pełny**. Przygotowanie dopuszcza **gotów**, a ukończony rezultat neutralnie opisuje **gotowy**.\n2. **Sprawdź konstrukcję.** Mówimy **pełen czegoś**, **gotów do czegoś \u002F na coś \u002F coś zrobić**, **wart czegoś**, lecz przy wycenie **wart określoną kwotę**.\n3. **Sprawdź funkcję i przypadek.** **Pełen** oraz **wart** mogą określać rzeczownik; **gotów** jest przede wszystkim orzecznikiem. Po zmianie przypadku potrzebne są formy takie jak **pełnym, gotowego, wartemu**.\n4. **Nie poprawiaj mechanicznie.** **Pełny nadziei**, **gotowy pomóc** i **warty uwagi** mogą być poprawne. O wyborze decydują znaczenie, składnia i styl, a nie sama długość formy.","pl","C1",195,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a0f20c-7d44-7399-838e-4fbfc12b090a",false,0,2,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[21],{"id":22,"title":23,"vocabularyListWords":24,"isPublished":34},"01a0f20d-04c4-7506-a7db-55b8cea6761a","Pełen, gotów i wart",[25,37,46,55,64,74],{"id":26,"vocabularyWord":27,"displayOrder":36},"01a0f20d-04c4-755e-a7db-55b8cf0a93d3",{"id":28,"word":29,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":32,"partsOfSpeech":33,"audio":34,"audioUrl":35},"01a0f20c-cd4b-70a2-a233-47e02f99bdda","pełen",7,"A2","tts_7505a846a7cb4367_pl-PL.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_7505a846a7cb4367_pl-PL.mp3",1,{"id":38,"vocabularyWord":39,"displayOrder":17},"01a0f20d-04c4-7592-a7db-55b8cf3eb82e",{"id":40,"word":41,"frequency":42,"level":31,"language":9,"audioFilePath":43,"partsOfSpeech":44,"audio":34,"audioUrl":45},"01a0f20c-cd4b-7d0a-a233-47e02ffa2e75","pełny",8,"tts_6b2034aba3077b78_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_6b2034aba3077b78_pl-PL.mp3",{"id":47,"vocabularyWord":48,"displayOrder":54},"01a0f20d-04c4-75b6-a7db-55b8cfe0c0e4",{"id":49,"word":50,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":51,"partsOfSpeech":52,"audio":34,"audioUrl":53},"01a0f20c-cb7a-742c-9c32-3b9c6407d37e","gotów","tts_0e9abee8afb97116_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0e9abee8afb97116_pl-PL.mp3",3,{"id":56,"vocabularyWord":57,"displayOrder":63},"01a0f20d-04c4-75d6-a7db-55b8d02a17b9",{"id":58,"word":59,"frequency":42,"level":31,"language":9,"audioFilePath":60,"partsOfSpeech":61,"audio":34,"audioUrl":62},"01a0f20c-cb48-7134-a1df-424292703148","gotowy","tts_8c9272758e55df2e_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8c9272758e55df2e_pl-PL.mp3",4,{"id":65,"vocabularyWord":66,"displayOrder":73},"01a0f20d-04c4-75f6-a7db-55b8d0f746d0",{"id":67,"word":68,"frequency":69,"level":31,"language":9,"audioFilePath":70,"partsOfSpeech":71,"audio":34,"audioUrl":72},"01a0f20c-d14b-7bff-8931-fea3ff46f8f4","wart",6,"tts_dd7d666627becfdf_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_dd7d666627becfdf_pl-PL.mp3",5,{"id":75,"vocabularyWord":76,"displayOrder":69},"01a0f20d-04c4-7616-a7db-55b8d1d679c8",{"id":77,"word":78,"frequency":36,"level":79,"language":9,"audioFilePath":80,"partsOfSpeech":81,"audio":34,"audioUrl":82},"01a0f20c-d14d-778f-8ec3-154a1e165a14","warty","C2","tts_b3e981277a09c219_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b3e981277a09c219_pl-PL.mp3",[],[85,95],{"@id":86,"@type":87,"id":88,"grammarPage":89,"title":90,"instructions":91,"displayOrder":16,"type":92,"questionCount":93,"blankCount":93,"isCompleted":15,"ogImageUrl":94},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-985d-7ccf-892c-39b59ee5946d","GrammarExercise","01a0f20c-985d-7ccf-892c-39b59ee5946d","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-7fea-7e7d-922c-b1ebd1b9cf63","Pełen, gotów, wart: znaczenie i wybór formy","Uzupełnij zdania. Zwróć uwagę na znaczenie, konstrukcję oraz poprawne warianty form.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c0ea025b-0851-480f-a974-d7c9137d2d04_hero.webp?v=1790767306",{"@id":96,"@type":87,"id":97,"grammarPage":89,"title":98,"instructions":99,"displayOrder":36,"type":92,"questionCount":93,"blankCount":93,"isCompleted":15,"ogImageUrl":100},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9874-7642-964f-b5e1bf4d697f","01a0f20c-9874-7642-964f-b5e1bf4d697f","Przygotowania do wystawy: zgoda i przypadek","Wybierz formę zgodną z podmiotem, rzeczownikiem lub wymaganym przypadkiem. Uwzględnij konstrukcje z pełen, gotów i wart.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_10eaaaed-81b7-40a6-ade3-c719d302c0b0_hero.webp?v=1790767306",null]