[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-liczebniki-porzadkowe-w-przypadkach-zaleznych":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-8020-7626-8893-378cd5aa27f5":22,"exercise-list-path-pl-none":87},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a0f20c-8020-7626-8893-378cd5aa27f5","Liczebniki porządkowe w przypadkach zależnych","liczebniki-porzadkowe-w-przypadkach-zaleznych","Odmiana liczebników porządkowych przez przypadki: dobór końcówek do rodzaju i liczby rzeczownika oraz użycie po czasownikach i przyimkach w zdaniach.","Liczebnik porządkowy zmienia formę razem z rzeczownikiem: **pierwszy dzień**, **od pierwszego dnia**, **po pierwszym dniu**. Nauczysz się dobierać jego końcówkę do przypadku, rodzaju i liczby rzeczownika oraz używać go po czasownikach i przyimkach.\n\n## 1. Odmieniaj jak przymiotnik\n\nLiczebniki porządkowe, takie jak **pierwszy**, **drugi** i **trzeci**, odmieniają się jak przymiotniki. Liczebnik i określany przez niego rzeczownik mają ten sam przypadek, rodzaj i liczbę.\n\nPorównaj:\n\n- do **nowego mieszkania** → do **drugiego mieszkania**;\n- w **nowej klasie** → w **drugiej klasie**;\n- z **nowymi klasami** → z **drugimi klasami**.\n\n*Przypadki zależne* to przypadki poza mianownikiem. Ich wybór zależy tutaj przede wszystkim od czasownika lub przyimka, a nie od samego liczebnika.\n\n:::example\nTo jest **pierwszy rozdział**. — Mianownik: co?\n\nNie przeczytałam **pierwszego rozdziału**. — Dopełniacz: czego?\n\nRozmawiamy o **pierwszym rozdziale**. — Miejscownik: o czym?\n:::\n\n## 2. Formy w liczbie pojedynczej\n\nTabela pokazuje odmianę liczebnika **pierwszy**. W bierniku rodzaju męskiego forma zależy od tego, czy rzeczownik oznacza istotę żywą.\n\n| Przypadek | Rodzaj męski | Rodzaj żeński | Rodzaj nijaki |\n| --- | --- | --- | --- |\n| Dopełniacz: kogo? czego? | pierwszego | pierwszej | pierwszego |\n| Celownik: komu? czemu? | pierwszemu | pierwszej | pierwszemu |\n| Biernik: kogo? co? | pierwszego \u002F pierwszy | pierwszą | pierwsze |\n| Narzędnik: kim? czym? | pierwszym | pierwszą | pierwszym |\n| Miejscownik: o kim? o czym? | pierwszym | pierwszej | pierwszym |\n\nW bierniku rodzaju męskiego:\n\n- z rzeczownikiem żywotnym użyj formy **pierwszego**: widzę **pierwszego zawodnika**, fotografuję **pierwszego psa**;\n- z rzeczownikiem nieżywotnym użyj formy **pierwszy**: czytam **pierwszy rozdział**, oglądam **pierwszy film**.\n\n:::tip\nW rodzaju żeńskim zapamiętaj dwie formy: **pierwszej** w dopełniaczu, celowniku i miejscowniku oraz **pierwszą** w bierniku i narzędniku.\n:::\n\nWołacz liczebnika porządkowego ma formę taką jak mianownik, ale w codziennych wypowiedziach jest rzadki.\n\n## 3. Dobór przypadku w zdaniu\n\nNajpierw ustal, jakiego przypadku wymaga czasownik lub przyimek. Następnie dopasuj liczebnik do rzeczownika.\n\n| Konstrukcja | Przypadek | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| od czegoś | dopełniacz | Zacznij od **pierwszego zadania**. |\n| przyglądać się czemuś | celownik | Przyglądam się **drugiemu zdjęciu**. |\n| czytać coś | biernik | Czytam **trzecią stronę**. |\n| przed czymś | narzędnik | Spotkajmy się przed **drugim budynkiem**. |\n| mówić o czymś | miejscownik | Mówimy o **czwartym spotkaniu**. |\n\nNiektóre przyimki łączą się z różnymi przypadkami. Na przykład **na** z biernikiem może wskazywać cel ruchu, a z miejscownikiem — miejsce.\n\n:::example\nWchodzę **na drugie piętro**. — Dokąd? Biernik.\n\nMieszkam **na drugim piętrze**. — Gdzie? Miejscownik.\n\nWstawiam książkę **na pierwszą półkę**. — Dokąd? Biernik.\n\nKsiążka leży **na pierwszej półce**. — Gdzie? Miejscownik.\n:::\n\n### Daty i godziny\n\nGdy podajesz datę wydarzenia i odpowiadasz na pytanie **kiedy?**, użyj dopełniacza: **Spotykamy się pierwszego maja**. Dopełniacza wymaga też przyimek **do**: **Czekamy do dwudziestego trzeciego czerwca**. Nazwa miesiąca również ma formę dopełniacza: **maja**, **czerwca**.\n\nW dwuczłonowych liczebnikach porządkowych takich jak **dwudziesty pierwszy** odmieniają się oba człony: **dwudziestego pierwszego maja**, **do dwudziestego trzeciego czerwca**.\n\nPrzy podawaniu godzin po **o** i **po** użyj miejscownika rodzaju żeńskiego — tak jak przy rzeczowniku **godzina**, który zwykle pomijamy:\n\n- Spotykamy się **o trzeciej**. — O której godzinie?\n- Wrócę **po piątej**. — Po której godzinie?\n\n## 4. Drugi i trzeci: zwróć uwagę na zapis\n\nZasada odmiany pozostaje taka sama, ale formy liczebników **drugi** i **trzeci** wyglądają nieco inaczej niż formy liczebnika **pierwszy**.\n\n| Przypadek | Drugi | Trzeci |\n| --- | --- | --- |\n| Dopełniacz, rodzaj męski | drugiego zawodnika | trzeciego zawodnika |\n| Celownik, rodzaj nijaki | drugiemu zadaniu | trzeciemu zadaniu |\n| Narzędnik, rodzaj męski | drugim autobusem | trzecim autobusem |\n| Miejscownik, rodzaj żeński | na drugiej stronie | na trzeciej stronie |\n| Biernik, rodzaj żeński | drugą książkę | trzecią książkę |\n\n:::warning\nNie przenoś końcówek mechanicznie z formy **pierwszego**.\n\n✓ Nie ma **drugiego rozdziału**.\n\n✗ Nie ma drugego rozdziału.\n\n✓ Wracam **trzecim autobusem**.\n\n✗ Wracam trzecym autobusem.\n:::\n\n## 5. Formy w liczbie mnogiej\n\nW dopełniaczu, celowniku, narzędniku i miejscowniku końcówki liczebnika są jednakowe dla wszystkich rodzajów.\n\n| Przypadek | Forma | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| Mianownik | pierwsi \u002F pierwsze | **Pierwsi uczestnicy** już są. **Pierwsze uczestniczki** już są. |\n| Dopełniacz | pierwszych | Nie pamiętam **pierwszych spotkań**. |\n| Celownik | pierwszym | Przyglądam się **pierwszym zdjęciom**. |\n| Narzędnik | pierwszymi | Pracuję z **pierwszymi grupami**. |\n| Miejscownik | pierwszych | Rozmawiamy o **pierwszych dniach pracy**. |\n\nW mianowniku z rzeczownikami męskoosobowymi używamy form **pierwsi, drudzy, trzeci**, a z pozostałymi — **pierwsze, drugie, trzecie**. Porównaj: **drudzy zawodnicy** i **drugie zawodniczki**, **trzeci uczniowie** i **trzecie uczennice**. Zwróć uwagę na zmianę **g → dz**: **drugi → drudzy**.\n\nW bierniku rozróżniamy dwie formy:\n\n- **pierwszych** z rzeczownikami męskoosobowymi: witamy **pierwszych uczestników**;\n- **pierwsze** z pozostałymi rzeczownikami: witamy **pierwsze uczestniczki**, oglądamy **pierwsze zdjęcia**, widzimy **pierwsze psy**.\n\n:::note\nPorównaj: **pierwszym zdjęciom** to celownik liczby mnogiej, a **pierwszym zdjęciem** to narzędnik liczby pojedynczej. Sama forma liczebnika nie zawsze wystarcza do rozpoznania przypadku i liczby — sprawdź też rzeczownik i całe zdanie.\n:::\n\n## 6. Jak wybrać poprawną formę?\n\n1. Znajdź rzeczownik określany przez liczebnik.\n2. Ustal przypadek wymagany w zdaniu.\n3. Sprawdź rodzaj i liczbę rzeczownika.\n4. Dobierz formę liczebnika jak formę przymiotnika.\n\n:::example\nChcę powiedzieć, że rozmawiamy o spotkaniu numer trzy.\n\n**O czym?** → miejscownik.\n\n**Spotkanie** → rodzaj nijaki, liczba pojedyncza.\n\nRozmawiamy **o trzecim spotkaniu**.\n:::\n\nNajważniejsza zasada: **liczebnik porządkowy dopasowuje się do rzeczownika**. Zapamiętuj całe połączenia: **do pierwszej klasy**, **drugiemu uczniowi**, **z trzecimi klasami**.","pl","B1",116,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a0f20c-7d0b-76a6-aa49-e4a6e36cf971",false,0,8,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[],[],[23,34,41,50,57,65,72,80],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":32,"isCompleted":15,"ogImageUrl":33},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9ad9-73be-9019-5c1591ad281d","GrammarExercise","01a0f20c-9ad9-73be-9019-5c1591ad281d","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-8020-7626-8893-378cd5aa27f5","Pierwszy dzień w nowym miejscu","Wybierz formy liczebników pasujące do rzeczowników i konstrukcji zdań.","word_select",15,18,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c175a6be-8093-4207-aeee-315db31a6391_hero.webp?v=1790767307",{"@id":35,"@type":25,"id":36,"grammarPage":27,"title":37,"instructions":38,"displayOrder":39,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":32,"isCompleted":15,"ogImageUrl":40},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9af7-7669-8127-8c21023cd04a","01a0f20c-9af7-7669-8127-8c21023cd04a","Terminy i grupy na kursie","Uzupełnij zdania. Zwróć uwagę na daty, godziny, pisownię oraz formy liczby mnogiej.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_618581df-8636-4c6e-9deb-c84f8fe4c98b_hero.webp?v=1790767307",{"@id":42,"@type":25,"id":43,"grammarPage":27,"title":44,"instructions":45,"displayOrder":46,"type":47,"questionCount":48,"blankCount":48,"isCompleted":15,"ogImageUrl":49},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9b12-714e-b4ab-21fcb6cd592e","01a0f20c-9b12-714e-b4ab-21fcb6cd592e","Podróż krok po kroku","Ułóż zdania z kafelków. W każdym zadaniu jest jeden zbędny kafelek. Zwróć uwagę na przypadek liczebnika i rzeczownika.",2,"sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_26efd5ab-290c-40dd-9e50-54d2e010887e_hero.webp?v=1790767307",{"@id":51,"@type":25,"id":52,"grammarPage":27,"title":53,"instructions":54,"displayOrder":55,"type":47,"questionCount":48,"blankCount":48,"isCompleted":15,"ogImageUrl":56},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9b1f-77cb-84cb-68ee4526aee3","01a0f20c-9b1f-77cb-84cb-68ee4526aee3","Organizujemy zawody","Ułóż zdania z kafelków. W każdym zadaniu jest jeden zbędny kafelek. Dopasuj liczebniki do konstrukcji zdań o zawodach.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_cf140a9f-0fc1-4b5e-8905-2f074b115cfb_hero.webp?v=1790767307",{"@id":58,"@type":25,"id":59,"grammarPage":27,"title":60,"instructions":61,"displayOrder":62,"type":63,"questionCount":17,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":64},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9b2d-73c2-8f5b-c87cd3fdabe6","01a0f20c-9b2d-73c2-8f5b-c87cd3fdabe6","W bibliotece i wydawnictwie — znajdź błąd","Wskaż jeden błędny wyraz w każdym zdaniu i wybierz jego poprawną formę.",4,"find_and_fix","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a67d9cf6-3936-4ec6-b995-1d0de96093d2_hero.webp?v=1790767307",{"@id":66,"@type":25,"id":67,"grammarPage":27,"title":68,"instructions":69,"displayOrder":70,"type":63,"questionCount":17,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":71},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9b34-7d65-9f72-59e98d0611e1","01a0f20c-9b34-7d65-9f72-59e98d0611e1","Przygotowania do festiwalu — znajdź błąd","Znajdź błędny wyraz i wybierz poprawkę. Sprawdź przypadek i liczbę oraz odmianę dat.",5,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0d13da01-712a-4ca0-9cbe-13cf1809bbef_hero.webp?v=1790767307",{"@id":73,"@type":25,"id":74,"grammarPage":27,"title":75,"instructions":76,"displayOrder":77,"type":78,"questionCount":62,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":79},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9b3c-7804-9ced-3a20486095c0","01a0f20c-9b3c-7804-9ced-3a20486095c0","Liczebniki w domu — rozpoznaj przypadek","Dotknij kafelka, a następnie odpowiedniej kolumny. Uwzględnij całe wyrażenie lub zdanie.",6,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a7b43b86-0153-4504-9574-31ebc9a3489b_hero.webp?v=1790767307",{"@id":81,"@type":25,"id":82,"grammarPage":27,"title":83,"instructions":84,"displayOrder":85,"type":78,"questionCount":62,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":86},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9b43-7550-b880-a40d8d630b79","01a0f20c-9b43-7550-b880-a40d8d630b79","Pracownia fotograficzna — liczba i przypadek","Dotknij kafelka, a potem kolumny. Rozpoznaj wskazaną cechę liczebnika na podstawie całego tekstu kafelka.",7,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_657bfe05-905b-454a-acdb-3897c4b4a9e9_hero.webp?v=1790767307",null]