[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-pl":3,"grammar-pages-pl":4,"grammar-page-pl-modalnosc-epistemiczna-stopien-pewnosci-sadu":1312,"grammar-lesson-path-pl-modalnosc-epistemiczna-stopien-pewnosci-sadu-pewnosc-i-zakres-twierdzenia-c1":1603,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-8062-7f28-a564-7667211825e6":1632,"grammar-quick-check-01a0f20c-8062-7f28-a564-7667211825e6":1643,"grammar-lesson-body-01a0f20c-8062-7f28-a564-7667211825e6-9431bqkk4b":1665},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,207,212,217,222,227,232,237,242,247,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,418,423,428,433,438,443,448,453,458,463,468,473,478,483,488,493,498,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,619,624,629,634,639,644,649,654,659,664,669,674,679,684,689,694,699,704,709,714,719,724,729,734,739,745,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,800,805,810,815,820,825,830,835,840,845,850,855,860,865,870,875,880,885,890,895,900,905,910,915,920,925,930,935,940,945,950,955,960,965,970,976,981,986,991,996,1001,1006,1011,1016,1021,1026,1031,1036,1041,1046,1051,1056,1061,1066,1071,1076,1081,1086,1091,1096,1101,1106,1111,1116,1121,1126,1131,1136,1141,1146,1151,1156,1161,1166,1171,1176,1181,1186,1192,1197,1202,1207,1212,1217,1222,1227,1232,1237,1242,1247,1252,1257,1262,1267,1272,1277,1282,1287,1292,1297,1302,1307],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a0f20c-7dfa-7479-9fd7-a7767b16533c","Alfabet polski i znaki diakrytyczne","alfabet-polski-i-znaki-diakrytyczne","pl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a0f20c-8277-7b00-9499-8be5277f2c22","Samogłoski i oraz y","samogloski-i-oraz-y",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a0f20c-82a4-76db-acdb-42fc42fd3e1f","Spółgłoski sz, cz, ż, dż oraz ś, ć, ź, dź","spolgloski-sz-cz-z-dz-oraz-s-c-z-dz",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a0f20c-8053-7e56-9d8b-33d2cfb8763e","Miękkość spółgłosek: kreska i litera i","miekkosc-spolglosek-kreska-i-litera-i",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a0f20c-827d-7881-9b77-920849fb8f93","Samogłoski nosowe ą i ę","samogloski-nosowe-a-i-e",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a0f20c-7de9-790d-a5b4-078501254d04","Akcent wyrazowy i intonacja prostych zdań","akcent-wyrazowy-i-intonacja-prostych-zdan",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a0f20c-835d-721c-8091-3a601f72a627","Zaimki osobowe w mianowniku","zaimki-osobowe-w-mianowniku",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a0f20c-7ee4-7f8a-a75b-b181294cbb7f","Czasownik być w czasie teraźniejszym","czasownik-byc-w-czasie-terazniejszym",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a0f20c-823c-7f22-886d-e059e74e2ca6","Rodzaj rzeczownika w liczbie pojedynczej","rodzaj-rzeczownika-w-liczbie-pojedynczej",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a0f20c-83a8-7cc3-8d18-00ecb88f6bc0","Zdania z to: nazywanie osób i rzeczy","zdania-z-to-nazywanie-osob-i-rzeczy",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a0f20c-81e9-7443-87a5-ded47fcfc18a","Przymiotnik w mianowniku liczby pojedynczej","przymiotnik-w-mianowniku-liczby-pojedynczej",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a0f20c-8362-76e5-bd6a-8a2568e8dcdc","Zaimki wskazujące ten, ta, to","zaimki-wskazujace-ten-ta-to",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a0f20c-8219-7ba8-9fa5-010d522674bf","Pytania z czy i krótkie odpowiedzi","pytania-z-czy-i-krotkie-odpowiedzi",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a0f20c-820a-783f-97da-902598114007","Pytania kto, co, jaki i który","pytania-kto-co-jaki-i-ktory",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a0f20c-7eca-73fe-a901-d9d5dbd3dddc","Czas teraźniejszy: czasowniki na -am, -asz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-am-asz",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a0f20c-7ed4-7a99-aa7c-01395ff0f712","Czas teraźniejszy: czasowniki na -ę, -isz i -ysz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-e-isz-i-ysz",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a0f20c-7ecf-7057-a5b0-a89f94217999","Czas teraźniejszy: czasowniki na -ę, -esz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-e-esz",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a0f20c-7f08-783a-8000-ac1b6606c754","Czasowniki jeść, wiedzieć i rozumieć","czasowniki-jesc-wiedziec-i-rozumiec",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a0f20c-7eeb-7942-bfb9-35aea78bd981","Czasownik mieć i wyrażanie posiadania","czasownik-miec-i-wyrazanie-posiadania",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a0f20c-8177-75d2-99ac-328b724bfecc","Przeczenie nie z czasownikiem","przeczenie-nie-z-czasownikiem",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a0f20c-8341-76f4-a2a5-48f465c987a1","Zaimki dzierżawcze mój, twój, jego i jej","zaimki-dzierzawcze-moj-twoj-jego-i-jej",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a0f20c-811d-78f6-ac1e-8e5b544468ad","Pan i pani w uprzejmych pytaniach","pan-i-pani-w-uprzejmych-pytaniach",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a0f20c-81f3-7eda-98a4-5885f50d0459","Przypadki: rola końcówki w zdaniu","przypadki-rola-koncowki-w-zdaniu",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a0f20c-807a-7878-a812-fe52b7ee6e31","Narzędnik liczby pojedynczej: kim jestem","narzednik-liczby-pojedynczej-kim-jestem",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a0f20c-7e74-75a2-92d4-d798b7e5b254","Biernik liczby pojedynczej: co mam i co lubię","biernik-liczby-pojedynczej-co-mam-i-co-lubie",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a0f20c-81df-7e26-ad72-408e2a16c6a4","Przymiotnik w bierniku i narzędniku liczby pojedynczej","przymiotnik-w-bierniku-i-narzedniku-liczby-pojedynczej",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a0f20c-800c-73ab-a40e-acfff23158d1","Liczba mnoga rzeczy i zwierząt: podstawowe końcówki","liczba-mnoga-rzeczy-i-zwierzat-podstawowe-koncowki",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a0f20c-81e4-7ae8-9f18-37249679cead","Przymiotnik w liczbie mnogiej niemęskoosobowej","przymiotnik-w-liczbie-mnogiej-niemeskoosobowej",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a0f20c-8016-7cd4-a528-13ef93c037ef","Liczebniki od zera do stu","liczebniki-od-zera-do-stu",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a0f20c-7fbd-7774-8214-9ab157b58ba9","Jeden, dwa, trzy, cztery i pięć z rzeczownikiem","jeden-dwa-trzy-cztery-i-piec-z-rzeczownikiem",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a0f20c-7f53-724e-9483-3df67da90cef","Dopełniacz liczby pojedynczej po nie ma i nie mam","dopelniacz-liczby-pojedynczej-po-nie-ma-i-nie-mam",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a0f20c-81ca-747e-9dd9-8d21649f0809","Przyimki z i do: skąd i dokąd","przyimki-z-i-do-skad-i-dokad",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a0f20c-804e-7eff-ad65-88bc6560685a","Miejscownik liczby pojedynczej: gdzie mieszkam","miejscownik-liczby-pojedynczej-gdzie-mieszkam",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a0f20c-81c3-7f96-9458-9c32d4009937","Przyimki w, na i u przy określaniu miejsca","przyimki-w-na-i-u-przy-okreslaniu-miejsca",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a0f20c-819e-7598-97a9-40d5c03cd2a4","Przyimek z z narzędnikiem: z kim","przyimek-z-z-narzednikiem-z-kim",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a0f20c-8205-7113-b16b-c5902753e308","Przysłówki miejsca tutaj, tam, blisko i daleko","przyslowki-miejsca-tutaj-tam-blisko-i-daleko",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a0f20c-81ff-732b-a3fa-7d802e69e668","Przysłówki często, czasami, zawsze i nigdy","przyslowki-czesto-czasami-zawsze-i-nigdy",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a0f20c-7f17-7244-af8b-f8f9734635e7","Czasowniki z się w codziennych czynnościach","czasowniki-z-sie-w-codziennych-czynnosciach",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a0f20c-7e95-7d59-bd5f-deeba6f24ab7","Chcę, mogę i muszę z bezokolicznikiem","chce-moge-i-musze-z-bezokolicznikiem",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":10,"displayOrder":206},"01a0f20c-7fb7-7796-9cd1-c013dbd763fd","Iść i jechać: sposób przemieszczania się","isc-i-jechac-sposob-przemieszczania-sie",40,{"id":208,"title":209,"slug":210,"language":9,"level":10,"displayOrder":211},"01a0f20c-801c-709b-af57-e0df6b95e539","Liczebniki porządkowe: pierwsze zastosowania","liczebniki-porzadkowe-pierwsze-zastosowania",41,{"id":213,"title":214,"slug":215,"language":9,"level":10,"displayOrder":216},"01a0f20c-7f7e-78f4-a0f1-1a7e649f7f8e","Godziny i podstawowe określenia czasu","godziny-i-podstawowe-okreslenia-czasu",42,{"id":218,"title":219,"slug":220,"language":9,"level":10,"displayOrder":221},"01a0f20c-7f31-7a83-93c9-c59800b96f1e","Dni tygodnia i pory dnia z przyimkami","dni-tygodnia-i-pory-dnia-z-przyimkami",43,{"id":223,"title":224,"slug":225,"language":9,"level":10,"displayOrder":226},"01a0f20c-813b-766d-ae7e-0bbb0098f6f7","Podmiot i czasownik: prosty szyk zdania","podmiot-i-czasownik-prosty-szyk-zdania",44,{"id":228,"title":229,"slug":230,"language":9,"level":10,"displayOrder":231},"01a0f20c-8002-7140-a979-8bb0341f460b","Łączenie zdań: i, a, ale, lub, bo","laczenie-zdan-i-a-ale-lub-bo",45,{"id":233,"title":234,"slug":235,"language":9,"level":10,"displayOrder":236},"01a0f20c-7ea0-711e-a0fa-f49cf0c63a5c","Czas przeszły czasownika być","czas-przeszly-czasownika-byc",46,{"id":238,"title":239,"slug":240,"language":9,"level":10,"displayOrder":241},"01a0f20c-7eb4-771f-8723-6a381a02708d","Czas przeszły: regularne formy liczby pojedynczej","czas-przeszly-regularne-formy-liczby-pojedynczej",47,{"id":243,"title":244,"slug":245,"language":9,"level":10,"displayOrder":246},"01a0f20c-7e4f-70da-bb5c-eb09795d4df4","Będę z bezokolicznikiem: pierwsze plany","bede-z-bezokolicznikiem-pierwsze-plany",48,{"id":248,"title":249,"slug":250,"language":9,"level":251,"displayOrder":252},"01a0f20c-82f5-7e22-b85e-968349ff2758","Ubezdźwięcznienie na końcu wyrazu i upodobnienia","ubezdzwiecznienie-na-koncu-wyrazu-i-upodobnienia","A2",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":251,"displayOrder":257},"01a0f20c-8135-7756-9eeb-365c9d0486c3","Pisownia ó i u, rz i ż oraz ch i h","pisownia-o-i-u-rz-i-z-oraz-ch-i-h",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":251,"displayOrder":262},"01a0f20c-7f4d-7b9f-87a6-df4d4abbc6d6","Dopełniacz liczby pojedynczej: końcówki -a i -u","dopelniacz-liczby-pojedynczej-koncowki-a-i-u",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":251,"displayOrder":267},"01a0f20c-7f42-7373-98ce-7d837f7e0985","Dopełniacz liczby mnogiej: podstawowe wzory","dopelniacz-liczby-mnogiej-podstawowe-wzory",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":251,"displayOrder":272},"01a0f20c-7e6e-747c-bc97-98dd7f94c0a4","Biernik liczby mnogiej niemęskoosobowej","biernik-liczby-mnogiej-niemeskoosobowej",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":251,"displayOrder":277},"01a0f20c-8076-71af-9a3f-db76b8ed2d15","Narzędnik liczby mnogiej","narzednik-liczby-mnogiej",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":251,"displayOrder":282},"01a0f20c-8049-7d83-9488-c6570de89200","Miejscownik liczby mnogiej","miejscownik-liczby-mnogiej",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":251,"displayOrder":287},"01a0f20c-8044-7224-9176-e98e44759f66","Miejscownik i wymiany spółgłosek w liczbie pojedynczej","miejscownik-i-wymiany-spolglosek-w-liczbie-pojedynczej",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":251,"displayOrder":292},"01a0f20c-7e90-78a3-8100-995c2363705a","Celownik w codziennych zwrotach: mi, ci, panu, pani","celownik-w-codziennych-zwrotach-mi-ci-panu-pani",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":251,"displayOrder":297},"01a0f20c-8033-727f-8e36-7faf9f2c002b","Mianownik liczby mnogiej nazw osób: podstawowe formy","mianownik-liczby-mnogiej-nazw-osob-podstawowe-formy",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":251,"displayOrder":302},"01a0f20c-8102-755f-9387-f5d88de6f06c","Odmiana rzeczowników dzień, tydzień, człowiek i dziecko","odmiana-rzeczownikow-dzien-tydzien-czlowiek-i-dziecko",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":251,"displayOrder":307},"01a0f20c-825c-7188-899d-beeebdb9cadb","Rzeczowniki na -um w liczbie pojedynczej i mnogiej","rzeczowniki-na-um-w-liczbie-pojedynczej-i-mnogiej",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":251,"displayOrder":312},"01a0f20c-8357-794b-9eaf-5b91292a845c","Zaimki osobowe w bierniku i dopełniaczu","zaimki-osobowe-w-bierniku-i-dopelniaczu",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":251,"displayOrder":317},"01a0f20c-8351-77b8-836c-d33f70c5329f","Zaimki osobowe po przyimkach","zaimki-osobowe-po-przyimkach",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":251,"displayOrder":322},"01a0f20c-8346-7085-846c-26a1e5f7f8d0","Zaimki nasz, wasz i ich","zaimki-nasz-wasz-i-ich",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":251,"displayOrder":327},"01a0f20c-82c1-73d0-9ce3-8a8fa81f579b","Swój i mój: wskazywanie właściciela","swoj-i-moj-wskazywanie-wlasciciela",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":251,"displayOrder":332},"01a0f20c-7ffc-79cb-b015-79d2dc742713","Ktoś, coś, nikt i nic","ktos-cos-nikt-i-nic",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":251,"displayOrder":337},"01a0f20c-80d2-7d0e-b8b6-20f75093e034","Nikt, nic i nigdy z przeczeniem","nikt-nic-i-nigdy-z-przeczeniem",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":251,"displayOrder":342},"01a0f20c-7f58-7c49-90e6-92079246c108","Dopełniacz po zaprzeczonym czasowniku","dopelniacz-po-zaprzeczonym-czasowniku",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":251,"displayOrder":347},"01a0f20c-820f-796a-92a9-ab96531e3373","Pytania o przypadki: kogo, komu, kim i czym","pytania-o-przypadki-kogo-komu-kim-i-czym",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":251,"displayOrder":352},"01a0f20c-7e60-7c57-82b4-d080ccd775c1","Biernik i dopełniacz po czasownikach: szukam i znajduję","biernik-i-dopelniacz-po-czasownikach-szukam-i-znajduje",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":251,"displayOrder":357},"01a0f20c-82aa-79f9-b0f9-ec967d445dca","Stopień wyższy i najwyższy przymiotnika","stopien-wyzszy-i-najwyzszy-przymiotnika",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":251,"displayOrder":362},"01a0f20c-80be-7661-87d7-d9298061b10b","Nieregularne porównania: lepszy, gorszy, większy i mniejszy","nieregularne-porownania-lepszy-gorszy-wiekszy-i-mniejszy",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":251,"displayOrder":367},"01a0f20c-81da-7dfb-a838-14c01ea72bad","Przymiotnik a przysłówek: dobry i dobrze","przymiotnik-a-przyslowek-dobry-i-dobrze",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":251,"displayOrder":372},"01a0f20c-82b0-7dd3-a790-b1e285f38924","Stopniowanie przysłówków","stopniowanie-przyslowkow",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":251,"displayOrder":377},"01a0f20c-7f5e-7b8d-ad26-ec64812ce769","Dużo, mało, kilka i trochę z dopełniaczem","duzo-malo-kilka-i-troche-z-dopelniaczem",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":251,"displayOrder":382},"01a0f20c-8024-7dc9-99af-8e7b58814450","Liczebniki powyżej stu i ceny","liczebniki-powyzej-stu-i-ceny",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":251,"displayOrder":387},"01a0f20c-7f1c-7901-b77f-429496616d4c","Daty, miesiące i lata","daty-miesiace-i-lata",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":251,"displayOrder":392},"01a0f20c-8301-73e0-a53b-97aa5d5fa902","W i na z biernikiem lub miejscownikiem","w-i-na-z-biernikiem-lub-miejscownikiem",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":251,"displayOrder":397},"01a0f20c-81b1-79b6-b3bf-88d294af7106","Przyimki nad, pod, przed, za i między z narzędnikiem","przyimki-nad-pod-przed-za-i-miedzy-z-narzednikiem",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":251,"displayOrder":402},"01a0f20c-81b7-78c2-a25d-fe54c6aa5a11","Przyimki obok, koło, naprzeciwko i bez","przyimki-obok-kolo-naprzeciwko-i-bez",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":251,"displayOrder":407},"01a0f20c-8117-7f9a-a88b-ba69db235e18","Określenia czasu: od, do, przez i za","okreslenia-czasu-od-do-przez-i-za",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":251,"displayOrder":412},"01a0f20c-7eaf-7727-9390-b1dc7fecafad","Czas przeszły: liczba mnoga i rodzaj","czas-przeszly-liczba-mnoga-i-rodzaj",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":251,"displayOrder":417},"01a0f20c-7ea5-753f-bf0a-7d3427d029ef","Czas przeszły czasowników iść, jeść i mieć","czas-przeszly-czasownikow-isc-jesc-i-miec",82,{"id":419,"title":420,"slug":421,"language":9,"level":251,"displayOrder":422},"01a0f20c-7ec4-7dfa-9596-e9ebcd6f8f06","Czas przyszły złożony: będę czytać i będę czytał","czas-przyszly-zlozony-bede-czytac-i-bede-czytal",83,{"id":424,"title":425,"slug":426,"language":9,"level":251,"displayOrder":427},"01a0f20c-7e21-7b65-a30d-d47644fdc0b2","Aspekt dokonany i niedokonany: czynność i rezultat","aspekt-dokonany-i-niedokonany-czynnosc-i-rezultat",84,{"id":429,"title":430,"slug":431,"language":9,"level":251,"displayOrder":432},"01a0f20c-7eb9-7b3a-8636-081dcd230e39","Czas przyszły prosty czasowników dokonanych","czas-przyszly-prosty-czasownikow-dokonanych",85,{"id":434,"title":435,"slug":436,"language":9,"level":251,"displayOrder":437},"01a0f20c-7e3b-7ab2-b43f-f6a7ad839cd9","Aspekt w opisie wczorajszego dnia","aspekt-w-opisie-wczorajszego-dnia",86,{"id":439,"title":440,"slug":441,"language":9,"level":251,"displayOrder":442},"01a0f20c-7faf-7cdd-b01c-8f5befe23530","Iść i chodzić oraz jechać i jeździć","isc-i-chodzic-oraz-jechac-i-jezdzic",87,{"id":444,"title":445,"slug":446,"language":9,"level":251,"displayOrder":447},"01a0f20c-81d5-7b7b-8367-21008702be65","Przyjść, wyjść, przyjechać i wyjechać","przyjsc-wyjsc-przyjechac-i-wyjechac",88,{"id":449,"title":450,"slug":451,"language":9,"level":251,"displayOrder":452},"01a0f20c-82e1-7ba3-9aa0-939cd40aca4f","Trzeba, można i nie wolno","trzeba-mozna-i-nie-wolno",89,{"id":454,"title":455,"slug":456,"language":9,"level":251,"displayOrder":457},"01a0f20c-814d-76f2-b92a-2da9b9ad77ed","Powinienem i powinnam: proste rady","powinienem-i-powinnam-proste-rady",90,{"id":459,"title":460,"slug":461,"language":9,"level":251,"displayOrder":462},"01a0f20c-8169-7cb3-b743-1820a61d345b","Proste polecenia i prośby w trybie rozkazującym","proste-polecenia-i-prosby-w-trybie-rozkazujacym",91,{"id":464,"title":465,"slug":466,"language":9,"level":251,"displayOrder":467},"01a0f20c-7e9b-7320-8198-3ec177d05d04","Chciałbym i chciałabym w uprzejmych prośbach","chcialbym-i-chcialabym-w-uprzejmych-prosbach",92,{"id":469,"title":470,"slug":471,"language":9,"level":251,"displayOrder":472},"01a0f20c-83af-7374-b9e8-2019a3c25b48","Zdania z że po czasownikach mówienia i myślenia","zdania-z-ze-po-czasownikach-mowienia-i-myslenia",93,{"id":474,"title":475,"slug":476,"language":9,"level":251,"displayOrder":477},"01a0f20c-83a3-70dd-86b1-ffe3e4b235ad","Zdania z kiedy i gdy o kolejności zdarzeń","zdania-z-kiedy-i-gdy-o-kolejnosci-zdarzen",94,{"id":479,"title":480,"slug":481,"language":9,"level":251,"displayOrder":482},"01a0f20c-7fc3-773a-a47c-124d6ddeb07f","Jeśli z czasem teraźniejszym i przyszłym","jesli-z-czasem-terazniejszym-i-przyszlym",95,{"id":484,"title":485,"slug":486,"language":9,"level":251,"displayOrder":487},"01a0f20c-8397-7546-96aa-75f0ea6bd229","Zdania względne z który w mianowniku","zdania-wzgledne-z-ktory-w-mianowniku",96,{"id":489,"title":490,"slug":491,"language":9,"level":251,"displayOrder":492},"01a0f20c-808d-7cec-8d79-a160d09db489","Nazwy mieszkańców i przymiotniki od nazw krajów","nazwy-mieszkancow-i-przymiotniki-od-nazw-krajow",97,{"id":494,"title":495,"slug":496,"language":9,"level":251,"displayOrder":497},"01a0f20c-8147-7698-9621-b339f00b2b72","Pomijanie zaimka osobowego przy czasowniku","pomijanie-zaimka-osobowego-przy-czasowniku",98,{"id":499,"title":500,"slug":501,"language":9,"level":502,"displayOrder":503},"01a0f20c-8237-7d9a-8a6e-4d9644a6a51c","Rodzaj męskoosobowy w liczbie mnogiej","rodzaj-meskoosobowy-w-liczbie-mnogiej","B1",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":502,"displayOrder":508},"01a0f20c-81ed-7cf6-8e7f-faed021a053f","Przymiotniki męskoosobowe i wymiany spółgłosek","przymiotniki-meskoosobowe-i-wymiany-spolglosek",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":502,"displayOrder":513},"01a0f20c-7e67-71eb-90b3-1ec7a072459c","Biernik liczby mnogiej nazw mężczyzn","biernik-liczby-mnogiej-nazw-mezczyzn",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":502,"displayOrder":518},"01a0f20c-7e88-7d63-a8ac-83480d96bdd7","Celownik rzeczowników i przymiotników w obu liczbach","celownik-rzeczownikow-i-przymiotnikow-w-obu-liczbach",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":502,"displayOrder":523},"01a0f20c-831e-775f-ad6b-1293e064fe02","Wołacz w zwrotach do rozmówcy","wolacz-w-zwrotach-do-rozmowcy",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":502,"displayOrder":528},"01a0f20c-80fc-7e94-9dc9-738d6c200442","Odmiana przymiotników i zaimków dzierżawczych przez przypadki","odmiana-przymiotnikow-i-zaimkow-dzierzawczych-przez-przypadki",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":502,"displayOrder":533},"01a0f20c-8107-7601-a3bb-a876f053e0ff","Odmiana rzeczowników przyjaciel, brat i imię","odmiana-rzeczownikow-przyjaciel-brat-i-imie",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":502,"displayOrder":538},"01a0f20c-826b-72f8-a305-f4e7b7eb80be","Rzeczowniki występujące tylko w liczbie mnogiej","rzeczowniki-wystepujace-tylko-w-liczbie-mnogiej",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":502,"displayOrder":543},"01a0f20c-8228-7b7c-a45b-908f680a9d04","Rekcja czasowników: pomagać, interesować się i czekać","rekcja-czasownikow-pomagac-interesowac-sie-i-czekac",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":502,"displayOrder":548},"01a0f20c-822d-7c30-b006-6ecfe43f8a85","Rekcja przymiotników: podobny do, zadowolony z i pełny","rekcja-przymiotnikow-podobny-do-zadowolony-z-i-pelny",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":502,"displayOrder":553},"01a0f20c-7ff0-7f58-b49d-90e7455d56b3","Krótkie i długie formy zaimków: mi i mnie, ci i tobie","krotkie-i-dlugie-formy-zaimkow-mi-i-mnie-ci-i-tobie",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":502,"displayOrder":558},"01a0f20c-833d-71bd-89a6-83753dfbce69","Zaimek zwrotny siebie, sobie i sobą","zaimek-zwrotny-siebie-sobie-i-soba",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":502,"displayOrder":563},"01a0f20c-7fd1-742e-a867-47695d57f964","Każdy, wszyscy, wszystko i cały","kazdy-wszyscy-wszystko-i-caly",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":502,"displayOrder":568},"01a0f20c-82d0-7574-b2d7-48b80a0af055","Ten sam i taki sam","ten-sam-i-taki-sam",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":502,"displayOrder":573},"01a0f20c-80ec-7997-ad2d-a3cc9699cb80","Odmiana liczebników jeden, dwa, trzy i cztery","odmiana-liczebnikow-jeden-dwa-trzy-i-cztery",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":502,"displayOrder":578},"01a0f20c-8011-7637-b5a1-0c01ebb5850b","Liczebniki od pięciu wzwyż i zgoda orzeczenia","liczebniki-od-pieciu-wzwyz-i-zgoda-orzeczenia",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":502,"displayOrder":583},"01a0f20c-7f64-79b4-bac8-9a706463f564","Dwaj, dwóch i dwoje: podstawowe rozróżnienia","dwaj-dwoch-i-dwoje-podstawowe-rozroznienia",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":502,"displayOrder":588},"01a0f20c-8020-7626-8893-378cd5aa27f5","Liczebniki porządkowe w przypadkach zależnych","liczebniki-porzadkowe-w-przypadkach-zaleznych",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":502,"displayOrder":593},"01a0f20c-82e7-7794-ad5e-dd67ea23c26d","Tworzenie par aspektowych i wymiany w temacie","tworzenie-par-aspektowych-i-wymiany-w-temacie",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":502,"displayOrder":598},"01a0f20c-7e34-7737-9315-fbb2ff5aae4f","Aspekt: proces, powtarzanie i jednorazowy wynik","aspekt-proces-powtarzanie-i-jednorazowy-wynik",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":502,"displayOrder":603},"01a0f20c-7e2e-75fe-8182-a363810c525d","Aspekt po zacząć, skończyć i przestać","aspekt-po-zaczac-skonczyc-i-przestac",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":502,"displayOrder":608},"01a0f20c-7e42-7586-902a-603cbbda4d88","Aspekt w prośbach i zakazach","aspekt-w-prosbach-i-zakazach",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":502,"displayOrder":613},"01a0f20c-80cc-768e-97e5-410fa95d9a9e","Nieść i nosić oraz wieźć i wozić","niesc-i-nosic-oraz-wiezc-i-wozic",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":502,"displayOrder":618},"01a0f20c-7e5b-760a-9105-a16f86407413","Biec i biegać, lecieć i latać, płynąć i pływać","biec-i-biegac-leciec-i-latac-plynac-i-plywac",122,{"id":620,"title":621,"slug":622,"language":9,"level":502,"displayOrder":623},"01a0f20c-8190-7aae-956e-ef73a4f22b00","Przedrostki w czasownikach ruchu: kierunek i granica","przedrostki-w-czasownikach-ruchu-kierunek-i-granica",123,{"id":625,"title":626,"slug":627,"language":9,"level":502,"displayOrder":628},"01a0f20c-82ee-7e90-a0d5-9996eea58527","Tworzenie trybu przypuszczającego","tworzenie-trybu-przypuszczajacego",124,{"id":630,"title":631,"slug":632,"language":9,"level":502,"displayOrder":633},"01a0f20c-7f79-7c1e-adb1-cc6fed6c8c2c","Gdyby i tryb przypuszczający w sytuacjach hipotetycznych","gdyby-i-tryb-przypuszczajacy-w-sytuacjach-hipotetycznych",125,{"id":635,"title":636,"slug":637,"language":9,"level":502,"displayOrder":638},"01a0f20c-82dc-76f3-8522-4485bbb1e7cf","Tryb rozkazujący: nieregularne formy i liczba mnoga","tryb-rozkazujacy-nieregularne-formy-i-liczba-mnoga",126,{"id":640,"title":641,"slug":642,"language":9,"level":502,"displayOrder":643},"01a0f20c-80b0-7ec3-84b9-22f4ec69e1cd","Niech w poleceniach, życzeniach i propozycjach","niech-w-poleceniach-zyczeniach-i-propozycjach",127,{"id":645,"title":646,"slug":647,"language":9,"level":502,"displayOrder":648},"01a0f20c-805e-7140-9cbd-8a21250c9634","Móc, umieć i potrafić","moc-umiec-i-potrafic",128,{"id":650,"title":651,"slug":652,"language":9,"level":502,"displayOrder":653},"01a0f20c-8071-77b6-96ec-276f2251c6fc","Musieć, mieć i powinien: obowiązek i oczekiwanie","musiec-miec-i-powinien-obowiazek-i-oczekiwanie",129,{"id":655,"title":656,"slug":657,"language":9,"level":502,"displayOrder":658},"01a0f20c-7fde-70b8-8833-f48af3823fe5","Konstrukcje bezosobowe z się","konstrukcje-bezosobowe-z-sie",130,{"id":660,"title":661,"slug":662,"language":9,"level":502,"displayOrder":663},"01a0f20c-7f74-7dec-a2e8-e2e89e53096a","Formy na -no i -to: czynność bez wskazywania sprawcy","formy-na-no-i-to-czynnosc-bez-wskazywania-sprawcy",131,{"id":665,"title":666,"slug":667,"language":9,"level":502,"displayOrder":668},"01a0f20c-82b6-7ac7-adc7-487f3411a6c5","Strona bierna: być i zostać z imiesłowem","strona-bierna-byc-i-zostac-z-imieslowem",132,{"id":670,"title":671,"slug":672,"language":9,"level":502,"displayOrder":673},"01a0f20c-7ef2-757b-a82c-aa79783bf41f","Czasowniki bezosobowe: pada, boli i wydaje się","czasowniki-bezosobowe-pada-boli-i-wydaje-sie",133,{"id":675,"title":676,"slug":677,"language":9,"level":502,"displayOrder":678},"01a0f20c-81a4-75ab-939a-3b11fdd68b8a","Przyimki dzięki, przeciw i wbrew","przyimki-dzieki-przeciw-i-wbrew",134,{"id":680,"title":681,"slug":682,"language":9,"level":502,"displayOrder":683},"01a0f20c-81bd-7908-932a-60cca70c1cab","Przyimki ruchu: przez, wzdłuż, wokół i poza","przyimki-ruchu-przez-wzdluz-wokol-i-poza",135,{"id":685,"title":686,"slug":687,"language":9,"level":502,"displayOrder":688},"01a0f20c-7fca-7700-afbd-3f5253f818c0","Już, jeszcze, dopiero i nadal","juz-jeszcze-dopiero-i-nadal",136,{"id":690,"title":691,"slug":692,"language":9,"level":502,"displayOrder":693},"01a0f20c-839d-7423-94ba-53ece31af33e","Zdania względne z który w przypadkach zależnych","zdania-wzgledne-z-ktory-w-przypadkach-zaleznych",137,{"id":695,"title":696,"slug":697,"language":9,"level":502,"displayOrder":698},"01a0f20c-821e-7714-89b8-857e2bee366e","Pytania zależne z czy i zaimkiem pytającym","pytania-zalezne-z-czy-i-zaimkiem-pytajacym",138,{"id":700,"title":701,"slug":702,"language":9,"level":502,"displayOrder":703},"01a0f20c-8378-7468-9391-e3be06de4f4c","Zdania celu z żeby i aby","zdania-celu-z-zeby-i-aby",139,{"id":705,"title":706,"slug":707,"language":9,"level":502,"displayOrder":708},"01a0f20c-8333-7719-b1a8-80d3af27e88d","Wyrażanie przyczyny i skutku: ponieważ i dlatego","wyrazanie-przyczyny-i-skutku-poniewaz-i-dlatego",140,{"id":710,"title":711,"slug":712,"language":9,"level":502,"displayOrder":713},"01a0f20c-8383-748a-9445-9e02efb2a66c","Zdania przyzwalające z chociaż i mimo że","zdania-przyzwalajace-z-chociaz-i-mimo-ze",141,{"id":715,"title":716,"slug":717,"language":9,"level":502,"displayOrder":718},"01a0f20c-836c-7eda-9442-e307839b334b","Zanim, kiedy i aż w opowiadaniu","zanim-kiedy-i-az-w-opowiadaniu",142,{"id":720,"title":721,"slug":722,"language":9,"level":502,"displayOrder":723},"01a0f20c-8265-7c5b-9a8a-978ceb9d3774","Rzeczowniki odczasownikowe na -anie, -enie i -cie","rzeczowniki-odczasownikowe-na-anie-enie-i-cie",143,{"id":725,"title":726,"slug":727,"language":9,"level":502,"displayOrder":728},"01a0f20c-83b5-7c6c-8e51-331308f9bd40","Zdrobnienia w codziennej komunikacji","zdrobnienia-w-codziennej-komunikacji",144,{"id":730,"title":731,"slug":732,"language":9,"level":502,"displayOrder":733},"01a0f20c-8154-7074-934b-0ddaec41462a","Pozycja się i krótkich form zaimków","pozycja-sie-i-krotkich-form-zaimkow",145,{"id":735,"title":736,"slug":737,"language":9,"level":502,"displayOrder":738},"01a0f20c-807e-7c9e-9c76-45f9c5c4b587","Następnie, potem, wcześniej i w końcu w opowiadaniu","nastepnie-potem-wczesniej-i-w-koncu-w-opowiadaniu",146,{"id":740,"title":741,"slug":742,"language":9,"level":743,"displayOrder":744},"01a0f20c-7eaa-7744-b509-09124c920523","Czas przeszły czasowników na -nąć","czas-przeszly-czasownikow-na-nac","B2",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":743,"displayOrder":749},"01a0f20c-80f7-77ed-89b7-70901076aae9","Odmiana nazwisk i imion polskich","odmiana-nazwisk-i-imion-polskich",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":743,"displayOrder":754},"01a0f20c-8256-7c0a-9563-6e2ce7d7da9e","Rzeczowniki męskie na -a i zgoda przymiotnika","rzeczowniki-meskie-na-a-i-zgoda-przymiotnika",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":743,"displayOrder":759},"01a0f20c-7f47-7c9f-8a5d-f8cf8066441b","Dopełniacz liczby mnogiej: trudniejsze końcówki i oboczności","dopelniacz-liczby-mnogiej-trudniejsze-koncowki-i-obocznosci",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":743,"displayOrder":764},"01a0f20c-8223-76db-949c-24df9a028b34","Rekcja czasowników a zmiana znaczenia","rekcja-czasownikow-a-zmiana-znaczenia",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":743,"displayOrder":769},"01a0f20c-834b-7dfb-8400-bc11855a2250","Zaimki nieokreślone z -ś, -kolwiek i byle","zaimki-nieokreslone-z-s-kolwiek-i-byle",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":743,"displayOrder":774},"01a0f20c-80e7-73e9-a99c-94ec9a8cc9ff","Odmiana i użycie zaimków czyj oraz niczyj","odmiana-i-uzycie-zaimkow-czyj-oraz-niczyj",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":743,"displayOrder":779},"01a0f20c-7ff6-73a4-989a-3a52d0a14c79","Który a jaki w zdaniach względnych","ktory-a-jaki-w-zdaniach-wzglednych",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":743,"displayOrder":784},"01a0f20c-80f2-73cf-b216-2c14972cc6b4","Odmiana liczebników złożonych","odmiana-liczebnikow-zlozonych",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":743,"displayOrder":789},"01a0f20c-802e-7140-a43a-565bdab8caf6","Liczebniki zbiorowe i ich łączliwość","liczebniki-zbiorowe-i-ich-laczliwosc",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":743,"displayOrder":794},"01a0f20c-82fb-7b09-aa03-0152a1165380","Ułamki, pół i półtora z rzeczownikiem","ulamki-pol-i-poltora-z-rzeczownikiem",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":743,"displayOrder":799},"01a0f20c-8162-7b45-bfa4-7d98bdda8395","Procenty, miary i przybliżone ilości","procenty-miary-i-przyblizone-ilosci",158,{"id":801,"title":802,"slug":803,"language":9,"level":743,"displayOrder":804},"01a0f20c-7e48-7de0-9034-c86729538df0","Aspekt w przeczeniu: brak czynności a brak rezultatu","aspekt-w-przeczeniu-brak-czynnosci-a-brak-rezultatu",159,{"id":806,"title":807,"slug":808,"language":9,"level":743,"displayOrder":809},"01a0f20c-7e1b-7e06-a3c1-685bcc8a985d","Aspekt bezokolicznika po czasownikach modalnych","aspekt-bezokolicznika-po-czasownikach-modalnych",160,{"id":811,"title":812,"slug":813,"language":9,"level":743,"displayOrder":814},"01a0f20c-8183-76b2-aba3-72ce0138e7df","Przedrostki czasownikowe: znaczenie i zmiana aspektu","przedrostki-czasownikowe-znaczenie-i-zmiana-aspektu",161,{"id":816,"title":817,"slug":818,"language":9,"level":743,"displayOrder":819},"01a0f20c-8328-7ee9-bd57-b56db508973a","Wtórne czasowniki niedokonane","wtorne-czasowniki-niedokonane",162,{"id":821,"title":822,"slug":823,"language":9,"level":743,"displayOrder":824},"01a0f20c-7efa-7002-b7c4-4cac9a55aa40","Czasowniki dwuaspektowe","czasowniki-dwuaspektowe",163,{"id":826,"title":827,"slug":828,"language":9,"level":743,"displayOrder":829},"01a0f20c-7f36-7897-8362-1b17b476ba9b","Dokonane czasowniki ruchu a czasowniki wielokrotne","dokonane-czasowniki-ruchu-a-czasowniki-wielokrotne",164,{"id":831,"title":832,"slug":833,"language":9,"level":743,"displayOrder":834},"01a0f20c-8197-7f30-918e-74ff2969616b","Przenośne znaczenia czasowników ruchu","przenosne-znaczenia-czasownikow-ruchu",165,{"id":836,"title":837,"slug":838,"language":9,"level":743,"displayOrder":839},"01a0f20c-7eda-70f4-83a6-00cc4a755dd7","Czas teraźniejszy w opowiadaniu o przeszłości","czas-terazniejszy-w-opowiadaniu-o-przeszlosci",166,{"id":841,"title":842,"slug":843,"language":9,"level":743,"displayOrder":844},"01a0f20c-830d-7b11-a33e-63cb50fa4501","Warunek nierzeczywisty odnoszący się do przeszłości","warunek-nierzeczywisty-odnoszacy-sie-do-przeszlosci",167,{"id":846,"title":847,"slug":848,"language":9,"level":743,"displayOrder":849},"01a0f20c-81f9-7159-ba74-e8dd614370bd","Przypuszczenia o przeszłości: musiał, mógł i powinien był","przypuszczenia-o-przeszlosci-musial-mogl-i-powinien-byl",168,{"id":851,"title":852,"slug":853,"language":9,"level":743,"displayOrder":854},"01a0f20c-83d5-798f-83e3-e6ecb9302168","Życzenia i obawy: oby i żeby tylko","zyczenia-i-obawy-oby-i-zeby-tylko",169,{"id":856,"title":857,"slug":858,"language":9,"level":743,"displayOrder":859},"01a0f20c-7f8e-70bd-b4dd-2ce96314a807","Imiesłów przymiotnikowy czynny","imieslow-przymiotnikowy-czynny",170,{"id":861,"title":862,"slug":863,"language":9,"level":743,"displayOrder":864},"01a0f20c-7f88-7722-bbfa-1832eb0bc783","Imiesłów przymiotnikowy bierny i jego odmiana","imieslow-przymiotnikowy-bierny-i-jego-odmiana",171,{"id":866,"title":867,"slug":868,"language":9,"level":743,"displayOrder":869},"01a0f20c-82bc-7404-a8f1-e256661208be","Strona bierna: proces, zdarzenie i stan","strona-bierna-proces-zdarzenie-i-stan",172,{"id":871,"title":872,"slug":873,"language":9,"level":743,"displayOrder":874},"01a0f20c-7f9a-7c87-af41-ed1bf90d5a2a","Imiesłów przysłówkowy współczesny","imieslow-przyslowkowy-wspolczesny",173,{"id":876,"title":877,"slug":878,"language":9,"level":743,"displayOrder":879},"01a0f20c-7f94-7080-9094-4e06fdc2f22a","Imiesłów przysłówkowy uprzedni","imieslow-przyslowkowy-uprzedni",174,{"id":881,"title":882,"slug":883,"language":9,"level":743,"displayOrder":884},"01a0f20c-8324-70f1-b523-0f07f0c6bd9d","Wspólny podmiot w konstrukcjach imiesłowowych","wspolny-podmiot-w-konstrukcjach-imieslowowych",175,{"id":886,"title":887,"slug":888,"language":9,"level":743,"displayOrder":889},"01a0f20c-83cf-71ca-974f-31ffa6682937","Zrobiono, robi się i jest robione: wybór konstrukcji","zrobiono-robi-sie-i-jest-robione-wybor-konstrukcji",176,{"id":891,"title":892,"slug":893,"language":9,"level":743,"displayOrder":894},"01a0f20c-8141-7961-9e04-2e2aba256aeb","Podmiot szeregowy i zgoda orzeczenia","podmiot-szeregowy-i-zgoda-orzeczenia",177,{"id":896,"title":897,"slug":898,"language":9,"level":743,"displayOrder":899},"01a0f20c-82ca-7f6f-a0e8-bea0c4d51c2d","Szyk zdania a temat i nowa informacja","szyk-zdania-a-temat-i-nowa-informacja",178,{"id":901,"title":902,"slug":903,"language":9,"level":743,"displayOrder":904},"01a0f20c-8367-7878-8863-c21a5d2cb96d","Zakres przeczenia: nie każdy i każdy nie","zakres-przeczenia-nie-kazdy-i-kazdy-nie",179,{"id":906,"title":907,"slug":908,"language":9,"level":743,"displayOrder":909},"01a0f20c-7e01-705d-af30-09c0d706640c","Ani, ani jeden i wcale nie","ani-ani-jeden-i-wcale-nie",180,{"id":911,"title":912,"slug":913,"language":9,"level":743,"displayOrder":914},"01a0f20c-806c-7b38-b27c-df375e133343","Mowa zależna: perspektywa osoby, czasu i miejsca","mowa-zalezna-perspektywa-osoby-czasu-i-miejsca",181,{"id":916,"title":917,"slug":918,"language":9,"level":743,"displayOrder":919},"01a0f20c-8389-7b1e-8ce5-f1a0a0e34a80","Zdania skutkowe z tak że i na tyle, że","zdania-skutkowe-z-tak-ze-i-na-tyle-ze",182,{"id":921,"title":922,"slug":923,"language":9,"level":743,"displayOrder":924},"01a0f20c-837d-7d09-967c-97ddf2ce17b6","Zdania porównawcze z jakby i jak gdyby","zdania-porownawcze-z-jakby-i-jak-gdyby",183,{"id":926,"title":927,"slug":928,"language":9,"level":743,"displayOrder":929},"01a0f20c-8313-7572-8ec4-00559fc2588e","Warunki z o ile, pod warunkiem że i chyba że","warunki-z-o-ile-pod-warunkiem-ze-i-chyba-ze",184,{"id":931,"title":932,"slug":933,"language":9,"level":743,"displayOrder":934},"01a0f20c-8059-7372-a19b-188c97557eb6","Mimo że, nawet jeśli i choćby","mimo-ze-nawet-jesli-i-chocby",185,{"id":936,"title":937,"slug":938,"language":9,"level":743,"displayOrder":939},"01a0f20c-7f83-7511-959a-4be5dc64ec48","Im, tym: równoległa zmiana dwóch cech","im-tym-rownolegla-zmiana-dwoch-cech",186,{"id":941,"title":942,"slug":943,"language":9,"level":743,"displayOrder":944},"01a0f20c-81d0-722f-b579-3cb757eecb35","Przyimki złożone: z powodu, ze względu na i w związku z","przyimki-zlozone-z-powodu-ze-wzgledu-na-i-w-zwiazku-z",187,{"id":946,"title":947,"slug":948,"language":9,"level":743,"displayOrder":949},"01a0f20c-8088-75f9-a51f-9d04982e7654","Nazwy cech i stanów na -ość i -stwo","nazwy-cech-i-stanow-na-osc-i-stwo",188,{"id":951,"title":952,"slug":953,"language":9,"level":743,"displayOrder":954},"01a0f20c-8099-726f-8f1d-35b80c841e22","Nazwy wykonawców czynności i narzędzi","nazwy-wykonawcow-czynnosci-i-narzedzi",189,{"id":956,"title":957,"slug":958,"language":9,"level":743,"displayOrder":959},"01a0f20c-812f-77e1-bff7-3785ca1347ae","Pisownia nie z różnymi częściami mowy","pisownia-nie-z-roznymi-czesciami-mowy",190,{"id":961,"title":962,"slug":963,"language":9,"level":743,"displayOrder":964},"01a0f20c-8170-7922-ac3c-f1164d969ddd","Przecinki w zdaniach złożonych i konstrukcjach imiesłowowych","przecinki-w-zdaniach-zlozonych-i-konstrukcjach-imieslowowych",191,{"id":966,"title":967,"slug":968,"language":9,"level":743,"displayOrder":969},"01a0f20c-8297-7318-a0a5-f2d2df5d88ba","Spójniki argumentacji: jednak, zatem, natomiast i ponadto","spojniki-argumentacji-jednak-zatem-natomiast-i-ponadto",192,{"id":971,"title":972,"slug":973,"language":9,"level":974,"displayOrder":975},"01a0f20c-8260-7e8e-979f-db8211bf1693","Rzeczowniki o rozszerzonym temacie: szczenię i książę","rzeczowniki-o-rozszerzonym-temacie-szczenie-i-ksiaze","C1",193,{"id":977,"title":978,"slug":979,"language":9,"level":974,"displayOrder":980},"01a0f20c-8251-721c-9815-d48a0105f24d","Rzeczowniki dwurodzajowe a zgoda w zdaniu","rzeczowniki-dwurodzajowe-a-zgoda-w-zdaniu",194,{"id":982,"title":983,"slug":984,"language":9,"level":974,"displayOrder":985},"01a0f20c-7fea-7e7d-922c-b1ebd1b9cf63","Krótkie formy przymiotników: pełen, gotów i wart","krotkie-formy-przymiotnikow-pelen-gotow-i-wart",195,{"id":987,"title":988,"slug":989,"language":9,"level":974,"displayOrder":990},"01a0f20c-80b7-7755-b7a7-cca2ffac2fa8","Nieregularna odmiana czasowników drzeć, kląć i wieść","nieregularna-odmiana-czasownikow-drzec-klac-i-wiesc",196,{"id":992,"title":993,"slug":994,"language":9,"level":974,"displayOrder":995},"01a0f20c-8093-7ab8-bf91-a01910457459","Nazwy obce: odmiana i nieodmienność","nazwy-obce-odmiana-i-nieodmiennosc",197,{"id":997,"title":998,"slug":999,"language":9,"level":974,"displayOrder":1000},"01a0f20c-8007-721f-aed6-c6df86247b45","Liczba mnoga rzeczowników abstrakcyjnych i zmiana znaczenia","liczba-mnoga-rzeczownikow-abstrakcyjnych-i-zmiana-znaczenia",198,{"id":1002,"title":1003,"slug":1004,"language":9,"level":974,"displayOrder":1005},"01a0f20c-809f-765a-89a8-ad0f4b7490b4","Nazwy zawodów i funkcji a rodzaj gramatyczny","nazwy-zawodow-i-funkcji-a-rodzaj-gramatyczny",199,{"id":1007,"title":1008,"slug":1009,"language":9,"level":974,"displayOrder":1010},"01a0f20c-8306-7cf9-8204-26f7f351ea1c","Warianty końcówek przypadków a znaczenie i rejestr","warianty-koncowek-przypadkow-a-znaczenie-i-rejestr",200,{"id":1012,"title":1013,"slug":1014,"language":9,"level":974,"displayOrder":1015},"01a0f20c-7f3c-71d9-a74d-f01a47d1b33f","Dopełniacz cząstkowy a biernik całości","dopelniacz-czastkowy-a-biernik-calosci",201,{"id":1017,"title":1018,"slug":1019,"language":9,"level":974,"displayOrder":1020},"01a0f20c-8232-7b3c-a5b0-efc72f9a3305","Rekcja rzeczowników odczasownikowych","rekcja-rzeczownikow-odczasownikowych",202,{"id":1022,"title":1023,"slug":1024,"language":9,"level":974,"displayOrder":1025},"01a0f20c-83c2-72a3-9b1b-c67aeeaeb672","Zgoda w zdaniach z większość, część i szereg","zgoda-w-zdaniach-z-wiekszosc-czesc-i-szereg",203,{"id":1027,"title":1028,"slug":1029,"language":9,"level":974,"displayOrder":1030},"01a0f20c-8283-77fe-91fc-c4ecde7588d3","Składnia liczebników męskoosobowych w przypadkach zależnych","skladnia-liczebnikow-meskoosobowych-w-przypadkach-zaleznych",204,{"id":1032,"title":1033,"slug":1034,"language":9,"level":974,"displayOrder":1035},"01a0f20c-810c-793f-b867-87c0c0257f76","Odniesienie zaimków w rozbudowanym tekście","odniesienie-zaimkow-w-rozbudowanym-tekscie",205,{"id":1037,"title":1038,"slug":1039,"language":9,"level":974,"displayOrder":1040},"01a0f20c-82c6-706c-ba87-86f2a5c49524","Swój w zdaniach z bezokolicznikiem i nominalizacją","swoj-w-zdaniach-z-bezokolicznikiem-i-nominalizacja",206,{"id":1042,"title":1043,"slug":1044,"language":9,"level":974,"displayOrder":1045},"01a0f20c-7e0e-78f0-ac27-6e496ee21cef","Aspekt a aktualność rezultatu","aspekt-a-aktualnosc-rezultatu",207,{"id":1047,"title":1048,"slug":1049,"language":9,"level":974,"displayOrder":1050},"01a0f20c-7e27-79ff-a1dd-1dca74657c09","Aspekt niedokonany w pytaniach o fakt i doświadczenie","aspekt-niedokonany-w-pytaniach-o-fakt-i-doswiadczenie",208,{"id":1052,"title":1053,"slug":1054,"language":9,"level":974,"displayOrder":1055},"01a0f20c-7e15-7a01-96cb-51b08df2ec23","Aspekt a grzeczność i nacisk w poleceniach","aspekt-a-grzecznosc-i-nacisk-w-poleceniach",209,{"id":1057,"title":1058,"slug":1059,"language":9,"level":974,"displayOrder":1060},"01a0f20c-7f01-77f7-a76f-95acab309620","Czasowniki fazowe i przedrostki po-, za-, prze-","czasowniki-fazowe-i-przedrostki-po-za-prze",210,{"id":1062,"title":1063,"slug":1064,"language":9,"level":974,"displayOrder":1065},"01a0f20c-7f0f-7c08-8a5b-c6751fd1ad8f","Czasowniki wielokrotne bywać, pisywać i chadzać","czasowniki-wielokrotne-bywac-pisywac-i-chadzac",211,{"id":1067,"title":1068,"slug":1069,"language":9,"level":974,"displayOrder":1070},"01a0f20c-824b-7d0f-80fc-14ca3107e8ad","Ruchome końcówki czasu przeszłego w mowie i literaturze","ruchome-koncowki-czasu-przeszlego-w-mowie-i-literaturze",212,{"id":1072,"title":1073,"slug":1074,"language":9,"level":974,"displayOrder":1075},"01a0f20c-7ebf-7401-9931-7bd19edcdd25","Czas przyszły w przypuszczeniach o teraźniejszości","czas-przyszly-w-przypuszczeniach-o-terazniejszosci",213,{"id":1077,"title":1078,"slug":1079,"language":9,"level":974,"displayOrder":1080},"01a0f20c-803d-79bd-83c3-bd036e394fcf","Miejsce cząstki by i ruchome końcówki osobowe","miejsce-czastki-by-i-ruchome-koncowki-osobowe",214,{"id":1082,"title":1083,"slug":1084,"language":9,"level":974,"displayOrder":1085},"01a0f20c-82d6-73e0-8bb5-f59844690695","Tryb przypuszczający w radach, ocenach i zastrzeżeniach","tryb-przypuszczajacy-w-radach-ocenach-i-zastrzezeniach",215,{"id":1087,"title":1088,"slug":1089,"language":9,"level":974,"displayOrder":1090},"01a0f20c-7e54-7f34-a31d-0f4c6ac6a5d8","Bezosobowość i ukrywanie sprawcy w tekście formalnym","bezosobowosc-i-ukrywanie-sprawcy-w-tekscie-formalnym",216,{"id":1092,"title":1093,"slug":1094,"language":9,"level":974,"displayOrder":1095},"01a0f20c-7fe4-73e5-be94-6672be6c7a40","Konstrukcje typu zdarzyło mi się i udało mi się","konstrukcje-typu-zdarzylo-mi-sie-i-udalo-mi-sie",217,{"id":1097,"title":1098,"slug":1099,"language":9,"level":974,"displayOrder":1100},"01a0f20c-83bb-7f8c-a227-12ee26c7f964","Zgoda formalna i znaczeniowa w złożonych grupach podmiotu","zgoda-formalna-i-znaczeniowa-w-zlozonych-grupach-podmiotu",218,{"id":1102,"title":1103,"slug":1104,"language":9,"level":974,"displayOrder":1105},"01a0f20c-7f6f-7c0c-bd26-02cb020fa8fe","Elipsa i równoległość składniowa","elipsa-i-rownoleglosc-skladniowa",219,{"id":1107,"title":1108,"slug":1109,"language":9,"level":974,"displayOrder":1110},"01a0f20c-7fa8-79d9-8d2d-37255f1b5d1a","Inwersja dla kontrastu i uwydatnienia informacji","inwersja-dla-kontrastu-i-uwydatnienia-informacji",220,{"id":1112,"title":1113,"slug":1114,"language":9,"level":974,"displayOrder":1115},"01a0f20c-817d-741d-9527-b67ec5641330","Przeczenie w konstrukcjach z bezokolicznikiem","przeczenie-w-konstrukcjach-z-bezokolicznikiem",221,{"id":1117,"title":1118,"slug":1119,"language":9,"level":974,"displayOrder":1120},"01a0f20c-8214-7a2b-bde7-d4fc7461b0d0","Pytania retoryczne i pytania sugerujące odpowiedź","pytania-retoryczne-i-pytania-sugerujace-odpowiedz",222,{"id":1122,"title":1123,"slug":1124,"language":9,"level":974,"displayOrder":1125},"01a0f20c-8290-7887-9494-ac5e448b8680","Skoro, jako że i bowiem: uzasadnienie a przyczyna","skoro-jako-ze-i-bowiem-uzasadnienie-a-przyczyna",223,{"id":1127,"title":1128,"slug":1129,"language":9,"level":974,"displayOrder":1130},"01a0f20c-80e2-732b-8007-5839fb827946","O ile, podczas gdy i jeśli chodzi o w zestawianiu treści","o-ile-podczas-gdy-i-jesli-chodzi-o-w-zestawianiu-tresci",224,{"id":1132,"title":1133,"slug":1134,"language":9,"level":974,"displayOrder":1135},"01a0f20c-8390-70b6-8c7c-4cdca6c1ceda","Zdania względne z co oraz konstrukcje ten, kto","zdania-wzgledne-z-co-oraz-konstrukcje-ten-kto",225,{"id":1137,"title":1138,"slug":1139,"language":9,"level":974,"displayOrder":1140},"01a0f20c-8241-74be-b785-0891c354cfb4","Rozbudowane zdania podrzędne i unikanie niejasnych odniesień","rozbudowane-zdania-podrzedne-i-unikanie-niejasnych-odniesien",226,{"id":1142,"title":1143,"slug":1144,"language":9,"level":974,"displayOrder":1145},"01a0f20c-81aa-7e2b-b6d7-9c404dcbed6c","Przyimki formalne: wobec, względem, zgodnie z i na mocy","przyimki-formalne-wobec-wzgledem-zgodnie-z-i-na-mocy",227,{"id":1147,"title":1148,"slug":1149,"language":9,"level":974,"displayOrder":1150},"01a0f20c-80d7-7c0e-93d9-46ae3e3b148a","Nominalizacja a styl urzędowy i naukowy","nominalizacja-a-styl-urzedowy-i-naukowy",228,{"id":1152,"title":1153,"slug":1154,"language":9,"level":974,"displayOrder":1155},"01a0f20c-818a-7302-91b0-3ce52f4a6522","Przedrostki i przyrostki wyrażające ocenę","przedrostki-i-przyrostki-wyrazajace-ocene",229,{"id":1157,"title":1158,"slug":1159,"language":9,"level":974,"displayOrder":1160},"01a0f20c-8123-760c-8465-1f4003ca6304","Partykuły chyba, zapewne, rzekomo i podobno","partykuly-chyba-zapewne-rzekomo-i-podobno",230,{"id":1162,"title":1163,"slug":1164,"language":9,"level":974,"displayOrder":1165},"01a0f20c-8062-7f28-a564-7667211825e6","Modalność epistemiczna: stopień pewności sądu","modalnosc-epistemiczna-stopien-pewnosci-sadu",231,{"id":1167,"title":1168,"slug":1169,"language":9,"level":974,"displayOrder":1170},"01a0f20c-8083-73a1-93a9-2cbd9441d117","Nawiązanie do poprzedniej wypowiedzi: otóż, przecież i zresztą","nawiazanie-do-poprzedniej-wypowiedzi-otoz-przeciez-i-zreszta",232,{"id":1172,"title":1173,"slug":1174,"language":9,"level":974,"displayOrder":1175},"01a0f20c-829d-7aa6-9f61-56cb3bef81dd","Spójność akapitu i zastępowanie powtórzeń","spojnosc-akapitu-i-zastepowanie-powtorzen",233,{"id":1177,"title":1178,"slug":1179,"language":9,"level":974,"displayOrder":1180},"01a0f20c-8372-7928-97c2-e2873c26ae6d","Zastrzeżenia, uściślenia i ograniczanie uogólnień","zastrzezenia-uscislenia-i-ograniczanie-uogolnien",234,{"id":1182,"title":1183,"slug":1184,"language":9,"level":974,"displayOrder":1185},"01a0f20c-832e-7422-9ace-5e98766bb7e9","Wtrącenia, dopowiedzenia i interpunkcja","wtracenia-dopowiedzenia-i-interpunkcja",235,{"id":1187,"title":1188,"slug":1189,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1191},"01a0f20c-7f2b-7551-b245-1d2c46b74881","Deprecjatywne formy nazw osób: chłopy i profesory","deprecjatywne-formy-nazw-osob-chlopy-i-profesory","C2",236,{"id":1193,"title":1194,"slug":1195,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1196},"01a0f20c-8270-7e1f-8322-9f7c6133a0ab","Rzeczowniki zbiorowe a nazwy par małżeńskich","rzeczowniki-zbiorowe-a-nazwy-par-malzenskich",237,{"id":1198,"title":1199,"slug":1200,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1201},"01a0f20c-7f24-7533-9183-43d656e9f8bb","Dawna liczba podwójna w utrwalonych formach","dawna-liczba-podwojna-w-utrwalonych-formach",238,{"id":1203,"title":1204,"slug":1205,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1206},"01a0f20c-7e07-74af-811c-947b56f029d6","Archaiczne końcówki fleksyjne w tekstach literackich","archaiczne-koncowki-fleksyjne-w-tekstach-literackich",239,{"id":1208,"title":1209,"slug":1210,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1211},"01a0f20c-8038-7409-ad6e-3811ed4b88ce","Mianownik zamiast wołacza: dystans, poufałość i ekspresja","mianownik-zamiast-wolacza-dystans-poufalosc-i-ekspresja",240,{"id":1213,"title":1214,"slug":1215,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1216},"01a0f20c-8338-73c1-91c9-37ad7d3dd42e","Zaimek on i zaimek ów w rejestrze literackim","zaimek-on-i-zaimek-ow-w-rejestrze-literackim",241,{"id":1218,"title":1219,"slug":1220,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1221},"01a0f20c-8029-72e2-b4d6-64b140ff7df9","Liczebniki wielorakie i mnożne: dwojaki i podwójny","liczebniki-wielorakie-i-mnozne-dwojaki-i-podwojny",242,{"id":1223,"title":1224,"slug":1225,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1226},"01a0f20c-7fd8-7741-a65f-5c05524463f8","Konkurencja aspektów w wypowiedziach oceniających i polemicznych","konkurencja-aspektow-w-wypowiedziach-oceniajacych-i-polemicznych",243,{"id":1228,"title":1229,"slug":1230,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1231},"01a0f20c-7edf-7439-92b8-d365473606f8","Czas zaprzeszły w dawnych tekstach i stylizacji","czas-zaprzeszly-w-dawnych-tekstach-i-stylizacji",244,{"id":1233,"title":1234,"slug":1235,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1236},"01a0f20c-80c5-72e9-b7d4-eeaadcc22a68","Nierzeczywistość bez gdyby: konstrukcje z bezokolicznikiem","nierzeczywistosc-bez-gdyby-konstrukcje-z-bezokolicznikiem",245,{"id":1238,"title":1239,"slug":1240,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1241},"01a0f20c-7e7a-7056-8e9b-24bec31698ca","By, byleby, oby i bodajby w życzeniach i stylizacji","by-byleby-oby-i-bodajby-w-zyczeniach-i-stylizacji",246,{"id":1243,"title":1244,"slug":1245,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1246},"01a0f20c-7fa1-76ba-958a-c440af3fd9f5","Imiesłowy a kolejność zdarzeń w złożonej narracji","imieslowy-a-kolejnosc-zdarzen-w-zlozonej-narracji",247,{"id":1248,"title":1249,"slug":1250,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1251},"01a0f20c-80dd-70ee-aeab-525f2737df19","Nominalizacja a zacieranie sprawcy i odpowiedzialności","nominalizacja-a-zacieranie-sprawcy-i-odpowiedzialnosci",248,{"id":1253,"title":1254,"slug":1255,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1256},"01a0f20c-7e81-7026-864e-2b505276f415","Celowe naruszenia szyku w prozie i poezji","celowe-naruszenia-szyku-w-prozie-i-poezji",249,{"id":1258,"title":1259,"slug":1260,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1261},"01a0f20c-8246-7909-8b11-bbc5a6b02120","Rozczłonkowanie zdania i dopowiedzenie w ekspresywnej wypowiedzi","rozczlonkowanie-zdania-i-dopowiedzenie-w-ekspresywnej-wypowiedzi",250,{"id":1263,"title":1264,"slug":1265,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1266},"01a0f20c-8318-7b1c-8031-c09e2441a800","Wieloznaczność składniowa i sposoby jej usuwania","wieloznacznosc-skladniowa-i-sposoby-jej-usuwania",251,{"id":1268,"title":1269,"slug":1270,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1271},"01a0f20c-80a5-7011-b730-cbaa818ee442","Negacja metajęzykowa: odrzucanie sposobu sformułowania","negacja-metajezykowa-odrzucanie-sposobu-sformulowania",252,{"id":1273,"title":1274,"slug":1275,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1276},"01a0f20c-8068-70ae-92b9-c5de0de8256b","Mowa pozornie zależna i zmiana perspektywy narratora","mowa-pozornie-zalezna-i-zmiana-perspektywy-narratora",253,{"id":1278,"title":1279,"slug":1280,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1281},"01a0f20c-8112-7679-bbde-0cd31ee0dbb5","Okres retoryczny: hierarchia zdań i rytm argumentacji","okres-retoryczny-hierarchia-zdan-i-rytm-argumentacji",254,{"id":1283,"title":1284,"slug":1285,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1286},"01a0f20c-80aa-7d20-b9bf-79d94077027f","Neologizmy i okazjonalizmy: interpretacja budowy słowa","neologizmy-i-okazjonalizmy-interpretacja-budowy-slowa",255,{"id":1288,"title":1289,"slug":1290,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1291},"01a0f20c-83c8-7653-8a16-3fdfc2348dda","Zgrubienia i zdrobnienia jako narzędzia ironii","zgrubienia-i-zdrobnienia-jako-narzedzia-ironii",256,{"id":1293,"title":1294,"slug":1295,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1296},"01a0f20c-8129-73ac-a249-4daa26371467","Partykuły wszak, przecie, zaiste i bynajmniej","partykuly-wszak-przecie-zaiste-i-bynajmniej",257,{"id":1298,"title":1299,"slug":1300,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1301},"01a0f20c-7f6a-7a93-8c87-61ddc7968f14","Echo, cytat i ironiczny dystans wobec cudzej wypowiedzi","echo-cytat-i-ironiczny-dystans-wobec-cudzej-wypowiedzi",258,{"id":1303,"title":1304,"slug":1305,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1306},"01a0f20c-815b-7a52-ae9a-baba0493a9a0","Presupozycje w pytaniach i konstrukcjach oceniających","presupozycje-w-pytaniach-i-konstrukcjach-oceniajacych",259,{"id":1308,"title":1309,"slug":1310,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1311},"01a0f20c-8289-78be-aeff-8a36df89a82f","Składnia potoczna a świadoma stylizacja tekstu","skladnia-potoczna-a-swiadoma-stylizacja-tekstu",260,{"id":1162,"title":1163,"slug":1164,"seoDescription":1313,"content":1314,"language":9,"level":974,"displayOrder":1165,"grammarTopics":1315,"createdAt":1321,"updatedAt":1322,"vocabularyLists":1323,"primaryTopicHub":1600,"readyImages":1602},"Modalność epistemiczna w polszczyźnie: wyrażanie pewności, przypuszczeń i wniosków, zakres negacji oraz dobór środków do sytuacji i stylu wypowiedzi.","Modalność epistemiczna pokazuje, z jaką pewnością mówiący przedstawia swój sąd: jako pewnik, prawdopodobny wniosek albo jedynie możliwość. Dobór wyrażenia zależy od dostępnych informacji, zakresu negacji oraz stylu wypowiedzi — nie tylko od osobistego przekonania.\n\n## 1. Pewność mówiącego a prawdziwość sądu\n\nPorównaj trzy wypowiedzi o tej samej sytuacji:\n\n:::example\n- Marta **na pewno zna** wyniki.\n- Marta **prawdopodobnie zna** wyniki.\n- **Być może** Marta zna wyniki.\n:::\n\nZmienia się nie opisywana sytuacja, lecz **stopień, w jakim mówiący uznaje sąd za prawdziwy**. Pierwsza wypowiedź wyraża zdecydowane przekonanie, druga — ocenę prawdopodobieństwa, a trzecia — dopuszczenie możliwości.\n\nPewność językowa nie jest dowodem prawdziwości. Zdanie „Marta na pewno zna wyniki” może się okazać fałszywe, mimo że mówiący nie sygnalizuje wątpliwości.\n\n## 2. Środki wyrażania stopnia pewności\n\nPoniższa tabela przedstawia typowe odczytania, a nie sztywną skalę. Siła wyrażeń zależy również od kontekstu i intonacji.\n\n| Postawa mówiącego | Typowe środki | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| Zdecydowane przekonanie | **na pewno, z pewnością, niewątpliwie** | Ta zmiana **niewątpliwie wpłynie** na koszty. |\n| Ocena jako prawdopodobne | **prawdopodobnie, zapewne, najpewniej** | Przyczyną awarii jest **najpewniej** uszkodzony przewód. |\n| Ostrożne przypuszczenie | **chyba, przypuszczam, że; wydaje mi się, że** | **Przypuszczam, że** termin zostanie przesunięty. |\n| Dopuszczenie możliwości | **może, być może, możliwe, że** | **Być może** potrzebna będzie dodatkowa kontrola. |\n| Ocena jako mało prawdopodobne | **raczej nie, mało prawdopodobne, że** | **Mało prawdopodobne, że** uda się zakończyć kontrolę dzisiaj. |\n\n**Chyba** jest częste w rozmowie, natomiast **prawdopodobnie** dobrze pasuje także do tekstu oficjalnego. **Niewątpliwie** nadaje wypowiedzi bardziej stanowczy, często książkowy ton.\n\n:::note\nNie przypisuj tym wyrażeniom stałych wartości procentowych. **Chyba** może sygnalizować rzeczywistą niepewność, ale również łagodzić stanowczy sąd: „Chyba nie tak się umawialiśmy”.\n:::\n\nWarto odróżnić podobne formy: **pewnie** często znaczy „prawdopodobnie”, natomiast **na pewno** wyraża zdecydowane przekonanie.\n\n## 3. Wnioskowanie: musi, może, powinien\n\nCzasowniki modalne nie zawsze oznaczają obowiązek, pozwolenie czy zalecenie. Mogą również przedstawiać ocenę sytuacji na podstawie przesłanek.\n\n| Forma | Odczytanie epistemiczne | Inne odczytanie |\n| --- | --- | --- |\n| **musi** | Światło się pali i słychać rozmowę. Ktoś **musi być** w środku. | Zgodnie z regulaminem pracownik **musi być** na miejscu o ósmej. |\n| **może** | Numer się nie zgadza. To **może być** pomyłka. | Kierownik wyraził zgodę: Anna **może wyjść** wcześniej. |\n| **powinien** | Według rozkładu pociąg **powinien już być** w Krakowie. | Pasażer **powinien sprawdzić** numer peronu przed wejściem do pociągu. |\n\nW użyciu epistemicznym:\n\n- **musi** przedstawia wniosek jako bardzo mocny;\n- **może** dopuszcza jedną z możliwych interpretacji;\n- **powinien** wyraża oczekiwanie oparte na rozkładzie, wiedzy lub zwykłym przebiegu zdarzeń.\n\n:::example\n**Sytuacja:** Piotra nie ma w biurze, a jego płaszcz zniknął z wieszaka.\n\nPiotr **musiał już wyjść**.\n\nMówiący wnioskuje o przeszłości; nie stwierdza, że Piotr miał obowiązek wyjść.\n\n**Inny kontekst:** Piotr **musiał wyjść**, żeby zdążyć na ostatni autobus.\n\nTutaj chodzi o konieczność wynikającą z okoliczności.\n:::\n\nSama forma czasownika nie rozstrzyga więc znaczenia. Trzeba sprawdzić, czy wypowiedź dotyczy **wniosku**, czy **konieczności działania**.\n\n### Przeszłość i ostrożne hipotezy\n\n:::example\n- Wynik nie pasuje do pozostałych. Analityk **mógł się pomylić**. → Możliwe wyjaśnienie zdarzenia z przeszłości, bez stwierdzenia, że pomyłka rzeczywiście nastąpiła.\n- Według rozkładu pociąg **powinien był już dojechać**, ale nie mamy potwierdzenia. → Oczekiwanie dotyczące zdarzenia, które do tej chwili miało już nastąpić.\n- To **mogłoby być** skutkiem przegrzania. → Ostrożnie przedstawiona hipoteza.\n- Przy takim przebiegu awarii przegrzanie **byłoby** najbardziej prawdopodobną przyczyną. → Ocena zależna od przyjętego założenia.\n:::\n\n**Powinien był** może też wyrażać niespełniony obowiązek lub zarzut: „Powinien był nas uprzedzić”. W przykładzie z pociągiem podstawą oczekiwania jest rozkład; sama konstrukcja nie rozstrzyga, czy pociąg dojechał. Formy **mogłoby** i **byłoby** pozwalają przedstawić ocenę mniej kategorycznie, zwłaszcza gdy opiera się ona na założeniu wymagającym potwierdzenia.\n\nW odczytaniu wnioskowym **nie musiał** osłabia konieczność przyjęcia danej interpretacji, a **nie mógł** ją wyklucza:\n\n- Piotr **nie musiał wyjść** — mógł tylko przenieść płaszcz do innego pokoju. → Wyjście pozostaje możliwe, lecz nie jest jedynym wyjaśnieniem.\n- Piotr **nie mógł tego wiedzieć** — decyzję podjęto dopiero po jego wyjeździe i nikomu jej nie przekazano. → Na podstawie tych przesłanek mówiący wyklucza, że Piotr wiedział.\n\nTakże tutaj potrzebny jest kontekst: „Nie musiał wyjść, bo spotkanie odwołano” mówi o braku konieczności działania, a „Nie mógł wyjść, bo drzwi były zamknięte” — o przeszkodzie.\n\n## 4. Negacja i zakres oceny\n\nPołożenie negacji może zmienić to, co uznajemy za pewne lub możliwe.\n\n:::example\n- **Na pewno nie** przyjdzie. → Mówiący jest przekonany o jego nieobecności.\n- **Nie jest pewne, czy** przyjdzie. → Nie rozstrzygnięto, czy przyjdzie; przyjście pozostaje możliwe.\n- **Możliwe, że nie** przyjdzie. → Mówiący dopuszcza nieobecność.\n- **Niemożliwe, żeby** przyszedł. → Mówiący wyklucza przyjście.\n:::\n\n**Brak pewności, że coś nastąpi, nie oznacza pewności, że to nie nastąpi.** Podobnie dopuszczenie jednego scenariusza nie musi oznaczać wykluczenia drugiego.\n\nW zdaniu **Nie jest pewne, czy przyjdzie** spójnik **czy** wprowadza nierozstrzygniętą alternatywę: przyjdzie czy nie przyjdzie. Podobnie: **Nie wiadomo, czy przyjdzie**. To naturalny wybór, gdy chcemy powiedzieć, że odpowiedź pozostaje otwarta. Konstrukcja **Nie jest pewne, że przyjdzie** jest również możliwa, zwłaszcza gdy podważamy wcześniej wysunięte twierdzenie o jego przyjściu.\n\n:::warning\n**Nie musi** nie jest prostym odpowiednikiem „na pewno nie”.\n\n„To **nie musi być** błąd” znaczy, że uznanie czegoś za błąd nie jest jedyną konieczną interpretacją. Nadal może to być błąd.\n\n„To **na pewno nie jest** błąd” zdecydowanie odrzuca taką interpretację.\n:::\n\nW zdaniu „Anna **chyba nie przeczytała** raportu” niepewność obejmuje sąd o nieprzeczytaniu raportu. Naturalny szyk to tutaj **chyba nie**, a nie „nie chyba”.\n\n### Że czy żeby po wyrażeniu wątpliwości?\n\nPo wyrażeniach takich jak **wątpię**, **mało prawdopodobne**, **niemożliwe** często używamy **żeby**, gdy ujmujemy zdarzenie jako rozważaną możliwość, której prawdopodobieństwo kwestionujemy lub którą wykluczamy. **Że** wprowadza treść sądu poddawanego ocenie; samo nie oznacza, że mówiący uznaje ten sąd za prawdziwy.\n\n:::example\n- **Wątpię, że zdąży**. \u002F **Wątpię, żeby zdążył**. → Obie konstrukcje wyrażają wątpliwość; wariant z **żeby** jest bardzo naturalny przy kwestionowaniu możliwości zdążenia.\n- **Mało prawdopodobne, że zdąży**. \u002F **Mało prawdopodobne, żeby zdążył**. → Obie konstrukcje są poprawne i mają zbliżony sens.\n- **Niemożliwe, żeby przyszedł jutro**. → Mówiący wyklucza przyszłe zdarzenie.\n:::\n\nW konstrukcji z **żeby** element **by** jest już częścią spójnika: piszemy **żeby zdążył**, nie „żeby zdążyłby”. W pierwszej i drugiej osobie używamy form takich jak **żebym zdążył**, **żebyś zdążyła**. Forma **zdążył** po **żeby** nie oznacza sama w sobie przeszłości — czas zdarzenia wynika z kontekstu, np. „Wątpię, żeby zdążył jutro”. Nie jest to automatyczna reguła dla każdej negacji: „Nie wiem, czy zdąży” pozostawia pytanie otwarte, zamiast wyrażać ocenę małego prawdopodobieństwa.\n\n## 5. Źródło informacji i styl wypowiedzi\n\nStopień pewności warto odróżniać od źródła wiedzy. **Podobno** i **według relacji świadka** wskazują, skąd pochodzi informacja; same nie określają dokładnie, jak bardzo mówiący w nią wierzy.\n\n:::example\n- Dyrektor **prawdopodobnie zrezygnował**. → Ocena prawdopodobieństwa.\n- Dyrektor **podobno zrezygnował**. → Informacja zasłyszana.\n- Dyrektor **rzekomo zrezygnował**. → Przytoczone twierdzenie, wobec którego mówiący sygnalizuje dystans lub wątpliwość.\n- Dyrektor **ponoć zrezygnował**. → Informacja zasłyszana; znaczenie bliskie **podobno**, bez koniecznej sugestii niewiarygodności.\n- Krąży pogłoska, **jakoby dyrektor zrezygnował**. → Przytoczenie cudzej wersji z zaznaczeniem dystansu; **jakoby** ma tu charakter książkowy.\n- **Zdaje się, że** dyrektor zrezygnował. → Ostrożne przypuszczenie mówiącego, bez jednoznacznego wskazania źródła.\n- Gabinet jest pusty, a nazwisko zniknęło ze strony firmy. Dyrektor **widocznie zrezygnował**. → Wniosek z zaobserwowanych oznak.\n- Dyrektor **najwidoczniej zrezygnował**, skoro ogłoszono konkurs na jego stanowisko. → Wniosek przedstawiony jako nasuwający się na podstawie przesłanek.\n:::\n\n**Rzekomo** nie jest neutralnym zamiennikiem **podobno**. Może sugerować, że przytoczone twierdzenie jest niewiarygodne.\n\n**Jakoby** również często sygnalizuje sceptycyzm, ale nie dowodzi fałszywości przytaczanej informacji. **Widocznie** i **najwidoczniej** w powyższych przykładach wskazują na wnioskowanie, a nie na zasłyszaną relację. Są znaczeniowo bliskie; nie tworzą stałych, odrębnych stopni pewności.\n\n### Mieć jako sygnał informacji z drugiej ręki\n\n**Mieć + bezokolicznik** może przekazywać cudzą informację, zapowiedź lub prognozę, której mówiący sam nie potwierdza.\n\n:::example\n- Według doniesień prasowych dyrektor **ma zrezygnować** w piątek. → Przekazana zapowiedź rezygnacji.\n- Według wcześniejszych doniesień dyrektor **miał zrezygnować** w piątek, ale nie wiemy, czy tak się stało. → Wcześniejsza zapowiedź; zdanie nie potwierdza jej realizacji.\n- Według prognozy jutro **ma padać**. → Informacja zaczerpnięta z prognozy, a nie gwarancja pogody.\n:::\n\n**Miał zrezygnować** może w kontekście sugerować, że zapowiedź się nie spełniła, lecz samo tego nie przesądza. Konstrukcja z **mieć** bywa też odczytywana jako plan lub polecenie: „Zgodnie z decyzją zarządu dyrektor ma zrezygnować”. Wskazanie źródła, np. **według doniesień**, pomaga rozpoznać odczytanie relacjonujące.\n\nW analizie lub raporcie dobrze jest pokazać związek między podstawą oceny a siłą wniosku:\n\n- Mocne przesłanki: „Zgodność obu zapisów **wskazuje, że** chodzi o tę samą osobę”.\n- Niepełne dane: „Dostępne wyniki **sugerują, że** metoda może być skuteczna”.\n- Jedna z hipotez: „**Nie można wykluczyć, że** opóźnienie wpłynęło na wynik”.\n\nOstatnia konstrukcja dopuszcza możliwość, ale nie przedstawia jej jako prawdopodobnej.\n\n:::tip\nDobieraj siłę sformułowania do przesłanek. Zamiast gromadzić ostrożne określenia, takie jak „chyba być może prawdopodobnie”, wybierz jedno i podaj podstawę oceny: „Na podstawie wstępnych wyników można przypuszczać, że metoda jest skuteczna”.\n:::\n\nW zapisie oddzielaj zdanie podrzędne przecinkiem: **Przypuszczam, że…**, **Możliwe, że…**. Nie stawiaj automatycznie przecinka po wyrażeniu modalnym: **Być może wyniki są błędne**, **Prawdopodobnie wyniki są błędne**.\n\n## 6. Kontrola własnego sformułowania\n\nPrzed sformułowaniem sądu sprawdź:\n\n1. **Jak mocne są przesłanki?** Odróżnij pewność, prawdopodobieństwo i samą możliwość.\n2. **Co robi wybrany środek?** Wyraża ocenę, wskazuje źródło informacji czy opisuje obowiązek?\n3. **Czego dotyczy negacja?** „Nie jest pewne, czy przyjdzie” i „Na pewno nie przyjdzie” nie przekazują tego samego.\n4. **Czy styl pasuje do sytuacji?** W rozmowie naturalne bywa **chyba**, w raporcie — **prawdopodobnie** lub wskazanie podstawy wniosku.\n\nNajważniejsza zasada: **wyrażaj tylko taki stopień pewności, jaki chcesz rzeczywiście przypisać swojemu sądowi**.",[1316],{"id":1317,"name":1318,"level":974,"language":9,"isCompleted":1319,"completionPercentage":1320,"totalExercises":26,"completedExercises":1320},"01a0f20c-7d4b-7abe-95c2-954ff2c3ad13","Pewność i zakres twierdzenia",false,0,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[1324],{"id":1325,"title":1326,"vocabularyListWords":1327,"isPublished":1335},"01a0f20d-0519-7698-9e3f-7c2ec56e2caf","Stopień pewności sądu",[1328,1337,1345,1353,1361,1369,1377,1385,1393,1401,1409,1417,1425,1433,1441,1453,1461,1469,1477,1487,1495,1505,1513,1521,1529,1537,1545,1553,1561,1572,1582,1590],{"id":1329,"vocabularyWord":1330,"displayOrder":11},"01a0f20d-0519-76f8-9e3f-7c2ec5c9c8b7",{"id":1331,"word":1332,"frequency":46,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1333,"partsOfSpeech":1334,"audio":1335,"audioUrl":1336},"01a0f20c-cc94-7f2d-be4e-0831cf897830","na pewno","tts_e8744301b8d5a4d1_pl-PL.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_e8744301b8d5a4d1_pl-PL.mp3",{"id":1338,"vocabularyWord":1339,"displayOrder":16},"01a0f20d-0519-772c-9e3f-7c2ec62a0514",{"id":1340,"word":1341,"frequency":41,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1342,"partsOfSpeech":1343,"audio":1335,"audioUrl":1344},"01a0f20c-d1f7-77bc-b0a2-fe81b8483b85","z pewnością","tts_0ae33299993eb54a_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0ae33299993eb54a_pl-PL.mp3",{"id":1346,"vocabularyWord":1347,"displayOrder":21},"01a0f20d-0519-7750-9e3f-7c2ec69a3707",{"id":1348,"word":1349,"frequency":36,"level":743,"language":9,"audioFilePath":1350,"partsOfSpeech":1351,"audio":1335,"audioUrl":1352},"01a0f20c-ccba-7f93-a2fc-cf86ff29abf2","niewątpliwie","tts_604fb32c6243fb97_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_604fb32c6243fb97_pl-PL.mp3",{"id":1354,"vocabularyWord":1355,"displayOrder":26},"01a0f20d-0519-7770-9e3f-7c2ec75bb4cd",{"id":1356,"word":1357,"frequency":46,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1358,"partsOfSpeech":1359,"audio":1335,"audioUrl":1360},"01a0f20c-cdc9-73e0-9691-59c96fc8da33","prawdopodobnie","tts_a49a8a7335b8125a_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a49a8a7335b8125a_pl-PL.mp3",{"id":1362,"vocabularyWord":1363,"displayOrder":31},"01a0f20d-0519-7790-9e3f-7c2ec7e76707",{"id":1364,"word":1365,"frequency":46,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1366,"partsOfSpeech":1367,"audio":1335,"audioUrl":1368},"01a0f20c-cd4a-751c-a1e8-8774652631b2","pewnie","tts_95a8bc50732860c1_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_95a8bc50732860c1_pl-PL.mp3",{"id":1370,"vocabularyWord":1371,"displayOrder":36},"01a0f20d-0519-77a8-9e3f-7c2ec875fe24",{"id":1372,"word":1373,"frequency":41,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1374,"partsOfSpeech":1375,"audio":1335,"audioUrl":1376},"01a0f20c-d255-7d8f-8780-af5b3bb2430a","zapewne","tts_e2a9a409cb5efad3_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_e2a9a409cb5efad3_pl-PL.mp3",{"id":1378,"vocabularyWord":1379,"displayOrder":41},"01a0f20d-0519-77c8-9e3f-7c2ec8b20888",{"id":1380,"word":1381,"frequency":41,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1382,"partsOfSpeech":1383,"audio":1335,"audioUrl":1384},"01a0f20c-cc9e-7885-84d4-c369f9387ab9","najpewniej","tts_191cfc9dc3cd1d25_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_191cfc9dc3cd1d25_pl-PL.mp3",{"id":1386,"vocabularyWord":1387,"displayOrder":46},"01a0f20d-0519-77f4-9e3f-7c2ec90a1f01",{"id":1388,"word":1389,"frequency":46,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1390,"partsOfSpeech":1391,"audio":1335,"audioUrl":1392},"01a0f20c-ca6a-7ef0-886b-32071daadb83","chyba","tts_00482e193651395f_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_00482e193651395f_pl-PL.mp3",{"id":1394,"vocabularyWord":1395,"displayOrder":51},"01a0f20d-0519-7810-9e3f-7c2ec9638076",{"id":1396,"word":1397,"frequency":41,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1398,"partsOfSpeech":1399,"audio":1335,"audioUrl":1400},"01a0f20c-ce34-7ccd-870e-792242ba793c","przypuszczać","tts_a58dcc912c6f6897_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a58dcc912c6f6897_pl-PL.mp3",{"id":1402,"vocabularyWord":1403,"displayOrder":56},"01a0f20d-0519-782c-9e3f-7c2ec99c9509",{"id":1404,"word":1405,"frequency":46,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1406,"partsOfSpeech":1407,"audio":1335,"audioUrl":1408},"01a0f20c-d1d6-7df9-85bf-75b7e2923406","wydawać się","tts_27360b05ab562557_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_27360b05ab562557_pl-PL.mp3",{"id":1410,"vocabularyWord":1411,"displayOrder":61},"01a0f20d-0519-7844-9e3f-7c2ec9b5552c",{"id":1412,"word":1413,"frequency":41,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1414,"partsOfSpeech":1415,"audio":1335,"audioUrl":1416},"01a0f20c-cd9d-7709-a3f0-130780cb9ccb","podobno","tts_36403299914c4b22_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_36403299914c4b22_pl-PL.mp3",{"id":1418,"vocabularyWord":1419,"displayOrder":66},"01a0f20d-0519-7860-9e3f-7c2eca842740",{"id":1420,"word":1421,"frequency":36,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1422,"partsOfSpeech":1423,"audio":1335,"audioUrl":1424},"01a0f20c-cdb5-7291-b144-98e5792fb7e2","ponoć","tts_2032548c69075603_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2032548c69075603_pl-PL.mp3",{"id":1426,"vocabularyWord":1427,"displayOrder":71},"01a0f20d-0519-787c-9e3f-7c2ecae6afc2",{"id":1428,"word":1429,"frequency":16,"level":743,"language":9,"audioFilePath":1430,"partsOfSpeech":1431,"audio":1335,"audioUrl":1432},"01a0f20c-ce8d-77ca-960c-ae342d4cd6dc","rzekomo","tts_29b4235a976d3d68_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_29b4235a976d3d68_pl-PL.mp3",{"id":1434,"vocabularyWord":1435,"displayOrder":76},"01a0f20d-0519-7898-9e3f-7c2ecb7327e4",{"id":1436,"word":1437,"frequency":11,"level":743,"language":9,"audioFilePath":1438,"partsOfSpeech":1439,"audio":1335,"audioUrl":1440},"01a0f20c-cb9d-7ece-ba9e-f71377fcd6dd","jakoby","tts_6e4ce7b0bf087c86_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_6e4ce7b0bf087c86_pl-PL.mp3",{"id":1442,"vocabularyWord":1443,"displayOrder":81},"01a0f20d-0519-78b4-9e3f-7c2ecc6704b2",{"id":1444,"word":1445,"frequency":41,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1446,"partsOfSpeech":1447,"audio":1335,"audioUrl":1452},"01a0f20c-d134-7324-8f78-25e814da3ac0","zdawać się","tts_a9db6329b4ffeada_pl-PL.mp3",[1448],{"id":1449,"partOfSpeech":1450,"definition":1451,"isPrimary":1335,"meaningOrder":11},"01a0f20c-d173-779f-bed6-7b5cdd6189bc","VERB","","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a9db6329b4ffeada_pl-PL.mp3",{"id":1454,"vocabularyWord":1455,"displayOrder":86},"01a0f20d-0519-78d0-9e3f-7c2eccefc904",{"id":1456,"word":1457,"frequency":36,"level":743,"language":9,"audioFilePath":1458,"partsOfSpeech":1459,"audio":1335,"audioUrl":1460},"01a0f20c-d161-74c8-b2d2-462f4e6c4938","widocznie","tts_faef12b5dd1e0f52_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_faef12b5dd1e0f52_pl-PL.mp3",{"id":1462,"vocabularyWord":1463,"displayOrder":91},"01a0f20d-0519-78ec-9e3f-7c2ecddd0ff5",{"id":1464,"word":1465,"frequency":36,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1466,"partsOfSpeech":1467,"audio":1335,"audioUrl":1468},"01a0f20c-cca0-70b6-91c2-c4451303e656","najwidoczniej","tts_aa27512a0886f07a_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_aa27512a0886f07a_pl-PL.mp3",{"id":1470,"vocabularyWord":1471,"displayOrder":96},"01a0f20d-0519-7908-9e3f-7c2eced90c4f",{"id":1472,"word":1473,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1474,"partsOfSpeech":1475,"audio":1335,"audioUrl":1476},"01a0f20c-cc3b-7a48-9dd3-f747bcab8a3d","mieć","tts_eb90da586aa5e203_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_eb90da586aa5e203_pl-PL.mp3",{"id":1478,"vocabularyWord":1479,"displayOrder":101},"01a0f20d-0519-7924-9e3f-7c2ecfb9228e",{"id":1480,"word":1481,"frequency":41,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1482,"partsOfSpeech":1483,"audio":1335,"audioUrl":1486},"01a0f20c-d117-7d82-8b5a-ac549293d61a","wskazywać","tts_c1bf194425e414b0_pl-PL.mp3",[1484],{"id":1485,"partOfSpeech":1450,"definition":1451,"isPrimary":1335,"meaningOrder":11},"01a0f20c-d171-792b-b103-6d0b1f0b97df","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c1bf194425e414b0_pl-PL.mp3",{"id":1488,"vocabularyWord":1489,"displayOrder":106},"01a0f20d-0519-793c-9e3f-7c2ecfd4473a",{"id":1490,"word":1491,"frequency":41,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1492,"partsOfSpeech":1493,"audio":1335,"audioUrl":1494},"01a0f20c-ceb6-76ff-a323-66497974c289","sugerować","tts_f580f03a2da30cff_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f580f03a2da30cff_pl-PL.mp3",{"id":1496,"vocabularyWord":1497,"displayOrder":111},"01a0f20d-0519-7958-9e3f-7c2ed0cf2d0e",{"id":1498,"word":1499,"frequency":36,"level":743,"language":9,"audioFilePath":1500,"partsOfSpeech":1501,"audio":1335,"audioUrl":1504},"01a0f20c-d11b-7295-8fb3-f1931e37625f","wykluczyć","tts_df5ea456f5c78323_pl-PL.mp3",[1502],{"id":1503,"partOfSpeech":1450,"definition":1451,"isPrimary":1335,"meaningOrder":11},"01a0f20c-d171-7d1b-b103-6d0b218c3f85","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_df5ea456f5c78323_pl-PL.mp3",{"id":1506,"vocabularyWord":1507,"displayOrder":116},"01a0f20d-0519-7974-9e3f-7c2ed15f7a5a",{"id":1508,"word":1509,"frequency":56,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1510,"partsOfSpeech":1511,"audio":1335,"audioUrl":1512},"01a0f20c-cc82-76f5-bb3f-8aaca3cd65b3","musieć","tts_32ad478bf6116c91_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_32ad478bf6116c91_pl-PL.mp3",{"id":1514,"vocabularyWord":1515,"displayOrder":121},"01a0f20d-0519-7990-9e3f-7c2ed1fb0285",{"id":1516,"word":1517,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1518,"partsOfSpeech":1519,"audio":1335,"audioUrl":1520},"01a0f20c-cc89-7356-af03-14ef6c054983","móc","tts_84841f7724bf4d5e_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_84841f7724bf4d5e_pl-PL.mp3",{"id":1522,"vocabularyWord":1523,"displayOrder":126},"01a0f20d-0519-79ac-9e3f-7c2ed2716057",{"id":1524,"word":1525,"frequency":46,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1526,"partsOfSpeech":1527,"audio":1335,"audioUrl":1528},"01a0f20c-cdc0-7c12-b239-2db7cb4dcdc2","powinien","tts_b85304fa8cf6ddcc_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b85304fa8cf6ddcc_pl-PL.mp3",{"id":1530,"vocabularyWord":1531,"displayOrder":131},"01a0f20d-0519-79c4-9e3f-7c2ed33433fd",{"id":1532,"word":1533,"frequency":41,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1534,"partsOfSpeech":1535,"audio":1335,"audioUrl":1536},"01a0f20c-ca57-7d64-b32a-6b9c541a8607","być może","tts_9a52393b11ddbf43_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_9a52393b11ddbf43_pl-PL.mp3",{"id":1538,"vocabularyWord":1539,"displayOrder":136},"01a0f20d-0519-79e0-9e3f-7c2ed3432662",{"id":1540,"word":1541,"frequency":46,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1542,"partsOfSpeech":1543,"audio":1335,"audioUrl":1544},"01a0f20c-cc80-77e1-a38b-b6b4dbdbc3d1","możliwy","tts_93353cc361e22221_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_93353cc361e22221_pl-PL.mp3",{"id":1546,"vocabularyWord":1547,"displayOrder":141},"01a0f20d-0519-79fc-9e3f-7c2ed3c985de",{"id":1548,"word":1549,"frequency":41,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1550,"partsOfSpeech":1551,"audio":1335,"audioUrl":1552},"01a0f20c-ce4a-757c-b40c-e2e644ff4d48","raczej nie","tts_403e041d6454c772_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_403e041d6454c772_pl-PL.mp3",{"id":1554,"vocabularyWord":1555,"displayOrder":146},"01a0f20d-0519-7a14-9e3f-7c2ed3efc29d",{"id":1556,"word":1557,"frequency":36,"level":743,"language":9,"audioFilePath":1558,"partsOfSpeech":1559,"audio":1335,"audioUrl":1560},"01a0f20c-cdc9-7ef4-9691-59c96fd7c961","prawdopodobny","tts_a9c4d5a4d65d8cf9_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a9c4d5a4d65d8cf9_pl-PL.mp3",{"id":1562,"vocabularyWord":1563,"displayOrder":151},"01a0f20d-0519-7a38-9e3f-7c2ed462a12d",{"id":1564,"word":1565,"frequency":46,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1566,"partsOfSpeech":1567,"audio":1335,"audioUrl":1571},"01a0f20c-cffb-7ab9-bb9c-97525bae25b0","pewny","tts_6712541ab223252d_pl-PL.mp3",[1568],{"id":1569,"partOfSpeech":1570,"definition":1451,"isPrimary":1335,"meaningOrder":11},"01a0f20c-d006-7bd6-a8b1-56541191d722","ADJECTIVE","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_6712541ab223252d_pl-PL.mp3",{"id":1573,"vocabularyWord":1574,"displayOrder":156},"01a0f20d-0519-7a54-9e3f-7c2ed545c064",{"id":1575,"word":1576,"frequency":41,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1577,"partsOfSpeech":1578,"audio":1335,"audioUrl":1581},"01a0f20c-d0ac-7e56-9603-34b3bcd5e191","wątpić","tts_d74498f22f01d9a6_pl-PL.mp3",[1579],{"id":1580,"partOfSpeech":1450,"definition":1451,"isPrimary":1335,"meaningOrder":11},"01a0f20c-d0bb-7a56-b855-181435190372","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d74498f22f01d9a6_pl-PL.mp3",{"id":1583,"vocabularyWord":1584,"displayOrder":161},"01a0f20d-0519-7a70-9e3f-7c2ed5b4e7bd",{"id":1585,"word":1586,"frequency":56,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1587,"partsOfSpeech":1588,"audio":1335,"audioUrl":1589},"01a0f20c-d29c-7194-b2f9-e4a55ac3f452","żeby","tts_88ba20dea52f4000_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_88ba20dea52f4000_pl-PL.mp3",{"id":1591,"vocabularyWord":1592,"displayOrder":166},"01a0f20d-0519-7a88-9e3f-7c2ed65ab0d1",{"id":1593,"word":1594,"frequency":36,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1595,"partsOfSpeech":1596,"audio":1335,"audioUrl":1599},"01a0f20c-cfe8-7421-b524-7a0e8a4b6a2a","niemożliwy","tts_f4037838882c3abd_pl-PL.mp3",[1597],{"id":1598,"partOfSpeech":1570,"definition":1451,"isPrimary":1335,"meaningOrder":11},"01a0f20c-d004-7ed9-a622-05d97a1fb2ac","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f4037838882c3abd_pl-PL.mp3",{"name":1318,"slug":1601,"language":9},"pewnosc-i-zakres-twierdzenia-c1",[],{"id":1317,"name":1318,"slug":1601,"language":9,"level":974,"introduction":1604,"lessonCount":16,"totalExercises":26,"objectives":1605,"prerequisites":1608,"lessons":1610},"Możesz być pewien sądu, który dotyczy tylko wybranych sytuacji. Rozdzielisz stopień pewności od zakresu twierdzenia, a następnie dobierzesz modalność, warunek i wyjątek tak, by nie sugerować więcej, niż pozwalają dane.",[1606,1607],"Wyrazisz pewność sądu bez mylenia jej z prawdziwością.","Ograniczysz uogólnienie bez niezamierzonego osłabienia stanowiska.",[1609],"Rozumiesz podstawowe wyrażenia modalne i zdania warunkowe.",[1611,1622],{"id":1162,"contentId":1612,"slug":1164,"title":1163,"level":974,"summary":1613,"order":11,"exercises":1614},"pg_634f7317-12f4-483e-9c1c-02e008237904","Rozróżnisz stopień pewności sądu, źródło informacji i prawdziwość twierdzenia, kontrolując modalność oraz zakres negacji.",[1615,1619],{"id":1616,"title":1617,"order":1320,"type":1618},"01a0f20c-9e8f-753c-a273-78004bab4baf","Pewność, wnioskowanie i zakres negacji","word_select",{"id":1620,"title":1621,"order":11,"type":1618},"01a0f20c-9ec1-7459-8a54-7d82eb6984e0","Hipotezy, cudze informacje i redakcja sądów",{"id":1177,"contentId":1623,"slug":1179,"title":1178,"level":974,"summary":1624,"order":16,"exercises":1625},"pg_62df32b8-078a-402f-a5fc-bba50849217f","Po ocenie pewności doprecyzujesz zakres sądu przez warunek, wyjątek i uściślenie, bez niepotrzebnego osłabiania stanowiska.",[1626,1629],{"id":1627,"title":1628,"order":1320,"type":1618},"01a0f20c-c3d2-7e42-ba55-1891d9f4f0bd","Zakres oceny, warunki i wyjątki",{"id":1630,"title":1631,"order":11,"type":1618},"01a0f20c-c3ea-74b7-a5c0-e590309c4310","Uściślenia, składnia i precyzyjny zapis",[1633,1639],{"@id":1634,"@type":1635,"id":1616,"grammarPage":1636,"title":1617,"instructions":1637,"displayOrder":1320,"type":1618,"questionCount":81,"blankCount":81,"isCompleted":1319,"ogImageUrl":1638},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9e8f-753c-a273-78004bab4baf","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-8062-7f28-a564-7667211825e6","Wybierz uzupełnienie zgodne z podanym znaczeniem lub interpretacją wypowiedzi. Uwzględnij przesłanki i zakres negacji.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_310dc5e3-f5de-48a0-a9b9-477396a2a03c_hero.webp?v=1790767308",{"@id":1640,"@type":1635,"id":1620,"grammarPage":1636,"title":1621,"instructions":1641,"displayOrder":11,"type":1618,"questionCount":81,"blankCount":81,"isCompleted":1319,"ogImageUrl":1642},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9ec1-7459-8a54-7d82eb6984e0","Uzupełnij zdania zgodnie z opisanym zamiarem. Odróżniaj źródło informacji od oceny pewności i sprawdzaj budowę wypowiedzi.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f85e74cd-aad9-402c-9858-51750e434f46_hero.webp?v=1790767308",{"id":1616,"grammarPage":1636,"title":1617,"instructions":1637,"seoTitle":1644,"seoDescription":1645,"displayOrder":1320,"type":1618,"questions":1646,"ogImageUrl":1638},"Modalność epistemiczna: pewność i negacja","Ćwicz modalność epistemiczną w zdaniach z lukami o podróżach, pracy i codziennych zdarzeniach. Rozróżniaj pewność, hipotezy oraz zakres negacji sądu.",[1647],{"id":1648,"sentenceTemplate":1649,"displayOrder":1320,"explanation":1650,"exampleSentence":1651,"blanks":1652},"01a0f20c-9e8f-78f8-a273-78004d4bbd0f","Ktoś zapewnia: „Ten podpis na pewno należy do właściciela”. Takie sformułowanie wyraża __1__.","Na pewno przedstawia sąd jako pewny z perspektywy mówiącego. Samo zapewnienie nie dowodzi jednak, że podpis rzeczywiście jest autentyczny.","Choć byłam pewna, że zostawiłam klucze w kuchni, znalazłam je w torbie.",[1653],{"id":1654,"blankNumber":11,"options":1655},"01a0f20c-9e8f-7864-a273-78004d469732",[1656,1659,1662],{"id":1657,"optionText":1658,"isCorrect":1319,"displayOrder":1320},"01a0f20c-9e8f-7764-a273-78004c0907b5","obiektywny dowód autentyczności podpisu",{"id":1660,"optionText":1661,"isCorrect":1335,"displayOrder":11},"01a0f20c-9e8f-77dc-a273-78004c770682","zdecydowane przekonanie mówiącego, nie gwarancję prawdziwości",{"id":1663,"optionText":1664,"isCorrect":1319,"displayOrder":16},"01a0f20c-9e8f-7824-a273-78004ce0a0fa","jedynie dopuszczenie autentyczności jako jednej z możliwości",{"html":1666,"toc":1667},"\u003Cp>Modalność epistemiczna pokazuje, z jaką pewnością mówiący przedstawia swój sąd: jako pewnik, prawdopodobny wniosek albo jedynie możliwość. Dobór wyrażenia zależy od dostępnych informacji, zakresu negacji oraz stylu wypowiedzi — nie tylko od osobistego przekonania.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"pewno-mwicego-a-prawdziwo-sdu\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Pewność mówiącego a prawdziwość sądu\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Porównaj trzy wypowiedzi o tej samej sytuacji:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>Marta \u003Cstrong>na pewno zna\u003C\u002Fstrong> wyniki.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Marta \u003Cstrong>prawdopodobnie zna\u003C\u002Fstrong> wyniki.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Być może\u003C\u002Fstrong> Marta zna wyniki.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Zmienia się nie opisywana sytuacja, lecz \u003Cstrong>stopień, w jakim mówiący uznaje sąd za prawdziwy\u003C\u002Fstrong>. Pierwsza wypowiedź wyraża zdecydowane przekonanie, druga — ocenę prawdopodobieństwa, a trzecia — dopuszczenie możliwości.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Pewność językowa nie jest dowodem prawdziwości. Zdanie „Marta na pewno zna wyniki” może się okazać fałszywe, mimo że mówiący nie sygnalizuje wątpliwości.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"rodki-wyraania-stopnia-pewnoci\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Środki wyrażania stopnia pewności\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Poniższa tabela przedstawia typowe odczytania, a nie sztywną skalę. Siła wyrażeń zależy również od kontekstu i intonacji.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Postawa mówiącego\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Typowe środki\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Zdecydowane przekonanie\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>na pewno, z pewnością, niewątpliwie\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ta zmiana \u003Cstrong>niewątpliwie wpłynie\u003C\u002Fstrong> na koszty.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ocena jako prawdopodobne\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>prawdopodobnie, zapewne, najpewniej\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Przyczyną awarii jest \u003Cstrong>najpewniej\u003C\u002Fstrong> uszkodzony przewód.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ostrożne przypuszczenie\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>chyba, przypuszczam, że; wydaje mi się, że\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Przypuszczam, że\u003C\u002Fstrong> termin zostanie przesunięty.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Dopuszczenie możliwości\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>może, być może, możliwe, że\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Być może\u003C\u002Fstrong> potrzebna będzie dodatkowa kontrola.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ocena jako mało prawdopodobne\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>raczej nie, mało prawdopodobne, że\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Mało prawdopodobne, że\u003C\u002Fstrong> uda się zakończyć kontrolę dzisiaj.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Chyba\u003C\u002Fstrong> jest częste w rozmowie, natomiast \u003Cstrong>prawdopodobnie\u003C\u002Fstrong> dobrze pasuje także do tekstu oficjalnego. \u003Cstrong>Niewątpliwie\u003C\u002Fstrong> nadaje wypowiedzi bardziej stanowczy, często książkowy ton.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Nie przypisuj tym wyrażeniom stałych wartości procentowych. \u003Cstrong>Chyba\u003C\u002Fstrong> może sygnalizować rzeczywistą niepewność, ale również łagodzić stanowczy sąd: „Chyba nie tak się umawialiśmy”.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Warto odróżnić podobne formy: \u003Cstrong>pewnie\u003C\u002Fstrong> często znaczy „prawdopodobnie”, natomiast \u003Cstrong>na pewno\u003C\u002Fstrong> wyraża zdecydowane przekonanie.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"wnioskowanie-musi-moe-powinien\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Wnioskowanie: musi, może, powinien\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Czasowniki modalne nie zawsze oznaczają obowiązek, pozwolenie czy zalecenie. Mogą również przedstawiać ocenę sytuacji na podstawie przesłanek.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Forma\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Odczytanie epistemiczne\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Inne odczytanie\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>musi\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Światło się pali i słychać rozmowę. Ktoś \u003Cstrong>musi być\u003C\u002Fstrong> w środku.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Zgodnie z regulaminem pracownik \u003Cstrong>musi być\u003C\u002Fstrong> na miejscu o ósmej.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>może\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Numer się nie zgadza. To \u003Cstrong>może być\u003C\u002Fstrong> pomyłka.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kierownik wyraził zgodę: Anna \u003Cstrong>może wyjść\u003C\u002Fstrong> wcześniej.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>powinien\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Według rozkładu pociąg \u003Cstrong>powinien już być\u003C\u002Fstrong> w Krakowie.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Pasażer \u003Cstrong>powinien sprawdzić\u003C\u002Fstrong> numer peronu przed wejściem do pociągu.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>W użyciu epistemicznym:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>musi\u003C\u002Fstrong> przedstawia wniosek jako bardzo mocny;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>może\u003C\u002Fstrong> dopuszcza jedną z możliwych interpretacji;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>powinien\u003C\u002Fstrong> wyraża oczekiwanie oparte na rozkładzie, wiedzy lub zwykłym przebiegu zdarzeń.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Sytuacja:\u003C\u002Fstrong> Piotra nie ma w biurze, a jego płaszcz zniknął z wieszaka.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Piotr \u003Cstrong>musiał już wyjść\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Mówiący wnioskuje o przeszłości; nie stwierdza, że Piotr miał obowiązek wyjść.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Inny kontekst:\u003C\u002Fstrong> Piotr \u003Cstrong>musiał wyjść\u003C\u002Fstrong>, żeby zdążyć na ostatni autobus.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tutaj chodzi o konieczność wynikającą z okoliczności.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Sama forma czasownika nie rozstrzyga więc znaczenia. Trzeba sprawdzić, czy wypowiedź dotyczy \u003Cstrong>wniosku\u003C\u002Fstrong>, czy \u003Cstrong>konieczności działania\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"przeszo-i-ostrone-hipotezy\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.1\u003C\u002Fspan>Przeszłość i ostrożne hipotezy\u003C\u002Fh3>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>Wynik nie pasuje do pozostałych. Analityk \u003Cstrong>mógł się pomylić\u003C\u002Fstrong>. → Możliwe wyjaśnienie zdarzenia z przeszłości, bez stwierdzenia, że pomyłka rzeczywiście nastąpiła.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Według rozkładu pociąg \u003Cstrong>powinien był już dojechać\u003C\u002Fstrong>, ale nie mamy potwierdzenia. → Oczekiwanie dotyczące zdarzenia, które do tej chwili miało już nastąpić.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>To \u003Cstrong>mogłoby być\u003C\u002Fstrong> skutkiem przegrzania. → Ostrożnie przedstawiona hipoteza.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Przy takim przebiegu awarii przegrzanie \u003Cstrong>byłoby\u003C\u002Fstrong> najbardziej prawdopodobną przyczyną. → Ocena zależna od przyjętego założenia.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Powinien był\u003C\u002Fstrong> może też wyrażać niespełniony obowiązek lub zarzut: „Powinien był nas uprzedzić”. W przykładzie z pociągiem podstawą oczekiwania jest rozkład; sama konstrukcja nie rozstrzyga, czy pociąg dojechał. Formy \u003Cstrong>mogłoby\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>byłoby\u003C\u002Fstrong> pozwalają przedstawić ocenę mniej kategorycznie, zwłaszcza gdy opiera się ona na założeniu wymagającym potwierdzenia.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W odczytaniu wnioskowym \u003Cstrong>nie musiał\u003C\u002Fstrong> osłabia konieczność przyjęcia danej interpretacji, a \u003Cstrong>nie mógł\u003C\u002Fstrong> ją wyklucza:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Piotr \u003Cstrong>nie musiał wyjść\u003C\u002Fstrong> — mógł tylko przenieść płaszcz do innego pokoju. → Wyjście pozostaje możliwe, lecz nie jest jedynym wyjaśnieniem.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Piotr \u003Cstrong>nie mógł tego wiedzieć\u003C\u002Fstrong> — decyzję podjęto dopiero po jego wyjeździe i nikomu jej nie przekazano. → Na podstawie tych przesłanek mówiący wyklucza, że Piotr wiedział.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Także tutaj potrzebny jest kontekst: „Nie musiał wyjść, bo spotkanie odwołano” mówi o braku konieczności działania, a „Nie mógł wyjść, bo drzwi były zamknięte” — o przeszkodzie.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"negacja-i-zakres-oceny\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Negacja i zakres oceny\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Położenie negacji może zmienić to, co uznajemy za pewne lub możliwe.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Na pewno nie\u003C\u002Fstrong> przyjdzie. → Mówiący jest przekonany o jego nieobecności.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Nie jest pewne, czy\u003C\u002Fstrong> przyjdzie. → Nie rozstrzygnięto, czy przyjdzie; przyjście pozostaje możliwe.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Możliwe, że nie\u003C\u002Fstrong> przyjdzie. → Mówiący dopuszcza nieobecność.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Niemożliwe, żeby\u003C\u002Fstrong> przyszedł. → Mówiący wyklucza przyjście.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Brak pewności, że coś nastąpi, nie oznacza pewności, że to nie nastąpi.\u003C\u002Fstrong> Podobnie dopuszczenie jednego scenariusza nie musi oznaczać wykluczenia drugiego.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W zdaniu \u003Cstrong>Nie jest pewne, czy przyjdzie\u003C\u002Fstrong> spójnik \u003Cstrong>czy\u003C\u002Fstrong> wprowadza nierozstrzygniętą alternatywę: przyjdzie czy nie przyjdzie. Podobnie: \u003Cstrong>Nie wiadomo, czy przyjdzie\u003C\u002Fstrong>. To naturalny wybór, gdy chcemy powiedzieć, że odpowiedź pozostaje otwarta. Konstrukcja \u003Cstrong>Nie jest pewne, że przyjdzie\u003C\u002Fstrong> jest również możliwa, zwłaszcza gdy podważamy wcześniej wysunięte twierdzenie o jego przyjściu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>\u003Cstrong>Nie musi\u003C\u002Fstrong> nie jest prostym odpowiednikiem „na pewno nie”.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>„To \u003Cstrong>nie musi być\u003C\u002Fstrong> błąd” znaczy, że uznanie czegoś za błąd nie jest jedyną konieczną interpretacją. Nadal może to być błąd.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>„To \u003Cstrong>na pewno nie jest\u003C\u002Fstrong> błąd” zdecydowanie odrzuca taką interpretację.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>W zdaniu „Anna \u003Cstrong>chyba nie przeczytała\u003C\u002Fstrong> raportu” niepewność obejmuje sąd o nieprzeczytaniu raportu. Naturalny szyk to tutaj \u003Cstrong>chyba nie\u003C\u002Fstrong>, a nie „nie chyba”.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"e-czy-eby-po-wyraeniu-wtpliwoci\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.1\u003C\u002Fspan>Że czy żeby po wyrażeniu wątpliwości?\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Po wyrażeniach takich jak \u003Cstrong>wątpię\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>mało prawdopodobne\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>niemożliwe\u003C\u002Fstrong> często używamy \u003Cstrong>żeby\u003C\u002Fstrong>, gdy ujmujemy zdarzenie jako rozważaną możliwość, której prawdopodobieństwo kwestionujemy lub którą wykluczamy. \u003Cstrong>Że\u003C\u002Fstrong> wprowadza treść sądu poddawanego ocenie; samo nie oznacza, że mówiący uznaje ten sąd za prawdziwy.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Wątpię, że zdąży\u003C\u002Fstrong>. \u002F \u003Cstrong>Wątpię, żeby zdążył\u003C\u002Fstrong>. → Obie konstrukcje wyrażają wątpliwość; wariant z \u003Cstrong>żeby\u003C\u002Fstrong> jest bardzo naturalny przy kwestionowaniu możliwości zdążenia.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Mało prawdopodobne, że zdąży\u003C\u002Fstrong>. \u002F \u003Cstrong>Mało prawdopodobne, żeby zdążył\u003C\u002Fstrong>. → Obie konstrukcje są poprawne i mają zbliżony sens.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Niemożliwe, żeby przyszedł jutro\u003C\u002Fstrong>. → Mówiący wyklucza przyszłe zdarzenie.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>W konstrukcji z \u003Cstrong>żeby\u003C\u002Fstrong> element \u003Cstrong>by\u003C\u002Fstrong> jest już częścią spójnika: piszemy \u003Cstrong>żeby zdążył\u003C\u002Fstrong>, nie „żeby zdążyłby”. W pierwszej i drugiej osobie używamy form takich jak \u003Cstrong>żebym zdążył\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>żebyś zdążyła\u003C\u002Fstrong>. Forma \u003Cstrong>zdążył\u003C\u002Fstrong> po \u003Cstrong>żeby\u003C\u002Fstrong> nie oznacza sama w sobie przeszłości — czas zdarzenia wynika z kontekstu, np. „Wątpię, żeby zdążył jutro”. Nie jest to automatyczna reguła dla każdej negacji: „Nie wiem, czy zdąży” pozostawia pytanie otwarte, zamiast wyrażać ocenę małego prawdopodobieństwa.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"rdo-informacji-i-styl-wypowiedzi\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Źródło informacji i styl wypowiedzi\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Stopień pewności warto odróżniać od źródła wiedzy. \u003Cstrong>Podobno\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>według relacji świadka\u003C\u002Fstrong> wskazują, skąd pochodzi informacja; same nie określają dokładnie, jak bardzo mówiący w nią wierzy.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>Dyrektor \u003Cstrong>prawdopodobnie zrezygnował\u003C\u002Fstrong>. → Ocena prawdopodobieństwa.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Dyrektor \u003Cstrong>podobno zrezygnował\u003C\u002Fstrong>. → Informacja zasłyszana.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Dyrektor \u003Cstrong>rzekomo zrezygnował\u003C\u002Fstrong>. → Przytoczone twierdzenie, wobec którego mówiący sygnalizuje dystans lub wątpliwość.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Dyrektor \u003Cstrong>ponoć zrezygnował\u003C\u002Fstrong>. → Informacja zasłyszana; znaczenie bliskie \u003Cstrong>podobno\u003C\u002Fstrong>, bez koniecznej sugestii niewiarygodności.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Krąży pogłoska, \u003Cstrong>jakoby dyrektor zrezygnował\u003C\u002Fstrong>. → Przytoczenie cudzej wersji z zaznaczeniem dystansu; \u003Cstrong>jakoby\u003C\u002Fstrong> ma tu charakter książkowy.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Zdaje się, że\u003C\u002Fstrong> dyrektor zrezygnował. → Ostrożne przypuszczenie mówiącego, bez jednoznacznego wskazania źródła.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Gabinet jest pusty, a nazwisko zniknęło ze strony firmy. Dyrektor \u003Cstrong>widocznie zrezygnował\u003C\u002Fstrong>. → Wniosek z zaobserwowanych oznak.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Dyrektor \u003Cstrong>najwidoczniej zrezygnował\u003C\u002Fstrong>, skoro ogłoszono konkurs na jego stanowisko. → Wniosek przedstawiony jako nasuwający się na podstawie przesłanek.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Rzekomo\u003C\u002Fstrong> nie jest neutralnym zamiennikiem \u003Cstrong>podobno\u003C\u002Fstrong>. Może sugerować, że przytoczone twierdzenie jest niewiarygodne.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Jakoby\u003C\u002Fstrong> również często sygnalizuje sceptycyzm, ale nie dowodzi fałszywości przytaczanej informacji. \u003Cstrong>Widocznie\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>najwidoczniej\u003C\u002Fstrong> w powyższych przykładach wskazują na wnioskowanie, a nie na zasłyszaną relację. Są znaczeniowo bliskie; nie tworzą stałych, odrębnych stopni pewności.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"mie-jako-sygna-informacji-z-drugiej-rki\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.1\u003C\u002Fspan>Mieć jako sygnał informacji z drugiej ręki\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mieć + bezokolicznik\u003C\u002Fstrong> może przekazywać cudzą informację, zapowiedź lub prognozę, której mówiący sam nie potwierdza.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>Według doniesień prasowych dyrektor \u003Cstrong>ma zrezygnować\u003C\u002Fstrong> w piątek. → Przekazana zapowiedź rezygnacji.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Według wcześniejszych doniesień dyrektor \u003Cstrong>miał zrezygnować\u003C\u002Fstrong> w piątek, ale nie wiemy, czy tak się stało. → Wcześniejsza zapowiedź; zdanie nie potwierdza jej realizacji.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Według prognozy jutro \u003Cstrong>ma padać\u003C\u002Fstrong>. → Informacja zaczerpnięta z prognozy, a nie gwarancja pogody.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Miał zrezygnować\u003C\u002Fstrong> może w kontekście sugerować, że zapowiedź się nie spełniła, lecz samo tego nie przesądza. Konstrukcja z \u003Cstrong>mieć\u003C\u002Fstrong> bywa też odczytywana jako plan lub polecenie: „Zgodnie z decyzją zarządu dyrektor ma zrezygnować”. Wskazanie źródła, np. \u003Cstrong>według doniesień\u003C\u002Fstrong>, pomaga rozpoznać odczytanie relacjonujące.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W analizie lub raporcie dobrze jest pokazać związek między podstawą oceny a siłą wniosku:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Mocne przesłanki: „Zgodność obu zapisów \u003Cstrong>wskazuje, że\u003C\u002Fstrong> chodzi o tę samą osobę”.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Niepełne dane: „Dostępne wyniki \u003Cstrong>sugerują, że\u003C\u002Fstrong> metoda może być skuteczna”.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Jedna z hipotez: „\u003Cstrong>Nie można wykluczyć, że\u003C\u002Fstrong> opóźnienie wpłynęło na wynik”.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Ostatnia konstrukcja dopuszcza możliwość, ale nie przedstawia jej jako prawdopodobnej.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Dobieraj siłę sformułowania do przesłanek. Zamiast gromadzić ostrożne określenia, takie jak „chyba być może prawdopodobnie”, wybierz jedno i podaj podstawę oceny: „Na podstawie wstępnych wyników można przypuszczać, że metoda jest skuteczna”.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>W zapisie oddzielaj zdanie podrzędne przecinkiem: \u003Cstrong>Przypuszczam, że…\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>Możliwe, że…\u003C\u002Fstrong>. Nie stawiaj automatycznie przecinka po wyrażeniu modalnym: \u003Cstrong>Być może wyniki są błędne\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>Prawdopodobnie wyniki są błędne\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"kontrola-wasnego-sformuowania\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Kontrola własnego sformułowania\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Przed sformułowaniem sądu sprawdź:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Jak mocne są przesłanki?\u003C\u002Fstrong> Odróżnij pewność, prawdopodobieństwo i samą możliwość.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Co robi wybrany środek?\u003C\u002Fstrong> Wyraża ocenę, wskazuje źródło informacji czy opisuje obowiązek?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Czego dotyczy negacja?\u003C\u002Fstrong> „Nie jest pewne, czy przyjdzie” i „Na pewno nie przyjdzie” nie przekazują tego samego.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Czy styl pasuje do sytuacji?\u003C\u002Fstrong> W rozmowie naturalne bywa \u003Cstrong>chyba\u003C\u002Fstrong>, w raporcie — \u003Cstrong>prawdopodobnie\u003C\u002Fstrong> lub wskazanie podstawy wniosku.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Najważniejsza zasada: \u003Cstrong>wyrażaj tylko taki stopień pewności, jaki chcesz rzeczywiście przypisać swojemu sądowi\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n",[1668,1672,1676,1680,1684,1688,1692,1696,1700],{"id":1669,"text":1670,"depth":16,"number":1671},"pewno-mwicego-a-prawdziwo-sdu","Pewność mówiącego a prawdziwość sądu","1",{"id":1673,"text":1674,"depth":16,"number":1675},"rodki-wyraania-stopnia-pewnoci","Środki wyrażania stopnia pewności","2",{"id":1677,"text":1678,"depth":16,"number":1679},"wnioskowanie-musi-moe-powinien","Wnioskowanie: musi, może, powinien","3",{"id":1681,"text":1682,"depth":21,"number":1683},"przeszo-i-ostrone-hipotezy","Przeszłość i ostrożne hipotezy","3.1",{"id":1685,"text":1686,"depth":16,"number":1687},"negacja-i-zakres-oceny","Negacja i zakres oceny","4",{"id":1689,"text":1690,"depth":21,"number":1691},"e-czy-eby-po-wyraeniu-wtpliwoci","Że czy żeby po wyrażeniu wątpliwości?","4.1",{"id":1693,"text":1694,"depth":16,"number":1695},"rdo-informacji-i-styl-wypowiedzi","Źródło informacji i styl wypowiedzi","5",{"id":1697,"text":1698,"depth":21,"number":1699},"mie-jako-sygna-informacji-z-drugiej-rki","Mieć jako sygnał informacji z drugiej ręki","5.1",{"id":1701,"text":1702,"depth":16,"number":1703},"kontrola-wasnego-sformuowania","Kontrola własnego sformułowania","6"]