[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-narzednik-liczby-mnogiej":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-8076-71af-9a3f-db76b8ed2d15":22,"exercise-list-path-pl-none":83},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a0f20c-8076-71af-9a3f-db76b8ed2d15","Narzędnik liczby mnogiej","narzednik-liczby-mnogiej","Poznaj narzędnik liczby mnogiej: końcówki -ami i -mi, odmianę przymiotników oraz formy używane do mówienia o osobach, rzeczach i środkach transportu.","Narzędnika liczby mnogiej używamy, gdy mówimy na przykład, z kim się spotykamy, czym podróżujemy lub kim jesteśmy. Poznasz końcówki rzeczowników i przymiotników oraz kilka częstych form wyjątkowych.\n\n## 1. Z kim? Z czym? Kim? Czym?\n\nNarzędnik odpowiada na pytania **kim? czym?** Często występuje też po przyimku **z**: wtedy pytamy **z kim? z czym?**\n\n:::example\n- Z kim rozmawiasz? — Rozmawiam **z koleżankami**.\n- Z czym lubisz naleśniki? — Lubię naleśniki **z truskawkami**.\n- Czym jeździcie do pracy? — Jeździmy **autobusami**.\n- Kim są Ewa i Anna? — Są **lekarkami**.\n:::\n\nW tych zdaniach narzędnik oznacza odpowiednio towarzystwo, dodatek do jedzenia, środek transportu i zawód.\n\n## 2. Najczęstsza końcówka: -ami\n\nWiększość rzeczowników ma w narzędniku liczby mnogiej końcówkę **-ami**. Dotyczy to wszystkich rodzajów.\n\n| Liczba pojedyncza | Liczba mnoga: kto? co? | Narzędnik liczby mnogiej: kim? czym? |\n| --- | --- | --- |\n| student | studenci | studentami |\n| kolega | koledzy | kolegami |\n| siostra | siostry | siostrami |\n| książka | książki | książkami |\n| okno | okna | oknami |\n| muzeum | muzea | muzeami |\n\nNie dodawaj **-ami** do całej formy liczby mnogiej. Porównaj: **studenci → studentami**, a nie „studenciami”.\n\nCzasem zmienia się też część wyrazu przed końcówką: **pies → psami**, **dzień → dniami**.\n\n:::example\nSpaceruję **z kolegami**.\n\nNa stole stoi pudełko **z książkami**.\n\nPrzed **oknami** rosną drzewa.\n:::\n\n## 3. Częste formy z końcówką -mi\n\nNiektóre częste rzeczowniki mają końcówkę **-mi**. Zapamiętaj całe formy, ponieważ nie zawsze wystarczy zmienić samą końcówkę.\n\n| Kto? Co? — liczba mnoga | Kim? Czym? — narzędnik |\n| --- | --- |\n| ludzie | **ludźmi** |\n| dzieci | **dziećmi** |\n| przyjaciele | **przyjaciółmi** |\n| bracia | **braćmi** |\n| goście | **gośćmi** |\n| konie | **końmi** |\n| pieniądze | **pieniędzmi** |\n\n:::example\nJadę na wakacje **z dziećmi**.\n\nSpotykamy się **z przyjaciółmi**.\n\nRozmawiam **z gośćmi** o podróży.\n:::\n\n:::note\nWyraz **ręka** ma dwie poprawne formy narzędnika liczby mnogiej: **rękami** i **rękoma**. Możesz powiedzieć: „Trzymam pudełko obiema rękami” lub „Trzymam pudełko obiema rękoma”.\n:::\n\n## 4. Przymiotnik: -ymi lub -imi\n\nPrzymiotnik przed rzeczownikiem również przyjmuje formę narzędnika liczby mnogiej. Ma końcówkę **-ymi** lub **-imi**. W tym przypadku nie ma osobnych końcówek dla nazw mężczyzn i pozostałych rzeczowników.\n\n| Przymiotnik | Narzędnik liczby mnogiej | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| nowy | **nowymi** | z nowymi studentami |\n| dobry | **dobrymi** | z dobrymi koleżankami |\n| mały | **małymi** | małymi samochodami |\n| polski | **polskimi** | z polskimi turystami |\n| drogi | **drogimi** | drogimi rowerami |\n| tani | **tanimi** | tanimi autobusami |\n\nPo **k** i **g** piszemy **-imi**: **polskimi, drogimi**. Końcówkę **-imi** mają też na przykład przymiotniki **tani → tanimi** i **ostatni → ostatnimi**.\n\n:::tip\nUcz się całych połączeń: **z dobrymi przyjaciółmi**, **z małymi dziećmi**, **nowymi autobusami**. Sprawdzaj formę obu wyrazów.\n:::\n\n### Zaimki dzierżawcze i wskazujące\n\nZaimki takie jak **mój**, **twój**, **nasz**, **ten** i **tamten** również zmieniają formę przed rzeczownikiem w narzędniku liczby mnogiej.\n\n| Zaimek | Narzędnik liczby mnogiej | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| mój | **moimi** | z moimi rodzicami |\n| twój | **twoimi** | z twoimi kolegami |\n| nasz | **naszymi** | z naszymi dziećmi |\n| ten | **tymi** | z tymi ludźmi |\n| tamten | **tamtymi** | za tamtymi domami |\n\n## 5. Kiedy używamy „z”, a kiedy nie?\n\nPrzyimek **z** jest potrzebny, gdy mówimy o towarzystwie lub dodatku. Nie dodajemy go automatycznie do każdego narzędnika.\n\n| Znaczenie | Przykład |\n| --- | --- |\n| Towarzystwo | Idę **z przyjaciółmi** do kina. |\n| Dodatek | Jem makaron **z grzybami**. |\n| Środek transportu | Jedziemy **rowerami**. |\n| Narzędzie | Dzieci rysują **kredkami**. |\n| Zawód | Moi rodzice są **nauczycielami**. |\n\nNarzędnika używamy także po przyimkach miejsca, takich jak **przed, za, nad, pod, między**, gdy opisujemy położenie: „Kot śpi **pod krzesłami**”, „Stolik stoi **między fotelami**”.\n\n:::note\nGdy wskazujemy, dokąd ktoś lub coś się przemieszcza, po **pod** i **za** używamy biernika: „Kot wszedł **pod krzesła**”, „Pies pobiegł **za domy**”. Sam ruch nie wystarczy: „Kot biega **pod krzesłami**” opisuje ruch w jednym miejscu, więc używamy narzędnika.\n:::\n\n:::warning\n**Jedziemy rowerami** znaczy, że rowery są naszym środkiem transportu.\n\n**Jedziemy z rowerami** znaczy, że zabieramy rowery ze sobą, na przykład do pociągu. Oba zdania są poprawne, ale mają inne znaczenie.\n:::\n\n## 6. Sprawdź formę krok po kroku\n\n1. Ustal, czy potrzebujesz narzędnika: **z kim? z czym? kim? czym?**\n2. Wybierz formę rzeczownika: zwykle **-ami**, ale na przykład **dziećmi, ludźmi, pieniędzmi**.\n3. Dopasuj przymiotnik: **-ymi** lub **-imi**.\n4. Sprawdź przyimek: **z przyjaciółmi**, ale **autobusami**.\n\nPorównaj i zapamiętaj: **Rozmawiam z nowymi kolegami. Podróżujemy tanimi autobusami. Jesteśmy dobrymi przyjaciółmi.**","pl","A2",54,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a0f20c-7cf7-79d4-b980-bc6392924a13",false,0,7,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[],[],[23,34,42,51,60,68,76],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":32,"isCompleted":15,"ogImageUrl":33},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9fc8-72c1-8ea2-7703d4ef10ab","GrammarExercise","01a0f20c-9fc8-72c1-8ea2-7703d4ef10ab","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-8076-71af-9a3f-db76b8ed2d15","Końcówki rzeczowników i przymiotników","Wybierz poprawne formy narzędnika liczby mnogiej. Zwróć uwagę na zmiany w wyrazach i formy wyjątkowe.","word_select",15,20,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c85e95bf-f75b-461f-a9c8-b53ab77cc1c3_hero.webp?v=1790767308",{"@id":35,"@type":25,"id":36,"grammarPage":27,"title":37,"instructions":38,"displayOrder":39,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":40,"isCompleted":15,"ogImageUrl":41},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-9fe9-7298-ae0d-a2491f915c59","01a0f20c-9fe9-7298-ae0d-a2491f915c59","Narzędnik w codziennych sytuacjach","Uzupełnij zdania. Dopasuj zaimki i przymiotniki oraz wybierz formy zgodne ze znaczeniem: towarzystwo, transport, narzędzie lub miejsce.",1,17,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c4b03713-5cca-4c7b-9e39-23646e7a669b_hero.webp?v=1790767308",{"@id":43,"@type":25,"id":44,"grammarPage":27,"title":45,"instructions":46,"displayOrder":47,"type":48,"questionCount":49,"blankCount":49,"isCompleted":15,"ogImageUrl":50},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a007-73b2-9163-6f591410b51e","01a0f20c-a007-73b2-9163-6f591410b51e","Narzędnik w krótkich zdaniach","Ułóż zdania z kafelków. W każdym pytaniu jest jeden zbędny kafelek. Zwróć uwagę na przyimki i zgodność form.",2,"sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_141f9958-2af9-45c5-b32d-4832cc705df7_hero.webp?v=1790767308",{"@id":52,"@type":25,"id":53,"grammarPage":27,"title":54,"instructions":55,"displayOrder":56,"type":57,"questionCount":58,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":59},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a015-7c85-bd9c-a4da2e253610","01a0f20c-a015-7c85-bd9c-a4da2e253610","Spotkania i zajęcia — popraw rzeczownik","Znajdź jeden błędny wyraz w każdym zdaniu i wybierz poprawną zamianę.",3,"find_and_fix",8,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_08524c78-8633-48f0-b89e-607ca8748678_hero.webp?v=1790767308",{"@id":61,"@type":25,"id":62,"grammarPage":27,"title":63,"instructions":64,"displayOrder":65,"type":57,"questionCount":66,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":67},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a01e-741a-a86f-5ecd33c71129","01a0f20c-a01e-741a-a86f-5ecd33c71129","Praca i czas wolny — popraw formy","Wskaż jeden błędny wyraz w zdaniu, a następnie wybierz jego poprawną formę.",4,11,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e536b62d-96d7-4e07-b8f0-f9de6166733a_hero.webp?v=1790767308",{"@id":69,"@type":25,"id":70,"grammarPage":27,"title":71,"instructions":72,"displayOrder":73,"type":74,"questionCount":65,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":75},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a028-7553-add1-731fd9d22400","01a0f20c-a028-7553-add1-731fd9d22400","Narzędnik liczby mnogiej — rozpoznaj formy","Dotknij kafelka, a następnie odpowiedniej kolumny. Przyporządkuj wszystkie kafelki zgodnie z poleceniem.",5,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ec1cb0bb-f17a-4514-9afd-89bfbc706fdd_hero.webp?v=1790767308",{"@id":77,"@type":25,"id":78,"grammarPage":27,"title":79,"instructions":80,"displayOrder":81,"type":74,"questionCount":65,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":82},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a02f-71c7-b577-558af2501703","01a0f20c-a02f-71c7-b577-558af2501703","Narzędnik liczby mnogiej — rozpoznaj znaczenie","Dotknij zdania, a potem kolumny z odpowiednim znaczeniem. Umieść wszystkie zdania w kolumnach.",6,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_448c88f9-7228-492c-b74c-de68df0bcc22_hero.webp?v=1790767308",null]