[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-nazwy-wykonawcow-czynnosci-i-narzedzi":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-8099-726f-8f1d-35b80c841e22":569,"exercise-list-path-pl-none":585},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":568},"01a0f20c-8099-726f-8f1d-35b80c841e22","Nazwy wykonawców czynności i narzędzi","nazwy-wykonawcow-czynnosci-i-narzedzi","Poznaj przyrostki tworzące nazwy wykonawców czynności i narzędzi. Rozróżniaj osoby i urządzenia oraz rozpoznawaj zmiany w podstawie słowotwórczej.","Nazwy takie jak **spawacz**, **sprzedawca**, **drukarka** i **grzejnik** łączą osobę lub przedmiot z określoną czynnością. Poznasz przyrostki, które pomagają rozumieć te wyrazy, oraz zmiany zachodzące przy ich tworzeniu. Nauczysz się też rozpoznawać, kiedy podobnie zbudowane słowo oznacza człowieka, a kiedy urządzenie.\n\n## 1. Kto wykonuje czynność, a co do niej służy?\n\n**Nazwy wykonawców czynności** określają osoby, które coś robią. Mogą oznaczać zawód, stałe zajęcie albo rolę w konkretnej sytuacji. **Nazwy narzędzi i urządzeń** określają przedmioty służące do wykonywania czynności.\n\n| Czynność | Osoba | Narzędzie lub urządzenie |\n| --- | --- | --- |\n| spawać | **spawacz** – osoba zajmująca się spawaniem | **spawarka** – urządzenie do spawania |\n| kosić | **kosiarz** – osoba, która kosi | **kosiarka** – urządzenie do koszenia |\n| drukować | **drukarz** – osoba pracująca przy druku | **drukarka** – urządzenie drukujące |\n\nNie każda nazwa osoby oznacza zawód. **Odkrywca** dokonuje odkrycia, a **zwycięzca** wygrywa, na przykład konkurs lub zawody.\n\n:::example\n**Spawacz** naprawił metalową bramę. Do pracy użył **spawarki**.\n\n**Zwycięzca** konkursu odebrał nagrodę. Wyraz ten wskazuje jego rolę w konkursie, nie zawód.\n:::\n\n## 2. Przyrostki w nazwach osób\n\nWyraz, od którego tworzymy nowe słowo, nazywamy **wyrazem podstawowym**. **Przyrostek** to element dodawany po podstawie słowotwórczej, czyli części wykorzystanej do utworzenia nowego wyrazu.\n\nWiele nazw wykonawców powstaje od czasowników. Nie wystarczy jednak zawsze usunąć końcowe **-ć** i dodać przyrostek: podstawa może się zmienić.\n\n| Przyrostek | Przykłady | Znaczenie przykładowej nazwy |\n| --- | --- | --- |\n| **-acz** | spawać → **spawacz**, badać → **badacz** | badacz – ktoś, kto prowadzi badania |\n| **-arz** | pisać → **pisarz**, malować → **malarz** | malarz – ktoś, kto maluje, np. obrazy lub ściany |\n| **-ca** | kierować → **kierowca**, sprzedawać → **sprzedawca**, wychowywać → **wychowawca** | sprzedawca – ktoś, kto zajmuje się sprzedażą; wychowawca – ktoś, kto zajmuje się wychowaniem, np. opiekun klasy |\n| **-ec** | kupić → **kupiec** | kupiec – osoba zajmująca się handlem |\n| **-nik** | kierować → **kierownik**, pracować → **pracownik** | kierownik – osoba kierująca np. zespołem; pracownik – osoba zatrudniona do wykonywania pracy |\n| **-ak** | pływać → **pływak**, śpiewać → **śpiewak** | pływak – osoba, która pływa; śpiewak – osoba zajmująca się śpiewaniem |\n| **-iciel \u002F -yciel** | nauczyć → **nauczyciel**, zbawić → **zbawiciel**, nosić → **nosiciel** | nauczyciel – osoba zajmująca się nauczaniem; zbawiciel – ktoś, kto zbawia, zwłaszcza w kontekście religijnym; nosiciel – np. osoba, która ma w organizmie wirusa i może go przekazywać |\n\nPrzyrostek **-ec** rozpoznajemy w utrwalonych nazwach, takich jak **kupiec**, ale nie jest on dziś produktywnym wzorem tworzenia nazw wykonawców od dowolnych czasowników. Dla porównania: od **pływać** mamy **pływaka**, z przyrostkiem **-ak**. W parach **kierować → kierownik** i **pracować → pracownik** przyrostek **-nik** łączy się z podstawami **kierow-** i **pracow-**.\n\nNie wszystkie nazwy zawodów pochodzą bezpośrednio od czasowników. Na przykład **aptekarz** wiąże się z rzeczownikiem **apteka**, czyli miejscem pracy. Sam przyrostek **-arz** nie dowodzi więc, że podstawą jest nazwa czynności.\n\n:::note\nZnaczenie utworzonego słowa bywa węższe niż znaczenie czasownika. **Pisarz** to zwykle autor utworów literackich, a nie każda osoba, która coś pisze. **Nosiciel** nie jest zwykłą nazwą osoby niosącej torbę.\n:::\n\n## 3. Przyrostki w nazwach narzędzi i urządzeń\n\nNazwy przedmiotów często można wyjaśnić za pomocą wyrażenia **służy do…**. Może chodzić o prosty przedmiot, część większego mechanizmu albo samodzielną maszynę.\n\n| Przyrostek | Przykłady | Do czego służy przedmiot? |\n| --- | --- | --- |\n| **-acz** | odkurzać → **odkurzacz** | do odkurzania |\n| **-arka** | drukować → **drukarka**, spawać → **spawarka** | do drukowania lub spawania |\n| **-nik** | grzać → **grzejnik** | do ogrzewania, np. pomieszczenia |\n| **-dło** | mieszać → **mieszadło** | do mieszania |\n| **-ak** | zmywać → **zmywak** | do zmywania, np. naczyń |\n\nNazwy te nie opisują szczegółowo sposobu działania przedmiotu. **Mieszadło** może być częścią maszyny, a **zmywak** to prosty przedmiot używany ręcznie.\n\n:::example\nNa podłodze jest kurz, więc potrzebujemy **odkurzacza**.\n\nTa **drukarka** drukuje również zdjęcia.\n\nFarba jest gęsta. Wymieszaj ją **mieszadłem**.\n:::\n\n## 4. Zmiany w podstawie słowotwórczej\n\nPrzy tworzeniu nazwy podstawa może się skrócić lub zmienić. Dlatego ucz się całych par, a nie tylko przyrostków.\n\n- **Malować → malarz**: w nazwie osoby nie występuje część **-ow-** widoczna w czasowniku.\n- **Drukować → drukarka**: nazwa urządzenia również nie zachowuje części **-ow-**.\n- **Kosić → kosiarz**: zmienia się zakończenie podstawy; zapamiętaj całą parę.\n- **Grzać → grzejnik**: pojawia się postać **grzej-**, znana także z formy **grzeję**.\n\nNie istnieje jeden przyrostek, który można swobodnie dodać do każdego czasownika. Od **uczyć** mamy **nauczyciela**, a od **prowadzić** w odniesieniu do pojazdu najczęściej używamy nazwy **kierowca**, związanej z czasownikiem **kierować**.\n\n:::warning\nW znaczeniu osoby zawodowo piszącej utwory literackie używamy słowa **pisarz**, nie tworzymy nazwy „pisacz” przez analogię do słowa **badacz**. Podobieństwo budowy nie wystarcza: trzeba znać utrwaloną nazwę i jej znaczenie.\n:::\n\n## 5. Ten sam przyrostek, różne znaczenia\n\nPrzyrostek pomaga rozpoznać znaczenie, ale sam nie rozstrzyga, czy chodzi o osobę, czy o przedmiot.\n\n| Nazwa | Co oznacza? | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| **badacz** | osobę | **Badacz** porównał wyniki doświadczeń. |\n| **odkurzacz** | urządzenie | **Odkurzacz** stoi w szafie. |\n| **zmywacz** | m.in. środek do usuwania określonej substancji | Kupiłam **zmywacz do lakieru do paznokci**. |\n| **pracownik**, **ogrodnik** | osoby; przyrostek **-nik** | **Ogrodnik** przyciął krzewy, a drugi **pracownik** zebrał gałęzie. |\n| **grzejnik**, **czajnik** | przedmioty; przyrostek **-nik** | **Grzejnik** ogrzewa pokój, a **czajnik** służy do gotowania wody. |\n| **śpiewak**, **pływak** | osoby; przyrostek **-ak** | **Śpiewak** ćwiczy głos, a **pływak** trenuje na basenie. |\n| **zmywak** | przedmiot; przyrostek **-ak** | Ten **zmywak** służy do mycia naczyń. |\n| **organizator** | osobę; przyrostek **-ator** | **Organizator** koncertu powitał gości. |\n| **wentylator**, **kalkulator** | urządzenia; przyrostek **-ator** | **Wentylator** wprawia powietrze w ruch, a **kalkulator** służy do obliczeń. |\n\n:::note\n**Organizator**, **wentylator** i **kalkulator** należą do słownictwa o obcym pochodzeniu. Możemy je powiązać z czasownikami o zapożyczonych podstawach: **organizować → organizator**, **wentylować → wentylator**, **kalkulować → kalkulator**. Takie pary pomagają rozumieć budowę słów, ale nie oznaczają, że każdy rzeczownik powstał na gruncie polszczyzny przez dodanie przyrostka. Nie przenoś wzoru z **-ator** na dowolny polski czasownik; zapamiętuj utrwalone pary.\n:::\n\nPierwsze trzy wyrazy w tabeli kończą się na **-acz**, lecz należą do różnych grup znaczeniowych. Podobnie przyrostki **-nik**, **-ak** i **-ator** występują zarówno w nazwach osób, jak i przedmiotów lub urządzeń. Z kolei zakończenie **-arka** występuje zarówno w nazwach urządzeń, takich jak **drukarka**, jak i w nazwach kobiet, takich jak **pisarka**. W wyrazie **pisarka** przyrostkiem jest **-ka**, dodany do podstawy wyrazu **pisarz**, ze zmianą **rz → r**.\n\nNazwy kobiet również tworzymy według różnych wzorów:\n\n- spawacz → **spawaczka**;\n- pisarz → **pisarka**;\n- sprzedawca → **sprzedawczyni**.\n\nNie należy więc automatycznie traktować każdej nazwy zakończonej na **-arka** jako nazwy maszyny ani dodawać **-ka** do każdej nazwy mężczyzny.\n\n:::tip\nNajpierw sprawdź sens całego zdania. W zdaniu „**Pisarka** podpisała swoją książkę” chodzi o osobę. W zdaniu „**Drukarka** nie pobiera papieru” chodzi o urządzenie. Budowa słowa jest wskazówką, a kontekst pomaga ją właściwie wykorzystać.\n:::\n\n## 6. Jak rozpoznać i dobrać nazwę?\n\n1. **Ustal czynność:** co ktoś robi lub do czego służy przedmiot?\n2. **Sprawdź znaczenie nazwy:** czy oznacza osobę, urządzenie, narzędzie, czy coś innego?\n3. **Porównaj podstawę i przyrostek:** np. **spawać → spawacz \u002F spawarka**.\n4. **Zwróć uwagę na zmiany:** np. **malować → malarz**, a nie mechaniczne dodanie przyrostka do bezokolicznika.\n5. **Sprawdź utrwalone użycie:** czy słowo pasuje do tej sytuacji? Osoba pisząca list nie musi być **pisarzem**.\n\nNajważniejsza zasada: **przyrostek podpowiada znaczenie, ale nie zastępuje znajomości słowa**. Zapamiętuj nazwę razem z wyrazem podstawowym i naturalnym przykładem użycia.","pl","B2",189,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a0f20c-7d28-7531-8ca5-55d1f50c280c",false,0,2,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[21],{"id":22,"title":5,"vocabularyListWords":23,"isPublished":33},"01a0f20d-0585-70d2-a15e-293acf5b68d8",[24,35,44,53,63,71,80,90,99,108,117,126,135,144,154,163,172,181,190,199,208,217,226,235,244,253,262,271,280,289,298,307,316,325,334,343,352,361,370,379,388,397,406,415,424,433,442,451,460,469,478,487,496,505,514,523,532,541,550,559],{"id":25,"vocabularyWord":26,"displayOrder":29},"01a0f20d-0585-7146-a15e-293acfbee62a",{"id":27,"word":28,"frequency":29,"level":30,"language":9,"audioFilePath":31,"partsOfSpeech":32,"audio":33,"audioUrl":34},"01a0f20c-cea2-753a-b33d-7f78235f9275","spawać",1,"B1","tts_d8a411616f297495_pl-PL.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d8a411616f297495_pl-PL.mp3",{"id":36,"vocabularyWord":37,"displayOrder":17},"01a0f20d-0585-717e-a15e-293ad0a81142",{"id":38,"word":39,"frequency":29,"level":40,"language":9,"audioFilePath":41,"partsOfSpeech":42,"audio":33,"audioUrl":43},"01a0f20c-cea0-75ed-82ba-395deff3afd3","spawacz","C2","tts_2e7198fd5a785a28_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2e7198fd5a785a28_pl-PL.mp3",{"id":45,"vocabularyWord":46,"displayOrder":52},"01a0f20d-0585-71a2-a15e-293ad0c961bb",{"id":47,"word":48,"frequency":29,"level":30,"language":9,"audioFilePath":49,"partsOfSpeech":50,"audio":33,"audioUrl":51},"01a0f20c-cea1-7aae-839f-cb0e0a3e9e25","spawarka","tts_6f7a617ff7c5a81d_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_6f7a617ff7c5a81d_pl-PL.mp3",3,{"id":54,"vocabularyWord":55,"displayOrder":62},"01a0f20d-0585-71c2-a15e-293ad0cd0936",{"id":56,"word":57,"frequency":58,"level":30,"language":9,"audioFilePath":59,"partsOfSpeech":60,"audio":33,"audioUrl":61},"01a0f20c-cbf1-7c3a-914e-43021afb3956","kosić",5,"tts_19d40857028009c7_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_19d40857028009c7_pl-PL.mp3",4,{"id":64,"vocabularyWord":65,"displayOrder":58},"01a0f20d-0585-71de-a15e-293ad0d558fa",{"id":66,"word":67,"frequency":29,"level":40,"language":9,"audioFilePath":68,"partsOfSpeech":69,"audio":33,"audioUrl":70},"01a0f20c-cbf0-7f0a-8de7-6b25a0a66128","kosiarz","tts_6b74e60336936f92_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_6b74e60336936f92_pl-PL.mp3",{"id":72,"vocabularyWord":73,"displayOrder":79},"01a0f20d-0585-71fa-a15e-293ad113b283",{"id":74,"word":75,"frequency":58,"level":30,"language":9,"audioFilePath":76,"partsOfSpeech":77,"audio":33,"audioUrl":78},"01a0f20c-cbf0-7356-8de7-6b25a01ea9d8","kosiarka","tts_db9df518573326f1_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_db9df518573326f1_pl-PL.mp3",6,{"id":81,"vocabularyWord":82,"displayOrder":85},"01a0f20d-0585-7216-a15e-293ad1dc89dd",{"id":83,"word":84,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":87,"partsOfSpeech":88,"audio":33,"audioUrl":89},"01a0f20c-cb0c-75c6-b3e4-03b34d651eb1","drukować",7,"A2","tts_df6472a005a5cb2c_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_df6472a005a5cb2c_pl-PL.mp3",{"id":91,"vocabularyWord":92,"displayOrder":98},"01a0f20d-0585-7246-a15e-293ad2d66790",{"id":93,"word":94,"frequency":58,"level":30,"language":9,"audioFilePath":95,"partsOfSpeech":96,"audio":33,"audioUrl":97},"01a0f20c-cb0b-7532-85e8-793b88d42e9c","drukarz","tts_ff761f4261b0fa62_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ff761f4261b0fa62_pl-PL.mp3",8,{"id":100,"vocabularyWord":101,"displayOrder":107},"01a0f20d-0585-7262-a15e-293ad30eae4e",{"id":102,"word":103,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":104,"partsOfSpeech":105,"audio":33,"audioUrl":106},"01a0f20c-cb0a-768c-b44c-2ee2c1dd35c7","drukarka","tts_5ed830533721ca59_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_5ed830533721ca59_pl-PL.mp3",9,{"id":109,"vocabularyWord":110,"displayOrder":116},"01a0f20d-0585-727e-a15e-293ad3202ca3",{"id":111,"word":112,"frequency":62,"level":30,"language":9,"audioFilePath":113,"partsOfSpeech":114,"audio":33,"audioUrl":115},"01a0f20c-cd15-713b-90a3-d04d36e0e7c0","odkrywca","tts_cc2e219415b635f3_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_cc2e219415b635f3_pl-PL.mp3",10,{"id":118,"vocabularyWord":119,"displayOrder":125},"01a0f20d-0585-729a-a15e-293ad34e2706",{"id":120,"word":121,"frequency":85,"level":30,"language":9,"audioFilePath":122,"partsOfSpeech":123,"audio":33,"audioUrl":124},"01a0f20c-d287-7b62-896c-d80e7f1f1fc0","zwycięzca","tts_c2274a9e31c67df7_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c2274a9e31c67df7_pl-PL.mp3",11,{"id":127,"vocabularyWord":128,"displayOrder":134},"01a0f20d-0585-72b6-a15e-293ad36e98c1",{"id":129,"word":130,"frequency":85,"level":30,"language":9,"audioFilePath":131,"partsOfSpeech":132,"audio":33,"audioUrl":133},"01a0f20c-ca02-7a13-9477-05fb7dba6f6e","badać","tts_26fedb6e79308d21_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_26fedb6e79308d21_pl-PL.mp3",12,{"id":136,"vocabularyWord":137,"displayOrder":143},"01a0f20d-0585-72ce-a15e-293ad466e8d5",{"id":138,"word":139,"frequency":58,"level":30,"language":9,"audioFilePath":140,"partsOfSpeech":141,"audio":33,"audioUrl":142},"01a0f20c-c9ff-79c4-8ce2-0c4beed0afdb","badacz","tts_91543ac609f53d83_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_91543ac609f53d83_pl-PL.mp3",13,{"id":145,"vocabularyWord":146,"displayOrder":153},"01a0f20d-0585-72ea-a15e-293ad4ca04c1",{"id":147,"word":148,"frequency":98,"level":149,"language":9,"audioFilePath":150,"partsOfSpeech":151,"audio":33,"audioUrl":152},"01a0f20c-cd54-7949-a154-b5a6ed981a1b","pisać","A1","tts_22467420bb084637_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_22467420bb084637_pl-PL.mp3",14,{"id":155,"vocabularyWord":156,"displayOrder":162},"01a0f20d-0585-7302-a15e-293ad4ecd5f9",{"id":157,"word":158,"frequency":85,"level":30,"language":9,"audioFilePath":159,"partsOfSpeech":160,"audio":33,"audioUrl":161},"01a0f20c-cd52-7998-b061-e1d2d3c519de","pisarz","tts_901b08014e223e94_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_901b08014e223e94_pl-PL.mp3",15,{"id":164,"vocabularyWord":165,"displayOrder":171},"01a0f20d-0585-731e-a15e-293ad53d9549",{"id":166,"word":167,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":168,"partsOfSpeech":169,"audio":33,"audioUrl":170},"01a0f20c-cc24-77f0-91c6-0a11f8ce235b","malować","tts_01ddea30542bd25e_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_01ddea30542bd25e_pl-PL.mp3",16,{"id":173,"vocabularyWord":174,"displayOrder":180},"01a0f20d-0585-733a-a15e-293ad5904d4f",{"id":175,"word":176,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":177,"partsOfSpeech":178,"audio":33,"audioUrl":179},"01a0f20c-cc22-78a3-957a-34785016dae2","malarz","tts_9e7d68402cd68bf7_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_9e7d68402cd68bf7_pl-PL.mp3",17,{"id":182,"vocabularyWord":183,"displayOrder":189},"01a0f20d-0585-7356-a15e-293ad5e9f6ea",{"id":184,"word":185,"frequency":85,"level":30,"language":9,"audioFilePath":186,"partsOfSpeech":187,"audio":33,"audioUrl":188},"01a0f20c-cbb7-7c3f-a305-27a15b16bb6d","kierować","tts_81fa89aaac6c18df_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_81fa89aaac6c18df_pl-PL.mp3",18,{"id":191,"vocabularyWord":192,"displayOrder":198},"01a0f20d-0585-7386-a15e-293ad677e6e0",{"id":193,"word":194,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":195,"partsOfSpeech":196,"audio":33,"audioUrl":197},"01a0f20c-cbb8-774a-8f81-73fb1bcda9d8","kierowca","tts_1388984177ac8265_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1388984177ac8265_pl-PL.mp3",19,{"id":200,"vocabularyWord":201,"displayOrder":207},"01a0f20d-0585-73a2-a15e-293ad6856df2",{"id":202,"word":203,"frequency":85,"level":30,"language":9,"audioFilePath":204,"partsOfSpeech":205,"audio":33,"audioUrl":206},"01a0f20c-cbb9-71be-ada5-565872674951","kierownik","tts_16d9f4d84b6cc853_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_16d9f4d84b6cc853_pl-PL.mp3",20,{"id":209,"vocabularyWord":210,"displayOrder":216},"01a0f20d-0585-73be-a15e-293ad7114149",{"id":211,"word":212,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":213,"partsOfSpeech":214,"audio":33,"audioUrl":215},"01a0f20c-cea7-7566-8de8-e894de53b355","sprzedawać","tts_a2a937617e7bcac2_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a2a937617e7bcac2_pl-PL.mp3",21,{"id":218,"vocabularyWord":219,"displayOrder":225},"01a0f20d-0585-73da-a15e-293ad807e953",{"id":220,"word":221,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":222,"partsOfSpeech":223,"audio":33,"audioUrl":224},"01a0f20c-cea8-72c0-a1c1-ed57838b0523","sprzedawca","tts_7405a12c339c8990_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_7405a12c339c8990_pl-PL.mp3",22,{"id":227,"vocabularyWord":228,"displayOrder":234},"01a0f20d-0585-73f2-a15e-293ad8390590",{"id":229,"word":230,"frequency":85,"level":30,"language":9,"audioFilePath":231,"partsOfSpeech":232,"audio":33,"audioUrl":233},"01a0f20c-d1d5-722b-aed4-2584acb29245","wychowywać","tts_8b88125bff64d227_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8b88125bff64d227_pl-PL.mp3",23,{"id":236,"vocabularyWord":237,"displayOrder":243},"01a0f20d-0585-740e-a15e-293ad8d95f10",{"id":238,"word":239,"frequency":58,"level":30,"language":9,"audioFilePath":240,"partsOfSpeech":241,"audio":33,"audioUrl":242},"01a0f20c-d1d4-73f9-b9e6-53d26b0585a4","wychowawca","tts_cb84ae89f1ae4c93_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_cb84ae89f1ae4c93_pl-PL.mp3",24,{"id":245,"vocabularyWord":246,"displayOrder":252},"01a0f20d-0585-7426-a15e-293ad9b710c5",{"id":247,"word":248,"frequency":98,"level":149,"language":9,"audioFilePath":249,"partsOfSpeech":250,"audio":33,"audioUrl":251},"01a0f20c-cc0a-74d4-b3d2-d0024c2c7207","kupić","tts_965c48834f3ac7a6_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_965c48834f3ac7a6_pl-PL.mp3",25,{"id":254,"vocabularyWord":255,"displayOrder":261},"01a0f20d-0585-7442-a15e-293ada279adb",{"id":256,"word":257,"frequency":62,"level":30,"language":9,"audioFilePath":258,"partsOfSpeech":259,"audio":33,"audioUrl":260},"01a0f20c-cc09-7672-b525-866a4173c5bb","kupiec","tts_820e64fe9f814608_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_820e64fe9f814608_pl-PL.mp3",26,{"id":263,"vocabularyWord":264,"displayOrder":270},"01a0f20d-0585-745e-a15e-293adab2340d",{"id":265,"word":266,"frequency":98,"level":149,"language":9,"audioFilePath":267,"partsOfSpeech":268,"audio":33,"audioUrl":269},"01a0f20c-cdc6-768f-9706-60dd93f870fb","pracować","tts_fd8efb5313dc2514_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_fd8efb5313dc2514_pl-PL.mp3",27,{"id":272,"vocabularyWord":273,"displayOrder":279},"01a0f20d-0585-7476-a15e-293adb215868",{"id":274,"word":275,"frequency":85,"level":30,"language":9,"audioFilePath":276,"partsOfSpeech":277,"audio":33,"audioUrl":278},"01a0f20c-cdc7-7cca-95c8-1a921282e185","pracownik","tts_366736c2fb46707a_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_366736c2fb46707a_pl-PL.mp3",28,{"id":281,"vocabularyWord":282,"displayOrder":288},"01a0f20d-0585-749a-a15e-293adb76e8c1",{"id":283,"word":284,"frequency":98,"level":86,"language":9,"audioFilePath":285,"partsOfSpeech":286,"audio":33,"audioUrl":287},"01a0f20c-ce48-7c52-86d3-02609e8ae5da","pływać","tts_1138fb7ade0e2942_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1138fb7ade0e2942_pl-PL.mp3",29,{"id":290,"vocabularyWord":291,"displayOrder":297},"01a0f20d-0585-74b6-a15e-293adc1cb8b1",{"id":292,"word":293,"frequency":58,"level":86,"language":9,"audioFilePath":294,"partsOfSpeech":295,"audio":33,"audioUrl":296},"01a0f20c-ce48-7036-86d3-02609dede9a8","pływak","tts_d5ddec4b4b4e4195_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d5ddec4b4b4e4195_pl-PL.mp3",30,{"id":299,"vocabularyWord":300,"displayOrder":306},"01a0f20d-0585-74ce-a15e-293adc901037",{"id":301,"word":302,"frequency":98,"level":149,"language":9,"audioFilePath":303,"partsOfSpeech":304,"audio":33,"audioUrl":305},"01a0f20c-d297-7293-987d-f13e2664de2b","śpiewać","tts_4fa179f014272291_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_4fa179f014272291_pl-PL.mp3",31,{"id":308,"vocabularyWord":309,"displayOrder":315},"01a0f20d-0585-74ea-a15e-293add0eb0a5",{"id":310,"word":311,"frequency":58,"level":86,"language":9,"audioFilePath":312,"partsOfSpeech":313,"audio":33,"audioUrl":314},"01a0f20c-d296-718d-92bb-60d542a8ead9","śpiewak","tts_f90ad0b465638c6b_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f90ad0b465638c6b_pl-PL.mp3",32,{"id":317,"vocabularyWord":318,"displayOrder":324},"01a0f20d-0585-7506-a15e-293adde33713",{"id":319,"word":320,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":321,"partsOfSpeech":322,"audio":33,"audioUrl":323},"01a0f20c-ccaa-7d4e-ae60-dfeaf9105b15","nauczyć","tts_8cb62266f9310c3d_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8cb62266f9310c3d_pl-PL.mp3",33,{"id":326,"vocabularyWord":327,"displayOrder":333},"01a0f20d-0585-7522-a15e-293ade062000",{"id":328,"word":329,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":330,"partsOfSpeech":331,"audio":33,"audioUrl":332},"01a0f20c-cca7-7c96-80ab-fde052e85264","nauczyciel","tts_287a1733f95f3ca7_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_287a1733f95f3ca7_pl-PL.mp3",34,{"id":335,"vocabularyWord":336,"displayOrder":342},"01a0f20d-0585-753a-a15e-293adecb9ecb",{"id":337,"word":338,"frequency":79,"level":10,"language":9,"audioFilePath":339,"partsOfSpeech":340,"audio":33,"audioUrl":341},"01a0f20c-d267-7aae-bdfd-e60730ec6d7d","zbawić","tts_768825977eb5f2d0_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_768825977eb5f2d0_pl-PL.mp3",35,{"id":344,"vocabularyWord":345,"displayOrder":351},"01a0f20d-0585-7556-a15e-293adf1a00ea",{"id":346,"word":347,"frequency":29,"level":10,"language":9,"audioFilePath":348,"partsOfSpeech":349,"audio":33,"audioUrl":350},"01a0f20c-d266-7d4d-949d-e0e90b8ff05a","zbawiciel","tts_3e883b01ce66d4e2_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3e883b01ce66d4e2_pl-PL.mp3",36,{"id":353,"vocabularyWord":354,"displayOrder":360},"01a0f20d-0585-756e-a15e-293adf9ab886",{"id":355,"word":356,"frequency":98,"level":149,"language":9,"audioFilePath":357,"partsOfSpeech":358,"audio":33,"audioUrl":359},"01a0f20c-ccc4-7af6-b42c-0bcabacb2f9f","nosić","tts_9d1e344a70e457a5_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_9d1e344a70e457a5_pl-PL.mp3",37,{"id":362,"vocabularyWord":363,"displayOrder":369},"01a0f20d-0585-758a-a15e-293ae0486b95",{"id":364,"word":365,"frequency":62,"level":10,"language":9,"audioFilePath":366,"partsOfSpeech":367,"audio":33,"audioUrl":368},"01a0f20c-ccc4-70b2-b42c-0bcab9fc9614","nosiciel","tts_367d1ff6e8a5940e_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_367d1ff6e8a5940e_pl-PL.mp3",38,{"id":371,"vocabularyWord":372,"displayOrder":378},"01a0f20d-0585-75b6-a15e-293ae0584149",{"id":373,"word":374,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":375,"partsOfSpeech":376,"audio":33,"audioUrl":377},"01a0f20c-c9f4-7b99-9b1e-fb1a381368af","apteka","tts_8584afa245a5d298_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8584afa245a5d298_pl-PL.mp3",39,{"id":380,"vocabularyWord":381,"displayOrder":387},"01a0f20d-0585-75d2-a15e-293ae106ba2f",{"id":382,"word":383,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":384,"partsOfSpeech":385,"audio":33,"audioUrl":386},"01a0f20c-c9f5-78f1-aa5b-7e8f090f98a8","aptekarz","tts_f225fe961d2bfeec_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f225fe961d2bfeec_pl-PL.mp3",40,{"id":389,"vocabularyWord":390,"displayOrder":396},"01a0f20d-0585-75ee-a15e-293ae141d14e",{"id":391,"word":392,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":393,"partsOfSpeech":394,"audio":33,"audioUrl":395},"01a0f20c-cd16-7736-9400-b3ed71aa1111","odkurzać","tts_5d7ecf27979b6298_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_5d7ecf27979b6298_pl-PL.mp3",41,{"id":398,"vocabularyWord":399,"displayOrder":405},"01a0f20d-0585-7606-a15e-293ae222d2c7",{"id":400,"word":401,"frequency":58,"level":86,"language":9,"audioFilePath":402,"partsOfSpeech":403,"audio":33,"audioUrl":404},"01a0f20c-cd15-7c6b-90a3-d04d36f4491b","odkurzacz","tts_925f3ac9ca20ed41_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_925f3ac9ca20ed41_pl-PL.mp3",42,{"id":407,"vocabularyWord":408,"displayOrder":414},"01a0f20d-0585-7622-a15e-293ae223d89f",{"id":409,"word":410,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":411,"partsOfSpeech":412,"audio":33,"audioUrl":413},"01a0f20c-cb80-7c77-a7c1-0df1cbb056b0","grzać","tts_e86addb286c2b93f_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_e86addb286c2b93f_pl-PL.mp3",43,{"id":416,"vocabularyWord":417,"displayOrder":423},"01a0f20d-0585-7656-a15e-293ae2ce9eb9",{"id":418,"word":419,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":420,"partsOfSpeech":421,"audio":33,"audioUrl":422},"01a0f20c-cb82-7558-b7f6-5da6c9347b66","grzejnik","tts_77b6541d4b2600e1_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_77b6541d4b2600e1_pl-PL.mp3",44,{"id":425,"vocabularyWord":426,"displayOrder":432},"01a0f20d-0585-768e-a15e-293ae3be8d2e",{"id":427,"word":428,"frequency":98,"level":149,"language":9,"audioFilePath":429,"partsOfSpeech":430,"audio":33,"audioUrl":431},"01a0f20c-cc37-74de-b653-d53dc5a662be","mieszać","tts_f680ad2d93bcb0cd_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f680ad2d93bcb0cd_pl-PL.mp3",45,{"id":434,"vocabularyWord":435,"displayOrder":441},"01a0f20d-0585-76ae-a15e-293ae42de9aa",{"id":436,"word":437,"frequency":29,"level":30,"language":9,"audioFilePath":438,"partsOfSpeech":439,"audio":33,"audioUrl":440},"01a0f20c-cc36-787d-bc36-d0ed89787257","mieszadło","tts_77f8bc9de764acaa_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_77f8bc9de764acaa_pl-PL.mp3",46,{"id":443,"vocabularyWord":444,"displayOrder":450},"01a0f20d-0585-76ca-a15e-293ae47056de",{"id":445,"word":446,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":447,"partsOfSpeech":448,"audio":33,"audioUrl":449},"01a0f20c-d27b-72d1-9026-31aa4ad14820","zmywać","tts_1a4c656f841da60e_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1a4c656f841da60e_pl-PL.mp3",47,{"id":452,"vocabularyWord":453,"displayOrder":459},"01a0f20d-0585-76e6-a15e-293ae4cb9263",{"id":454,"word":455,"frequency":58,"level":86,"language":9,"audioFilePath":456,"partsOfSpeech":457,"audio":33,"audioUrl":458},"01a0f20c-d27a-763f-92da-45a223b7f2a0","zmywak","tts_3848ce4c0cfd4139_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3848ce4c0cfd4139_pl-PL.mp3",48,{"id":461,"vocabularyWord":462,"displayOrder":468},"01a0f20d-0585-76fe-a15e-293ae52ac519",{"id":463,"word":464,"frequency":58,"level":86,"language":9,"audioFilePath":465,"partsOfSpeech":466,"audio":33,"audioUrl":467},"01a0f20c-d279-79a4-ae0d-bed295dd9adc","zmywacz","tts_cb99c0d0d9d1fee7_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_cb99c0d0d9d1fee7_pl-PL.mp3",49,{"id":470,"vocabularyWord":471,"displayOrder":477},"01a0f20d-0585-7726-a15e-293ae57fadbf",{"id":472,"word":473,"frequency":58,"level":30,"language":9,"audioFilePath":474,"partsOfSpeech":475,"audio":33,"audioUrl":476},"01a0f20c-cd23-7df8-ad04-cbbec38aad99","ogrodnik","tts_cd2e2dc2ff2ba8ac_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_cd2e2dc2ff2ba8ac_pl-PL.mp3",50,{"id":479,"vocabularyWord":480,"displayOrder":486},"01a0f20d-0585-773e-a15e-293ae5cce02e",{"id":481,"word":482,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":483,"partsOfSpeech":484,"audio":33,"audioUrl":485},"01a0f20c-ca82-72eb-964f-5ba0dba4d833","czajnik","tts_ca8cc032e5b07519_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ca8cc032e5b07519_pl-PL.mp3",51,{"id":488,"vocabularyWord":489,"displayOrder":495},"01a0f20d-0585-775a-a15e-293ae67c3487",{"id":490,"word":491,"frequency":85,"level":30,"language":9,"audioFilePath":492,"partsOfSpeech":493,"audio":33,"audioUrl":494},"01a0f20c-cd34-7f66-b56e-c15d5086acfa","organizować","tts_5499c4e61264513c_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_5499c4e61264513c_pl-PL.mp3",52,{"id":497,"vocabularyWord":498,"displayOrder":504},"01a0f20d-0585-7776-a15e-293ae6d6e26c",{"id":499,"word":500,"frequency":58,"level":30,"language":9,"audioFilePath":501,"partsOfSpeech":502,"audio":33,"audioUrl":503},"01a0f20c-cd34-753a-b56e-c15d50639ad9","organizator","tts_7875bc31fc884a18_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_7875bc31fc884a18_pl-PL.mp3",53,{"id":506,"vocabularyWord":507,"displayOrder":513},"01a0f20d-0585-7792-a15e-293ae71daa91",{"id":508,"word":509,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":510,"partsOfSpeech":511,"audio":33,"audioUrl":512},"01a0f20c-d160-73eb-b387-afc991ceb256","wentylować","tts_f2382e607a1266f8_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f2382e607a1266f8_pl-PL.mp3",54,{"id":515,"vocabularyWord":516,"displayOrder":522},"01a0f20d-0585-77aa-a15e-293ae778aa98",{"id":517,"word":518,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":519,"partsOfSpeech":520,"audio":33,"audioUrl":521},"01a0f20c-d15f-72b4-961e-bffe260c52e2","wentylator","tts_cd95240e67c458a1_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_cd95240e67c458a1_pl-PL.mp3",55,{"id":524,"vocabularyWord":525,"displayOrder":531},"01a0f20d-0585-77c6-a15e-293ae85834c4",{"id":526,"word":527,"frequency":85,"level":30,"language":9,"audioFilePath":528,"partsOfSpeech":529,"audio":33,"audioUrl":530},"01a0f20c-cbb1-7f06-934e-5d25a537286a","kalkulować","tts_371325755ead7aba_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_371325755ead7aba_pl-PL.mp3",56,{"id":533,"vocabularyWord":534,"displayOrder":540},"01a0f20d-0585-77de-a15e-293ae887431e",{"id":535,"word":536,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":537,"partsOfSpeech":538,"audio":33,"audioUrl":539},"01a0f20c-cbb1-74da-934e-5d25a52f4a03","kalkulator","tts_667a8dc3a1f77980_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_667a8dc3a1f77980_pl-PL.mp3",57,{"id":542,"vocabularyWord":543,"displayOrder":549},"01a0f20d-0585-77fa-a15e-293ae8cfe6d4",{"id":544,"word":545,"frequency":58,"level":30,"language":9,"audioFilePath":546,"partsOfSpeech":547,"audio":33,"audioUrl":548},"01a0f20c-cd51-7936-ba84-ea395f821787","pisarka","tts_e2f09d36e5dba258_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_e2f09d36e5dba258_pl-PL.mp3",58,{"id":551,"vocabularyWord":552,"displayOrder":558},"01a0f20d-0585-7812-a15e-293ae8e3f096",{"id":553,"word":554,"frequency":29,"level":30,"language":9,"audioFilePath":555,"partsOfSpeech":556,"audio":33,"audioUrl":557},"01a0f20c-cea1-7066-839f-cb0e09d2109f","spawaczka","tts_9e302c4428f8cf24_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_9e302c4428f8cf24_pl-PL.mp3",59,{"id":560,"vocabularyWord":561,"displayOrder":567},"01a0f20d-0585-782a-a15e-293ae98055a7",{"id":562,"word":563,"frequency":85,"level":86,"language":9,"audioFilePath":564,"partsOfSpeech":565,"audio":33,"audioUrl":566},"01a0f20c-cea8-7ef8-a1c1-ed578451bc1d","sprzedawczyni","tts_f61e79a42ff44fc2_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f61e79a42ff44fc2_pl-PL.mp3",60,[],[570,579],{"@id":571,"@type":572,"id":573,"grammarPage":574,"title":575,"instructions":576,"displayOrder":16,"type":577,"questionCount":134,"blankCount":153,"isCompleted":15,"ogImageUrl":578},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a20f-7b32-8167-280cf87af974","GrammarExercise","01a0f20c-a20f-7b32-8167-280cf87af974","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-8099-726f-8f1d-35b80c841e22","Nazwy osób: czynność, rola i budowa","Wybierz nazwy osób lub elementy ich budowy pasujące do podanego znaczenia.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a0da8864-4ebb-49c5-950b-c0f4aa78c887_hero.webp?v=1790767309",{"@id":580,"@type":572,"id":581,"grammarPage":574,"title":582,"instructions":583,"displayOrder":29,"type":577,"questionCount":134,"blankCount":143,"isCompleted":15,"ogImageUrl":584},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a228-7105-b6a7-baf2f21b8533","01a0f20c-a228-7105-b6a7-baf2f21b8533","Osoba, narzędzie czy urządzenie?","Uzupełnij zdania. Sprawdź znaczenie całej nazwy, jej budowę oraz podany kontekst.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e464f418-ecb2-435e-84a0-f0bf5dbb3a46_hero.webp?v=1790767309",null]