[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-niesc-i-nosic-oraz-wiezc-i-wozic":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-80cc-768e-97e5-410fa95d9a9e":157,"exercise-list-path-pl-none":189},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":154,"readyImages":156},"01a0f20c-80cc-768e-97e5-410fa95d9a9e","Nieść i nosić oraz wieźć i wozić","niesc-i-nosic-oraz-wiezc-i-wozic","Poznaj różnice między nieść i nosić oraz wieźć i wozić. Naucz się opisywać transport osób i rzeczy, odmieniać te czasowniki i mówić o zwyczajach.","## 1. Co i jak przemieszczamy?\n\nKiedy przemieszczasz rzeczy lub osoby, wybierasz czasownik zależnie od sposobu transportu i sytuacji. **Nieść i nosić** oznaczają przemieszczanie czegoś lub kogoś, na przykład w rękach, na plecach lub na ramieniu. **Wieźć i wozić** mówią o transporcie pojazdem. Ważne jest też, czy opisujesz jeden ruch w określonym kierunku, czy zwyczaj albo ruch w różnych kierunkach.\n\n:::example\n- Anna **niesie** zakupy do domu. Idzie pieszo i trzyma torbę w ręce.\n- Anna **wiezie** zakupy do domu. Jedzie samochodem, a torby są w bagażniku.\n- Ojciec **niesie** dziecko na plecach.\n- Ojciec **wiezie** dziecko do szkoły autobusem.\n:::\n\nOsoba, która coś **wiezie**, nie musi prowadzić pojazdu. Może być pasażerem.\n\n## 2. Jeden kierunek czy zwyczaj?\n\n| Sytuacja | Transport w rękach, na plecach itp. | Transport pojazdem |\n| --- | --- | --- |\n| Jeden ruch w określonym kierunku | **nieść**: Teraz niosę paczkę na pocztę. | **wieźć**: Teraz wiozę paczkę na pocztę. |\n| Zwyczaj, powtarzające się trasy | **nosić**: Codziennie noszę dokumenty do biura. | **wozić**: Codziennie wożę dzieci do szkoły. |\n| Ruch w różnych kierunkach | **nosić**: Noszę krzesła z miejsca na miejsce. | **wozić**: Wożę turystów po mieście. |\n\nTo podobny wybór jak w parach **iść \u002F chodzić** i **jechać \u002F jeździć**: **Idę do biura i niosę dokumenty**, ale **Codziennie chodzę do biura i noszę tam dokumenty**; **Jadę do szkoły i wiozę syna**, ale **Codziennie jeżdżę do szkoły i wożę tam syna**.\n\nPrzy **nieść** i **wieźć** cel nie musi być nazwany. Może wynikać z sytuacji: „Spójrz, Marta **niesie** ciężką walizkę!”.\n\n:::note\nWszystkie cztery czasowniki są **niedokonane**. Różnica między **nieść** a **nosić** oraz między **wieźć** a **wozić** nie oznacza różnicy między czynnością zakończoną a niezakończoną.\n:::\n\n### Przedrostki i aspekt dokonany\n\nPrzedrostki pomagają określić cel transportu. W poniższych parach czasownik dokonany przedstawia czynność jako całość z osiągniętym celem, a niedokonany może opisywać jej przebieg lub powtarzanie.\n\n| Sens | Czasownik dokonany | Czasownik niedokonany |\n| --- | --- | --- |\n| Dostarczyć coś tutaj lub do wskazanej osoby | **przynieść** | **przynosić** |\n| Dostarczyć coś do innego miejsca | **zanieść** | **zanosić** |\n| Dostarczyć coś z powrotem | **odnieść** | **odnosić** |\n| Dostarczyć pojazdem tutaj lub do wskazanej osoby | **przywieźć** | **przywozić** |\n| Dostarczyć pojazdem do innego miejsca | **zawieźć** | **zawozić** |\n\n:::example\n- **Przyniosę ci tę książkę jutro.** — Obiecuję jej dostarczenie.\n- **Codziennie przynoszę ci gazetę.** — Opisuję zwyczaj.\n- **Zaniosę dokumenty do biura.** \u002F **Co tydzień zanoszę dokumenty do biura.**\n- **Odniosę książkę do biblioteki.** — Zwrócę ją tam.\n- **Przywiozę ci zakupy samochodem.** \u002F **W soboty przywożę ci zakupy samochodem.**\n- **Zawiozę córkę na basen.** \u002F **Co sobotę zawożę córkę na basen.**\n:::\n\nFormy dokonane, takie jak **przyniosę** i **zawiozę**, odnoszą się tutaj do przyszłości. Sam przedrostek nie gwarantuje aspektu dokonanego: **przynosić** i **przywozić** też mają przedrostki, ale są niedokonane.\n\n## 3. Odmiana w czasie teraźniejszym\n\nZwróć uwagę na zmiany w środku wyrazów, szczególnie w parach **niosę – niesiesz** i **wiozę – wieziesz**.\n\n| Osoba | nieść | nosić | wieźć | wozić |\n| --- | --- | --- | --- | --- |\n| ja | **niosę** | **noszę** | **wiozę** | **wożę** |\n| ty | **niesiesz** | **nosisz** | **wieziesz** | **wozisz** |\n| on \u002F ona \u002F ono | **niesie** | **nosi** | **wiezie** | **wozi** |\n| my | **niesiemy** | **nosimy** | **wieziemy** | **wozimy** |\n| wy | **niesiecie** | **nosicie** | **wieziecie** | **wozicie** |\n| oni \u002F one | **niosą** | **noszą** | **wiozą** | **wożą** |\n\n:::example\n— Co **niesiesz** w tej torbie?\n\n— **Niosę** książki do biblioteki.\n\n— Czy często **wozicie** rowery samochodem?\n\n— Tak, zwykle **wozimy** je nad jezioro.\n:::\n\n## 4. Osoby, rzeczy i czas przeszły\n\nPo tych czasownikach w zdaniu twierdzącym używamy zwykle biernika: **kogo? co?**\n\n- **Niosę walizkę** do pokoju.\n- **Niosę małego syna** na rękach.\n- **Wiozę siostrę** na dworzec.\n- **Wożę paczki** do klientów.\n\nGdy przeczymy tym czasownikom, dopełnienie w bierniku zmienia się na dopełniacz: **kogo? czego?**\n\n- **Niosę walizkę.** → **Nie niosę walizki.**\n- **Wożę dzieci do szkoły.** → **Nie wożę dzieci do szkoły.**\n\nForma **dzieci** wygląda tak samo w bierniku i dopełniaczu. Wyrażenie celu **do szkoły** pozostaje bez zmian.\n\nW czasie przeszłym wybór czasownika zależy od tej samej różnicy: jeden ruch w określonym kierunku albo zwyczaj i ruch w różnych kierunkach. Trzeba jednak pamiętać o zmianach form.\n\n| Bezokolicznik | on | ona | oni | one |\n| --- | --- | --- | --- | --- |\n| nieść | **niósł** | **niosła** | **nieśli** | **niosły** |\n| nosić | **nosił** | **nosiła** | **nosili** | **nosiły** |\n| wieźć | **wiózł** | **wiozła** | **wieźli** | **wiozły** |\n| wozić | **woził** | **woziła** | **wozili** | **woziły** |\n\n:::example\nWczoraj o ósmej Piotr **wiózł** córkę do szkoły.\n\nKiedy córka była mała, Piotr codziennie **woził** ją do szkoły.\n\nMaria **niosła** torbę do samochodu. Jej bracia **nieśli** ciężkie pudełko.\n:::\n\n### Czas przyszły\n\nCzas przyszły tych czterech czasowników tworzymy z odpowiednią formą **być**: **będę, będziesz, będzie, będziemy, będziecie, będą**. Dodajemy bezokolicznik albo formę wskazującą rodzaj i liczbę, na przykład **będę niósł** (mężczyzna), **będę niosła** (kobieta) lub **będę nieść** (bez wskazania rodzaju).\n\n| Bezokolicznik | ja — mężczyzna | ja — kobieta | ja — z bezokolicznikiem |\n| --- | --- | --- | --- |\n| nieść | **będę niósł** | **będę niosła** | **będę nieść** |\n| nosić | **będę nosił** | **będę nosiła** | **będę nosić** |\n| wieźć | **będę wiózł** | **będę wiozła** | **będę wieźć** |\n| wozić | **będę woził** | **będę woziła** | **będę wozić** |\n\n:::example\n- Jutro w drodze na dworzec **będę niósł** twoją walizkę.\n- Od poniedziałku **będę woził** dzieci do szkoły.\n:::\n\n### Tryb rozkazujący\n\nGdy zwracasz się do jednej osoby, używaj form **nieś, noś, wieź, woź**. Wybór nadal zależy od tego, czy chodzi o jeden ruch w określonym kierunku, czy o zwyczaj lub ruch w różnych kierunkach.\n\n:::example\n- **Nieś** tę torbę ostrożnie, bo są w niej szklanki.\n- **Nie noś tego sam!** Poproś kogoś o pomoc przy przenoszeniu pudeł.\n- **Wieź** mnie prosto do domu.\n- **Woź** dziecko w foteliku podczas każdej podróży samochodem.\n:::\n\n## 5. Pułapki przy wyborze czasownika\n\nSamo słowo **teraz** nie oznacza, że trzeba użyć **nieść** lub **wieźć**. Możemy teraz wykonywać czynność w różnych kierunkach.\n\n:::example\n**Teraz niosę krzesło do kuchni.** — Jeden ruch do konkretnego miejsca.\n\n**Teraz noszę krzesła z sali do sali.** — Kilka przejść z krzesłami.\n\n**Teraz wożę turystów po mieście.** — Transport na trasie obejmującej różne miejsca.\n:::\n\nTakże podany cel, na przykład **do szkoły**, nie wystarcza do wyboru czasownika. Możemy jechać tam właśnie teraz albo jeździć regularnie: **Wiozę syna do szkoły** i **Codziennie wożę syna do szkoły**.\n\n:::warning\nNie myl pisowni form:\n\n- **wiozę**, ale **wożę**;\n- **wieziesz**, ale **wozisz**;\n- **wiózł**, ale **wiozła** i **wieźli**.\n\nNie twórz formy „wiezię”. Poprawnie: **Wiozę paczkę**.\n:::\n\nCzasownik **nosić** ma też częste znaczenie związane z ubraniem: **Noszę okulary**, **Dziś noszę niebieską koszulę**. W tym użyciu nie opisuje transportu ani kierunku ruchu. Natomiast **Niosę koszulę do szafy** oznacza, że ją przemieszczam.\n\n## 6. Jak wybrać właściwą formę?\n\n1. Ustal sposób transportu: w rękach, na plecach itp. → **nieść \u002F nosić**; pojazdem → **wieźć \u002F wozić**.\n2. Sprawdź sytuację: jeden ruch w określonym kierunku → **nieść \u002F wieźć**; zwyczaj, powtarzające się trasy lub różne kierunki → **nosić \u002F wozić**.\n3. Dobierz osobę i czas: **niosę – niosła**, **wiozę – wieźli**.\n\n**Niosę torbę do domu, ale zwykle noszę zakupy w plecaku. Wiozę córkę do szkoły, a w soboty wożę ją na basen.**","pl","B1",121,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0f20c-7d17-7479-b499-213989aeb073","Sposób i kierunek ruchu",false,0,13,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[22],{"id":23,"title":24,"vocabularyListWords":25,"isPublished":35},"01a0f20d-05b3-7710-93d9-623007fd3a87","Noszenie i transport: kierunek, zwyczaj i cel",[26,38,49,58,68,76,85,93,101,110,119,128,137,145],{"id":27,"vocabularyWord":28,"displayOrder":37},"01a0f20d-05b3-7770-93d9-6230084d345e",{"id":29,"word":30,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":33,"partsOfSpeech":34,"audio":35,"audioUrl":36},"01a0f20c-ccbd-7268-a881-c66e0bda67a1","nieść",7,"A2","tts_5b945309b02c9f71_pl-PL.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_5b945309b02c9f71_pl-PL.mp3",1,{"id":39,"vocabularyWord":40,"displayOrder":48},"01a0f20d-05b3-77a4-93d9-623008fce12b",{"id":41,"word":42,"frequency":43,"level":44,"language":9,"audioFilePath":45,"partsOfSpeech":46,"audio":35,"audioUrl":47},"01a0f20c-ccc4-7af6-b42c-0bcabacb2f9f","nosić",8,"A1","tts_9d1e344a70e457a5_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_9d1e344a70e457a5_pl-PL.mp3",2,{"id":50,"vocabularyWord":51,"displayOrder":57},"01a0f20d-05b3-77c8-93d9-6230091055e3",{"id":52,"word":53,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":54,"partsOfSpeech":55,"audio":35,"audioUrl":56},"01a0f20c-d16b-7d84-8448-43b0348ad822","wieźć","tts_8c82452deceeaef5_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8c82452deceeaef5_pl-PL.mp3",3,{"id":59,"vocabularyWord":60,"displayOrder":67},"01a0f20d-05b3-77e8-93d9-6230091e6f48",{"id":61,"word":62,"frequency":63,"level":32,"language":9,"audioFilePath":64,"partsOfSpeech":65,"audio":35,"audioUrl":66},"01a0f20c-d1c2-78ff-9e6f-1e95dde0d36e","wozić",5,"tts_b73dad3d163b277b_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b73dad3d163b277b_pl-PL.mp3",4,{"id":69,"vocabularyWord":70,"displayOrder":63},"01a0f20d-05b3-7804-93d9-623009f52fa2",{"id":71,"word":72,"frequency":43,"level":32,"language":9,"audioFilePath":73,"partsOfSpeech":74,"audio":35,"audioUrl":75},"01a0f20c-ce32-7717-9a57-761226832e77","przynieść","tts_908e846255e1e986_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_908e846255e1e986_pl-PL.mp3",{"id":77,"vocabularyWord":78,"displayOrder":84},"01a0f20d-05b3-7820-93d9-62300a7a98db",{"id":79,"word":80,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":81,"partsOfSpeech":82,"audio":35,"audioUrl":83},"01a0f20c-ce33-742a-85d8-08a945637ab2","przynosić","tts_8bdc3381c83058de_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8bdc3381c83058de_pl-PL.mp3",6,{"id":86,"vocabularyWord":87,"displayOrder":31},"01a0f20d-05b3-783c-93d9-62300b73fbd7",{"id":88,"word":89,"frequency":63,"level":32,"language":9,"audioFilePath":90,"partsOfSpeech":91,"audio":35,"audioUrl":92},"01a0f20c-d253-72b0-a898-f82fb402de78","zanieść","tts_c27f65ff6f4aa1db_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c27f65ff6f4aa1db_pl-PL.mp3",{"id":94,"vocabularyWord":95,"displayOrder":43},"01a0f20d-05b3-7858-93d9-62300bc1717c",{"id":96,"word":97,"frequency":48,"level":10,"language":9,"audioFilePath":98,"partsOfSpeech":99,"audio":35,"audioUrl":100},"01a0f20c-d254-7f57-8452-4ea9df655a46","zanosić","tts_58c8f9da400a3fde_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_58c8f9da400a3fde_pl-PL.mp3",{"id":102,"vocabularyWord":103,"displayOrder":109},"01a0f20d-05b3-7874-93d9-62300bfb5370",{"id":104,"word":105,"frequency":31,"level":10,"language":9,"audioFilePath":106,"partsOfSpeech":107,"audio":35,"audioUrl":108},"01a0f20c-cd17-71e9-91fb-f61d38748deb","odnieść","tts_50519af295cd260c_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_50519af295cd260c_pl-PL.mp3",9,{"id":111,"vocabularyWord":112,"displayOrder":118},"01a0f20d-05b3-788c-93d9-62300c9daaba",{"id":113,"word":114,"frequency":31,"level":10,"language":9,"audioFilePath":115,"partsOfSpeech":116,"audio":35,"audioUrl":117},"01a0f20c-cd17-7df1-91fb-f61d38e546a2","odnosić","tts_24c3c541969ae4d6_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_24c3c541969ae4d6_pl-PL.mp3",10,{"id":120,"vocabularyWord":121,"displayOrder":127},"01a0f20d-05b3-78a8-93d9-62300d1cdb61",{"id":122,"word":123,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":124,"partsOfSpeech":125,"audio":35,"audioUrl":126},"01a0f20c-ce36-7571-98df-6d586f65f5a5","przywieźć","tts_865b43c4f145a0d9_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_865b43c4f145a0d9_pl-PL.mp3",11,{"id":129,"vocabularyWord":130,"displayOrder":136},"01a0f20d-05b3-78c4-93d9-62300d5b8fff",{"id":131,"word":132,"frequency":63,"level":32,"language":9,"audioFilePath":133,"partsOfSpeech":134,"audio":35,"audioUrl":135},"01a0f20c-ce37-7183-ab06-5e69d01cdb40","przywozić","tts_412af8e4a42d686c_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_412af8e4a42d686c_pl-PL.mp3",12,{"id":138,"vocabularyWord":139,"displayOrder":18},"01a0f20d-05b3-78dc-93d9-62300db6238e",{"id":140,"word":141,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":142,"partsOfSpeech":143,"audio":35,"audioUrl":144},"01a0f20c-d264-7616-9d05-b28592c5b0bf","zawieźć","tts_3bc0fd1c2fb48fbe_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3bc0fd1c2fb48fbe_pl-PL.mp3",{"id":146,"vocabularyWord":147,"displayOrder":153},"01a0f20d-05b3-78f8-93d9-62300e2332a2",{"id":148,"word":149,"frequency":48,"level":10,"language":9,"audioFilePath":150,"partsOfSpeech":151,"audio":35,"audioUrl":152},"01a0f20c-d265-72df-a3ce-418f16330325","zawozić","tts_77a497e267f60b16_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_77a497e267f60b16_pl-PL.mp3",14,{"name":15,"slug":155,"language":9},"sposob-i-kierunek-ruchu-b1",[],[158,169,176,183],{"@id":159,"@type":160,"id":161,"grammarPage":162,"title":163,"instructions":164,"displayOrder":17,"type":165,"questionCount":166,"blankCount":167,"isCompleted":16,"ogImageUrl":168},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a427-7980-9113-834dd5c6aeec","GrammarExercise","01a0f20c-a427-7980-9113-834dd5c6aeec","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-80cc-768e-97e5-410fa95d9a9e","Sposób transportu i formy teraźniejsze","Wybierz poprawne uzupełnienia. Zwróć uwagę na sposób transportu, sytuację i osobę. Jeśli podano bezokolicznik, użyj właśnie tego czasownika.","word_select",15,23,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_07740d41-1fd6-4186-a8c1-70879e96399e_hero.webp?v=1790767309",{"@id":170,"@type":160,"id":171,"grammarPage":162,"title":172,"instructions":173,"displayOrder":37,"type":165,"questionCount":166,"blankCount":174,"isCompleted":16,"ogImageUrl":175},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a449-7a00-824d-63650f8de94b","01a0f20c-a449-7a00-824d-63650f8de94b","Dostarczenie, czas i polecenia","Wybierz formy zgodne z podaną wskazówką i całym zdaniem. Przy przedrostkach odróżnij dokonaną obietnicę od niedokonanego zwyczaju.",24,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b5f097ce-2565-45bc-828b-278241d228fd_hero.webp?v=1790767309",{"@id":177,"@type":160,"id":178,"grammarPage":162,"title":179,"instructions":180,"displayOrder":48,"type":181,"questionCount":67,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":182},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a46d-78fa-9ef8-ec398e1ace0a","01a0f20c-a46d-78fa-9ef8-ec398e1ace0a","Transport, kierunek i zwyczaj","Dotknij kafelka, a potem odpowiedniej kolumny. Przyporządkuj wszystkie kafelki zgodnie z poleceniem.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9a9a37b8-8b7b-4d2b-a706-ae1721001886_hero.webp?v=1790767309",{"@id":184,"@type":160,"id":185,"grammarPage":162,"title":186,"instructions":187,"displayOrder":57,"type":181,"questionCount":84,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":188},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a473-7ab7-818c-5d58c8006662","01a0f20c-a473-7ab7-818c-5d58c8006662","Transport, zwyczaj i formy czasowników","Dotknij kafelka, a potem kolumny z właściwą kategorią. Na każdej planszy zwróć uwagę na inną cechę gramatyczną.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_6078ebfb-3b99-44ca-9cc4-f44caae20cbb_hero.webp?v=1790767309",null]