[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-odmiana-liczebnikow-zlozonych":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-80f2-73cf-b216-2c14972cc6b4":22,"exercise-list-path-pl-none":60},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a0f20c-80f2-73cf-b216-2c14972cc6b4","Odmiana liczebników złożonych","odmiana-liczebnikow-zlozonych","Odmiana liczebników złożonych: formy przypadków, nieodmienne jeden, połączenia z rzeczownikiem oraz różnice między liczebnikami głównymi a porządkowymi.","Liczebniki złożone, takie jak **dwieście trzydzieści pięć**, składają się z kilku wyrazów. Aby użyć ich w zdaniu, trzeba dobrać formy odpowiednie do przypadku. Ważne są też nieodmienne **jeden** na końcu liczebnika oraz różnica między odmianą liczebników głównych i porządkowych.\n\n## 1. Najpierw ustal przypadek\n\nPrzypadek całego wyrażenia zależy od czasownika, przyimka lub konstrukcji zdania. Następnie dobieramy formy poszczególnych członów liczebnika.\n\n:::example\nNa liście są **trzydzieści dwa nazwiska**.\n\nNie ma na niej **trzydziestu dwóch nazwisk**. — Dopełniacz po przeczeniu „nie ma”.\n\nPrzyglądam się **trzydziestu dwóm nazwiskom**. — Celownik po „przyglądać się”.\n\nPracujemy nad **trzydziestoma dwoma nazwiskami**. — Narzędnik po „nad” w tym znaczeniu.\n:::\n\nNie wystarczy więc zmienić końcówki rzeczownika: zwykle zmieniają się również człony liczebnika.\n\n## 2. Odmiana kolejnych członów\n\nPrzejrzysty sposób tworzenia form polega na odmienieniu wszystkich członów, które podlegają odmianie. Warto prześledzić go na przykładzie liczby 235.\n\n| Przypadek | Liczebnik z rzeczownikiem |\n| --- | --- |\n| Mianownik | **dwieście trzydzieści pięć** książek |\n| Dopełniacz | **dwustu trzydziestu pięciu** książek |\n| Celownik | **dwustu trzydziestu pięciu** książkom |\n| Biernik | **dwieście trzydzieści pięć** książek |\n| Narzędnik | **dwustu trzydziestoma pięcioma** książkami |\n| Miejscownik | o **dwustu trzydziestu pięciu** książkach |\n\nW narzędniku poprawne są również formy **trzydziestu** i **pięciu**, np. **z dwustu trzydziestu pięciu książkami**. Forma rzeczownika i przyimek pomagają rozpoznać przypadek.\n\n:::note\nW rozbudowanych liczebnikach głównych dopuszczalna jest także odmiana tylko końcowych członów. Odmieniamy wtedy co najmniej dwa ostatnie człony, np. **z dwieście trzydziestoma pięcioma książkami**. Jeżeli na końcu stoi nieodmienne **jeden**, odmieniamy dwa człony przed nim. Odmiana wszystkich odmiennych członów jest przejrzystą strategią, którą stosujemy w dalszych przykładach.\n:::\n\n## 3. Szczególny ostatni człon: jeden\n\nW liczebnikach takich jak **dwadzieścia jeden** czy **sto pięćdziesiąt jeden** końcowe **jeden pozostaje nieodmienne**. Nie dopasowujemy go do rodzaju ani przypadku rzeczownika.\n\n| Przypadek | Przykład |\n| --- | --- |\n| Mianownik | **dwadzieścia jeden** stron |\n| Dopełniacz | bez **dwudziestu jeden** stron |\n| Celownik | dzięki **dwudziestu jeden** stronom |\n| Biernik | Widzę **dwadzieścia jeden** książek \u002F **dwudziestu jeden** studentów. |\n| Narzędnik | z **dwudziestoma jeden** stronami |\n| Miejscownik | o **dwudziestu jeden** stronach |\n\nPorównaj: **jedna strona**, ale **dwadzieścia jeden stron**; **z jedną stroną**, ale **z dwudziestoma jeden stronami**.\n\n:::warning\n✗ Raport ma dwadzieścia jedną stronę.\n\n✓ Raport ma **dwadzieścia jeden stron**.\n\nSamodzielne **jeden** odmienia się, ale jako końcowy człon takiego liczebnika zachowuje stałą postać.\n:::\n\n## 4. Liczebnik a forma rzeczownika\n\nW mianowniku połączeń z rzeczownikami niemęskoosobowymi znaczenie ma zakończenie całej liczby:\n\n- **dwadzieścia dwie książki**, **sto trzydzieści cztery książki** — zakończenie na 2, 3 lub 4, z wyjątkiem 12, 13 i 14;\n- **sto dwanaście książek**, **dwieście piętnaście książek** — rzeczownik w dopełniaczu liczby mnogiej;\n- **dwadzieścia jeden książek** — również dopełniacz liczby mnogiej, mimo końcowego **jeden**.\n\nGdy takie wyrażenie jest podmiotem, zakończenie liczebnika wpływa też na formę orzeczenia. Przy zakończeniu na 2, 3 lub 4 (poza 12, 13 i 14) używamy liczby mnogiej. Przy pozostałych zakończeniach używamy liczby pojedynczej, a w czasie przeszłym — rodzaju nijakiego.\n\n| Podmiot | Zgoda orzeczenia |\n| --- | --- |\n| **dwadzieścia dwie książki** | Na stole **leżą** dwadzieścia dwie książki. Wczoraj **leżały** tam również. |\n| **dwadzieścia pięć książek** | Na stole **leży** dwadzieścia pięć książek. Wczoraj **leżało** tam również. |\n| **dwadzieścia jeden książek** | Na stole **leży** dwadzieścia jeden książek. Wczoraj **leżało** tam również. |\n\nW celowniku, narzędniku i miejscowniku rzeczownik przyjmuje przypadek całego wyrażenia: **dwudziestu pięciu książkom**, **dwudziestoma pięcioma książkami**, **o dwudziestu pięciu książkach**.\n\nPrzy rzeczownikach męskoosobowych pamiętaj o formach znanych z prostszych liczebników. Liczba członów nie usuwa tego rozróżnienia: **widzę dwadzieścia pięć budynków**, ale **widzę dwudziestu pięciu studentów**.\n\n:::note\nW funkcji podmiotu używamy również form męskoosobowych zakończonych na **-u**, które mają postać taką jak dopełniacz: **Przyszło dwudziestu dwóch studentów**, **Dwudziestu pięciu studentów czekało**. Rzeczownik występuje wtedy w dopełniaczu liczby mnogiej, a orzeczenie — w liczbie pojedynczej, w czasie przeszłym w rodzaju nijakim.\n\nPrzy liczebnikach zakończonych na 2, 3 i 4 (poza 12, 13 i 14) poprawna jest także konstrukcja z **dwaj**, **trzej**, **czterej**: **Dwadzieścia dwaj studenci przyszli**. W tym wariancie rzeczownik ma formę mianownika liczby mnogiej, a orzeczenie — formę męskoosobową liczby mnogiej. Nie należy więc uznawać połączenia **dwadzieścia dwaj studenci** za błąd.\n:::\n\n### Tysiące i miliony\n\nCzłony **tysiąc** i **milion** odmieniają się jak rzeczowniki. W pełnej odmianie liczebnika trzeba uwzględnić także ich formy.\n\n| Liczba | Forma członu rzeczownikowego |\n| --- | --- |\n| 1 000 | **tysiąc** złotych |\n| 2 000 | **dwa tysiące** złotych |\n| 5 000 | **pięć tysięcy** złotych |\n| 2 000 000 | **dwa miliony** złotych |\n| 5 000 000 | **pięć milionów** złotych |\n\nPo **dwa** człony **tysiące** i **miliony** mają tu formę mianownika liczby mnogiej, a po **pięć** — dopełniacza liczby mnogiej: **tysięcy**, **milionów**. Gdy liczebnik kończy się na członie **tysiąc** lub **milion**, nazwa liczonych osób albo rzeczy występuje w dopełniaczu liczby mnogiej: **tysiąc złotych**, **dwa tysiące osób**, **pięć milionów mieszkańców**. Jeśli dalej występują mniejsze składniki liczby, trzeba uwzględnić jej zakończenie, jak w poniższym przykładzie.\n\n:::example\nPomoc otrzymały **dwa tysiące trzysta dwie rodziny**.\n\nPomoc udzielona **dwóm tysiącom trzystu dwóm rodzinom** obejmowała zakup żywności.\n:::\n\nW drugim zdaniu wszystkie odmienne człony mają formę celownika. Człon **tysiącom** zachowuje swoją rzeczownikową końcówkę.\n\n## 5. Inaczej odmieniają się liczebniki porządkowe\n\nLiczebnik główny odpowiada na pytanie **ile?**, a porządkowy — **który z kolei?**. Nie należy stosować do nich tego samego schematu odmiany.\n\nW złożonych liczebnikach porządkowych formę porządkową mają człony oznaczające dziesiątki i jedności, jeśli występują. Wcześniejsze człony pozostają nieodmienne.\n\n| Znaczenie | Forma podstawowa | Forma w zdaniu |\n| --- | --- | --- |\n| Ile? | **sto dwadzieścia trzy** strony | Brakuje **stu dwudziestu trzech** stron. |\n| Która? | **sto dwudziesta trzecia** strona | Nie ma **sto dwudziestej trzeciej** strony. |\n| Która? | **dwieście piąta** strona | Czytam o tym na **dwieście piątej** stronie. |\n\nGdy liczba oznacza pełne setki lub tysiące, formę porządkową ma odpowiedni końcowy człon: **dwusetna strona → na dwusetnej stronie**, **tysięczny uczestnik → z tysięcznym uczestnikiem**.\n\n### Daty i lata\n\nLiczebników porządkowych używamy do nazywania dni miesiąca i lat. W nazwie roku stosujemy ten sam schemat odmiany:\n\n| Zapis | Odczytanie |\n| --- | --- |\n| rok 2001 | rok **dwa tysiące pierwszy** |\n| w roku 2025 | w roku **dwa tysiące dwudziestym piątym** |\n| Dziś jest 23 maja. | Dziś jest **dwudziesty trzeci maja**. |\n| Spotkamy się 23 maja 2025 roku. | Spotkamy się **dwudziestego trzeciego maja dwa tysiące dwudziestego piątego roku**. |\n\n:::warning\n✗ Spotkaliśmy się w dwa tysiące dwadzieścia piątym roku.\n\n✓ Spotkaliśmy się **w dwa tysiące dwudziestym piątym roku**.\n\nSpotykane w mowie potocznej **w dwa tysiące dwadzieścia piątym** jest błędne: człon oznaczający dziesiątki również musi mieć formę porządkową i odpowiedni przypadek.\n:::\n\n## 6. Schemat do zapamiętania\n\n1. Rozstrzygnij, czy podajesz **liczbę**, czy **miejsce w kolejności**.\n2. Ustal przypadek wymagany przez zdanie.\n3. Przy liczebniku głównym zastosuj pełną odmianę kolejnych członów, pozostawiając końcowe **jeden** bez zmiany.\n4. Przy liczebniku porządkowym odmieniaj tylko człony mające formę porządkową.\n5. Sprawdź formę rzeczownika: **dwudziestu trzech książek**, ale **dwudziestej trzeciej książki**.","pl","B2",155,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a0f20c-7d29-7eb6-ada6-bfe6fe5d8a23",false,0,4,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[],[],[23,34,43,51],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":32,"isCompleted":15,"ogImageUrl":33},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a5f1-7390-8590-0c65bb6b9469","GrammarExercise","01a0f20c-a5f1-7390-8590-0c65bb6b9469","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-80f2-73cf-b216-2c14972cc6b4","Liczebniki główne w opisie magazynu","Wybierz formy pasujące do całego zdania. Zwróć uwagę na przypadek, zakończenie liczby i zgodę z rzeczownikiem.","word_select",15,17,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2172f89c-3d69-486f-a181-13ef4dc55ebd_hero.webp?v=1790767310",{"@id":35,"@type":25,"id":36,"grammarPage":27,"title":37,"instructions":38,"displayOrder":39,"type":30,"questionCount":40,"blankCount":41,"isCompleted":15,"ogImageUrl":42},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a610-7928-b2ee-ceef2e66f83f","01a0f20c-a610-7928-b2ee-ceef2e66f83f","Liczby, kolejność i daty w kronice miasta","Uzupełnij zdania odpowiednimi formami. Odróżniaj liczbę osób lub rzeczy od miejsca w kolejności; zwracaj też uwagę na zapis dat.",1,12,16,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_58650910-f346-44e1-ae0d-9fa809dcce89_hero.webp?v=1790767310",{"@id":44,"@type":25,"id":45,"grammarPage":27,"title":46,"instructions":47,"displayOrder":48,"type":49,"questionCount":40,"blankCount":40,"isCompleted":15,"ogImageUrl":50},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a62c-7564-ac19-acb73ce93ca4","01a0f20c-a62c-7564-ac19-acb73ce93ca4","Organizacja spotkania: liczby, kolejność i daty","Ułóż poprawne zdania z kafelków. W każdym pytaniu jeden kafelek jest zbędny. Zwróć uwagę na przypadek, zgodę i budowę liczebnika.",2,"sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_974afde3-5422-47ee-ae0b-e52d2a17ed53_hero.webp?v=1790767310",{"@id":52,"@type":25,"id":53,"grammarPage":27,"title":54,"instructions":55,"displayOrder":56,"type":57,"questionCount":58,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":59},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a63f-7341-8faf-b7f3ba741510","01a0f20c-a63f-7341-8faf-b7f3ba741510","Liczby i daty w dokumentach","W każdym zdaniu znajdź jeden błędny wyraz i wybierz jego poprawną zamianę.",3,"find_and_fix",8,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9b4a4ff4-168a-4341-9230-0afac6da4c6f_hero.webp?v=1790767310",null]