[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-okreslenia-czasu-od-do-przez-i-za":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-8117-7f9a-a88b-ba69db235e18":22,"exercise-list-path-pl-none":65},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a0f20c-8117-7f9a-a88b-ba69db235e18","Określenia czasu: od, do, przez i za","okreslenia-czasu-od-do-przez-i-za","Poznaj określenia czasu z od, do, przez i za. Naucz się wskazywać początek, koniec i długość czynności oraz mówić, kiedy coś wydarzy się w przyszłości.","**Od, do, przez i za** pomagają mówić o czasie. Wskazują początek, koniec lub długość czynności albo mówią, kiedy coś wydarzy się w przyszłości.\n\n## 1. Cztery przyimki, cztery znaczenia\n\nKażdy z tych przyimków odpowiada na inne pytanie.\n\n| Przyimek | Pytanie | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| **od** | Od kiedy? | Pracuję **od ósmej**. |\n| **do** | Do kiedy? | Pracuję **do szesnastej**. |\n| **przez** | Jak długo? | Pracuję **przez osiem godzin**. |\n| **za** | Za ile czasu? | Zacznę pracę **za godzinę**. |\n\nPierwsze trzy przykłady mówią o czasie pracy. Ostatni mówi, ile czasu zostało do jej rozpoczęcia.\n\n## 2. Od i do: początek i koniec\n\n**Od** wskazuje początek, a **do** — koniec. Możesz użyć ich osobno lub razem: **od… do…**.\n\n:::example\n- Czekam na ciebie **od dziewiątej**. — Czekanie zaczęło się o dziewiątej i nadal trwa.\n- Zostanę w biurze **do siedemnastej**. — O siedemnastej skończę pobyt w biurze.\n- Sklep jest otwarty **od poniedziałku do soboty**.\n- Kurs trwa **od maja do czerwca**.\n:::\n\nPo **od** można podać także ilość czasu. Wtedy często mówimy o sytuacji, która zaczęła się wcześniej i nadal trwa:\n\n- Mieszkam tutaj **od roku**. — Przeprowadziłem się tutaj rok temu i nadal tu mieszkam.\n- Uczę się polskiego **od dwóch miesięcy**. — Zacząłem dwa miesiące temu i nadal się uczę.\n\n**Do** może też wskazywać termin wykonania zadania:\n\n:::example\nWyślij formularz **do piątku**. — Możesz wysłać go wcześniej, ale nie później niż w piątek.\n:::\n\n## 3. Przez: długość czynności\n\n**Przez** mówi, jak długo trwa czynność. Sam ten przyimek nie wskazuje jej początku ani końca na zegarze lub w kalendarzu.\n\n:::example\n- Wczoraj czytałam **przez godzinę**.\n- Codziennie spaceruję **przez pół godziny**.\n- Jutro będziemy pracować **przez trzy godziny**.\n:::\n\nMożesz więc używać **przez** z czasem przeszłym, teraźniejszym i przyszłym.\n\n:::note\nW wielu zdaniach o długości czynności można pominąć **przez**: „Czekałem **przez godzinę**” i „Czekałem **godzinę**” znaczą to samo.\n:::\n\nPorównaj:\n\n- Czekam **od godziny**. — Zacząłem godzinę temu i nadal czekam.\n- Czekałem **przez godzinę**. — Tyle trwało moje czekanie.\n\n## 4. Za: ile czasu zostało\n\n**Za** wskazuje, ile czasu minie od teraz do przyszłego wydarzenia.\n\n:::example\nTeraz jest 14.00.\n\n- Autobus przyjedzie **za dziesięć minut**, czyli o 14.10.\n- Spotkanie zacznie się **za godzinę**, czyli o 15.00.\n:::\n\nPorównaj dwa różne znaczenia:\n\n- Będę ćwiczyć **przez godzinę**. — Ćwiczenia będą trwały godzinę.\n- Zacznę ćwiczyć **za godzinę**. — Najpierw minie godzina, potem zacznę ćwiczenia.\n\n:::warning\n**Przez godzinę** nie znaczy tego samego co **za godzinę**. Gdy odpowiadasz na pytanie „Jak długo?”, użyj **przez**. Gdy mówisz, ile czasu zostało do wydarzenia, użyj **za**.\n:::\n\n## 5. Jaki przypadek po przyimku?\n\nPo **od** i **do** używamy **dopełniacza**. Po **przez** i **za** w tych określeniach czasu używamy **biernika**.\n\n| Przyimek | Przypadek | Przykładowe formy |\n| --- | --- | --- |\n| **od** | dopełniacz | od poniedziałku, od ósmej, od godziny |\n| **do** | dopełniacz | do piątku, do ósmej, do końca miesiąca |\n| **przez** | biernik | przez godzinę, przez tydzień, przez dwie godziny |\n| **za** | biernik | za godzinę, za tydzień, za dwie godziny |\n\nZwróć uwagę na zmianę: **godzina → godziny** po *od*, ale **godzina → godzinę** po *przez* i *za*.\n\n:::tip\n**Od godziny** oznacza czas trwania do teraz, a **od ósmej** wskazuje godzinę rozpoczęcia. „Od godziny ósmej” również jest poprawne — to pełna forma wyrażenia „od ósmej”.\n:::\n\n## 6. Jak wybrać przyimek?\n\n1. Wskazujesz początek? Użyj **od**: od poniedziałku.\n2. Wskazujesz koniec lub termin? Użyj **do**: do piątku.\n3. Mówisz, jak długo trwa czynność? Użyj **przez**: przez godzinę.\n4. Mówisz, ile czasu zostało do wydarzenia? Użyj **za**: za godzinę.\n\n**Od dziewiątej do dziesiątej** określa początek i koniec. **Przez godzinę** określa długość. **Za godzinę** wskazuje przyszły moment.","pl","A2",80,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a0f20c-7cfa-73b8-85db-3fe05ce120e9",false,0,5,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[],[],[23,34,41,50,59],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":32,"isCompleted":15,"ogImageUrl":33},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a82e-7d25-9e90-31bb401b8d69","GrammarExercise","01a0f20c-a82e-7d25-9e90-31bb401b8d69","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-8117-7f9a-a88b-ba69db235e18","Kiedy zaczynamy i jak długo to trwa?","Wybierz określenie czasu zgodne z informacjami w zdaniu.","word_select",12,14,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_aac9a6f9-61b8-4416-a782-cdd5c280deb5_hero.webp?v=1790767310",{"@id":35,"@type":25,"id":36,"grammarPage":27,"title":37,"instructions":38,"displayOrder":39,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":32,"isCompleted":15,"ogImageUrl":40},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a846-7583-bb76-3b1aa9af69d5","01a0f20c-a846-7583-bb76-3b1aa9af69d5","Dobierz formę określenia czasu","Uzupełnij zdania poprawnymi formami określeń czasu.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e83e00b4-6f92-4cb2-97cc-dcf05427f98f_hero.webp?v=1790767310",{"@id":42,"@type":25,"id":43,"grammarPage":27,"title":44,"instructions":45,"displayOrder":46,"type":47,"questionCount":48,"blankCount":48,"isCompleted":15,"ogImageUrl":49},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a863-761d-86c5-1e0b609dd920","01a0f20c-a863-761d-86c5-1e0b609dd920","Ułóż zdania o czasie i planach","Ułóż zdania z kafelków. W każdym pytaniu są dwa zbędne kafelki. Zachowaj wielką literę i interpunkcję.",2,"sentence_builder",11,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_361abaa3-4512-4c38-b6cd-5e08b01ee489_hero.webp?v=1790767310",{"@id":51,"@type":25,"id":52,"grammarPage":27,"title":53,"instructions":54,"displayOrder":55,"type":56,"questionCount":57,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":58},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a87d-7e34-b27d-c171073205a7","01a0f20c-a87d-7e34-b27d-c171073205a7","Początek, koniec, długość i przyszły moment","Dotknij kafelka, a potem kolumny odpowiadającej znaczeniu określenia czasu.",3,"word_sort",4,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f02d557a-7a74-4bb7-bf51-9ab7e18fa0a8_hero.webp?v=1790767310",{"@id":60,"@type":25,"id":61,"grammarPage":27,"title":62,"instructions":63,"displayOrder":57,"type":56,"questionCount":57,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":64},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a885-7c22-a40f-2da7c80128e2","01a0f20c-a885-7c22-a40f-2da7c80128e2","Formy i znaczenia określeń czasu","Dotknij kafelka, a potem właściwej kolumny. Za każdym razem sprawdź zasadę podziału w poleceniu.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_86f342a2-7215-407b-944e-5f30418769c3_hero.webp?v=1790767310",null]