[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-podmiot-i-czasownik-prosty-szyk-zdania":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-813b-766d-ae7e-0bbb0098f6f7":25,"exercise-list-path-pl-none":75},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a0f20c-813b-766d-ae7e-0bbb0098f6f7","Podmiot i czasownik: prosty szyk zdania","podmiot-i-czasownik-prosty-szyk-zdania","Poznaj prosty szyk polskiego zdania: podmiot przed czasownikiem. Naucz się rozpoznawać te części zdania i dobierać formę czasownika do podmiotu.","## 1. Kto lub co? Co robi?\n\nProste zdanie mówi na przykład, kto coś robi: **Anna czyta.** Nauczysz się rozpoznawać podmiot i czasownik, układać je w prostym zdaniu i wybierać właściwą formę czasownika.\n\n**Podmiot** mówi, o kim lub o czym jest zdanie. Często odpowiada na pytanie **kto?** lub **co?**. **Czasownik** mówi na przykład, co ta osoba lub rzecz robi.\n\n:::example\n**Anna czyta.**\n\n- Kto czyta? **Anna** — to podmiot.\n- Co robi Anna? **Czyta** — to czasownik.\n\n**Telefon dzwoni.**\n\n- Co dzwoni? **Telefon** — to podmiot.\n- Co robi telefon? **Dzwoni** — to czasownik.\n:::\n\n## 2. Najpierw podmiot, potem czasownik\n\nW prostym zdaniu często używamy kolejności: **podmiot + czasownik**. Ta kolejność to *szyk zdania*.\n\n| Podmiot | Czasownik | Całe zdanie |\n| --- | --- | --- |\n| Anna | pracuje | **Anna pracuje.** |\n| Pies | śpi | **Pies śpi.** |\n| Dzieci | biegają | **Dzieci biegają.** |\n\nTakie zdanie może być krótkie, ale przekazuje pełną informację.\n\n:::note\nW języku polskim możliwa jest też inna kolejność wyrazów. Szyk **podmiot + czasownik** to dobry początek, ale nie jedyny poprawny szyk.\n\nNa przykład: **Dzisiaj pracuje Piotr.** Tutaj podmiot **Piotr** jest po czasowniku **pracuje**.\n:::\n\n## 3. Forma czasownika pasuje do podmiotu\n\nPodmiotem może być imię, rzeczownik lub zaimek osobowy, na przykład **ja**, **ty**, **my**. Forma czasownika zależy od podmiotu.\n\nRzeczownik nazywa na przykład osobę, zwierzę lub rzecz (**Anna**, **pies**, **telefon**), a zaimek osobowy może zastąpić imię: **Anna → ona**.\n\nPorównaj formy czasownika **czytać**:\n\n| Podmiot | Forma czasownika | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| ja | czytam | **Czytam**. |\n| ty | czytasz | **Czytasz**? |\n| on, ona, ono | czyta | Ona **czyta**. |\n| my | czytamy | **Czytamy**. |\n| wy | czytacie | **Czytacie**. |\n| oni, one | czytają | Oni **czytają**. |\n\nImię lub rzeczownik też wymaga odpowiedniej formy:\n\n:::example\n**Anna czyta.** → **Ona czyta.**\n\n**Dzieci czytają.** → **One czytają.**\n:::\n\n**Oni** oznacza grupę osób, w której jest przynajmniej jeden mężczyzna: **Piotr i Anna → oni**. **One** używamy dla grup kobiet, dzieci, zwierząt lub rzeczy: **Anna i Ewa → one**, **dzieci → one**, **psy → one**, **telefony → one**.\n\n:::warning\nNie wystarczy dobra kolejność wyrazów. Sprawdź też formę czasownika.\n\n✗ Ja **czyta**.\n\n✓ Ja **czytam**.\n\n✗ Dzieci **czyta**.\n\n✓ Dzieci **czytają**.\n:::\n\n### Kiedy pomijamy podmiot?\n\nW języku polskim często pomijamy **ja**, **ty**, **my**, **wy**, bo forma czasownika pokazuje osobę. Zwykle mówimy **Czytam.** zamiast **Ja czytam.** i **Czytasz?** zamiast **Ty czytasz?**\n\nZaimek dodajemy na przykład wtedy, gdy chcemy pokazać kontrast: **Ja czytam, a ty śpisz.** Oba zdania z zaimkiem są poprawne.\n\nMożemy też pominąć **on**, **ona**, **ono**, **oni**, **one**, jeśli z rozmowy wiadomo, o kim lub o czym mówimy: **Co robi Anna? — Czyta.**\n\n### Grzecznie: pan i pani\n\nDo osoby, której nie znamy, często mówimy **pan** lub **pani**. Używamy wtedy czasownika w 3. osobie, tak jak przy **on** lub **ona**:\n\n- **Pan czyta?** — forma jak w **on czyta**.\n- **Pani pracuje?** — forma jak w **ona pracuje**.\n\n✗ Pan **czytasz**?\n\n✓ Pan **czyta**?\n\n## 4. Dodaj więcej informacji\n\nPo czasowniku możesz dodać informację, na przykład **co** ktoś czyta lub **gdzie** pracuje.\n\n| Podmiot | Czasownik | Dodatkowa informacja |\n| --- | --- | --- |\n| Anna | czyta | książkę. |\n| Piotr | pracuje | w sklepie. |\n| Dzieci | biegają | w parku. |\n\n:::example\nAnna czyta. → **Anna czyta** książkę.\n\nPiotr pracuje. → **Piotr pracuje** w sklepie.\n:::\n\nNie każde zdanie potrzebuje dodatkowych słów. **Pies śpi.** to już pełne zdanie.\n\n## 5. Ułóż proste zdanie\n\n1. Wybierz podmiot: **Anna**.\n2. Dodaj czasownik w odpowiedniej formie: **czyta**.\n3. Jeśli chcesz, dodaj więcej informacji: **książkę**.\n\n**Anna czyta książkę.**\n\nZapamiętaj prosty schemat: **podmiot + czasownik + dodatkowa informacja**. Sprawdź, czy forma czasownika pasuje do podmiotu.","pl","A1",44,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0f20c-7ce1-7853-a837-b331436294bd","Nazywamy osoby i budujemy proste zdania",false,0,11,"2026-09-30T11:21:40+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"nazywamy-osoby-i-budujemy-proste-zdania-a1",[],[26,36,43,51,60,68],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":34,"isCompleted":16,"ogImageUrl":35},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a933-7900-8717-3fd8debde6aa","GrammarExercise","01a0f20c-a933-7900-8717-3fd8debde6aa","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-813b-766d-ae7e-0bbb0098f6f7","Podmiot, czasownik i kolejność wyrazów","Wybierz odpowiedź zgodną z poleceniem. Zwróć uwagę na podmiot, czasownik i podany schemat zdania.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a1e529f2-16c5-4d06-8920-d95696aac3c9_hero.webp?v=1790767311",{"@id":37,"@type":28,"id":38,"grammarPage":30,"title":39,"instructions":40,"displayOrder":41,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":34,"isCompleted":16,"ogImageUrl":42},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a94b-7ea6-8735-eeb19efa0a52","01a0f20c-a94b-7ea6-8735-eeb19efa0a52","Dobierz czasownik do osoby","Uzupełnij zdania. Dobierz formę czasownika do podmiotu lub osoby wskazanej w rozmowie.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b390b4f5-5cdf-4411-ae5e-431358dfef50_hero.webp?v=1790767311",{"@id":44,"@type":28,"id":45,"grammarPage":30,"title":46,"instructions":47,"displayOrder":48,"type":49,"questionCount":34,"blankCount":34,"isCompleted":16,"ogImageUrl":50},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a95e-7563-8395-9b109e60182d","01a0f20c-a95e-7563-8395-9b109e60182d","Podmiot i czasownik w codziennych zdaniach","Ułóż zdania z kafelków. Zwróć uwagę na podmiot i formę czasownika. W każdym zadaniu jest jeden zbędny kafelek.",2,"sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7e3f4426-951a-4eec-826f-88a4d73381a6_hero.webp?v=1790767311",{"@id":52,"@type":28,"id":53,"grammarPage":30,"title":54,"instructions":55,"displayOrder":56,"type":57,"questionCount":58,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":59},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a96e-75de-99ca-59f9ed57ce2a","01a0f20c-a96e-75de-99ca-59f9ed57ce2a","Znajdź błąd w formie czasownika","W każdym zdaniu jest jeden błędny wyraz. Wskaż go i wybierz poprawną zamianę.",3,"find_and_fix",8,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_038be3e2-6a9b-4763-b933-4a9a8f0e538a_hero.webp?v=1790767311",{"@id":61,"@type":28,"id":62,"grammarPage":30,"title":63,"instructions":64,"displayOrder":65,"type":66,"questionCount":65,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":67},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a975-74a9-815a-59f34719895c","01a0f20c-a975-74a9-815a-59f34719895c","Z czego składa się proste zdanie?","Dotknij kafelka, a potem odpowiedniej kolumny. Przyporządkuj wszystkie kafelki zgodnie z poleceniem.",4,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b215e1a3-048b-4321-abca-b47a5a266773_hero.webp?v=1790767311",{"@id":69,"@type":28,"id":70,"grammarPage":30,"title":71,"instructions":72,"displayOrder":73,"type":66,"questionCount":65,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":74},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-a97a-7769-b335-28b3a53cac97","01a0f20c-a97a-7769-b335-28b3a53cac97","Kto wykonuje czynność? Osoby i formy czasownika","Dotknij kafelka, a potem kolumny pasującej do wskazanej osoby lub formy. Umieść wszystkie kafelki w kolumnach.",5,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7bc44a1c-f303-4594-8774-c21b0c0cf12d_hero.webp?v=1790767311",null]