[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-przyimki-formalne-wobec-wzgledem-zgodnie-z-i-na-mocy":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-81aa-7e2b-b6d7-9c404dcbed6c":146,"exercise-list-path-pl-none":162},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":145},"01a0f20c-81aa-7e2b-b6d7-9c404dcbed6c","Przyimki formalne: wobec, względem, zgodnie z i na mocy","przyimki-formalne-wobec-wzgledem-zgodnie-z-i-na-mocy","Znaczenie i łączliwość przyimków wobec, względem, zgodnie z i na mocy oraz różnice między postawą, zgodnością z normą a podstawą prawną działania.","W tekstach urzędowych, prawnych i analitycznych przyimki **wobec**, **względem**, **zgodnie z** oraz **na mocy** pozwalają precyzyjnie określić postawę, relację, zgodność albo podstawę prawną działania. Wybór zależy nie tylko od stylu wypowiedzi, lecz przede wszystkim od tego, jaki związek chcesz wyrazić.\n\n## 1. Znaczenie i wymagany przypadek\n\nTrzy z omawianych konstrukcji łączą się z dopełniaczem. Wyrażenie **zgodnie z** wymaga narzędnika.\n\n| Konstrukcja | Przypadek | Główna funkcja | Przykład |\n| --- | --- | --- | --- |\n| **wobec** | dopełniacz | postawa, zobowiązanie lub okoliczność uzasadniająca działanie | obowiązki **wobec pracowników** |\n| **względem** | dopełniacz | relacja lub punkt odniesienia | położenie **względem granicy** |\n| **zgodnie z** | narzędnik | zgodność z normą, ustaleniem lub informacją | **zgodnie z przyjętą procedurą** |\n| **na mocy** | dopełniacz | podstawa prawna, z której wynika uprawnienie lub skutek | **na mocy prawomocnego wyroku** |\n\nO przypadku decyduje cała konstrukcja: **zgodnie z decyzją**, ale **na mocy decyzji**. Zmiana przyimka może więc zmienić zarówno formę rzeczownika, jak i sens wypowiedzi.\n\n## 2. Wobec: postawa, zobowiązanie i okoliczności\n\nPrzyimek **wobec** wskazuje osobę, grupę lub sprawę, do której odnosi się czyjaś postawa albo działanie. Jest też naturalny przy nazwach obowiązków i odpowiedzialności.\n\n:::example\n- Zarząd zachował ostrożność **wobec nowych propozycji**.\n- Pracodawca ma określone obowiązki **wobec pracowników**.\n- Firma nie wywiązała się ze zobowiązań **wobec kontrahentów**.\n:::\n\nW drugim ważnym użyciu **wobec** wprowadza sytuację stanowiącą powód decyzji lub okoliczność wymagającą reakcji. Takie sformułowania są charakterystyczne dla oficjalnych uzasadnień.\n\n:::example\n**Wobec braku wymaganych dokumentów** komisja odroczyła rozpatrzenie wniosku.\n\nBrak dokumentów jest tu okolicznością uzasadniającą odroczenie, a nie przedmiotem czyjejś postawy.\n:::\n\nZnaczenie zależy od całego zdania. W wyrażeniu **bezradność wobec kryzysu** kryzys jest sytuacją, z którą ktoś nie potrafi sobie poradzić; konstrukcja nie wskazuje podstawy prawnej działania.\n\n**Wobec** może też znaczyć **w obecności kogoś**: **Oświadczenie złożono wobec świadków**. W zdaniu **Prezes zobowiązał się wobec opinii publicznej do ujawnienia wyników kontroli** chodzi o publicznie podjęte zobowiązanie; nie oznacza to fizycznej obecności wszystkich odbiorców.\n\nW użyciu porównawczym **wobec** wprowadza punkt odniesienia, często podkreślając dysproporcję: **Nasze problemy są niczym wobec ich trudności** — w porównaniu z ich trudnościami nasze problemy wydają się nieznaczne.\n\n:::note\nWyrażenie **wobec tego** może pełnić funkcję łącznika wynikowego o znaczeniu **w związku z tym**, **zatem**: **Termin składania wniosków upłynął. Wobec tego komisja nie przyjmie kolejnych zgłoszeń**.\n\nOdróżnij je od połączenia przyimka z zaimkiem określającym rzeczownik: w zdaniu **Zgłoszono zastrzeżenia wobec tego projektu** wyrazy **tego projektu** wskazują przedmiot zastrzeżeń.\n:::\n\n## 3. Względem: relacja i punkt odniesienia\n\nPrzyimek **względem** odpowiada znaczeniowo wyrażeniom *w stosunku do* lub *w odniesieniu do*. Występuje w stylu oficjalnym, a także w opisach technicznych i analitycznych.\n\n- **Relacja między osobami:** Strony mają określone obowiązki **względem siebie**.\n- **Punkt odniesienia w porównaniu:** Odnotowano wzrost wydatków **względem poprzedniego roku**.\n- **Relacja przestrzenna:** W projekcie określono położenie budynku **względem granicy działki**.\n\nPrzy porównywaniu wydatków w starannym stylu częściej wybiera się wyraźniejsze konstrukcje: **Odnotowano wzrost wydatków w porównaniu z poprzednim rokiem** lub **Odnotowano wzrost wydatków w stosunku do poprzedniego roku**. Porównawcze **względem** spotyka się zwłaszcza w tekstach analitycznych; nie trzeba traktować go jako błędu.\n\nW niektórych połączeniach **wobec** i **względem** mogą się wymieniać bez istotnej zmiany znaczenia: **obowiązki wobec klientów** i **obowiązki względem klientów**. Nie jest to jednak reguła ogólna. Przy opisie postawy zwykle naturalniej brzmi **nieufność wobec nowych rozwiązań**, natomiast przy wskazywaniu punktu odniesienia — **położenie względem granicy**.\n\n:::tip\nZwróć uwagę na łączliwość rzeczownika: w starannym tekście wybieraj **stosunek do kogoś**, np. **życzliwy stosunek do pracowników**, oraz **postawa wobec kogoś**, np. **życzliwa postawa wobec pracowników**. Unikaj mieszania tych połączeń w konstrukcji **stosunek wobec pracowników**.\n:::\n\n:::warning\n**Względem** nie oznacza *z powodu*.\n\n✓ **Wobec braku środków** wstrzymano inwestycję.\n\n✗ **Względem braku środków** wstrzymano inwestycję.\n\nW tym zdaniu potrzebna jest konstrukcja wskazująca okoliczność uzasadniającą decyzję, nie punkt odniesienia.\n:::\n\n## 4. Zgodnie z: norma, ustalenie lub informacja\n\nWyrażenie **zgodnie z** wskazuje, że działanie, stan rzeczy albo treść wypowiedzi odpowiada określonemu wzorcowi. Wzorcem mogą być przepisy, instrukcja, umowa, wcześniejsze ustalenia lub czyjaś prośba.\n\n:::example\n- Dokumenty przechowujemy **zgodnie z obowiązującymi przepisami**.\n- Spotkanie rozpoczęło się **zgodnie z ustalonym harmonogramem**.\n- **Zgodnie z prośbą klientki** przesłaliśmy kopię umowy pocztą.\n:::\n\nKonstrukcja może też odsyłać do informacji, nie tylko do normy: **Zgodnie z komunikatem urzędu nabór potrwa do końca maja**. Komunikat jest tu źródłem podanej informacji. Nie musi być aktem, który ustanowił termin naboru.\n\n:::tip\nSprawdź formę po **zgodnie z**: **z ustawą**, **z regulaminem**, **z zaleceniami**. Wszystkie te formy stoją w narzędniku.\n:::\n\n## 5. Na mocy: podstawa prawna i skutek\n\nWyrażenie **na mocy** wskazuje podstawę prawną, z której wynika określony skutek, obowiązek albo uprawnienie. Typowe uzupełnienia to **ustawa**, **przepis**, **wyrok**, **decyzja**, **uchwała** i **umowa**, o ile w danym kontekście rzeczywiście stanowią taką podstawę.\n\n:::example\n- **Na mocy ustawy** utworzono nową instytucję.\n- **Na mocy uchwały rady miasta** powołano komisję.\n- **Na mocy umowy** spółka uzyskała prawo do korzystania z lokalu.\n:::\n\nPorównaj dwa zdania z tym samym dokumentem:\n\n| Zdanie | Co podkreśla? |\n| --- | --- |\n| Spółka korzysta z lokalu **zgodnie z umową**. | Sposób korzystania odpowiada warunkom umowy. |\n| Spółka korzysta z lokalu **na mocy umowy**. | Umowa daje spółce prawo do korzystania z lokalu. |\n\nOba zdania mogą opisywać tę samą sytuację, ale przekazują różne informacje. **Zgodnie z** nie wskazuje samo w sobie źródła uprawnienia, a **na mocy** nie opisuje sposobu wykonywania wszystkich postanowień dokumentu.\n\n:::note\n**Na mocy** nie jest po prostu bardziej oficjalnym odpowiednikiem **zgodnie z**. Zwykła prośba lub sugestia nie stanowi podstawy prawnej: naturalnie powiemy **zgodnie z prośbą klienta**, nie **na mocy prośby klienta**.\n:::\n\n**Na podstawie** ma szerszy zakres niż **na mocy**: może wskazywać zarówno podstawę prawną działania (**Decyzję wydano na podstawie art. 5 ustawy**), jak i materiał uzasadniający ustalenie (**Na podstawie dokumentów ustalono datę zatrudnienia**). W pierwszym użyciu zakresy obu konstrukcji mogą się pokrywać. W drugim **na mocy dokumentów** nie oddawałoby sensu zdania: dokumenty służą tu jako dowody, a nie źródło uprawnienia.\n\n### Rejestr i łączliwość konstrukcji pokrewnych\n\n| Konstrukcja | Rejestr i typowa funkcja | Łączliwość i przykład |\n| --- | --- | --- |\n| **na mocy** | prawny, urzędowy; źródło skutku lub uprawnienia | dopełniacz: **na mocy wyroku** |\n| **na podstawie** | neutralny i formalny; podstawa prawna lub materiał do wnioskowania | dopełniacz: **na podstawie ustawy**, **na podstawie dokumentów** |\n| **zgodnie z** | neutralny i formalny; zgodność z normą, ustaleniem lub informacją | narzędnik: **zgodnie z przepisami**, **zgodnie z komunikatem** |\n| **według** | neutralny; źródło informacji, opinia, wzorzec lub kryterium | dopełniacz: **według rzecznika**, **według instrukcji** |\n| **stosownie do** | oficjalny; zgodność z zaleceniem lub dostosowanie do okoliczności | dopełniacz: **stosownie do zaleceń**, **stosownie do potrzeb** |\n\n**Według rzecznika urząd zakończy nabór w maju** przypisuje informację rzecznikowi; nie oznacza, że rzecznik ustanawia normę. Przy wzorcu działania znaczenia mogą się zbliżać: **Postępuj według instrukcji** i **Postępuj zgodnie z instrukcją**. **Stosownie do** może natomiast podkreślać dostosowanie: **Zakres pomocy ustalono stosownie do potrzeb mieszkańców**. Nie należy więc wymieniać tych konstrukcji wyłącznie po to, by nadać zdaniu bardziej urzędowy ton.\n\n## 6. Jak wybrać właściwą konstrukcję\n\n1. **Ustal relację.** Postawa lub zobowiązanie przemawiają za **wobec**; punkt odniesienia — za **względem**. W części połączeń możliwe są obie formy.\n2. **Sprawdź, czy uzasadniasz decyzję okolicznościami.** Wtedy odpowiednie może być **wobec**, np. **wobec braku zgody**.\n3. **Odróżnij zgodność od podstawy prawnej.** Działanie odpowiadające ustaleniom opiszesz przez **zgodnie z**; uprawnienie wynikające z aktu lub umowy — przez **na mocy**.\n4. **Dobierz przypadek.** Po **zgodnie z** użyj narzędnika, a po pozostałych trzech konstrukcjach — dopełniacza.\n\n:::warning\nNie mieszaj konstrukcji **zgodnie z** i **stosownie do** ani wymaganych przez nie przypadków:\n\n- ✗ **zgodnie do przepisów** → ✓ **zgodnie z przepisami** lub **stosownie do przepisów**;\n- ✗ **zgodnie z przepisów** → ✓ **zgodnie z przepisami**;\n- ✗ **na mocy decyzją** → ✓ **na mocy decyzji**.\n\nWyrażenie **w zgodzie z procedurą** jest poprawne i może oznaczać zgodność z procedurą. W instrukcji urzędowej zwykle bardziej typowe będzie **zgodnie z procedurą**, ale jest to wybór stylistyczny, a nie poprawianie błędu gramatycznego.\n:::\n\nPoczątkowa konstrukcja przyimkowa nie wymaga automatycznie przecinka: **Zgodnie z regulaminem wnioski składamy elektronicznie**. Nie oddzielaj jej przecinkiem tylko dlatego, że występuje na początku zdania.\n\nNajważniejsze rozróżnienie: **wobec** — postawa lub sytuacja wymagająca reakcji; **względem** — relacja i punkt odniesienia; **zgodnie z** — zgodność; **na mocy** — podstawa prawna.","pl","C1",227,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a0f20c-7d4e-71d4-a3de-fc527c7fa0ba",false,0,2,"2026-09-30T11:21:41+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[21],{"id":22,"title":23,"vocabularyListWords":24,"isPublished":34},"01a0f20d-0ac4-799c-a873-a4d6d7154305","Przyimki formalne i ich kontrasty",[25,37,45,55,64,73,82,90,99,108,117,126,136],{"id":26,"vocabularyWord":27,"displayOrder":36},"01a0f20d-0ac4-79f8-a873-a4d6d7eae0e7",{"id":28,"word":29,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":32,"partsOfSpeech":33,"audio":34,"audioUrl":35},"01a0f20c-d1ba-756f-9f82-61ea5bb5996f","wobec",7,"B2","tts_b1919757d9a21d63_pl-PL.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b1919757d9a21d63_pl-PL.mp3",1,{"id":38,"vocabularyWord":39,"displayOrder":17},"01a0f20d-0ac4-7a28-a873-a4d6d842a066",{"id":40,"word":41,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":42,"partsOfSpeech":43,"audio":34,"audioUrl":44},"01a0f20c-d1f1-73af-8a9e-936177bf4020","względem","tts_afce120c429bf933_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_afce120c429bf933_pl-PL.mp3",{"id":46,"vocabularyWord":47,"displayOrder":54},"01a0f20d-0ac4-7a4c-a873-a4d6d8ac73d5",{"id":48,"word":49,"frequency":30,"level":50,"language":9,"audioFilePath":51,"partsOfSpeech":52,"audio":34,"audioUrl":53},"01a0f20c-d273-7d4f-9213-d44a9d4cab38","zgodnie z","B1","tts_87998dee82dc87ca_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_87998dee82dc87ca_pl-PL.mp3",3,{"id":56,"vocabularyWord":57,"displayOrder":63},"01a0f20d-0ac4-7a6c-a873-a4d6d974b480",{"id":58,"word":59,"frequency":17,"level":31,"language":9,"audioFilePath":60,"partsOfSpeech":61,"audio":34,"audioUrl":62},"01a0f20c-cc93-7225-a102-dcf2ca627706","na mocy","tts_2515099947f62555_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2515099947f62555_pl-PL.mp3",4,{"id":65,"vocabularyWord":66,"displayOrder":72},"01a0f20d-0ac4-7a88-a873-a4d6da703227",{"id":67,"word":68,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":69,"partsOfSpeech":70,"audio":34,"audioUrl":71},"01a0f20c-d171-7317-b103-6d0b1c8154cc","wobec tego","tts_1aa14405f56527d0_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1aa14405f56527d0_pl-PL.mp3",5,{"id":74,"vocabularyWord":75,"displayOrder":81},"01a0f20d-0ac4-7aa4-a873-a4d6db6d6197",{"id":76,"word":77,"frequency":72,"level":31,"language":9,"audioFilePath":78,"partsOfSpeech":79,"audio":34,"audioUrl":80},"01a0f20c-d147-734a-874b-7e76db51dbe5","w związku z tym","tts_c3709334744a5ba6_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c3709334744a5ba6_pl-PL.mp3",6,{"id":83,"vocabularyWord":84,"displayOrder":30},"01a0f20d-0ac4-7ac0-a873-a4d6db7e4193",{"id":85,"word":86,"frequency":30,"level":50,"language":9,"audioFilePath":87,"partsOfSpeech":88,"audio":34,"audioUrl":89},"01a0f20c-d262-7ab0-9852-566cc6708a1f","zatem","tts_3825c63fb4f5c6d8_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3825c63fb4f5c6d8_pl-PL.mp3",{"id":91,"vocabularyWord":92,"displayOrder":98},"01a0f20d-0ac4-7adc-a873-a4d6dbc0cb17",{"id":93,"word":94,"frequency":17,"level":31,"language":9,"audioFilePath":95,"partsOfSpeech":96,"audio":34,"audioUrl":97},"01a0f20c-d142-7df3-b6cd-321484599d2b","w stosunku do","tts_46806ef87795b379_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_46806ef87795b379_pl-PL.mp3",8,{"id":100,"vocabularyWord":101,"displayOrder":107},"01a0f20d-0ac4-7af8-a873-a4d6dc6e9e93",{"id":102,"word":103,"frequency":17,"level":31,"language":9,"audioFilePath":104,"partsOfSpeech":105,"audio":34,"audioUrl":106},"01a0f20c-d13e-737b-ac53-1d679369d063","w odniesieniu do","tts_e6d771c26fdf06e9_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_e6d771c26fdf06e9_pl-PL.mp3",9,{"id":109,"vocabularyWord":110,"displayOrder":116},"01a0f20d-0ac4-7b14-a873-a4d6dd23c55a",{"id":111,"word":112,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":113,"partsOfSpeech":114,"audio":34,"audioUrl":115},"01a0f20c-d141-7180-9b2e-b6bae690acf7","w porównaniu z","tts_8e5accf8bda1a6e6_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8e5accf8bda1a6e6_pl-PL.mp3",10,{"id":118,"vocabularyWord":119,"displayOrder":125},"01a0f20d-0ac4-7b30-a873-a4d6dd3f2937",{"id":120,"word":121,"frequency":63,"level":31,"language":9,"audioFilePath":122,"partsOfSpeech":123,"audio":34,"audioUrl":124},"01a0f20c-cc95-7e4d-bd34-1ac9575c2b95","na podstawie","tts_01d25fb6c876b627_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_01d25fb6c876b627_pl-PL.mp3",11,{"id":127,"vocabularyWord":128,"displayOrder":135},"01a0f20d-0ac4-7b48-a873-a4d6ddf85946",{"id":129,"word":130,"frequency":98,"level":131,"language":9,"audioFilePath":132,"partsOfSpeech":133,"audio":34,"audioUrl":134},"01a0f20c-d15b-72c4-a707-45b933e53ca1","według","A2","tts_196e648c120d1659_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_196e648c120d1659_pl-PL.mp3",12,{"id":137,"vocabularyWord":138,"displayOrder":144},"01a0f20d-0ac4-7b64-a873-a4d6de323f22",{"id":139,"word":140,"frequency":17,"level":31,"language":9,"audioFilePath":141,"partsOfSpeech":142,"audio":34,"audioUrl":143},"01a0f20c-ceb1-74ea-bc37-6dc8dbe7e222","stosownie do","tts_bec76298cb4fc789_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_bec76298cb4fc789_pl-PL.mp3",13,[],[147,156],{"@id":148,"@type":149,"id":150,"grammarPage":151,"title":152,"instructions":153,"displayOrder":16,"type":154,"questionCount":135,"blankCount":135,"isCompleted":15,"ogImageUrl":155},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-ad98-7000-a2c4-78dec279f551","GrammarExercise","01a0f20c-ad98-7000-a2c4-78dec279f551","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-81aa-7e2b-b6d7-9c404dcbed6c","Przyimki formalne w dokumentach i analizach","Uzupełnij zdania. Zwróć uwagę na wymagany przypadek i znaczenie całej konstrukcji.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_69a1b553-8b88-4759-aa90-60889b84f438_hero.webp?v=1790767312",{"@id":157,"@type":149,"id":158,"grammarPage":151,"title":159,"instructions":160,"displayOrder":36,"type":154,"questionCount":135,"blankCount":135,"isCompleted":15,"ogImageUrl":161},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-adae-71fc-a048-191d2c9f9efd","01a0f20c-adae-71fc-a048-191d2c9f9efd","Znaczenie, warianty i styl przyimków formalnych","Uzupełnij zdania lub ich objaśnienia. Rozróżniaj znaczenie konstrukcji, poprawne warianty i zalecenia stylistyczne.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_de91dcb6-cd39-4b58-a85e-5026b7aab0cb_hero.webp?v=1790767312",null]