[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-przyimki-nad-pod-przed-za-i-miedzy-z-narzednikiem":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-81b1-79b6-b3bf-88d294af7106":77,"exercise-list-path-pl-none":122},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":74,"readyImages":76},"01a0f20c-81b1-79b6-b3bf-88d294af7106","Przyimki nad, pod, przed, za i między z narzędnikiem","przyimki-nad-pod-przed-za-i-miedzy-z-narzednikiem","Przyimki nad, pod, przed, za i między z narzędnikiem: opisywanie miejsca, formy rzeczowników i przymiotników oraz pytania o położenie osób i rzeczy.","Przyimki **nad, pod, przed, za i między** pomagają opisać, gdzie ktoś lub coś jest. Z narzędnikiem używamy ich do określania miejsca. Poznasz też potrzebne formy rzeczowników i przymiotników.\n\n## 1. Gdzie jest kot?\n\nKażdy z tych przyimków pokazuje inne położenie.\n\n| Przyimek | Znaczenie | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| **nad** | wyżej niż coś | Lampa wisi **nad stołem**. |\n| **pod** | niżej niż coś | Kot śpi **pod stołem**. |\n| **przed** | po przedniej stronie czegoś | Samochód stoi **przed domem**. |\n| **za** | po tylnej stronie czegoś | Ogród jest **za domem**. |\n| **między** | w miejscu, które ma coś lub kogoś po różnych stronach | Kot siedzi **między fotelem a kanapą**. |\n\n:::example\nW pokoju stoi stół. **Nad stołem** wisi lampa, a **pod stołem** leży plecak. Krzesło stoi **między stołem a oknem**.\n:::\n\n**Nad** używamy też przy wodzie: *Mieszkamy **nad morzem**. Hotel jest **nad jeziorem**.* Tutaj chodzi o miejsce blisko morza lub jeziora, a nie wyżej od niego.\n\n## 2. Jaką formę ma rzeczownik?\n\nPo tych przyimkach w opisach miejsca używamy **narzędnika**. Narzędnik odpowiada na pytania **kim? czym?** Porównaj formę podstawową z formą po przyimku.\n\n| Rodzaj lub liczba | Forma podstawowa | Narzędnik w wyrażeniu |\n| --- | --- | --- |\n| męski | dom | przed **domem** |\n| męski, wyraz zakończony na -k | park | za **parkiem** |\n| nijaki | okno | pod **oknem** |\n| nijaki, wyraz zakończony na -ko | łóżko | nad **łóżkiem** |\n| żeński | szkoła | przed **szkołą** |\n| żeński | szafa | za **szafą** |\n| żeński, wyraz zakończony na -ia | kuchnia | za **kuchnią** |\n| liczba mnoga | domy | między **domami** |\n| liczba mnoga | drzewa | pod **drzewami** |\n\nW liczbie pojedynczej rzeczowniki rodzaju męskiego i nijakiego mają zwykle końcówkę **-em**, a po **k** i **g** — **-iem**. Rzeczowniki rodzaju żeńskiego mają końcówkę **-ą**. W liczbie mnogiej najczęstsza końcówka to **-ami**.\n\n:::note\nNiektóre formy trzeba zapamiętać: **pies → psem**, **dzieci → dziećmi**, **ludzie → ludźmi**.\n\nKot siedzi **pod krzesłem**, a pies leży **za kotem**. Nauczyciel stoi **przed dziećmi**.\n:::\n\n### Zaimki osobowe po przyimkach\n\nZamiast imienia lub rzeczownika możemy użyć zaimka osobowego. On też musi mieć formę narzędnika.\n\n| Forma podstawowa | Narzędnik | Przykład z przyimkiem |\n| --- | --- | --- |\n| ja | mną | **nade mną, pode mną, przede mną, za mną** |\n| ty | tobą | **przed tobą** |\n| on, ono | nim | **nad nim** |\n| ona | nią | **pod nią** |\n| my | nami | **między nami** |\n| wy | wami | **za wami** |\n| oni, one | nimi | **przed nimi** |\n\nPrzed **mną** używamy dłuższych form: **nade, pode, przede**. Przyimek **za** pozostaje bez zmiany: **za mną**. Zwróć też uwagę na początkowe **n** w formach **nim, nią, nimi**.\n\n:::example\nSiedzisz **przede mną**, a Ania siedzi **za mną**.\n\nSąsiedzi mieszkają **nade mną**, a moi rodzice — **pode mną**.\n\nMieszkają **nad nami**.\n\nSiedzisz obok mnie. **Między nami** leży torba.\n:::\n\n## 3. Rzeczownik z przymiotnikiem\n\nPrzymiotnik również musi mieć formę narzędnika. Jego forma zależy od rodzaju i liczby rzeczownika.\n\n| Rodzaj lub liczba | Końcówka przymiotnika | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| męski | **-ym \u002F -im** | przed **nowym domem**, za **wysokim płotem** |\n| nijaki | **-ym \u002F -im** | pod **małym oknem**, nad **wysokim drzewem** |\n| żeński | **-ą** | przed **nową szkołą** |\n| liczba mnoga | **-ymi \u002F -imi** | między **nowymi domami**, pod **wysokimi drzewami** |\n\n:::example\nCzekam **przed dużym sklepem**.\n\nParking jest **za starą szkołą**.\n\nPies śpi **pod małym łóżkiem**.\n:::\n\n## 4. Między dwiema osobami lub rzeczami\n\nGdy wymieniamy dwa miejsca, dwie osoby lub dwie rzeczy, często używamy wzoru **między… a…**. Oba rzeczowniki mają formę narzędnika.\n\n- Apteka jest **między bankiem a pocztą**.\n- Siedzę **między Anną a Piotrem**.\n- Stolik stoi **między dużym fotelem a małą kanapą**.\n\nMożemy też użyć jednego rzeczownika w liczbie mnogiej: *Ławka stoi **między drzewami**.*\n\n:::tip\nW połączeniu **między… a…** nie stawiamy przecinka przed **a**.\n:::\n\n## 5. Miejsce, nie sam brak ruchu\n\nNarzędnik odpowiada tutaj na pytanie **gdzie?** Możemy opisywać zarówno położenie, jak i czynność wykonywaną w danym miejscu.\n\n:::example\n**Gdzie czekasz?** — **Przed kinem**.\n\n**Gdzie biegają dzieci?** — **Przed domem**.\n:::\n\nW drugim przykładzie dzieci się poruszają, ale nadal określamy miejsce ich zabawy.\n\n:::warning\nSam czasownik ruchu nie oznacza, że trzeba zmienić przypadek. Ważne jest pytanie:\n\n- **Gdzie?** Kot biega **pod stołem** — tam odbywa się ruch.\n- **Dokąd?** Kot wchodzi **pod stół** — to cel ruchu; tutaj używamy biernika.\n\nW opisie miejsca poprawnie mówimy: *Lampa wisi **nad stołem***, nie: *Lampa wisi nad stół*.\n:::\n\nPodobnie jest z przyimkiem **za**:\n\n- **Gdzie?** Kot jest **za szafą** — opisujemy miejsce; używamy narzędnika.\n- **Dokąd?** Kot wszedł **za szafę** — wskazujemy cel ruchu; używamy biernika.\n\n## 6. Jak opisać miejsce?\n\n1. Wybierz przyimek: **nad, pod, przed, za** lub **między**.\n2. Jeśli odpowiadasz na pytanie **gdzie?**, użyj narzędnika.\n3. Zmień formę rzeczownika i przymiotnika: **nowa szkoła → przed nową szkołą**.\n4. Po **między… a…** sprawdź obie formy: **między nową szkołą a dużym parkiem**.\n\nZapamiętaj: **nad stołem, pod krzesłem, przed domem, za szkołą, między drzewami**.","pl","A2",78,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0f20c-7cfb-73f5-a0e3-edc688edc7a0","Opis miejsca i drogi z różnymi przyimkami",false,0,18,"2026-09-30T11:21:41+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[22],{"id":23,"title":24,"vocabularyListWords":25,"isPublished":35},"01a0f20d-0ac8-7939-9dbe-d860004b8886","Przyimki położenia",[26,38,47,56,65],{"id":27,"vocabularyWord":28,"displayOrder":37},"01a0f20d-0ac8-799d-9dbe-d86001310b74",{"id":29,"word":30,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":33,"partsOfSpeech":34,"audio":35,"audioUrl":36},"01a0f20c-cc9b-730d-a9fe-1387b0814558","nad",10,"A1","tts_41469f47a8debd4f_pl-PL.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_41469f47a8debd4f_pl-PL.mp3",1,{"id":39,"vocabularyWord":40,"displayOrder":46},"01a0f20d-0ac8-79d1-9dbe-d860016ed95b",{"id":41,"word":42,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":43,"partsOfSpeech":44,"audio":35,"audioUrl":45},"01a0f20c-cd98-769b-913f-854a78e4346b","pod","tts_4b45fe515794b85c_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_4b45fe515794b85c_pl-PL.mp3",2,{"id":48,"vocabularyWord":49,"displayOrder":55},"01a0f20d-0ac8-79f5-9dbe-d860019ca22c",{"id":50,"word":51,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":52,"partsOfSpeech":53,"audio":35,"audioUrl":54},"01a0f20c-ce12-7836-9cbe-286d2d00d572","przed","tts_f425bc85672647de_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f425bc85672647de_pl-PL.mp3",3,{"id":57,"vocabularyWord":58,"displayOrder":64},"01a0f20d-0ac8-7a15-9dbe-d86001d4ceca",{"id":59,"word":60,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":61,"partsOfSpeech":62,"audio":35,"audioUrl":63},"01a0f20c-d200-75c2-bdfb-053985f6995d","za","tts_0c98125a028b5cff_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0c98125a028b5cff_pl-PL.mp3",4,{"id":66,"vocabularyWord":67,"displayOrder":73},"01a0f20d-0ac8-7a31-9dbe-d86002b18270",{"id":68,"word":69,"frequency":31,"level":10,"language":9,"audioFilePath":70,"partsOfSpeech":71,"audio":35,"audioUrl":72},"01a0f20c-cc43-7b33-bf88-4aa0660f331c","między","tts_0fb0abdf4f779dd7_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0fb0abdf4f779dd7_pl-PL.mp3",5,{"name":15,"slug":75,"language":9},"opis-miejsca-i-drogi-z-roznymi-przyimkami-a2",[],[78,88,95,103,109,116],{"@id":79,"@type":80,"id":81,"grammarPage":82,"title":83,"instructions":84,"displayOrder":17,"type":85,"questionCount":86,"blankCount":86,"isCompleted":16,"ogImageUrl":87},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-adc6-7068-87d7-e7918e1116bb","GrammarExercise","01a0f20c-adc6-7068-87d7-e7918e1116bb","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-81b1-79b6-b3bf-88d294af7106","Gdzie są rzeczy i ludzie?","Wybierz przyimek lub formę rzeczownika pasującą do opisu miejsca.","word_select",15,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e6bbbed1-800c-481f-895c-1ac1e02c9e6d_hero.webp?v=1790767312",{"@id":89,"@type":80,"id":90,"grammarPage":82,"title":91,"instructions":92,"displayOrder":37,"type":85,"questionCount":86,"blankCount":93,"isCompleted":16,"ogImageUrl":94},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-ade2-73a6-aec7-8e19d94a2e66","01a0f20c-ade2-73a6-aec7-8e19d94a2e66","Miejsce osób i przedmiotów","Uzupełnij opisy miejsca. Zwróć uwagę na zaimki, przymiotniki i konstrukcję między… a….",17,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d2610762-9759-4adf-9cc9-882d45503831_hero.webp?v=1790767312",{"@id":96,"@type":80,"id":97,"grammarPage":82,"title":98,"instructions":99,"displayOrder":46,"type":100,"questionCount":101,"blankCount":101,"isCompleted":16,"ogImageUrl":102},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-ae02-71ab-a436-6ff2f517a725","01a0f20c-ae02-71ab-a436-6ff2f517a725","Układamy opisy miejsc","Ułóż zdania opisujące, gdzie coś jest lub gdzie odbywa się czynność. Wykorzystaj potrzebne kafelki i pomiń zbędny kafelek.","sentence_builder",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e3d92bad-59d9-4932-9176-f87446501637_hero.webp?v=1790767312",{"@id":104,"@type":80,"id":105,"grammarPage":82,"title":106,"instructions":107,"displayOrder":55,"type":100,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":16,"ogImageUrl":108},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-ae13-78ea-b951-2f2d02a30f30","01a0f20c-ae13-78ea-b951-2f2d02a30f30","Gdzie jesteśmy względem innych?","Ułóż zdania określające miejsce względem osób lub rzeczy. Wykorzystaj potrzebne kafelki i pomiń zbędny kafelek.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_acda27db-4ffc-4a2d-b4fd-b08d204bc23c_hero.webp?v=1790767312",{"@id":110,"@type":80,"id":111,"grammarPage":82,"title":112,"instructions":113,"displayOrder":64,"type":114,"questionCount":73,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":115},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-ae25-7925-98af-1e980e3cf1b8","01a0f20c-ae25-7925-98af-1e980e3cf1b8","Formy w opisach miejsca","Dotknij kafelka, a następnie kolumny, do której pasuje.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_52cbef97-3246-4fae-916a-d126bde5fbcd_hero.webp?v=1790767312",{"@id":117,"@type":80,"id":118,"grammarPage":82,"title":119,"instructions":120,"displayOrder":73,"type":114,"questionCount":64,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":121},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-ae2b-7599-ab53-375ecf8eaa7a","01a0f20c-ae2b-7599-ab53-375ecf8eaa7a","Położenie, miejsce i cel ruchu","Dotknij kafelka, a następnie odpowiedniej kolumny. Przeczytaj zasadę podziału na każdej planszy.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_37d09838-ecdd-46ce-bcec-d411f10811a5_hero.webp?v=1790767312",null]