[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-pl":3,"grammar-page-pl-pytania-retoryczne-i-pytania-sugerujace-odpowiedz":4,"grammar-pages-pl":94,"grammar-lesson-path-pl-pytania-retoryczne-i-pytania-sugerujace-odpowiedz-none":1385,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-8214-7a2b-bde7-d4fc7461b0d0":1386,"grammar-quick-check-01a0f20c-8214-7a2b-bde7-d4fc7461b0d0":1402,"grammar-lesson-body-01a0f20c-8214-7a2b-bde7-d4fc7461b0d0-5pv1u12g2g":1424},[],{"id":5,"title":6,"slug":7,"seoDescription":8,"content":9,"language":10,"level":11,"displayOrder":12,"grammarTopics":13,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"readyImages":93},"01a0f20c-8214-7a2b-bde7-d4fc7461b0d0","Pytania retoryczne i pytania sugerujące odpowiedź","pytania-retoryczne-i-pytania-sugerujace-odpowiedz","Rozpoznawaj pytania retoryczne i sugerujące odpowiedź, odczytuj ich intencje oraz dobieraj środki językowe do perswazji, polemiki i uprzejmej rozmowy.","Pytanie nie zawsze służy zdobyciu informacji. Może wyrażać ocenę, nakłaniać do zgody albo przedstawiać sporne założenie jako oczywiste. Rozpoznawanie tych funkcji pomaga świadomie uczestniczyć w polemice, odczytywać perswazję i dobierać ton wypowiedzi.\n\n## 1. Odpowiedź oczekiwana czy tylko sugerowana?\n\n**Pytanie retoryczne** ma formę pytania, lecz w danym kontekście nie służy uzyskaniu odpowiedzi. Przekazuje przede wszystkim sąd, ocenę lub emocję, które odbiorca ma odtworzyć.\n\n**Pytanie sugerujące odpowiedź** ukierunkowuje rozmówcę na określoną odpowiedź, ale może rzeczywiście wymagać jego reakcji, na przykład potwierdzenia albo deklaracji.\n\n| Rodzaj pytania | Przykład i kontekst | Funkcja |\n| --- | --- | --- |\n| Informacyjne | Nie znam wyniku głosowania. **Czy przyjęto uchwałę?** | Uzupełnienie wiedzy |\n| Retoryczne | Po przedstawieniu licznych dowodów mówca pyta: **Czy trzeba jeszcze kogoś przekonywać?** Następnie kończy wystąpienie. | Wyrażenie przekonania, że dowody wystarczają |\n| Sugerujące odpowiedź | Przewodnicząca zwraca się do członka komisji: **Zgadza się pan z tym wnioskiem, prawda?** | Uzyskanie oczekiwanego potwierdzenia |\n\nTe kategorie mogą się nakładać: pytanie retoryczne często podsuwa odpowiedź, choć jej nie oczekuje. Z kolei pytanie sugerujące odpowiedź nie musi być retoryczne.\n\n:::note\nO funkcji decydują kontekst, intonacja i przebieg rozmowy, a nie sam znak zapytania. Zdanie **Kto za to odpowiada?** może być rzeczywistym pytaniem o osobę odpowiedzialną albo retorycznym wyrzutem, jeśli dla uczestników sytuacji odpowiedź jest oczywista.\n:::\n\n## 2. Jak odczytać sens pytania retorycznego\n\nW interpretacji pytania retorycznego pomaga przekształcenie go w zdanie oznajmujące. Nie jest to jednak mechaniczna zamiana pytania twierdzącego na przeczenie ani pytania przeczącego na twierdzenie.\n\n:::example\n**Kontekst:** rozmówca proponuje kolejne kosztowne przedsięwzięcie, choć firma ma poważne długi.\n\n**Czy możemy sobie pozwolić na takie ryzyko?**\n\nSens retoryczny: Nie możemy sobie pozwolić na takie ryzyko.\n\n**Kontekst:** autorka przemówienia apeluje o równe traktowanie wszystkich mieszkańców.\n\n**Któż nie chciałby być traktowany z szacunkiem?**\n\nSens retoryczny: Każdy chciałby być traktowany z szacunkiem.\n\n**Kontekst:** ktoś po raz kolejny przerywa wspólne ustalenia nieistotnym sporem.\n\n**Po co znów do tego wracać?**\n\nSens retoryczny: Nie warto znów do tego wracać.\n:::\n\nPytania retoryczne mogą:\n\n- **wzmacniać argument**: „Czy te wyniki nie mówią same za siebie?”;\n- **wyrażać oburzenie**: „Jak można tak traktować ludzi?”;\n- **budować wspólnotę przekonań**: „Komu z nas nie zależy na bezpieczeństwie?”;\n- **podważać sens działania**: „Co nam da kolejna kłótnia?”.\n\nPrzedstawienie oceny jako oczywistej nie oznacza, że jest ona prawdziwa lub powszechnie podzielana. To element sposobu argumentowania.\n\n## 3. Środki sugerowania odpowiedzi\n\nSugestia może wynikać z partykuły, dopowiedzenia, przeczenia lub doboru słownictwa. Żaden z tych środków sam w sobie nie przesądza, że pytanie jest retoryczne.\n\n| Środek | Przykład | Możliwy efekt |\n| --- | --- | --- |\n| Partykuła **czyż** | **Czyż to nie najlepszy dowód?** | Przedstawienie oceny jako oczywistej; ton podniosły lub polemiczny |\n| Wzmocnienie **-ż** w zaimku pytajnym | **Któż mógłby się temu sprzeciwić?** | Sugestia, że sprzeciw jest trudny do wyobrażenia; styl książkowy |\n| Pytanie przeczące | **Czy nie warto dać jej drugiej szansy?** | Zachęta do przyjęcia pozytywnej oceny propozycji |\n| Dopowiedzenie **prawda?** | **To rozsądne rozwiązanie, prawda?** | Oczekiwanie potwierdzenia własnego sądu |\n| Wyrażenie **chyba** | **Chyba nie zamierzasz zrezygnować?** | Oczekiwanie zaprzeczenia, czasem zaniepokojenie lub nacisk |\n| Słownictwo oceniające | **Czy popierasz tę krzywdzącą decyzję?** | Ukierunkowanie odpowiedzi przez negatywną ocenę decyzji |\n\nFormy **czyż**, **któż**, **cóż** i **jakże** są charakterystyczne między innymi dla stylu książkowego, publicystyki i przemówień. W codziennej rozmowie mogą brzmieć podniośle, teatralnie lub żartobliwie. Naturalne pytanie retoryczne nie wymaga jednak żadnej szczególnej partykuły: „I co z tego?” również może pełnić tę funkcję.\n\n:::warning\n**Przeczenie nie oznacza automatycznie sugestii.** Pytanie „Czy Anna nie przyjdzie?” może służyć sprawdzeniu zasłyszanej informacji. Dopiero kontekst pozwala ustalić, czy mówiący pyta neutralnie, wyraża zdziwienie, czy oczekuje konkretnej odpowiedzi.\n:::\n\n## 4. Sugestia a ukryte założenie\n\nPytanie może nie tylko wskazywać pożądaną odpowiedź, lecz także zawierać **presupozycję**, czyli informację przedstawioną jako już przyjęta. Nie każda presupozycja jest manipulacją: w zwykłej rozmowie często opieramy się na wspólnej wiedzy. Problem pojawia się wtedy, gdy założenie jest sporne.\n\n:::example\n**Pytanie:** Dlaczego **znowu** zignorował pan nasze uwagi?\n\n**Założenia:** rozmówca zignorował uwagi tym razem i zrobił to już wcześniej. Odpowiedź ograniczona do podania przyczyny pozostawiałaby te założenia bez zakwestionowania.\n\n**Reakcja:** Nie zgadzam się z założeniem tego pytania. Uwzględniłem część uwag, a pozostałe wymagają konsultacji.\n\n**Wersja mniej sugestywna:** Czy uwzględnił pan nasze uwagi? Jeśli tak, to które?\n:::\n\nPorównaj również:\n\n- **Dlaczego ta propozycja jest najlepsza?** — pytający traktuje jej przewagę jako przyjętą;\n- **Czy ta propozycja jest najlepsza?** — pytający poddaje tę ocenę pod rozstrzygnięcie;\n- **Jakie są zalety i wady tej propozycji?** — pytający otwiera przestrzeń do bardziej zrównoważonej oceny.\n\nNeutralność zależy także od tonu i sytuacji: nawet pytanie bez nacechowanych wyrazów może wywierać presję.\n\n## 5. Ton, zapis i reakcja rozmówcy\n\nPytanie retoryczne może ożywiać wystąpienie i angażować odbiorcę. W bezpośredniej rozmowie bywa jednak odbierane jako zarzut. „Czy ty w ogóle słuchasz?” zwykle brzmi ostrzej niż „Chciałabym się upewnić, że dobrze się rozumiemy”.\n\nDopowiedzenie **prawda?** może łagodnie zapraszać do wspólnej oceny, ale w relacji zależności może utrudniać sprzeciw: „Zostaniesz dziś dłużej, prawda?”. O sile nacisku decyduje nie tylko konstrukcja, lecz również pozycja rozmówców.\n\nW zapisie samodzielne pytania retoryczne zasadniczo kończymy **znakiem zapytania**. Dopowiedzenie oddzielamy przecinkiem: „Mamy jeszcze czas, prawda?”. Partykułę **-ż** zapisujemy łącznie: **któż**, **cóż**, **czyż**.\n\n:::tip\nNa pytanie sugerujące odpowiedź możesz odpowiedzieć pełnym zdaniem, zwłaszcza gdy zawiera przeczenie:\n\n— **Czy nie uważa pani, że należy odłożyć decyzję?**\n\n— **Uważam, że należy ją odłożyć.**\n\nalbo:\n\n— **Nie, moim zdaniem należy zdecydować już teraz.**\n\nPełna odpowiedź jasno pokazuje stanowisko i ogranicza nieporozumienia związane z samym „tak” lub „nie”.\n:::\n\n## 6. Jak rozpoznać funkcję pytania\n\n1. **Sprawdź sytuację:** czy mówiący potrzebuje informacji, czy raczej wyraża ocenę?\n2. **Oceń oczekiwaną reakcję:** czy czeka na odpowiedź, czy kontynuuje wywód?\n3. **Znajdź sygnały sugestii:** przeczenie, partykuły, dopowiedzenia i słownictwo oceniające.\n4. **Sprawdź założenia:** czy pytanie przedstawia coś spornego jako ustalony fakt?\n5. **Nazwij sens i ton:** argument, zachęta, prośba o potwierdzenie, ironia czy zarzut?\n\n**Pytanie retoryczne przede wszystkim przekazuje stanowisko. Pytanie sugerujące odpowiedź ukierunkowuje reakcję.** Ta sama konstrukcja może pełnić różne funkcje — zawsze interpretuj ją w kontekście.","pl","C1",222,[14],{"id":15,"name":6,"level":11,"language":10,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0f20c-7d4f-706c-a075-7019735ca34c",false,0,2,"2026-09-30T11:21:41+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[22],{"id":23,"title":24,"vocabularyListWords":25,"isPublished":34},"01a0f20d-0b18-74cf-aa8a-05e6092265f9","Operatory pytań retorycznych",[26,36,45,56,65,76,85],{"id":27,"vocabularyWord":28,"displayOrder":31},"01a0f20d-0b18-752b-aa8a-05e609252b83",{"id":29,"word":30,"frequency":31,"level":11,"language":10,"audioFilePath":32,"partsOfSpeech":33,"audio":34,"audioUrl":35},"01a0f20c-caa0-7eae-be9c-3147b756e64a","czyż",1,"tts_80b8a1c7a855de8a_pl-PL.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_80b8a1c7a855de8a_pl-PL.mp3",{"id":37,"vocabularyWord":38,"displayOrder":18},"01a0f20d-0b18-755f-aa8a-05e609ba0dae",{"id":39,"word":40,"frequency":31,"level":41,"language":10,"audioFilePath":42,"partsOfSpeech":43,"audio":34,"audioUrl":44},"01a0f20c-cc08-7755-922c-eedb01ad38a4","któż","C2","tts_84eb2bbd47243f6b_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_84eb2bbd47243f6b_pl-PL.mp3",{"id":46,"vocabularyWord":47,"displayOrder":55},"01a0f20d-0b18-7583-aa8a-05e60a8d67cd",{"id":48,"word":49,"frequency":50,"level":51,"language":10,"audioFilePath":52,"partsOfSpeech":53,"audio":34,"audioUrl":54},"01a0f20c-caa6-70f9-970e-41141cce2a2f","cóż",7,"B1","tts_186b5101926d365f_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_186b5101926d365f_pl-PL.mp3",3,{"id":57,"vocabularyWord":58,"displayOrder":64},"01a0f20d-0b18-75a7-aa8a-05e60b075705",{"id":59,"word":60,"frequency":31,"level":11,"language":10,"audioFilePath":61,"partsOfSpeech":62,"audio":34,"audioUrl":63},"01a0f20c-cb9f-7671-b4cc-cbfa493a2e11","jakże","tts_46ac8c70b1fdcca3_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_46ac8c70b1fdcca3_pl-PL.mp3",4,{"id":66,"vocabularyWord":67,"displayOrder":75},"01a0f20d-0b18-75c7-aa8a-05e60bc3d661",{"id":68,"word":69,"frequency":70,"level":71,"language":10,"audioFilePath":72,"partsOfSpeech":73,"audio":34,"audioUrl":74},"01a0f20c-cdc8-7872-8533-0b2a50f72b26","prawda",8,"A1","tts_69aeafe575c369bc_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_69aeafe575c369bc_pl-PL.mp3",5,{"id":77,"vocabularyWord":78,"displayOrder":84},"01a0f20d-0b18-75e3-aa8a-05e60c96623b",{"id":79,"word":80,"frequency":70,"level":51,"language":10,"audioFilePath":81,"partsOfSpeech":82,"audio":34,"audioUrl":83},"01a0f20c-ca6a-7ef0-886b-32071daadb83","chyba","tts_00482e193651395f_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_00482e193651395f_pl-PL.mp3",6,{"id":86,"vocabularyWord":87,"displayOrder":50},"01a0f20d-0b18-75ff-aa8a-05e60ca7eaf5",{"id":88,"word":89,"frequency":18,"level":51,"language":10,"audioFilePath":90,"partsOfSpeech":91,"audio":34,"audioUrl":92},"01a0f20c-cb8e-729a-b974-e5603a2625e8","i co z tego","tts_d87a7bd3f7758a0d_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d87a7bd3f7758a0d_pl-PL.mp3",[],[95,99,103,107,111,115,119,123,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,207,212,217,222,227,232,237,242,247,252,257,262,267,272,277,282,287,292,297,302,307,312,317,322,327,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,418,423,428,433,438,443,448,453,458,463,468,473,478,483,488,493,498,503,508,513,518,523,528,533,538,543,548,553,558,563,568,573,578,583,588,593,598,603,608,613,618,623,628,633,638,643,648,653,658,663,668,673,678,683,688,693,698,703,708,713,718,723,728,733,738,743,748,753,758,763,768,773,778,783,788,793,798,803,808,813,818,824,829,834,839,844,849,854,859,864,869,874,879,884,889,894,899,904,909,914,919,924,929,934,939,944,949,954,959,964,969,974,979,984,989,994,999,1004,1009,1014,1019,1024,1029,1034,1039,1044,1049,1054,1059,1064,1069,1074,1079,1084,1089,1094,1099,1104,1109,1114,1119,1124,1129,1134,1139,1144,1149,1154,1159,1164,1169,1174,1179,1184,1189,1194,1195,1200,1205,1210,1215,1220,1225,1230,1235,1240,1245,1250,1255,1260,1265,1270,1275,1280,1285,1290,1295,1300,1305,1310,1315,1320,1325,1330,1335,1340,1345,1350,1355,1360,1365,1370,1375,1380],{"id":96,"title":97,"slug":98,"language":10,"level":71,"displayOrder":31},"01a0f20c-7dfa-7479-9fd7-a7767b16533c","Alfabet polski i znaki diakrytyczne","alfabet-polski-i-znaki-diakrytyczne",{"id":100,"title":101,"slug":102,"language":10,"level":71,"displayOrder":18},"01a0f20c-8277-7b00-9499-8be5277f2c22","Samogłoski i oraz y","samogloski-i-oraz-y",{"id":104,"title":105,"slug":106,"language":10,"level":71,"displayOrder":55},"01a0f20c-82a4-76db-acdb-42fc42fd3e1f","Spółgłoski sz, cz, ż, dż oraz ś, ć, ź, dź","spolgloski-sz-cz-z-dz-oraz-s-c-z-dz",{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":10,"level":71,"displayOrder":64},"01a0f20c-8053-7e56-9d8b-33d2cfb8763e","Miękkość spółgłosek: kreska i litera i","miekkosc-spolglosek-kreska-i-litera-i",{"id":112,"title":113,"slug":114,"language":10,"level":71,"displayOrder":75},"01a0f20c-827d-7881-9b77-920849fb8f93","Samogłoski nosowe ą i ę","samogloski-nosowe-a-i-e",{"id":116,"title":117,"slug":118,"language":10,"level":71,"displayOrder":84},"01a0f20c-7de9-790d-a5b4-078501254d04","Akcent wyrazowy i intonacja prostych zdań","akcent-wyrazowy-i-intonacja-prostych-zdan",{"id":120,"title":121,"slug":122,"language":10,"level":71,"displayOrder":50},"01a0f20c-835d-721c-8091-3a601f72a627","Zaimki osobowe w mianowniku","zaimki-osobowe-w-mianowniku",{"id":124,"title":125,"slug":126,"language":10,"level":71,"displayOrder":70},"01a0f20c-7ee4-7f8a-a75b-b181294cbb7f","Czasownik być w czasie teraźniejszym","czasownik-byc-w-czasie-terazniejszym",{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":10,"level":71,"displayOrder":131},"01a0f20c-823c-7f22-886d-e059e74e2ca6","Rodzaj rzeczownika w liczbie pojedynczej","rodzaj-rzeczownika-w-liczbie-pojedynczej",9,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":10,"level":71,"displayOrder":136},"01a0f20c-83a8-7cc3-8d18-00ecb88f6bc0","Zdania z to: nazywanie osób i rzeczy","zdania-z-to-nazywanie-osob-i-rzeczy",10,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":10,"level":71,"displayOrder":141},"01a0f20c-81e9-7443-87a5-ded47fcfc18a","Przymiotnik w mianowniku liczby pojedynczej","przymiotnik-w-mianowniku-liczby-pojedynczej",11,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":10,"level":71,"displayOrder":146},"01a0f20c-8362-76e5-bd6a-8a2568e8dcdc","Zaimki wskazujące ten, ta, to","zaimki-wskazujace-ten-ta-to",12,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":10,"level":71,"displayOrder":151},"01a0f20c-8219-7ba8-9fa5-010d522674bf","Pytania z czy i krótkie odpowiedzi","pytania-z-czy-i-krotkie-odpowiedzi",13,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":10,"level":71,"displayOrder":156},"01a0f20c-820a-783f-97da-902598114007","Pytania kto, co, jaki i który","pytania-kto-co-jaki-i-ktory",14,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":10,"level":71,"displayOrder":161},"01a0f20c-7eca-73fe-a901-d9d5dbd3dddc","Czas teraźniejszy: czasowniki na -am, -asz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-am-asz",15,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":10,"level":71,"displayOrder":166},"01a0f20c-7ed4-7a99-aa7c-01395ff0f712","Czas teraźniejszy: czasowniki na -ę, -isz i -ysz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-e-isz-i-ysz",16,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":10,"level":71,"displayOrder":171},"01a0f20c-7ecf-7057-a5b0-a89f94217999","Czas teraźniejszy: czasowniki na -ę, -esz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-e-esz",17,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":10,"level":71,"displayOrder":176},"01a0f20c-7f08-783a-8000-ac1b6606c754","Czasowniki jeść, wiedzieć i rozumieć","czasowniki-jesc-wiedziec-i-rozumiec",18,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":10,"level":71,"displayOrder":181},"01a0f20c-7eeb-7942-bfb9-35aea78bd981","Czasownik mieć i wyrażanie posiadania","czasownik-miec-i-wyrazanie-posiadania",19,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":10,"level":71,"displayOrder":186},"01a0f20c-8177-75d2-99ac-328b724bfecc","Przeczenie nie z czasownikiem","przeczenie-nie-z-czasownikiem",20,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":10,"level":71,"displayOrder":191},"01a0f20c-8341-76f4-a2a5-48f465c987a1","Zaimki dzierżawcze mój, twój, jego i jej","zaimki-dzierzawcze-moj-twoj-jego-i-jej",21,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":10,"level":71,"displayOrder":196},"01a0f20c-811d-78f6-ac1e-8e5b544468ad","Pan i pani w uprzejmych pytaniach","pan-i-pani-w-uprzejmych-pytaniach",22,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":10,"level":71,"displayOrder":201},"01a0f20c-81f3-7eda-98a4-5885f50d0459","Przypadki: rola końcówki w zdaniu","przypadki-rola-koncowki-w-zdaniu",23,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":10,"level":71,"displayOrder":206},"01a0f20c-807a-7878-a812-fe52b7ee6e31","Narzędnik liczby pojedynczej: kim jestem","narzednik-liczby-pojedynczej-kim-jestem",24,{"id":208,"title":209,"slug":210,"language":10,"level":71,"displayOrder":211},"01a0f20c-7e74-75a2-92d4-d798b7e5b254","Biernik liczby pojedynczej: co mam i co lubię","biernik-liczby-pojedynczej-co-mam-i-co-lubie",25,{"id":213,"title":214,"slug":215,"language":10,"level":71,"displayOrder":216},"01a0f20c-81df-7e26-ad72-408e2a16c6a4","Przymiotnik w bierniku i narzędniku liczby pojedynczej","przymiotnik-w-bierniku-i-narzedniku-liczby-pojedynczej",26,{"id":218,"title":219,"slug":220,"language":10,"level":71,"displayOrder":221},"01a0f20c-800c-73ab-a40e-acfff23158d1","Liczba mnoga rzeczy i zwierząt: podstawowe końcówki","liczba-mnoga-rzeczy-i-zwierzat-podstawowe-koncowki",27,{"id":223,"title":224,"slug":225,"language":10,"level":71,"displayOrder":226},"01a0f20c-81e4-7ae8-9f18-37249679cead","Przymiotnik w liczbie mnogiej niemęskoosobowej","przymiotnik-w-liczbie-mnogiej-niemeskoosobowej",28,{"id":228,"title":229,"slug":230,"language":10,"level":71,"displayOrder":231},"01a0f20c-8016-7cd4-a528-13ef93c037ef","Liczebniki od zera do stu","liczebniki-od-zera-do-stu",29,{"id":233,"title":234,"slug":235,"language":10,"level":71,"displayOrder":236},"01a0f20c-7fbd-7774-8214-9ab157b58ba9","Jeden, dwa, trzy, cztery i pięć z rzeczownikiem","jeden-dwa-trzy-cztery-i-piec-z-rzeczownikiem",30,{"id":238,"title":239,"slug":240,"language":10,"level":71,"displayOrder":241},"01a0f20c-7f53-724e-9483-3df67da90cef","Dopełniacz liczby pojedynczej po nie ma i nie mam","dopelniacz-liczby-pojedynczej-po-nie-ma-i-nie-mam",31,{"id":243,"title":244,"slug":245,"language":10,"level":71,"displayOrder":246},"01a0f20c-81ca-747e-9dd9-8d21649f0809","Przyimki z i do: skąd i dokąd","przyimki-z-i-do-skad-i-dokad",32,{"id":248,"title":249,"slug":250,"language":10,"level":71,"displayOrder":251},"01a0f20c-804e-7eff-ad65-88bc6560685a","Miejscownik liczby pojedynczej: gdzie mieszkam","miejscownik-liczby-pojedynczej-gdzie-mieszkam",33,{"id":253,"title":254,"slug":255,"language":10,"level":71,"displayOrder":256},"01a0f20c-81c3-7f96-9458-9c32d4009937","Przyimki w, na i u przy określaniu miejsca","przyimki-w-na-i-u-przy-okreslaniu-miejsca",34,{"id":258,"title":259,"slug":260,"language":10,"level":71,"displayOrder":261},"01a0f20c-819e-7598-97a9-40d5c03cd2a4","Przyimek z z narzędnikiem: z kim","przyimek-z-z-narzednikiem-z-kim",35,{"id":263,"title":264,"slug":265,"language":10,"level":71,"displayOrder":266},"01a0f20c-8205-7113-b16b-c5902753e308","Przysłówki miejsca tutaj, tam, blisko i daleko","przyslowki-miejsca-tutaj-tam-blisko-i-daleko",36,{"id":268,"title":269,"slug":270,"language":10,"level":71,"displayOrder":271},"01a0f20c-81ff-732b-a3fa-7d802e69e668","Przysłówki często, czasami, zawsze i nigdy","przyslowki-czesto-czasami-zawsze-i-nigdy",37,{"id":273,"title":274,"slug":275,"language":10,"level":71,"displayOrder":276},"01a0f20c-7f17-7244-af8b-f8f9734635e7","Czasowniki z się w codziennych czynnościach","czasowniki-z-sie-w-codziennych-czynnosciach",38,{"id":278,"title":279,"slug":280,"language":10,"level":71,"displayOrder":281},"01a0f20c-7e95-7d59-bd5f-deeba6f24ab7","Chcę, mogę i muszę z bezokolicznikiem","chce-moge-i-musze-z-bezokolicznikiem",39,{"id":283,"title":284,"slug":285,"language":10,"level":71,"displayOrder":286},"01a0f20c-7fb7-7796-9cd1-c013dbd763fd","Iść i jechać: sposób przemieszczania się","isc-i-jechac-sposob-przemieszczania-sie",40,{"id":288,"title":289,"slug":290,"language":10,"level":71,"displayOrder":291},"01a0f20c-801c-709b-af57-e0df6b95e539","Liczebniki porządkowe: pierwsze zastosowania","liczebniki-porzadkowe-pierwsze-zastosowania",41,{"id":293,"title":294,"slug":295,"language":10,"level":71,"displayOrder":296},"01a0f20c-7f7e-78f4-a0f1-1a7e649f7f8e","Godziny i podstawowe określenia czasu","godziny-i-podstawowe-okreslenia-czasu",42,{"id":298,"title":299,"slug":300,"language":10,"level":71,"displayOrder":301},"01a0f20c-7f31-7a83-93c9-c59800b96f1e","Dni tygodnia i pory dnia z przyimkami","dni-tygodnia-i-pory-dnia-z-przyimkami",43,{"id":303,"title":304,"slug":305,"language":10,"level":71,"displayOrder":306},"01a0f20c-813b-766d-ae7e-0bbb0098f6f7","Podmiot i czasownik: prosty szyk zdania","podmiot-i-czasownik-prosty-szyk-zdania",44,{"id":308,"title":309,"slug":310,"language":10,"level":71,"displayOrder":311},"01a0f20c-8002-7140-a979-8bb0341f460b","Łączenie zdań: i, a, ale, lub, bo","laczenie-zdan-i-a-ale-lub-bo",45,{"id":313,"title":314,"slug":315,"language":10,"level":71,"displayOrder":316},"01a0f20c-7ea0-711e-a0fa-f49cf0c63a5c","Czas przeszły czasownika być","czas-przeszly-czasownika-byc",46,{"id":318,"title":319,"slug":320,"language":10,"level":71,"displayOrder":321},"01a0f20c-7eb4-771f-8723-6a381a02708d","Czas przeszły: regularne formy liczby pojedynczej","czas-przeszly-regularne-formy-liczby-pojedynczej",47,{"id":323,"title":324,"slug":325,"language":10,"level":71,"displayOrder":326},"01a0f20c-7e4f-70da-bb5c-eb09795d4df4","Będę z bezokolicznikiem: pierwsze plany","bede-z-bezokolicznikiem-pierwsze-plany",48,{"id":328,"title":329,"slug":330,"language":10,"level":331,"displayOrder":332},"01a0f20c-82f5-7e22-b85e-968349ff2758","Ubezdźwięcznienie na końcu wyrazu i upodobnienia","ubezdzwiecznienie-na-koncu-wyrazu-i-upodobnienia","A2",49,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":10,"level":331,"displayOrder":337},"01a0f20c-8135-7756-9eeb-365c9d0486c3","Pisownia ó i u, rz i ż oraz ch i h","pisownia-o-i-u-rz-i-z-oraz-ch-i-h",50,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":10,"level":331,"displayOrder":342},"01a0f20c-7f4d-7b9f-87a6-df4d4abbc6d6","Dopełniacz liczby pojedynczej: końcówki -a i -u","dopelniacz-liczby-pojedynczej-koncowki-a-i-u",51,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":10,"level":331,"displayOrder":347},"01a0f20c-7f42-7373-98ce-7d837f7e0985","Dopełniacz liczby mnogiej: podstawowe wzory","dopelniacz-liczby-mnogiej-podstawowe-wzory",52,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":10,"level":331,"displayOrder":352},"01a0f20c-7e6e-747c-bc97-98dd7f94c0a4","Biernik liczby mnogiej niemęskoosobowej","biernik-liczby-mnogiej-niemeskoosobowej",53,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":10,"level":331,"displayOrder":357},"01a0f20c-8076-71af-9a3f-db76b8ed2d15","Narzędnik liczby mnogiej","narzednik-liczby-mnogiej",54,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":10,"level":331,"displayOrder":362},"01a0f20c-8049-7d83-9488-c6570de89200","Miejscownik liczby mnogiej","miejscownik-liczby-mnogiej",55,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":10,"level":331,"displayOrder":367},"01a0f20c-8044-7224-9176-e98e44759f66","Miejscownik i wymiany spółgłosek w liczbie pojedynczej","miejscownik-i-wymiany-spolglosek-w-liczbie-pojedynczej",56,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":10,"level":331,"displayOrder":372},"01a0f20c-7e90-78a3-8100-995c2363705a","Celownik w codziennych zwrotach: mi, ci, panu, pani","celownik-w-codziennych-zwrotach-mi-ci-panu-pani",57,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":10,"level":331,"displayOrder":377},"01a0f20c-8033-727f-8e36-7faf9f2c002b","Mianownik liczby mnogiej nazw osób: podstawowe formy","mianownik-liczby-mnogiej-nazw-osob-podstawowe-formy",58,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":10,"level":331,"displayOrder":382},"01a0f20c-8102-755f-9387-f5d88de6f06c","Odmiana rzeczowników dzień, tydzień, człowiek i dziecko","odmiana-rzeczownikow-dzien-tydzien-czlowiek-i-dziecko",59,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":10,"level":331,"displayOrder":387},"01a0f20c-825c-7188-899d-beeebdb9cadb","Rzeczowniki na -um w liczbie pojedynczej i mnogiej","rzeczowniki-na-um-w-liczbie-pojedynczej-i-mnogiej",60,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":10,"level":331,"displayOrder":392},"01a0f20c-8357-794b-9eaf-5b91292a845c","Zaimki osobowe w bierniku i dopełniaczu","zaimki-osobowe-w-bierniku-i-dopelniaczu",61,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":10,"level":331,"displayOrder":397},"01a0f20c-8351-77b8-836c-d33f70c5329f","Zaimki osobowe po przyimkach","zaimki-osobowe-po-przyimkach",62,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":10,"level":331,"displayOrder":402},"01a0f20c-8346-7085-846c-26a1e5f7f8d0","Zaimki nasz, wasz i ich","zaimki-nasz-wasz-i-ich",63,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":10,"level":331,"displayOrder":407},"01a0f20c-82c1-73d0-9ce3-8a8fa81f579b","Swój i mój: wskazywanie właściciela","swoj-i-moj-wskazywanie-wlasciciela",64,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":10,"level":331,"displayOrder":412},"01a0f20c-7ffc-79cb-b015-79d2dc742713","Ktoś, coś, nikt i nic","ktos-cos-nikt-i-nic",65,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":10,"level":331,"displayOrder":417},"01a0f20c-80d2-7d0e-b8b6-20f75093e034","Nikt, nic i nigdy z przeczeniem","nikt-nic-i-nigdy-z-przeczeniem",66,{"id":419,"title":420,"slug":421,"language":10,"level":331,"displayOrder":422},"01a0f20c-7f58-7c49-90e6-92079246c108","Dopełniacz po zaprzeczonym czasowniku","dopelniacz-po-zaprzeczonym-czasowniku",67,{"id":424,"title":425,"slug":426,"language":10,"level":331,"displayOrder":427},"01a0f20c-820f-796a-92a9-ab96531e3373","Pytania o przypadki: kogo, komu, kim i czym","pytania-o-przypadki-kogo-komu-kim-i-czym",68,{"id":429,"title":430,"slug":431,"language":10,"level":331,"displayOrder":432},"01a0f20c-7e60-7c57-82b4-d080ccd775c1","Biernik i dopełniacz po czasownikach: szukam i znajduję","biernik-i-dopelniacz-po-czasownikach-szukam-i-znajduje",69,{"id":434,"title":435,"slug":436,"language":10,"level":331,"displayOrder":437},"01a0f20c-82aa-79f9-b0f9-ec967d445dca","Stopień wyższy i najwyższy przymiotnika","stopien-wyzszy-i-najwyzszy-przymiotnika",70,{"id":439,"title":440,"slug":441,"language":10,"level":331,"displayOrder":442},"01a0f20c-80be-7661-87d7-d9298061b10b","Nieregularne porównania: lepszy, gorszy, większy i mniejszy","nieregularne-porownania-lepszy-gorszy-wiekszy-i-mniejszy",71,{"id":444,"title":445,"slug":446,"language":10,"level":331,"displayOrder":447},"01a0f20c-81da-7dfb-a838-14c01ea72bad","Przymiotnik a przysłówek: dobry i dobrze","przymiotnik-a-przyslowek-dobry-i-dobrze",72,{"id":449,"title":450,"slug":451,"language":10,"level":331,"displayOrder":452},"01a0f20c-82b0-7dd3-a790-b1e285f38924","Stopniowanie przysłówków","stopniowanie-przyslowkow",73,{"id":454,"title":455,"slug":456,"language":10,"level":331,"displayOrder":457},"01a0f20c-7f5e-7b8d-ad26-ec64812ce769","Dużo, mało, kilka i trochę z dopełniaczem","duzo-malo-kilka-i-troche-z-dopelniaczem",74,{"id":459,"title":460,"slug":461,"language":10,"level":331,"displayOrder":462},"01a0f20c-8024-7dc9-99af-8e7b58814450","Liczebniki powyżej stu i ceny","liczebniki-powyzej-stu-i-ceny",75,{"id":464,"title":465,"slug":466,"language":10,"level":331,"displayOrder":467},"01a0f20c-7f1c-7901-b77f-429496616d4c","Daty, miesiące i lata","daty-miesiace-i-lata",76,{"id":469,"title":470,"slug":471,"language":10,"level":331,"displayOrder":472},"01a0f20c-8301-73e0-a53b-97aa5d5fa902","W i na z biernikiem lub miejscownikiem","w-i-na-z-biernikiem-lub-miejscownikiem",77,{"id":474,"title":475,"slug":476,"language":10,"level":331,"displayOrder":477},"01a0f20c-81b1-79b6-b3bf-88d294af7106","Przyimki nad, pod, przed, za i między z narzędnikiem","przyimki-nad-pod-przed-za-i-miedzy-z-narzednikiem",78,{"id":479,"title":480,"slug":481,"language":10,"level":331,"displayOrder":482},"01a0f20c-81b7-78c2-a25d-fe54c6aa5a11","Przyimki obok, koło, naprzeciwko i bez","przyimki-obok-kolo-naprzeciwko-i-bez",79,{"id":484,"title":485,"slug":486,"language":10,"level":331,"displayOrder":487},"01a0f20c-8117-7f9a-a88b-ba69db235e18","Określenia czasu: od, do, przez i za","okreslenia-czasu-od-do-przez-i-za",80,{"id":489,"title":490,"slug":491,"language":10,"level":331,"displayOrder":492},"01a0f20c-7eaf-7727-9390-b1dc7fecafad","Czas przeszły: liczba mnoga i rodzaj","czas-przeszly-liczba-mnoga-i-rodzaj",81,{"id":494,"title":495,"slug":496,"language":10,"level":331,"displayOrder":497},"01a0f20c-7ea5-753f-bf0a-7d3427d029ef","Czas przeszły czasowników iść, jeść i mieć","czas-przeszly-czasownikow-isc-jesc-i-miec",82,{"id":499,"title":500,"slug":501,"language":10,"level":331,"displayOrder":502},"01a0f20c-7ec4-7dfa-9596-e9ebcd6f8f06","Czas przyszły złożony: będę czytać i będę czytał","czas-przyszly-zlozony-bede-czytac-i-bede-czytal",83,{"id":504,"title":505,"slug":506,"language":10,"level":331,"displayOrder":507},"01a0f20c-7e21-7b65-a30d-d47644fdc0b2","Aspekt dokonany i niedokonany: czynność i rezultat","aspekt-dokonany-i-niedokonany-czynnosc-i-rezultat",84,{"id":509,"title":510,"slug":511,"language":10,"level":331,"displayOrder":512},"01a0f20c-7eb9-7b3a-8636-081dcd230e39","Czas przyszły prosty czasowników dokonanych","czas-przyszly-prosty-czasownikow-dokonanych",85,{"id":514,"title":515,"slug":516,"language":10,"level":331,"displayOrder":517},"01a0f20c-7e3b-7ab2-b43f-f6a7ad839cd9","Aspekt w opisie wczorajszego dnia","aspekt-w-opisie-wczorajszego-dnia",86,{"id":519,"title":520,"slug":521,"language":10,"level":331,"displayOrder":522},"01a0f20c-7faf-7cdd-b01c-8f5befe23530","Iść i chodzić oraz jechać i jeździć","isc-i-chodzic-oraz-jechac-i-jezdzic",87,{"id":524,"title":525,"slug":526,"language":10,"level":331,"displayOrder":527},"01a0f20c-81d5-7b7b-8367-21008702be65","Przyjść, wyjść, przyjechać i wyjechać","przyjsc-wyjsc-przyjechac-i-wyjechac",88,{"id":529,"title":530,"slug":531,"language":10,"level":331,"displayOrder":532},"01a0f20c-82e1-7ba3-9aa0-939cd40aca4f","Trzeba, można i nie wolno","trzeba-mozna-i-nie-wolno",89,{"id":534,"title":535,"slug":536,"language":10,"level":331,"displayOrder":537},"01a0f20c-814d-76f2-b92a-2da9b9ad77ed","Powinienem i powinnam: proste rady","powinienem-i-powinnam-proste-rady",90,{"id":539,"title":540,"slug":541,"language":10,"level":331,"displayOrder":542},"01a0f20c-8169-7cb3-b743-1820a61d345b","Proste polecenia i prośby w trybie rozkazującym","proste-polecenia-i-prosby-w-trybie-rozkazujacym",91,{"id":544,"title":545,"slug":546,"language":10,"level":331,"displayOrder":547},"01a0f20c-7e9b-7320-8198-3ec177d05d04","Chciałbym i chciałabym w uprzejmych prośbach","chcialbym-i-chcialabym-w-uprzejmych-prosbach",92,{"id":549,"title":550,"slug":551,"language":10,"level":331,"displayOrder":552},"01a0f20c-83af-7374-b9e8-2019a3c25b48","Zdania z że po czasownikach mówienia i myślenia","zdania-z-ze-po-czasownikach-mowienia-i-myslenia",93,{"id":554,"title":555,"slug":556,"language":10,"level":331,"displayOrder":557},"01a0f20c-83a3-70dd-86b1-ffe3e4b235ad","Zdania z kiedy i gdy o kolejności zdarzeń","zdania-z-kiedy-i-gdy-o-kolejnosci-zdarzen",94,{"id":559,"title":560,"slug":561,"language":10,"level":331,"displayOrder":562},"01a0f20c-7fc3-773a-a47c-124d6ddeb07f","Jeśli z czasem teraźniejszym i przyszłym","jesli-z-czasem-terazniejszym-i-przyszlym",95,{"id":564,"title":565,"slug":566,"language":10,"level":331,"displayOrder":567},"01a0f20c-8397-7546-96aa-75f0ea6bd229","Zdania względne z który w mianowniku","zdania-wzgledne-z-ktory-w-mianowniku",96,{"id":569,"title":570,"slug":571,"language":10,"level":331,"displayOrder":572},"01a0f20c-808d-7cec-8d79-a160d09db489","Nazwy mieszkańców i przymiotniki od nazw krajów","nazwy-mieszkancow-i-przymiotniki-od-nazw-krajow",97,{"id":574,"title":575,"slug":576,"language":10,"level":331,"displayOrder":577},"01a0f20c-8147-7698-9621-b339f00b2b72","Pomijanie zaimka osobowego przy czasowniku","pomijanie-zaimka-osobowego-przy-czasowniku",98,{"id":579,"title":580,"slug":581,"language":10,"level":51,"displayOrder":582},"01a0f20c-8237-7d9a-8a6e-4d9644a6a51c","Rodzaj męskoosobowy w liczbie mnogiej","rodzaj-meskoosobowy-w-liczbie-mnogiej",99,{"id":584,"title":585,"slug":586,"language":10,"level":51,"displayOrder":587},"01a0f20c-81ed-7cf6-8e7f-faed021a053f","Przymiotniki męskoosobowe i wymiany spółgłosek","przymiotniki-meskoosobowe-i-wymiany-spolglosek",100,{"id":589,"title":590,"slug":591,"language":10,"level":51,"displayOrder":592},"01a0f20c-7e67-71eb-90b3-1ec7a072459c","Biernik liczby mnogiej nazw mężczyzn","biernik-liczby-mnogiej-nazw-mezczyzn",101,{"id":594,"title":595,"slug":596,"language":10,"level":51,"displayOrder":597},"01a0f20c-7e88-7d63-a8ac-83480d96bdd7","Celownik rzeczowników i przymiotników w obu liczbach","celownik-rzeczownikow-i-przymiotnikow-w-obu-liczbach",102,{"id":599,"title":600,"slug":601,"language":10,"level":51,"displayOrder":602},"01a0f20c-831e-775f-ad6b-1293e064fe02","Wołacz w zwrotach do rozmówcy","wolacz-w-zwrotach-do-rozmowcy",103,{"id":604,"title":605,"slug":606,"language":10,"level":51,"displayOrder":607},"01a0f20c-80fc-7e94-9dc9-738d6c200442","Odmiana przymiotników i zaimków dzierżawczych przez przypadki","odmiana-przymiotnikow-i-zaimkow-dzierzawczych-przez-przypadki",104,{"id":609,"title":610,"slug":611,"language":10,"level":51,"displayOrder":612},"01a0f20c-8107-7601-a3bb-a876f053e0ff","Odmiana rzeczowników przyjaciel, brat i imię","odmiana-rzeczownikow-przyjaciel-brat-i-imie",105,{"id":614,"title":615,"slug":616,"language":10,"level":51,"displayOrder":617},"01a0f20c-826b-72f8-a305-f4e7b7eb80be","Rzeczowniki występujące tylko w liczbie mnogiej","rzeczowniki-wystepujace-tylko-w-liczbie-mnogiej",106,{"id":619,"title":620,"slug":621,"language":10,"level":51,"displayOrder":622},"01a0f20c-8228-7b7c-a45b-908f680a9d04","Rekcja czasowników: pomagać, interesować się i czekać","rekcja-czasownikow-pomagac-interesowac-sie-i-czekac",107,{"id":624,"title":625,"slug":626,"language":10,"level":51,"displayOrder":627},"01a0f20c-822d-7c30-b006-6ecfe43f8a85","Rekcja przymiotników: podobny do, zadowolony z i pełny","rekcja-przymiotnikow-podobny-do-zadowolony-z-i-pelny",108,{"id":629,"title":630,"slug":631,"language":10,"level":51,"displayOrder":632},"01a0f20c-7ff0-7f58-b49d-90e7455d56b3","Krótkie i długie formy zaimków: mi i mnie, ci i tobie","krotkie-i-dlugie-formy-zaimkow-mi-i-mnie-ci-i-tobie",109,{"id":634,"title":635,"slug":636,"language":10,"level":51,"displayOrder":637},"01a0f20c-833d-71bd-89a6-83753dfbce69","Zaimek zwrotny siebie, sobie i sobą","zaimek-zwrotny-siebie-sobie-i-soba",110,{"id":639,"title":640,"slug":641,"language":10,"level":51,"displayOrder":642},"01a0f20c-7fd1-742e-a867-47695d57f964","Każdy, wszyscy, wszystko i cały","kazdy-wszyscy-wszystko-i-caly",111,{"id":644,"title":645,"slug":646,"language":10,"level":51,"displayOrder":647},"01a0f20c-82d0-7574-b2d7-48b80a0af055","Ten sam i taki sam","ten-sam-i-taki-sam",112,{"id":649,"title":650,"slug":651,"language":10,"level":51,"displayOrder":652},"01a0f20c-80ec-7997-ad2d-a3cc9699cb80","Odmiana liczebników jeden, dwa, trzy i cztery","odmiana-liczebnikow-jeden-dwa-trzy-i-cztery",113,{"id":654,"title":655,"slug":656,"language":10,"level":51,"displayOrder":657},"01a0f20c-8011-7637-b5a1-0c01ebb5850b","Liczebniki od pięciu wzwyż i zgoda orzeczenia","liczebniki-od-pieciu-wzwyz-i-zgoda-orzeczenia",114,{"id":659,"title":660,"slug":661,"language":10,"level":51,"displayOrder":662},"01a0f20c-7f64-79b4-bac8-9a706463f564","Dwaj, dwóch i dwoje: podstawowe rozróżnienia","dwaj-dwoch-i-dwoje-podstawowe-rozroznienia",115,{"id":664,"title":665,"slug":666,"language":10,"level":51,"displayOrder":667},"01a0f20c-8020-7626-8893-378cd5aa27f5","Liczebniki porządkowe w przypadkach zależnych","liczebniki-porzadkowe-w-przypadkach-zaleznych",116,{"id":669,"title":670,"slug":671,"language":10,"level":51,"displayOrder":672},"01a0f20c-82e7-7794-ad5e-dd67ea23c26d","Tworzenie par aspektowych i wymiany w temacie","tworzenie-par-aspektowych-i-wymiany-w-temacie",117,{"id":674,"title":675,"slug":676,"language":10,"level":51,"displayOrder":677},"01a0f20c-7e34-7737-9315-fbb2ff5aae4f","Aspekt: proces, powtarzanie i jednorazowy wynik","aspekt-proces-powtarzanie-i-jednorazowy-wynik",118,{"id":679,"title":680,"slug":681,"language":10,"level":51,"displayOrder":682},"01a0f20c-7e2e-75fe-8182-a363810c525d","Aspekt po zacząć, skończyć i przestać","aspekt-po-zaczac-skonczyc-i-przestac",119,{"id":684,"title":685,"slug":686,"language":10,"level":51,"displayOrder":687},"01a0f20c-7e42-7586-902a-603cbbda4d88","Aspekt w prośbach i zakazach","aspekt-w-prosbach-i-zakazach",120,{"id":689,"title":690,"slug":691,"language":10,"level":51,"displayOrder":692},"01a0f20c-80cc-768e-97e5-410fa95d9a9e","Nieść i nosić oraz wieźć i wozić","niesc-i-nosic-oraz-wiezc-i-wozic",121,{"id":694,"title":695,"slug":696,"language":10,"level":51,"displayOrder":697},"01a0f20c-7e5b-760a-9105-a16f86407413","Biec i biegać, lecieć i latać, płynąć i pływać","biec-i-biegac-leciec-i-latac-plynac-i-plywac",122,{"id":699,"title":700,"slug":701,"language":10,"level":51,"displayOrder":702},"01a0f20c-8190-7aae-956e-ef73a4f22b00","Przedrostki w czasownikach ruchu: kierunek i granica","przedrostki-w-czasownikach-ruchu-kierunek-i-granica",123,{"id":704,"title":705,"slug":706,"language":10,"level":51,"displayOrder":707},"01a0f20c-82ee-7e90-a0d5-9996eea58527","Tworzenie trybu przypuszczającego","tworzenie-trybu-przypuszczajacego",124,{"id":709,"title":710,"slug":711,"language":10,"level":51,"displayOrder":712},"01a0f20c-7f79-7c1e-adb1-cc6fed6c8c2c","Gdyby i tryb przypuszczający w sytuacjach hipotetycznych","gdyby-i-tryb-przypuszczajacy-w-sytuacjach-hipotetycznych",125,{"id":714,"title":715,"slug":716,"language":10,"level":51,"displayOrder":717},"01a0f20c-82dc-76f3-8522-4485bbb1e7cf","Tryb rozkazujący: nieregularne formy i liczba mnoga","tryb-rozkazujacy-nieregularne-formy-i-liczba-mnoga",126,{"id":719,"title":720,"slug":721,"language":10,"level":51,"displayOrder":722},"01a0f20c-80b0-7ec3-84b9-22f4ec69e1cd","Niech w poleceniach, życzeniach i propozycjach","niech-w-poleceniach-zyczeniach-i-propozycjach",127,{"id":724,"title":725,"slug":726,"language":10,"level":51,"displayOrder":727},"01a0f20c-805e-7140-9cbd-8a21250c9634","Móc, umieć i potrafić","moc-umiec-i-potrafic",128,{"id":729,"title":730,"slug":731,"language":10,"level":51,"displayOrder":732},"01a0f20c-8071-77b6-96ec-276f2251c6fc","Musieć, mieć i powinien: obowiązek i oczekiwanie","musiec-miec-i-powinien-obowiazek-i-oczekiwanie",129,{"id":734,"title":735,"slug":736,"language":10,"level":51,"displayOrder":737},"01a0f20c-7fde-70b8-8833-f48af3823fe5","Konstrukcje bezosobowe z się","konstrukcje-bezosobowe-z-sie",130,{"id":739,"title":740,"slug":741,"language":10,"level":51,"displayOrder":742},"01a0f20c-7f74-7dec-a2e8-e2e89e53096a","Formy na -no i -to: czynność bez wskazywania sprawcy","formy-na-no-i-to-czynnosc-bez-wskazywania-sprawcy",131,{"id":744,"title":745,"slug":746,"language":10,"level":51,"displayOrder":747},"01a0f20c-82b6-7ac7-adc7-487f3411a6c5","Strona bierna: być i zostać z imiesłowem","strona-bierna-byc-i-zostac-z-imieslowem",132,{"id":749,"title":750,"slug":751,"language":10,"level":51,"displayOrder":752},"01a0f20c-7ef2-757b-a82c-aa79783bf41f","Czasowniki bezosobowe: pada, boli i wydaje się","czasowniki-bezosobowe-pada-boli-i-wydaje-sie",133,{"id":754,"title":755,"slug":756,"language":10,"level":51,"displayOrder":757},"01a0f20c-81a4-75ab-939a-3b11fdd68b8a","Przyimki dzięki, przeciw i wbrew","przyimki-dzieki-przeciw-i-wbrew",134,{"id":759,"title":760,"slug":761,"language":10,"level":51,"displayOrder":762},"01a0f20c-81bd-7908-932a-60cca70c1cab","Przyimki ruchu: przez, wzdłuż, wokół i poza","przyimki-ruchu-przez-wzdluz-wokol-i-poza",135,{"id":764,"title":765,"slug":766,"language":10,"level":51,"displayOrder":767},"01a0f20c-7fca-7700-afbd-3f5253f818c0","Już, jeszcze, dopiero i nadal","juz-jeszcze-dopiero-i-nadal",136,{"id":769,"title":770,"slug":771,"language":10,"level":51,"displayOrder":772},"01a0f20c-839d-7423-94ba-53ece31af33e","Zdania względne z który w przypadkach zależnych","zdania-wzgledne-z-ktory-w-przypadkach-zaleznych",137,{"id":774,"title":775,"slug":776,"language":10,"level":51,"displayOrder":777},"01a0f20c-821e-7714-89b8-857e2bee366e","Pytania zależne z czy i zaimkiem pytającym","pytania-zalezne-z-czy-i-zaimkiem-pytajacym",138,{"id":779,"title":780,"slug":781,"language":10,"level":51,"displayOrder":782},"01a0f20c-8378-7468-9391-e3be06de4f4c","Zdania celu z żeby i aby","zdania-celu-z-zeby-i-aby",139,{"id":784,"title":785,"slug":786,"language":10,"level":51,"displayOrder":787},"01a0f20c-8333-7719-b1a8-80d3af27e88d","Wyrażanie przyczyny i skutku: ponieważ i dlatego","wyrazanie-przyczyny-i-skutku-poniewaz-i-dlatego",140,{"id":789,"title":790,"slug":791,"language":10,"level":51,"displayOrder":792},"01a0f20c-8383-748a-9445-9e02efb2a66c","Zdania przyzwalające z chociaż i mimo że","zdania-przyzwalajace-z-chociaz-i-mimo-ze",141,{"id":794,"title":795,"slug":796,"language":10,"level":51,"displayOrder":797},"01a0f20c-836c-7eda-9442-e307839b334b","Zanim, kiedy i aż w opowiadaniu","zanim-kiedy-i-az-w-opowiadaniu",142,{"id":799,"title":800,"slug":801,"language":10,"level":51,"displayOrder":802},"01a0f20c-8265-7c5b-9a8a-978ceb9d3774","Rzeczowniki odczasownikowe na -anie, -enie i -cie","rzeczowniki-odczasownikowe-na-anie-enie-i-cie",143,{"id":804,"title":805,"slug":806,"language":10,"level":51,"displayOrder":807},"01a0f20c-83b5-7c6c-8e51-331308f9bd40","Zdrobnienia w codziennej komunikacji","zdrobnienia-w-codziennej-komunikacji",144,{"id":809,"title":810,"slug":811,"language":10,"level":51,"displayOrder":812},"01a0f20c-8154-7074-934b-0ddaec41462a","Pozycja się i krótkich form zaimków","pozycja-sie-i-krotkich-form-zaimkow",145,{"id":814,"title":815,"slug":816,"language":10,"level":51,"displayOrder":817},"01a0f20c-807e-7c9e-9c76-45f9c5c4b587","Następnie, potem, wcześniej i w końcu w opowiadaniu","nastepnie-potem-wczesniej-i-w-koncu-w-opowiadaniu",146,{"id":819,"title":820,"slug":821,"language":10,"level":822,"displayOrder":823},"01a0f20c-7eaa-7744-b509-09124c920523","Czas przeszły czasowników na -nąć","czas-przeszly-czasownikow-na-nac","B2",147,{"id":825,"title":826,"slug":827,"language":10,"level":822,"displayOrder":828},"01a0f20c-80f7-77ed-89b7-70901076aae9","Odmiana nazwisk i imion polskich","odmiana-nazwisk-i-imion-polskich",148,{"id":830,"title":831,"slug":832,"language":10,"level":822,"displayOrder":833},"01a0f20c-8256-7c0a-9563-6e2ce7d7da9e","Rzeczowniki męskie na -a i zgoda przymiotnika","rzeczowniki-meskie-na-a-i-zgoda-przymiotnika",149,{"id":835,"title":836,"slug":837,"language":10,"level":822,"displayOrder":838},"01a0f20c-7f47-7c9f-8a5d-f8cf8066441b","Dopełniacz liczby mnogiej: trudniejsze końcówki i oboczności","dopelniacz-liczby-mnogiej-trudniejsze-koncowki-i-obocznosci",150,{"id":840,"title":841,"slug":842,"language":10,"level":822,"displayOrder":843},"01a0f20c-8223-76db-949c-24df9a028b34","Rekcja czasowników a zmiana znaczenia","rekcja-czasownikow-a-zmiana-znaczenia",151,{"id":845,"title":846,"slug":847,"language":10,"level":822,"displayOrder":848},"01a0f20c-834b-7dfb-8400-bc11855a2250","Zaimki nieokreślone z -ś, -kolwiek i byle","zaimki-nieokreslone-z-s-kolwiek-i-byle",152,{"id":850,"title":851,"slug":852,"language":10,"level":822,"displayOrder":853},"01a0f20c-80e7-73e9-a99c-94ec9a8cc9ff","Odmiana i użycie zaimków czyj oraz niczyj","odmiana-i-uzycie-zaimkow-czyj-oraz-niczyj",153,{"id":855,"title":856,"slug":857,"language":10,"level":822,"displayOrder":858},"01a0f20c-7ff6-73a4-989a-3a52d0a14c79","Który a jaki w zdaniach względnych","ktory-a-jaki-w-zdaniach-wzglednych",154,{"id":860,"title":861,"slug":862,"language":10,"level":822,"displayOrder":863},"01a0f20c-80f2-73cf-b216-2c14972cc6b4","Odmiana liczebników złożonych","odmiana-liczebnikow-zlozonych",155,{"id":865,"title":866,"slug":867,"language":10,"level":822,"displayOrder":868},"01a0f20c-802e-7140-a43a-565bdab8caf6","Liczebniki zbiorowe i ich łączliwość","liczebniki-zbiorowe-i-ich-laczliwosc",156,{"id":870,"title":871,"slug":872,"language":10,"level":822,"displayOrder":873},"01a0f20c-82fb-7b09-aa03-0152a1165380","Ułamki, pół i półtora z rzeczownikiem","ulamki-pol-i-poltora-z-rzeczownikiem",157,{"id":875,"title":876,"slug":877,"language":10,"level":822,"displayOrder":878},"01a0f20c-8162-7b45-bfa4-7d98bdda8395","Procenty, miary i przybliżone ilości","procenty-miary-i-przyblizone-ilosci",158,{"id":880,"title":881,"slug":882,"language":10,"level":822,"displayOrder":883},"01a0f20c-7e48-7de0-9034-c86729538df0","Aspekt w przeczeniu: brak czynności a brak rezultatu","aspekt-w-przeczeniu-brak-czynnosci-a-brak-rezultatu",159,{"id":885,"title":886,"slug":887,"language":10,"level":822,"displayOrder":888},"01a0f20c-7e1b-7e06-a3c1-685bcc8a985d","Aspekt bezokolicznika po czasownikach modalnych","aspekt-bezokolicznika-po-czasownikach-modalnych",160,{"id":890,"title":891,"slug":892,"language":10,"level":822,"displayOrder":893},"01a0f20c-8183-76b2-aba3-72ce0138e7df","Przedrostki czasownikowe: znaczenie i zmiana aspektu","przedrostki-czasownikowe-znaczenie-i-zmiana-aspektu",161,{"id":895,"title":896,"slug":897,"language":10,"level":822,"displayOrder":898},"01a0f20c-8328-7ee9-bd57-b56db508973a","Wtórne czasowniki niedokonane","wtorne-czasowniki-niedokonane",162,{"id":900,"title":901,"slug":902,"language":10,"level":822,"displayOrder":903},"01a0f20c-7efa-7002-b7c4-4cac9a55aa40","Czasowniki dwuaspektowe","czasowniki-dwuaspektowe",163,{"id":905,"title":906,"slug":907,"language":10,"level":822,"displayOrder":908},"01a0f20c-7f36-7897-8362-1b17b476ba9b","Dokonane czasowniki ruchu a czasowniki wielokrotne","dokonane-czasowniki-ruchu-a-czasowniki-wielokrotne",164,{"id":910,"title":911,"slug":912,"language":10,"level":822,"displayOrder":913},"01a0f20c-8197-7f30-918e-74ff2969616b","Przenośne znaczenia czasowników ruchu","przenosne-znaczenia-czasownikow-ruchu",165,{"id":915,"title":916,"slug":917,"language":10,"level":822,"displayOrder":918},"01a0f20c-7eda-70f4-83a6-00cc4a755dd7","Czas teraźniejszy w opowiadaniu o przeszłości","czas-terazniejszy-w-opowiadaniu-o-przeszlosci",166,{"id":920,"title":921,"slug":922,"language":10,"level":822,"displayOrder":923},"01a0f20c-830d-7b11-a33e-63cb50fa4501","Warunek nierzeczywisty odnoszący się do przeszłości","warunek-nierzeczywisty-odnoszacy-sie-do-przeszlosci",167,{"id":925,"title":926,"slug":927,"language":10,"level":822,"displayOrder":928},"01a0f20c-81f9-7159-ba74-e8dd614370bd","Przypuszczenia o przeszłości: musiał, mógł i powinien był","przypuszczenia-o-przeszlosci-musial-mogl-i-powinien-byl",168,{"id":930,"title":931,"slug":932,"language":10,"level":822,"displayOrder":933},"01a0f20c-83d5-798f-83e3-e6ecb9302168","Życzenia i obawy: oby i żeby tylko","zyczenia-i-obawy-oby-i-zeby-tylko",169,{"id":935,"title":936,"slug":937,"language":10,"level":822,"displayOrder":938},"01a0f20c-7f8e-70bd-b4dd-2ce96314a807","Imiesłów przymiotnikowy czynny","imieslow-przymiotnikowy-czynny",170,{"id":940,"title":941,"slug":942,"language":10,"level":822,"displayOrder":943},"01a0f20c-7f88-7722-bbfa-1832eb0bc783","Imiesłów przymiotnikowy bierny i jego odmiana","imieslow-przymiotnikowy-bierny-i-jego-odmiana",171,{"id":945,"title":946,"slug":947,"language":10,"level":822,"displayOrder":948},"01a0f20c-82bc-7404-a8f1-e256661208be","Strona bierna: proces, zdarzenie i stan","strona-bierna-proces-zdarzenie-i-stan",172,{"id":950,"title":951,"slug":952,"language":10,"level":822,"displayOrder":953},"01a0f20c-7f9a-7c87-af41-ed1bf90d5a2a","Imiesłów przysłówkowy współczesny","imieslow-przyslowkowy-wspolczesny",173,{"id":955,"title":956,"slug":957,"language":10,"level":822,"displayOrder":958},"01a0f20c-7f94-7080-9094-4e06fdc2f22a","Imiesłów przysłówkowy uprzedni","imieslow-przyslowkowy-uprzedni",174,{"id":960,"title":961,"slug":962,"language":10,"level":822,"displayOrder":963},"01a0f20c-8324-70f1-b523-0f07f0c6bd9d","Wspólny podmiot w konstrukcjach imiesłowowych","wspolny-podmiot-w-konstrukcjach-imieslowowych",175,{"id":965,"title":966,"slug":967,"language":10,"level":822,"displayOrder":968},"01a0f20c-83cf-71ca-974f-31ffa6682937","Zrobiono, robi się i jest robione: wybór konstrukcji","zrobiono-robi-sie-i-jest-robione-wybor-konstrukcji",176,{"id":970,"title":971,"slug":972,"language":10,"level":822,"displayOrder":973},"01a0f20c-8141-7961-9e04-2e2aba256aeb","Podmiot szeregowy i zgoda orzeczenia","podmiot-szeregowy-i-zgoda-orzeczenia",177,{"id":975,"title":976,"slug":977,"language":10,"level":822,"displayOrder":978},"01a0f20c-82ca-7f6f-a0e8-bea0c4d51c2d","Szyk zdania a temat i nowa informacja","szyk-zdania-a-temat-i-nowa-informacja",178,{"id":980,"title":981,"slug":982,"language":10,"level":822,"displayOrder":983},"01a0f20c-8367-7878-8863-c21a5d2cb96d","Zakres przeczenia: nie każdy i każdy nie","zakres-przeczenia-nie-kazdy-i-kazdy-nie",179,{"id":985,"title":986,"slug":987,"language":10,"level":822,"displayOrder":988},"01a0f20c-7e01-705d-af30-09c0d706640c","Ani, ani jeden i wcale nie","ani-ani-jeden-i-wcale-nie",180,{"id":990,"title":991,"slug":992,"language":10,"level":822,"displayOrder":993},"01a0f20c-806c-7b38-b27c-df375e133343","Mowa zależna: perspektywa osoby, czasu i miejsca","mowa-zalezna-perspektywa-osoby-czasu-i-miejsca",181,{"id":995,"title":996,"slug":997,"language":10,"level":822,"displayOrder":998},"01a0f20c-8389-7b1e-8ce5-f1a0a0e34a80","Zdania skutkowe z tak że i na tyle, że","zdania-skutkowe-z-tak-ze-i-na-tyle-ze",182,{"id":1000,"title":1001,"slug":1002,"language":10,"level":822,"displayOrder":1003},"01a0f20c-837d-7d09-967c-97ddf2ce17b6","Zdania porównawcze z jakby i jak gdyby","zdania-porownawcze-z-jakby-i-jak-gdyby",183,{"id":1005,"title":1006,"slug":1007,"language":10,"level":822,"displayOrder":1008},"01a0f20c-8313-7572-8ec4-00559fc2588e","Warunki z o ile, pod warunkiem że i chyba że","warunki-z-o-ile-pod-warunkiem-ze-i-chyba-ze",184,{"id":1010,"title":1011,"slug":1012,"language":10,"level":822,"displayOrder":1013},"01a0f20c-8059-7372-a19b-188c97557eb6","Mimo że, nawet jeśli i choćby","mimo-ze-nawet-jesli-i-chocby",185,{"id":1015,"title":1016,"slug":1017,"language":10,"level":822,"displayOrder":1018},"01a0f20c-7f83-7511-959a-4be5dc64ec48","Im, tym: równoległa zmiana dwóch cech","im-tym-rownolegla-zmiana-dwoch-cech",186,{"id":1020,"title":1021,"slug":1022,"language":10,"level":822,"displayOrder":1023},"01a0f20c-81d0-722f-b579-3cb757eecb35","Przyimki złożone: z powodu, ze względu na i w związku z","przyimki-zlozone-z-powodu-ze-wzgledu-na-i-w-zwiazku-z",187,{"id":1025,"title":1026,"slug":1027,"language":10,"level":822,"displayOrder":1028},"01a0f20c-8088-75f9-a51f-9d04982e7654","Nazwy cech i stanów na -ość i -stwo","nazwy-cech-i-stanow-na-osc-i-stwo",188,{"id":1030,"title":1031,"slug":1032,"language":10,"level":822,"displayOrder":1033},"01a0f20c-8099-726f-8f1d-35b80c841e22","Nazwy wykonawców czynności i narzędzi","nazwy-wykonawcow-czynnosci-i-narzedzi",189,{"id":1035,"title":1036,"slug":1037,"language":10,"level":822,"displayOrder":1038},"01a0f20c-812f-77e1-bff7-3785ca1347ae","Pisownia nie z różnymi częściami mowy","pisownia-nie-z-roznymi-czesciami-mowy",190,{"id":1040,"title":1041,"slug":1042,"language":10,"level":822,"displayOrder":1043},"01a0f20c-8170-7922-ac3c-f1164d969ddd","Przecinki w zdaniach złożonych i konstrukcjach imiesłowowych","przecinki-w-zdaniach-zlozonych-i-konstrukcjach-imieslowowych",191,{"id":1045,"title":1046,"slug":1047,"language":10,"level":822,"displayOrder":1048},"01a0f20c-8297-7318-a0a5-f2d2df5d88ba","Spójniki argumentacji: jednak, zatem, natomiast i ponadto","spojniki-argumentacji-jednak-zatem-natomiast-i-ponadto",192,{"id":1050,"title":1051,"slug":1052,"language":10,"level":11,"displayOrder":1053},"01a0f20c-8260-7e8e-979f-db8211bf1693","Rzeczowniki o rozszerzonym temacie: szczenię i książę","rzeczowniki-o-rozszerzonym-temacie-szczenie-i-ksiaze",193,{"id":1055,"title":1056,"slug":1057,"language":10,"level":11,"displayOrder":1058},"01a0f20c-8251-721c-9815-d48a0105f24d","Rzeczowniki dwurodzajowe a zgoda w zdaniu","rzeczowniki-dwurodzajowe-a-zgoda-w-zdaniu",194,{"id":1060,"title":1061,"slug":1062,"language":10,"level":11,"displayOrder":1063},"01a0f20c-7fea-7e7d-922c-b1ebd1b9cf63","Krótkie formy przymiotników: pełen, gotów i wart","krotkie-formy-przymiotnikow-pelen-gotow-i-wart",195,{"id":1065,"title":1066,"slug":1067,"language":10,"level":11,"displayOrder":1068},"01a0f20c-80b7-7755-b7a7-cca2ffac2fa8","Nieregularna odmiana czasowników drzeć, kląć i wieść","nieregularna-odmiana-czasownikow-drzec-klac-i-wiesc",196,{"id":1070,"title":1071,"slug":1072,"language":10,"level":11,"displayOrder":1073},"01a0f20c-8093-7ab8-bf91-a01910457459","Nazwy obce: odmiana i nieodmienność","nazwy-obce-odmiana-i-nieodmiennosc",197,{"id":1075,"title":1076,"slug":1077,"language":10,"level":11,"displayOrder":1078},"01a0f20c-8007-721f-aed6-c6df86247b45","Liczba mnoga rzeczowników abstrakcyjnych i zmiana znaczenia","liczba-mnoga-rzeczownikow-abstrakcyjnych-i-zmiana-znaczenia",198,{"id":1080,"title":1081,"slug":1082,"language":10,"level":11,"displayOrder":1083},"01a0f20c-809f-765a-89a8-ad0f4b7490b4","Nazwy zawodów i funkcji a rodzaj gramatyczny","nazwy-zawodow-i-funkcji-a-rodzaj-gramatyczny",199,{"id":1085,"title":1086,"slug":1087,"language":10,"level":11,"displayOrder":1088},"01a0f20c-8306-7cf9-8204-26f7f351ea1c","Warianty końcówek przypadków a znaczenie i rejestr","warianty-koncowek-przypadkow-a-znaczenie-i-rejestr",200,{"id":1090,"title":1091,"slug":1092,"language":10,"level":11,"displayOrder":1093},"01a0f20c-7f3c-71d9-a74d-f01a47d1b33f","Dopełniacz cząstkowy a biernik całości","dopelniacz-czastkowy-a-biernik-calosci",201,{"id":1095,"title":1096,"slug":1097,"language":10,"level":11,"displayOrder":1098},"01a0f20c-8232-7b3c-a5b0-efc72f9a3305","Rekcja rzeczowników odczasownikowych","rekcja-rzeczownikow-odczasownikowych",202,{"id":1100,"title":1101,"slug":1102,"language":10,"level":11,"displayOrder":1103},"01a0f20c-83c2-72a3-9b1b-c67aeeaeb672","Zgoda w zdaniach z większość, część i szereg","zgoda-w-zdaniach-z-wiekszosc-czesc-i-szereg",203,{"id":1105,"title":1106,"slug":1107,"language":10,"level":11,"displayOrder":1108},"01a0f20c-8283-77fe-91fc-c4ecde7588d3","Składnia liczebników męskoosobowych w przypadkach zależnych","skladnia-liczebnikow-meskoosobowych-w-przypadkach-zaleznych",204,{"id":1110,"title":1111,"slug":1112,"language":10,"level":11,"displayOrder":1113},"01a0f20c-810c-793f-b867-87c0c0257f76","Odniesienie zaimków w rozbudowanym tekście","odniesienie-zaimkow-w-rozbudowanym-tekscie",205,{"id":1115,"title":1116,"slug":1117,"language":10,"level":11,"displayOrder":1118},"01a0f20c-82c6-706c-ba87-86f2a5c49524","Swój w zdaniach z bezokolicznikiem i nominalizacją","swoj-w-zdaniach-z-bezokolicznikiem-i-nominalizacja",206,{"id":1120,"title":1121,"slug":1122,"language":10,"level":11,"displayOrder":1123},"01a0f20c-7e0e-78f0-ac27-6e496ee21cef","Aspekt a aktualność rezultatu","aspekt-a-aktualnosc-rezultatu",207,{"id":1125,"title":1126,"slug":1127,"language":10,"level":11,"displayOrder":1128},"01a0f20c-7e27-79ff-a1dd-1dca74657c09","Aspekt niedokonany w pytaniach o fakt i doświadczenie","aspekt-niedokonany-w-pytaniach-o-fakt-i-doswiadczenie",208,{"id":1130,"title":1131,"slug":1132,"language":10,"level":11,"displayOrder":1133},"01a0f20c-7e15-7a01-96cb-51b08df2ec23","Aspekt a grzeczność i nacisk w poleceniach","aspekt-a-grzecznosc-i-nacisk-w-poleceniach",209,{"id":1135,"title":1136,"slug":1137,"language":10,"level":11,"displayOrder":1138},"01a0f20c-7f01-77f7-a76f-95acab309620","Czasowniki fazowe i przedrostki po-, za-, prze-","czasowniki-fazowe-i-przedrostki-po-za-prze",210,{"id":1140,"title":1141,"slug":1142,"language":10,"level":11,"displayOrder":1143},"01a0f20c-7f0f-7c08-8a5b-c6751fd1ad8f","Czasowniki wielokrotne bywać, pisywać i chadzać","czasowniki-wielokrotne-bywac-pisywac-i-chadzac",211,{"id":1145,"title":1146,"slug":1147,"language":10,"level":11,"displayOrder":1148},"01a0f20c-824b-7d0f-80fc-14ca3107e8ad","Ruchome końcówki czasu przeszłego w mowie i literaturze","ruchome-koncowki-czasu-przeszlego-w-mowie-i-literaturze",212,{"id":1150,"title":1151,"slug":1152,"language":10,"level":11,"displayOrder":1153},"01a0f20c-7ebf-7401-9931-7bd19edcdd25","Czas przyszły w przypuszczeniach o teraźniejszości","czas-przyszly-w-przypuszczeniach-o-terazniejszosci",213,{"id":1155,"title":1156,"slug":1157,"language":10,"level":11,"displayOrder":1158},"01a0f20c-803d-79bd-83c3-bd036e394fcf","Miejsce cząstki by i ruchome końcówki osobowe","miejsce-czastki-by-i-ruchome-koncowki-osobowe",214,{"id":1160,"title":1161,"slug":1162,"language":10,"level":11,"displayOrder":1163},"01a0f20c-82d6-73e0-8bb5-f59844690695","Tryb przypuszczający w radach, ocenach i zastrzeżeniach","tryb-przypuszczajacy-w-radach-ocenach-i-zastrzezeniach",215,{"id":1165,"title":1166,"slug":1167,"language":10,"level":11,"displayOrder":1168},"01a0f20c-7e54-7f34-a31d-0f4c6ac6a5d8","Bezosobowość i ukrywanie sprawcy w tekście formalnym","bezosobowosc-i-ukrywanie-sprawcy-w-tekscie-formalnym",216,{"id":1170,"title":1171,"slug":1172,"language":10,"level":11,"displayOrder":1173},"01a0f20c-7fe4-73e5-be94-6672be6c7a40","Konstrukcje typu zdarzyło mi się i udało mi się","konstrukcje-typu-zdarzylo-mi-sie-i-udalo-mi-sie",217,{"id":1175,"title":1176,"slug":1177,"language":10,"level":11,"displayOrder":1178},"01a0f20c-83bb-7f8c-a227-12ee26c7f964","Zgoda formalna i znaczeniowa w złożonych grupach podmiotu","zgoda-formalna-i-znaczeniowa-w-zlozonych-grupach-podmiotu",218,{"id":1180,"title":1181,"slug":1182,"language":10,"level":11,"displayOrder":1183},"01a0f20c-7f6f-7c0c-bd26-02cb020fa8fe","Elipsa i równoległość składniowa","elipsa-i-rownoleglosc-skladniowa",219,{"id":1185,"title":1186,"slug":1187,"language":10,"level":11,"displayOrder":1188},"01a0f20c-7fa8-79d9-8d2d-37255f1b5d1a","Inwersja dla kontrastu i uwydatnienia informacji","inwersja-dla-kontrastu-i-uwydatnienia-informacji",220,{"id":1190,"title":1191,"slug":1192,"language":10,"level":11,"displayOrder":1193},"01a0f20c-817d-741d-9527-b67ec5641330","Przeczenie w konstrukcjach z bezokolicznikiem","przeczenie-w-konstrukcjach-z-bezokolicznikiem",221,{"id":5,"title":6,"slug":7,"language":10,"level":11,"displayOrder":12},{"id":1196,"title":1197,"slug":1198,"language":10,"level":11,"displayOrder":1199},"01a0f20c-8290-7887-9494-ac5e448b8680","Skoro, jako że i bowiem: uzasadnienie a przyczyna","skoro-jako-ze-i-bowiem-uzasadnienie-a-przyczyna",223,{"id":1201,"title":1202,"slug":1203,"language":10,"level":11,"displayOrder":1204},"01a0f20c-80e2-732b-8007-5839fb827946","O ile, podczas gdy i jeśli chodzi o w zestawianiu treści","o-ile-podczas-gdy-i-jesli-chodzi-o-w-zestawianiu-tresci",224,{"id":1206,"title":1207,"slug":1208,"language":10,"level":11,"displayOrder":1209},"01a0f20c-8390-70b6-8c7c-4cdca6c1ceda","Zdania względne z co oraz konstrukcje ten, kto","zdania-wzgledne-z-co-oraz-konstrukcje-ten-kto",225,{"id":1211,"title":1212,"slug":1213,"language":10,"level":11,"displayOrder":1214},"01a0f20c-8241-74be-b785-0891c354cfb4","Rozbudowane zdania podrzędne i unikanie niejasnych odniesień","rozbudowane-zdania-podrzedne-i-unikanie-niejasnych-odniesien",226,{"id":1216,"title":1217,"slug":1218,"language":10,"level":11,"displayOrder":1219},"01a0f20c-81aa-7e2b-b6d7-9c404dcbed6c","Przyimki formalne: wobec, względem, zgodnie z i na mocy","przyimki-formalne-wobec-wzgledem-zgodnie-z-i-na-mocy",227,{"id":1221,"title":1222,"slug":1223,"language":10,"level":11,"displayOrder":1224},"01a0f20c-80d7-7c0e-93d9-46ae3e3b148a","Nominalizacja a styl urzędowy i naukowy","nominalizacja-a-styl-urzedowy-i-naukowy",228,{"id":1226,"title":1227,"slug":1228,"language":10,"level":11,"displayOrder":1229},"01a0f20c-818a-7302-91b0-3ce52f4a6522","Przedrostki i przyrostki wyrażające ocenę","przedrostki-i-przyrostki-wyrazajace-ocene",229,{"id":1231,"title":1232,"slug":1233,"language":10,"level":11,"displayOrder":1234},"01a0f20c-8123-760c-8465-1f4003ca6304","Partykuły chyba, zapewne, rzekomo i podobno","partykuly-chyba-zapewne-rzekomo-i-podobno",230,{"id":1236,"title":1237,"slug":1238,"language":10,"level":11,"displayOrder":1239},"01a0f20c-8062-7f28-a564-7667211825e6","Modalność epistemiczna: stopień pewności sądu","modalnosc-epistemiczna-stopien-pewnosci-sadu",231,{"id":1241,"title":1242,"slug":1243,"language":10,"level":11,"displayOrder":1244},"01a0f20c-8083-73a1-93a9-2cbd9441d117","Nawiązanie do poprzedniej wypowiedzi: otóż, przecież i zresztą","nawiazanie-do-poprzedniej-wypowiedzi-otoz-przeciez-i-zreszta",232,{"id":1246,"title":1247,"slug":1248,"language":10,"level":11,"displayOrder":1249},"01a0f20c-829d-7aa6-9f61-56cb3bef81dd","Spójność akapitu i zastępowanie powtórzeń","spojnosc-akapitu-i-zastepowanie-powtorzen",233,{"id":1251,"title":1252,"slug":1253,"language":10,"level":11,"displayOrder":1254},"01a0f20c-8372-7928-97c2-e2873c26ae6d","Zastrzeżenia, uściślenia i ograniczanie uogólnień","zastrzezenia-uscislenia-i-ograniczanie-uogolnien",234,{"id":1256,"title":1257,"slug":1258,"language":10,"level":11,"displayOrder":1259},"01a0f20c-832e-7422-9ace-5e98766bb7e9","Wtrącenia, dopowiedzenia i interpunkcja","wtracenia-dopowiedzenia-i-interpunkcja",235,{"id":1261,"title":1262,"slug":1263,"language":10,"level":41,"displayOrder":1264},"01a0f20c-7f2b-7551-b245-1d2c46b74881","Deprecjatywne formy nazw osób: chłopy i profesory","deprecjatywne-formy-nazw-osob-chlopy-i-profesory",236,{"id":1266,"title":1267,"slug":1268,"language":10,"level":41,"displayOrder":1269},"01a0f20c-8270-7e1f-8322-9f7c6133a0ab","Rzeczowniki zbiorowe a nazwy par małżeńskich","rzeczowniki-zbiorowe-a-nazwy-par-malzenskich",237,{"id":1271,"title":1272,"slug":1273,"language":10,"level":41,"displayOrder":1274},"01a0f20c-7f24-7533-9183-43d656e9f8bb","Dawna liczba podwójna w utrwalonych formach","dawna-liczba-podwojna-w-utrwalonych-formach",238,{"id":1276,"title":1277,"slug":1278,"language":10,"level":41,"displayOrder":1279},"01a0f20c-7e07-74af-811c-947b56f029d6","Archaiczne końcówki fleksyjne w tekstach literackich","archaiczne-koncowki-fleksyjne-w-tekstach-literackich",239,{"id":1281,"title":1282,"slug":1283,"language":10,"level":41,"displayOrder":1284},"01a0f20c-8038-7409-ad6e-3811ed4b88ce","Mianownik zamiast wołacza: dystans, poufałość i ekspresja","mianownik-zamiast-wolacza-dystans-poufalosc-i-ekspresja",240,{"id":1286,"title":1287,"slug":1288,"language":10,"level":41,"displayOrder":1289},"01a0f20c-8338-73c1-91c9-37ad7d3dd42e","Zaimek on i zaimek ów w rejestrze literackim","zaimek-on-i-zaimek-ow-w-rejestrze-literackim",241,{"id":1291,"title":1292,"slug":1293,"language":10,"level":41,"displayOrder":1294},"01a0f20c-8029-72e2-b4d6-64b140ff7df9","Liczebniki wielorakie i mnożne: dwojaki i podwójny","liczebniki-wielorakie-i-mnozne-dwojaki-i-podwojny",242,{"id":1296,"title":1297,"slug":1298,"language":10,"level":41,"displayOrder":1299},"01a0f20c-7fd8-7741-a65f-5c05524463f8","Konkurencja aspektów w wypowiedziach oceniających i polemicznych","konkurencja-aspektow-w-wypowiedziach-oceniajacych-i-polemicznych",243,{"id":1301,"title":1302,"slug":1303,"language":10,"level":41,"displayOrder":1304},"01a0f20c-7edf-7439-92b8-d365473606f8","Czas zaprzeszły w dawnych tekstach i stylizacji","czas-zaprzeszly-w-dawnych-tekstach-i-stylizacji",244,{"id":1306,"title":1307,"slug":1308,"language":10,"level":41,"displayOrder":1309},"01a0f20c-80c5-72e9-b7d4-eeaadcc22a68","Nierzeczywistość bez gdyby: konstrukcje z bezokolicznikiem","nierzeczywistosc-bez-gdyby-konstrukcje-z-bezokolicznikiem",245,{"id":1311,"title":1312,"slug":1313,"language":10,"level":41,"displayOrder":1314},"01a0f20c-7e7a-7056-8e9b-24bec31698ca","By, byleby, oby i bodajby w życzeniach i stylizacji","by-byleby-oby-i-bodajby-w-zyczeniach-i-stylizacji",246,{"id":1316,"title":1317,"slug":1318,"language":10,"level":41,"displayOrder":1319},"01a0f20c-7fa1-76ba-958a-c440af3fd9f5","Imiesłowy a kolejność zdarzeń w złożonej narracji","imieslowy-a-kolejnosc-zdarzen-w-zlozonej-narracji",247,{"id":1321,"title":1322,"slug":1323,"language":10,"level":41,"displayOrder":1324},"01a0f20c-80dd-70ee-aeab-525f2737df19","Nominalizacja a zacieranie sprawcy i odpowiedzialności","nominalizacja-a-zacieranie-sprawcy-i-odpowiedzialnosci",248,{"id":1326,"title":1327,"slug":1328,"language":10,"level":41,"displayOrder":1329},"01a0f20c-7e81-7026-864e-2b505276f415","Celowe naruszenia szyku w prozie i poezji","celowe-naruszenia-szyku-w-prozie-i-poezji",249,{"id":1331,"title":1332,"slug":1333,"language":10,"level":41,"displayOrder":1334},"01a0f20c-8246-7909-8b11-bbc5a6b02120","Rozczłonkowanie zdania i dopowiedzenie w ekspresywnej wypowiedzi","rozczlonkowanie-zdania-i-dopowiedzenie-w-ekspresywnej-wypowiedzi",250,{"id":1336,"title":1337,"slug":1338,"language":10,"level":41,"displayOrder":1339},"01a0f20c-8318-7b1c-8031-c09e2441a800","Wieloznaczność składniowa i sposoby jej usuwania","wieloznacznosc-skladniowa-i-sposoby-jej-usuwania",251,{"id":1341,"title":1342,"slug":1343,"language":10,"level":41,"displayOrder":1344},"01a0f20c-80a5-7011-b730-cbaa818ee442","Negacja metajęzykowa: odrzucanie sposobu sformułowania","negacja-metajezykowa-odrzucanie-sposobu-sformulowania",252,{"id":1346,"title":1347,"slug":1348,"language":10,"level":41,"displayOrder":1349},"01a0f20c-8068-70ae-92b9-c5de0de8256b","Mowa pozornie zależna i zmiana perspektywy narratora","mowa-pozornie-zalezna-i-zmiana-perspektywy-narratora",253,{"id":1351,"title":1352,"slug":1353,"language":10,"level":41,"displayOrder":1354},"01a0f20c-8112-7679-bbde-0cd31ee0dbb5","Okres retoryczny: hierarchia zdań i rytm argumentacji","okres-retoryczny-hierarchia-zdan-i-rytm-argumentacji",254,{"id":1356,"title":1357,"slug":1358,"language":10,"level":41,"displayOrder":1359},"01a0f20c-80aa-7d20-b9bf-79d94077027f","Neologizmy i okazjonalizmy: interpretacja budowy słowa","neologizmy-i-okazjonalizmy-interpretacja-budowy-slowa",255,{"id":1361,"title":1362,"slug":1363,"language":10,"level":41,"displayOrder":1364},"01a0f20c-83c8-7653-8a16-3fdfc2348dda","Zgrubienia i zdrobnienia jako narzędzia ironii","zgrubienia-i-zdrobnienia-jako-narzedzia-ironii",256,{"id":1366,"title":1367,"slug":1368,"language":10,"level":41,"displayOrder":1369},"01a0f20c-8129-73ac-a249-4daa26371467","Partykuły wszak, przecie, zaiste i bynajmniej","partykuly-wszak-przecie-zaiste-i-bynajmniej",257,{"id":1371,"title":1372,"slug":1373,"language":10,"level":41,"displayOrder":1374},"01a0f20c-7f6a-7a93-8c87-61ddc7968f14","Echo, cytat i ironiczny dystans wobec cudzej wypowiedzi","echo-cytat-i-ironiczny-dystans-wobec-cudzej-wypowiedzi",258,{"id":1376,"title":1377,"slug":1378,"language":10,"level":41,"displayOrder":1379},"01a0f20c-815b-7a52-ae9a-baba0493a9a0","Presupozycje w pytaniach i konstrukcjach oceniających","presupozycje-w-pytaniach-i-konstrukcjach-oceniajacych",259,{"id":1381,"title":1382,"slug":1383,"language":10,"level":41,"displayOrder":1384},"01a0f20c-8289-78be-aeff-8a36df89a82f","Składnia potoczna a świadoma stylizacja tekstu","skladnia-potoczna-a-swiadoma-stylizacja-tekstu",260,null,[1387,1396],{"@id":1388,"@type":1389,"id":1390,"grammarPage":1391,"title":1392,"instructions":1393,"displayOrder":17,"type":1394,"questionCount":146,"blankCount":146,"isCompleted":16,"ogImageUrl":1395},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-b2f8-72a8-9f32-27d3c01d16a4","GrammarExercise","01a0f20c-b2f8-72a8-9f32-27d3c01d16a4","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-8214-7a2b-bde7-d4fc7461b0d0","Co mówiący chce przekazać?","Przeczytaj opis sytuacji i wybierz interpretację zgodną z kontekstem. Odróżniaj przekazywaną ocenę od rzeczywistej prośby o informację.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_3982ae2f-e630-4d6b-8b52-6fd89ea852ca_hero.webp?v=1790767313",{"@id":1397,"@type":1389,"id":1398,"grammarPage":1391,"title":1399,"instructions":1400,"displayOrder":31,"type":1394,"questionCount":161,"blankCount":161,"isCompleted":16,"ogImageUrl":1401},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-b30c-7a80-bb1a-f7cd234c6275","01a0f20c-b30c-7a80-bb1a-f7cd234c6275","Sugestia, założenia i świadoma reakcja","Wybierz uzupełnienie zgodne z opisem sytuacji. Zwracaj uwagę na środki sugestii, ukryte założenia, ton, odpowiedzi i zapis.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_6915f525-39d5-4f1f-a87f-013e148deee0_hero.webp?v=1790767313",{"id":1390,"grammarPage":1391,"title":1392,"instructions":1393,"seoTitle":1403,"seoDescription":1404,"displayOrder":17,"type":1394,"questions":1405,"ogImageUrl":1395},"Pytania retoryczne: rozpoznawanie sensu","Ćwicz interpretację pytań retorycznych i sugerujących odpowiedź w zdaniach z lukami o debatach, zebraniach i rozmowach, uwzględniając zamiary mówiących.",[1406],{"id":1407,"sentenceTemplate":1408,"displayOrder":17,"explanation":1409,"exampleSentence":1410,"blanks":1411},"01a0f20c-b2f8-74d4-9f32-27d3c28b3b1c","Reporter nie zna nazwiska autora projektu. Pyta: „Kto opracował ten projekt?” i zapisuje otrzymane nazwisko. Pytanie służy tu __1__.","Reporterowi brakuje konkretnej informacji i wykorzystuje odpowiedź. Nie ma tu sygnału, że przedstawia własną ocenę jako oczywistą lub negatywnie ocenia projekt.","Nie znam terminu zapisów, więc pytam sekretarkę: „Kiedy upływa termin zgłoszeń?”.",[1412],{"id":1413,"blankNumber":31,"options":1414},"01a0f20c-b2f8-7484-9f32-27d3c27d729e",[1415,1418,1421],{"id":1416,"optionText":1417,"isCorrect":16,"displayOrder":17},"01a0f20c-b2f8-73f4-9f32-27d3c0e38908","wyrażeniu oczywistej dla wszystkich oceny",{"id":1419,"optionText":1420,"isCorrect":34,"displayOrder":31},"01a0f20c-b2f8-7434-9f32-27d3c1c65010","uzyskaniu informacji",{"id":1422,"optionText":1423,"isCorrect":16,"displayOrder":18},"01a0f20c-b2f8-7460-9f32-27d3c2580d54","narzuceniu negatywnej oceny projektu",{"html":1425,"toc":1426},"\u003Cp>Pytanie nie zawsze służy zdobyciu informacji. Może wyrażać ocenę, nakłaniać do zgody albo przedstawiać sporne założenie jako oczywiste. Rozpoznawanie tych funkcji pomaga świadomie uczestniczyć w polemice, odczytywać perswazję i dobierać ton wypowiedzi.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"odpowied-oczekiwana-czy-tylko-sugerowana\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Odpowiedź oczekiwana czy tylko sugerowana?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Pytanie retoryczne\u003C\u002Fstrong> ma formę pytania, lecz w danym kontekście nie służy uzyskaniu odpowiedzi. Przekazuje przede wszystkim sąd, ocenę lub emocję, które odbiorca ma odtworzyć.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Pytanie sugerujące odpowiedź\u003C\u002Fstrong> ukierunkowuje rozmówcę na określoną odpowiedź, ale może rzeczywiście wymagać jego reakcji, na przykład potwierdzenia albo deklaracji.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Rodzaj pytania\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład i kontekst\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Funkcja\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Informacyjne\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nie znam wyniku głosowania. \u003Cstrong>Czy przyjęto uchwałę?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Uzupełnienie wiedzy\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Retoryczne\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Po przedstawieniu licznych dowodów mówca pyta: \u003Cstrong>Czy trzeba jeszcze kogoś przekonywać?\u003C\u002Fstrong> Następnie kończy wystąpienie.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Wyrażenie przekonania, że dowody wystarczają\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Sugerujące odpowiedź\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Przewodnicząca zwraca się do członka komisji: \u003Cstrong>Zgadza się pan z tym wnioskiem, prawda?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Uzyskanie oczekiwanego potwierdzenia\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Te kategorie mogą się nakładać: pytanie retoryczne często podsuwa odpowiedź, choć jej nie oczekuje. Z kolei pytanie sugerujące odpowiedź nie musi być retoryczne.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>O funkcji decydują kontekst, intonacja i przebieg rozmowy, a nie sam znak zapytania. Zdanie \u003Cstrong>Kto za to odpowiada?\u003C\u002Fstrong> może być rzeczywistym pytaniem o osobę odpowiedzialną albo retorycznym wyrzutem, jeśli dla uczestników sytuacji odpowiedź jest oczywista.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"jak-odczyta-sens-pytania-retorycznego\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Jak odczytać sens pytania retorycznego\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>W interpretacji pytania retorycznego pomaga przekształcenie go w zdanie oznajmujące. Nie jest to jednak mechaniczna zamiana pytania twierdzącego na przeczenie ani pytania przeczącego na twierdzenie.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Kontekst:\u003C\u002Fstrong> rozmówca proponuje kolejne kosztowne przedsięwzięcie, choć firma ma poważne długi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Czy możemy sobie pozwolić na takie ryzyko?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sens retoryczny: Nie możemy sobie pozwolić na takie ryzyko.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kontekst:\u003C\u002Fstrong> autorka przemówienia apeluje o równe traktowanie wszystkich mieszkańców.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Któż nie chciałby być traktowany z szacunkiem?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sens retoryczny: Każdy chciałby być traktowany z szacunkiem.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kontekst:\u003C\u002Fstrong> ktoś po raz kolejny przerywa wspólne ustalenia nieistotnym sporem.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Po co znów do tego wracać?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sens retoryczny: Nie warto znów do tego wracać.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Pytania retoryczne mogą:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>wzmacniać argument\u003C\u002Fstrong>: „Czy te wyniki nie mówią same za siebie?”;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>wyrażać oburzenie\u003C\u002Fstrong>: „Jak można tak traktować ludzi?”;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>budować wspólnotę przekonań\u003C\u002Fstrong>: „Komu z nas nie zależy na bezpieczeństwie?”;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>podważać sens działania\u003C\u002Fstrong>: „Co nam da kolejna kłótnia?”.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Przedstawienie oceny jako oczywistej nie oznacza, że jest ona prawdziwa lub powszechnie podzielana. To element sposobu argumentowania.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"rodki-sugerowania-odpowiedzi\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Środki sugerowania odpowiedzi\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sugestia może wynikać z partykuły, dopowiedzenia, przeczenia lub doboru słownictwa. Żaden z tych środków sam w sobie nie przesądza, że pytanie jest retoryczne.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Środek\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Możliwy efekt\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Partykuła \u003Cstrong>czyż\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Czyż to nie najlepszy dowód?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Przedstawienie oceny jako oczywistej; ton podniosły lub polemiczny\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Wzmocnienie \u003Cstrong>-ż\u003C\u002Fstrong> w zaimku pytajnym\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Któż mógłby się temu sprzeciwić?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Sugestia, że sprzeciw jest trudny do wyobrażenia; styl książkowy\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Pytanie przeczące\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Czy nie warto dać jej drugiej szansy?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Zachęta do przyjęcia pozytywnej oceny propozycji\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Dopowiedzenie \u003Cstrong>prawda?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>To rozsądne rozwiązanie, prawda?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Oczekiwanie potwierdzenia własnego sądu\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Wyrażenie \u003Cstrong>chyba\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Chyba nie zamierzasz zrezygnować?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Oczekiwanie zaprzeczenia, czasem zaniepokojenie lub nacisk\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Słownictwo oceniające\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Czy popierasz tę krzywdzącą decyzję?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ukierunkowanie odpowiedzi przez negatywną ocenę decyzji\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Formy \u003Cstrong>czyż\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>któż\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>cóż\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>jakże\u003C\u002Fstrong> są charakterystyczne między innymi dla stylu książkowego, publicystyki i przemówień. W codziennej rozmowie mogą brzmieć podniośle, teatralnie lub żartobliwie. Naturalne pytanie retoryczne nie wymaga jednak żadnej szczególnej partykuły: „I co z tego?” również może pełnić tę funkcję.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>\u003Cstrong>Przeczenie nie oznacza automatycznie sugestii.\u003C\u002Fstrong> Pytanie „Czy Anna nie przyjdzie?” może służyć sprawdzeniu zasłyszanej informacji. Dopiero kontekst pozwala ustalić, czy mówiący pyta neutralnie, wyraża zdziwienie, czy oczekuje konkretnej odpowiedzi.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"sugestia-a-ukryte-zaoenie\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Sugestia a ukryte założenie\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Pytanie może nie tylko wskazywać pożądaną odpowiedź, lecz także zawierać \u003Cstrong>presupozycję\u003C\u002Fstrong>, czyli informację przedstawioną jako już przyjęta. Nie każda presupozycja jest manipulacją: w zwykłej rozmowie często opieramy się na wspólnej wiedzy. Problem pojawia się wtedy, gdy założenie jest sporne.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Pytanie:\u003C\u002Fstrong> Dlaczego \u003Cstrong>znowu\u003C\u002Fstrong> zignorował pan nasze uwagi?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Założenia:\u003C\u002Fstrong> rozmówca zignorował uwagi tym razem i zrobił to już wcześniej. Odpowiedź ograniczona do podania przyczyny pozostawiałaby te założenia bez zakwestionowania.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Reakcja:\u003C\u002Fstrong> Nie zgadzam się z założeniem tego pytania. Uwzględniłem część uwag, a pozostałe wymagają konsultacji.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Wersja mniej sugestywna:\u003C\u002Fstrong> Czy uwzględnił pan nasze uwagi? Jeśli tak, to które?\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Porównaj również:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Dlaczego ta propozycja jest najlepsza?\u003C\u002Fstrong> — pytający traktuje jej przewagę jako przyjętą;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Czy ta propozycja jest najlepsza?\u003C\u002Fstrong> — pytający poddaje tę ocenę pod rozstrzygnięcie;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Jakie są zalety i wady tej propozycji?\u003C\u002Fstrong> — pytający otwiera przestrzeń do bardziej zrównoważonej oceny.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Neutralność zależy także od tonu i sytuacji: nawet pytanie bez nacechowanych wyrazów może wywierać presję.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"ton-zapis-i-reakcja-rozmwcy\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Ton, zapis i reakcja rozmówcy\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Pytanie retoryczne może ożywiać wystąpienie i angażować odbiorcę. W bezpośredniej rozmowie bywa jednak odbierane jako zarzut. „Czy ty w ogóle słuchasz?” zwykle brzmi ostrzej niż „Chciałabym się upewnić, że dobrze się rozumiemy”.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Dopowiedzenie \u003Cstrong>prawda?\u003C\u002Fstrong> może łagodnie zapraszać do wspólnej oceny, ale w relacji zależności może utrudniać sprzeciw: „Zostaniesz dziś dłużej, prawda?”. O sile nacisku decyduje nie tylko konstrukcja, lecz również pozycja rozmówców.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W zapisie samodzielne pytania retoryczne zasadniczo kończymy \u003Cstrong>znakiem zapytania\u003C\u002Fstrong>. Dopowiedzenie oddzielamy przecinkiem: „Mamy jeszcze czas, prawda?”. Partykułę \u003Cstrong>-ż\u003C\u002Fstrong> zapisujemy łącznie: \u003Cstrong>któż\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>cóż\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>czyż\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Na pytanie sugerujące odpowiedź możesz odpowiedzieć pełnym zdaniem, zwłaszcza gdy zawiera przeczenie:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— \u003Cstrong>Czy nie uważa pani, że należy odłożyć decyzję?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— \u003Cstrong>Uważam, że należy ją odłożyć.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>albo:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— \u003Cstrong>Nie, moim zdaniem należy zdecydować już teraz.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Pełna odpowiedź jasno pokazuje stanowisko i ogranicza nieporozumienia związane z samym „tak” lub „nie”.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"jak-rozpozna-funkcj-pytania\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Jak rozpoznać funkcję pytania\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Sprawdź sytuację:\u003C\u002Fstrong> czy mówiący potrzebuje informacji, czy raczej wyraża ocenę?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Oceń oczekiwaną reakcję:\u003C\u002Fstrong> czy czeka na odpowiedź, czy kontynuuje wywód?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Znajdź sygnały sugestii:\u003C\u002Fstrong> przeczenie, partykuły, dopowiedzenia i słownictwo oceniające.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Sprawdź założenia:\u003C\u002Fstrong> czy pytanie przedstawia coś spornego jako ustalony fakt?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Nazwij sens i ton:\u003C\u002Fstrong> argument, zachęta, prośba o potwierdzenie, ironia czy zarzut?\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Pytanie retoryczne przede wszystkim przekazuje stanowisko. Pytanie sugerujące odpowiedź ukierunkowuje reakcję.\u003C\u002Fstrong> Ta sama konstrukcja może pełnić różne funkcje — zawsze interpretuj ją w kontekście.\u003C\u002Fp>\n",[1427,1431,1435,1439,1443,1447],{"id":1428,"text":1429,"depth":18,"number":1430},"odpowied-oczekiwana-czy-tylko-sugerowana","Odpowiedź oczekiwana czy tylko sugerowana?","1",{"id":1432,"text":1433,"depth":18,"number":1434},"jak-odczyta-sens-pytania-retorycznego","Jak odczytać sens pytania retorycznego","2",{"id":1436,"text":1437,"depth":18,"number":1438},"rodki-sugerowania-odpowiedzi","Środki sugerowania odpowiedzi","3",{"id":1440,"text":1441,"depth":18,"number":1442},"sugestia-a-ukryte-zaoenie","Sugestia a ukryte założenie","4",{"id":1444,"text":1445,"depth":18,"number":1446},"ton-zapis-i-reakcja-rozmwcy","Ton, zapis i reakcja rozmówcy","5",{"id":1448,"text":1449,"depth":18,"number":1450},"jak-rozpozna-funkcj-pytania","Jak rozpoznać funkcję pytania","6"]