[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-rzeczowniki-meskie-na-a-i-zgoda-przymiotnika":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-8256-7c0a-9563-6e2ce7d7da9e":25,"exercise-list-path-pl-none":60},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a0f20c-8256-7c0a-9563-6e2ce7d7da9e","Rzeczowniki męskie na -a i zgoda przymiotnika","rzeczowniki-meskie-na-a-i-zgoda-przymiotnika","Rzeczowniki męskie na -a: odmiana i zgoda przymiotnika w liczbie pojedynczej i mnogiej, z przykładami oraz porównaniem form biernika i dopełniacza.","Rzeczowniki takie jak **kolega, kierowca, poeta** kończą się na **-a**, ale mają rodzaj męski. Ich odmiana może przypominać odmianę rzeczowników żeńskich, jednak przymiotnik przyjmuje formy męskie. Najważniejsze jest rozróżnienie końcówek rzeczownika i przymiotnika, zwłaszcza w dopełniaczu i bierniku oraz w liczbie mnogiej.\n\n## 1. Końcówka -a nie oznacza rodzaju żeńskiego\n\nRzeczowniki **kolega, mężczyzna, kierowca, poeta, artysta, dentysta** są rodzaju męskiego. Opisujący je przymiotnik musi mieć ten sam rodzaj, liczbę i przypadek co rzeczownik. Nie oznacza to jednak, że oba wyrazy mają podobne końcówki.\n\n| Rzeczownik męski | Połączenie z przymiotnikiem |\n| --- | --- |\n| kolega | **życzliwy kolega** |\n| mężczyzna | **wysoki mężczyzna** |\n| kierowca | **ostrożny kierowca** |\n| poeta | **znany poeta** |\n| artysta | **utalentowany artysta** |\n| dentysta | **doświadczony dentysta** |\n\n:::example\nNa przystanku czeka **starszy mężczyzna**.\n\nMój brat to **zawodowy kierowca**.\n\nTen poeta jest **znany** również za granicą.\n:::\n\nZgoda obowiązuje zarówno wtedy, gdy przymiotnik stoi przy rzeczowniku, jak i wtedy, gdy występuje po czasowniku **być**.\n\n## 2. Odmiana połączenia „dobry kolega”\n\nRzeczownik **kolega** ma w liczbie pojedynczej końcówki typowe dla odmiany wielu rzeczowników żeńskich na **-a**. Przymiotnik odmieniamy jednak według wzoru męskiego.\n\n| Przypadek | Pytanie | Forma |\n| --- | --- | --- |\n| Mianownik | kto? | **dobry kolega** |\n| Dopełniacz | kogo? | **dobrego kolegi** |\n| Celownik | komu? | **dobremu koledze** |\n| Biernik | kogo? | **dobrego kolegę** |\n| Narzędnik | z kim? | **z dobrym kolegą** |\n| Miejscownik | o kim? | **o dobrym koledze** |\n| Wołacz | zwrot do osoby | **dobry kolego!** |\n\nZwróć uwagę na zmianę **g → dz** w formie **koledze**. Nie zmienia ona rodzaju rzeczownika ani zasad zgody.\n\nPodobnie porównaj celownik i miejscownik innych rzeczowników z tej grupy:\n\n| Mianownik | Celownik | Miejscownik |\n| --- | --- | --- |\n| młody kierowca | **młodemu kierowcy** | **o młodym kierowcy** |\n| znany poeta | **znanemu poecie** | **o znanym poecie** |\n| utalentowany artysta | **utalentowanemu artyście** | **o utalentowanym artyście** |\n| doświadczony dentysta | **doświadczonemu dentyście** | **o doświadczonym dentyście** |\n\nW celowniku i miejscowniku **poeta** ma końcówkę **-e** i zmiękczenie **t → ci**: **poecie**. W rzeczownikach **artysta** i **dentysta** przed tą końcówką grupa **st** zmienia się w **ści**: **artyście, dentyście**. Rzeczownik **kierowca** ma natomiast w obu przypadkach końcówkę **-y**. Forma **kierowcy** jest wspólna dla dopełniacza, celownika i miejscownika liczby pojedynczej; przypadek rozpoznasz z kontekstu i formy przymiotnika: **młodego kierowcy**, **młodemu kierowcy**, **o młodym kierowcy**.\n\nPorównaj połączenia w tym samym przypadku:\n\n- Celownik: pomagam **dobremu koledze**, ale **dobrej koleżance**.\n- Narzędnik: rozmawiam **z dobrym kolegą**, ale **z dobrą koleżanką**.\n- Miejscownik: mówię **o dobrym koledze**, ale **o dobrej koleżance**.\n\n:::tip\nNajpierw ustal przypadek całego połączenia. Następnie odmień rzeczownik i dobierz przymiotnik w rodzaju męskim. Nie kopiuj końcówki rzeczownika do przymiotnika.\n:::\n\n:::note\nNie każdy rzeczownik męski na **-a** odmienia się jak **kolega**. Rzeczowniki **sędzia** i **hrabia** mają w części przypadków liczby pojedynczej końcówki przymiotnikowe: dopełniacz i biernik **tego sędziego, tego hrabiego**, celownik **temu sędziemu, temu hrabiemu**. W narzędniku i miejscowniku używamy form **z tym sędzią, z tym hrabią** oraz **o tym sędzi, o tym hrabi**. Nie przenoś więc na nie mechanicznie wzoru **kolega**.\n:::\n\n## 3. Biernik i dopełniacz: podobny przymiotnik, inny rzeczownik\n\nW bierniku liczby pojedynczej rzeczowniki wymienione w sekcji 1 mają końcówkę **-ę**. Przymiotnik ma natomiast formę taką jak w dopełniaczu: **dobrego, znanego, młodego**.\n\n| Przypadek | Kolega | Poeta | Kierowca |\n| --- | --- | --- | --- |\n| Dopełniacz | dobrego **kolegi** | znanego **poety** | młodego **kierowcy** |\n| Biernik | dobrego **kolegę** | znanego **poetę** | młodego **kierowcę** |\n\n:::example\nWidzę **młodego kierowcę**. — Biernik po czasowniku *widzieć*.\n\nNie widzę **młodego kierowcy**. — Dopełniacz po zaprzeczonym czasowniku *widzieć*.\n\nZaprosiliśmy **znanego poetę**. — Biernik po czasowniku *zaprosić*.\n\nSłuchaliśmy **znanego poety**. — Dopełniacz wymagany przez czasownik *słuchać*.\n:::\n\n:::warning\nW odniesieniu do kolegi poprawne jest **Widzę dobrego kolegę**, nie: ✗ *Widzę dobrą kolegę*.\n\nNie używaj też dopełniacza rzeczownika zamiast biernika: ✗ *Widzę dobrego kolegi*. Forma przymiotnika **dobrego** jest wspólna dla obu przypadków, ale formy **kolegi** i **kolegę** nie są wymienne.\n:::\n\n## 4. Liczba mnoga: zgoda męskoosobowa\n\nW liczbie mnogiej te nazwy osób wymagają przymiotnika w rodzaju **męskoosobowym**. Dotyczy to także połączeń z rzeczownikami, których mianownik liczby mnogiej kończy się na **-y**, na przykład **kierowcy**.\n\n| Liczba pojedyncza | Mianownik liczby mnogiej | Biernik liczby mnogiej |\n| --- | --- | --- |\n| dobry kolega | **dobrzy koledzy** | **dobrych kolegów** |\n| wysoki mężczyzna | **wysocy mężczyźni** | **wysokich mężczyzn** |\n| ostrożny kierowca | **ostrożni kierowcy** | **ostrożnych kierowców** |\n| znany poeta | **znani poeci** | **znanych poetów** |\n| młody artysta | **młodzi artyści** | **młodych artystów** |\n| doświadczony dentysta | **doświadczeni dentyści** | **doświadczonych dentystów** |\n\nW bierniku liczby mnogiej **całe połączenie** ma formę taką jak w dopełniaczu: **dobrych kolegów**. To różnica w porównaniu z liczbą pojedynczą, w której odróżniamy **dobrego kolegę** od **dobrego kolegi**.\n\nZwróć szczególną uwagę na rzeczownik **mężczyzna**: w dopełniaczu i bierniku liczby mnogiej ma formę **mężczyzn**, bez końcówki **-ów**. Mówimy **Nie znam tych wysokich mężczyzn** i **Widzę tych wysokich mężczyzn**.\n\n:::example\n**Znani poeci** spotkali się z czytelnikami.\n\nNa festiwalu poznaliśmy **znanych poetów**.\n\n**Młodzi artyści** są bardzo **aktywni**.\n:::\n\n## 5. Przymiotnik po czasowniku „być”\n\nJeśli po czasowniku **być** występuje sam przymiotnik opisujący podmiot, używamy mianownika. Jeśli przymiotnik jest częścią połączenia z rzeczownikiem nazywającym osobę, połączenie to występuje zwykle w narzędniku.\n\n| Sam przymiotnik | Przymiotnik z rzeczownikiem |\n| --- | --- |\n| Ten kierowca jest **ostrożny**. | Piotr jest **ostrożnym kierowcą**. |\n| Ci dentyści są **doświadczeni**. | Piotr i Paweł są **doświadczonymi dentystami**. |\n\nW obu konstrukcjach zachowujemy odpowiedni rodzaj przymiotnika. Końcówka **-ą** w rzeczowniku **kierowcą** nie uzasadnia żeńskiej formy przymiotnika: mówimy **ostrożnym kierowcą**, nie: ✗ *ostrożną kierowcą*.\n\n## 6. Jak sprawdzić zgodę\n\n1. **Ustal rodzaj rzeczownika.** Końcówka **-a** nie wystarcza: **kolega** jest rodzaju męskiego.\n2. **Sprawdź liczbę i przypadek.** Na przykład po *pomagam* potrzebny jest celownik: **dobremu koledze**.\n3. **Dobierz osobno obie formy.** W bierniku liczby pojedynczej: **dobrego kolegę**.\n4. **W liczbie mnogiej zastosuj zgodę męskoosobową.** Mianownik: **dobrzy koledzy**; biernik: **dobrych kolegów**.\n\nNajważniejszy wzór: **dobry kolega → widzę dobrego kolegę → rozmawiam z dobrym kolegą → dobrzy koledzy**.","pl","B2",149,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0f20c-7d2a-7ce4-b255-e063678fc872","Odmiana nazw osób i zgodność rodzaju",false,0,8,"2026-09-30T11:21:41+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"odmiana-nazw-osob-i-zgodnosc-rodzaju-b2",[],[26,37,45,53],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":36},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-b653-72c2-850d-1df957f0b5ff","GrammarExercise","01a0f20c-b653-72c2-850d-1df957f0b5ff","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-8256-7c0a-9563-6e2ce7d7da9e","Osoby w pracy i w codziennych rozmowach","Wybierz formy zgodne z rodzajem rzeczownika i przypadkiem wymaganym w zdaniu.","word_select",15,24,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5d3403f5-01ca-46be-af91-c46d51ae8604_hero.webp?v=1790767314",{"@id":38,"@type":28,"id":39,"grammarPage":30,"title":40,"instructions":41,"displayOrder":42,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":43,"isCompleted":16,"ogImageUrl":44},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-b67c-7e1e-847e-67cfb622c422","01a0f20c-b67c-7e1e-847e-67cfb622c422","Wyjątki, grupy osób i opisy po czasowniku być","Uzupełnij zdania. Zwróć uwagę na odmianę słów sędzia i hrabia, liczbę mnogą oraz konstrukcje z czasownikiem być.",1,27,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a6387ed3-fd4c-4738-bde9-21bf9a2010e6_hero.webp?v=1790767314",{"@id":46,"@type":28,"id":47,"grammarPage":30,"title":48,"instructions":49,"displayOrder":50,"type":51,"questionCount":18,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":52},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-b6aa-7e88-9cf0-e6353f8e2e6c","01a0f20c-b6aa-7e88-9cf0-e6353f8e2e6c","Rozmowy, spotkania i pomoc","W każdym zdaniu jeden wyraz jest błędny. Wskaż go i wybierz poprawną formę.",2,"find_and_fix","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_4ab1572c-a39e-4cf3-a2df-0511868704d1_hero.webp?v=1790767314",{"@id":54,"@type":28,"id":55,"grammarPage":30,"title":56,"instructions":57,"displayOrder":58,"type":51,"questionCount":18,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":59},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-b6b3-70f0-89bf-4a3050f13f27","01a0f20c-b6b3-70f0-89bf-4a3050f13f27","Grupy osób i opisy bohaterów","Znajdź jeden błędny wyraz w każdym zdaniu, a następnie wybierz jego poprawną zamianę.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a8101c89-2e91-46d4-8fd3-1e37a27d92ad_hero.webp?v=1790767314",null]