[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-rzeczowniki-zbiorowe-a-nazwy-par-malzenskich":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-8270-7e1f-8322-9f7c6133a0ab":165,"exercise-list-path-pl-none":195},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":164},"01a0f20c-8270-7e1f-8322-9f7c6133a0ab","Rzeczowniki zbiorowe a nazwy par małżeńskich","rzeczowniki-zbiorowe-a-nazwy-par-malzenskich","Poznaj różnice między rzeczownikami zbiorowymi a nazwami par małżeńskich, odmianę form na -ostwo, zasady zgody oraz znaczenia wyrazu państwo.","## 1. Zbiorowość nie zawsze oznacza ten sam typ rzeczownika\n\n**Młodzież**, **małżeństwo** i **wujostwo** odnoszą się do więcej niż jednej osoby, lecz inaczej organizują zdanie. Trzeba oddzielić znaczenie zbiorowe od odmiany oraz od zgody, czyli dostosowania form wyrazów powiązanych z rzeczownikiem.\n\nNajważniejsze jest rozpoznanie, czy przedstawiamy osoby jako jedną całość, czy nazywamy członków pary. Pozwala to wyjaśnić kontrast: **Małżeństwo przyjechało**, ale **Wujostwo przyjechali**.\n\n## 2. Rzeczowniki zbiorowe a określenia pary\n\nRzeczowniki zbiorowe, takie jak **młodzież**, **duchowieństwo** czy **ptactwo**, ujmują zbiór jako całość. W podstawowym użyciu mają formę liczby pojedynczej i narzucają zgodę w liczbie pojedynczej. Ich rodzaj nie zależy bezpośrednio od płci ani liczby członków zbioru.\n\n| Sposób ujęcia osób | Przykład | Zgoda |\n| --- | --- | --- |\n| Zbiorowość jako całość | **Młodzież była zadowolona.** | Liczba pojedyncza, rodzaj żeński |\n| Zbiorowość jako całość | **Duchowieństwo zabrało głos.** | Liczba pojedyncza, rodzaj nijaki |\n| Zbiorowość jako całość | **Rodzeństwo przyjechało.** | Liczba pojedyncza, rodzaj nijaki |\n| Para jako jedna jednostka | **Młode małżeństwo zamieszkało obok.** | Liczba pojedyncza, rodzaj nijaki |\n| Dwie osoby nazwane łącznie | **Nasi wujostwo zamieszkali obok.** | Zgoda męskoosobowa w liczbie mnogiej |\n\n**Rodzeństwo** odnosi się do kilku osób, lecz wymaga zgody w liczbie pojedynczej, w rodzaju nijakim: **Moje rodzeństwo przyjechało**, natomiast **Moi wujostwo przyjechali**. Podobne zakończenie **-stwo** nie wyznacza zatem wzorca zgody.\n\n**Małżeństwo** może oznaczać zarówno związek, jak i dwoje małżonków. W drugim znaczeniu nazywa parę, ale nie zachowuje się składniowo tak jak **wujostwo**. Samo odniesienie do dwóch osób nie wystarcza więc do ustalenia wzorca zgody.\n\n:::note\nW opisach gramatycznych nazwy takie jak **wujostwo** bywają omawiane wśród rzeczowników zbiorowych. Dla poprawnego budowania zdań ważniejsza od samej etykiety jest ich szczególna właściwość: łączą odmianę podobną do rzeczowników nijakich z męskoosobową zgodą w liczbie mnogiej.\n:::\n\n## 3. Wujostwo, stryjostwo, profesorostwo\n\nNazwy **wujostwo** i **stryjostwo** mogą oznaczać odpowiednio wuja z żoną oraz stryja z żoną. W takim użyciu odnoszą się do pary, a nie do wielu wujów czy stryjów.\n\nTradycyjne nazwy par tworzy się również od tytułów lub nazw stanowisk, np. **profesorostwo**, **doktorostwo**, **dyrektorostwo**. Mogą one nazywać osobę mającą dany tytuł lub stanowisko wraz z małżonkiem. **Profesorostwo** nie musi zatem oznaczać dwojga profesorów.\n\n:::example\n**Nasi wujostwo przyjechali** na święta.\n\n**Stryjostwo byli zaskoczeni** zmianą terminu.\n\n**Profesorostwo zaprosili** nas na kolację. Na kolacji poznaliśmy żonę profesora Nowaka, architektkę.\n:::\n\nFormy zależne zachowują charakterystyczny wzorzec odmiany:\n\n- dopełniacz: Nie ma dziś **wujostwa**;\n- celownik: Przekazaliśmy **wujostwu** wiadomość;\n- biernik: Odwiedziliśmy **wujostwa**; Zaprosiliśmy **profesorostwa**;\n- narzędnik: Rozmawiałam z **wujostwem**;\n- miejscownik: Opowiadali o **wujostwu**;\n- wołacz: **Kochani wujostwo!**\n\nW nazwach par tego typu biernik jest równy dopełniaczowi, a miejscownik ma końcówkę **-u**. Wołacz zachowuje postać mianownika, lecz określenie przy nim ma formę męskoosobową liczby mnogiej: **kochani**.\n\nNie należy zastępować tych form zwykłą liczbą mnogą wyrazu *wuj*. **Prezent dla wujostwa** jest prezentem dla pary, natomiast **prezent dla wujów** dotyczy kilku mężczyzn.\n\n:::warning\nNazwy typu **profesorostwo** mają dziś często charakter tradycyjny, środowiskowy lub nieco staroświecki. Nie są uniwersalnym sposobem nazywania dowolnej pary. W neutralnym tekście można napisać **profesor Nowak z żoną** albo **Anna i Jan Nowakowie**, zależnie od tego, jaka informacja jest istotna.\n:::\n\n## 4. Państwo: kraj, małżonkowie lub grupa osób\n\nWyraz **państwo** wymaga rozpoznania znaczenia. Jako nazwa kraju jest rzeczownikiem nijakim: **To państwo podpisało umowę**. Jako określenie osób łączy się z formami męskoosobowymi: **Ci państwo podpisali umowę**.\n\n| Przypadek | Państwo jako kraj | Państwo jako osoby |\n| --- | --- | --- |\n| Mianownik | to **państwo** | ci **państwo** |\n| Dopełniacz | tego **państwa** | tych **państwa** |\n| Celownik | temu **państwu** | tym **państwu** |\n| Biernik | to **państwo** | tych **państwa** |\n| Narzędnik | tym **państwem** | tymi **państwem** |\n| Miejscownik | o tym **państwie** | o tych **państwu** |\n| Wołacz | **państwo!** | **państwo!** |\n\nWołacz odnoszący się do kraju ma zastosowanie przede wszystkim retoryczne. W odniesieniu do osób jest zwyczajny, np. **Szanowni Państwo!**\n\n:::example\n**Państwo Kowalscy przyjechali** razem — w odpowiednim kontekście chodzi o małżonków.\n\nRozmawiałam z **państwem Kowalskimi**.\n\nOpowiadaliśmy o **państwu Kowalskich**.\n\nNie znam **tych państwa** — chodzi o wskazane osoby; zdanie nie mówi, czy są małżeństwem.\n:::\n\n**Państwo** nie jest więc wyłącznie nazwą pary małżeńskiej. Może także określać większą grupę lub służyć jako forma grzecznościowa. Samo wyrażenie **ci państwo** nie rozstrzyga ani dokładnej liczby osób, ani ich wzajemnej relacji.\n\n:::note\n**Rejestr grzecznościowy.** W starannej wypowiedzi kierowanej do rozmówców używamy z wyrazem **państwo** trzeciej osoby liczby mnogiej: **Czy państwo już zamówili?** Konstrukcja **Czy państwo zamówiliście?**, z drugą osobą liczby mnogiej, występuje w mowie potocznej, ale bywa oceniana jako niestaranna; w sytuacji oficjalnej wybierz pierwszy wzorzec.\n\nW formule zwracania się do słuchaczy **Proszę państwa** wyraz **państwa** ma formę dopełniacza. Nie należy jej mylić z celownikiem w zdaniu **Chcę państwu podziękować**.\n:::\n\n## 5. Zgoda gramatyczna i zgoda według sensu\n\nW nazwach par typu **wujostwo** zgoda męskoosobowa jest utrwaloną właściwością konstrukcji. Nie należy uznawać jej za swobodną zamianę liczby pojedynczej na mnogą.\n\nInaczej jest z wyrazami **małżeństwo** i **para**. W neutralnym, starannym zdaniu podstawowy wzorzec to **Małżeństwo wróciło** oraz **Para wróciła**. Formy mnogie spotyka się przy zgodzie według sensu, zwłaszcza w wypowiedziach potocznych, lecz nie stanowią one dla tych rzeczowników takiego samego wzorca jak przy *wujostwie*.\n\n:::tip\nJeżeli chcesz wyraźnie mówić o dwóch osobach i użyć liczby mnogiej, wybierz **małżonkowie wrócili** albo **oboje wrócili**. Nie musisz wtedy opierać zdania na zgodzie według sensu.\n\nGdy mowa o kobiecie i mężczyźnie, **oboje** wskazuje obie osoby z rozpatrywanej pary: **Anna i Jan są już w domu. Oboje wrócili przed ósmą**. Liczebnik **dwoje** podaje liczbę osób; jako podmiot z dopełniaczem rzeczownika wymaga orzeczenia w liczbie pojedynczej, w czasie przeszłym w rodzaju nijakim: **Dwoje małżonków wróciło przed ósmą**.\n:::\n\nUnikaj również przenoszenia zgody z jednego znaczenia wyrazu na drugie:\n\n- o kraju: **Państwo ogłosiło nowe przepisy**;\n- o osobach: **Państwo zgłosili uwagi**;\n- o parze krewnych: **Wujostwo byli uprzejmi**;\n- o zbiorowości: **Duchowieństwo było obecne**.\n\n## 6. Jak wybrać właściwą konstrukcję\n\n1. **Ustal znaczenie.** Czy nazywasz zbiorowość, parę jako jednostkę, czy osoby tworzące parę?\n2. **Sprawdź konkretny rzeczownik.** Podobna końcówka nie gwarantuje podobnej składni: **duchowieństwo przybyło**, ale **wujostwo przybyli**.\n3. **Oddziel odmianę od zgody.** Forma **wujostwu** nie przesądza o liczbie orzeczenia: **Wujostwo podziękowali nam za pomoc**.\n4. **Uwzględnij kontekst i rejestr.** **Państwo** nie zawsze oznacza małżonków, a **profesorostwo** nie zawsze jest neutralnym stylistycznie wyborem.\n\nNajkrótszy kontrast do zapamiętania: **zbiorowość była — małżeństwo było — wujostwo byli — państwo byli**, jeśli ostatni wyraz oznacza osoby.","pl","C2",237,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a0f20c-7d66-7cfe-b7ed-364a363af324",false,0,4,"2026-09-30T11:21:41+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[21],{"id":22,"title":23,"vocabularyListWords":24,"isPublished":34},"01a0f20d-0b76-71dc-a00f-1d8f4ffc51ab","Rzeczowniki zbiorowe i nazwy par",[25,37,47,56,65,74,83,91,101,110,119,128,137,146,155],{"id":26,"vocabularyWord":27,"displayOrder":36},"01a0f20d-0b76-7268-a00f-1d8f50fa6d6e",{"id":28,"word":29,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":32,"partsOfSpeech":33,"audio":34,"audioUrl":35},"01a0f20c-cc90-773d-a5cb-92dbec1ea415","młodzież",7,"B1","tts_2f334b9e95d267db_pl-PL.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2f334b9e95d267db_pl-PL.mp3",1,{"id":38,"vocabularyWord":39,"displayOrder":42},"01a0f20d-0b76-72b8-a00f-1d8f51eaaed8",{"id":40,"word":41,"frequency":42,"level":43,"language":9,"audioFilePath":44,"partsOfSpeech":45,"audio":34,"audioUrl":46},"01a0f20c-cb12-7ea2-a3a7-c46535c86111","duchowieństwo",2,"B2","tts_21668ce8a9547dbe_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_21668ce8a9547dbe_pl-PL.mp3",{"id":48,"vocabularyWord":49,"displayOrder":55},"01a0f20d-0b76-72f8-a00f-1d8f51f11226",{"id":50,"word":51,"frequency":36,"level":31,"language":9,"audioFilePath":52,"partsOfSpeech":53,"audio":34,"audioUrl":54},"01a0f20c-ce3d-7979-8611-ef51470d8505","ptactwo","tts_6a82dd4b68c0f397_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_6a82dd4b68c0f397_pl-PL.mp3",3,{"id":57,"vocabularyWord":58,"displayOrder":17},"01a0f20d-0b76-7338-a00f-1d8f526263cc",{"id":59,"word":60,"frequency":30,"level":61,"language":9,"audioFilePath":62,"partsOfSpeech":63,"audio":34,"audioUrl":64},"01a0f20c-ce51-711e-9d59-17d2f10ec31d","rodzeństwo","A2","tts_91835a459905baab_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_91835a459905baab_pl-PL.mp3",{"id":66,"vocabularyWord":67,"displayOrder":73},"01a0f20d-0b76-7398-a00f-1d8f52fe52e8",{"id":68,"word":69,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":70,"partsOfSpeech":71,"audio":34,"audioUrl":72},"01a0f20c-cc32-7165-8cfc-1dd457011d76","małżeństwo","tts_f809bc74684f889b_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f809bc74684f889b_pl-PL.mp3",5,{"id":75,"vocabularyWord":76,"displayOrder":82},"01a0f20d-0b76-73d8-a00f-1d8f53c347c0",{"id":77,"word":78,"frequency":36,"level":10,"language":9,"audioFilePath":79,"partsOfSpeech":80,"audio":34,"audioUrl":81},"01a0f20c-d1d1-7248-97ce-9b1c0c987090","wujostwo","tts_821bb91bdfbdbe32_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_821bb91bdfbdbe32_pl-PL.mp3",6,{"id":84,"vocabularyWord":85,"displayOrder":30},"01a0f20d-0b76-7418-a00f-1d8f54565104",{"id":86,"word":87,"frequency":36,"level":10,"language":9,"audioFilePath":88,"partsOfSpeech":89,"audio":34,"audioUrl":90},"01a0f20c-ceb2-71e7-bb28-2b7696e0d813","stryjostwo","tts_3c23cca8bab77567_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3c23cca8bab77567_pl-PL.mp3",{"id":92,"vocabularyWord":93,"displayOrder":100},"01a0f20d-0b76-7458-a00f-1d8f549eedc9",{"id":94,"word":95,"frequency":36,"level":96,"language":9,"audioFilePath":97,"partsOfSpeech":98,"audio":34,"audioUrl":99},"01a0f20c-cdce-794a-98f5-309aee1e9ef8","profesorostwo","C1","tts_d05527acf2fc4bd5_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d05527acf2fc4bd5_pl-PL.mp3",8,{"id":102,"vocabularyWord":103,"displayOrder":109},"01a0f20d-0b76-7498-a00f-1d8f5522fb96",{"id":104,"word":105,"frequency":36,"level":96,"language":9,"audioFilePath":106,"partsOfSpeech":107,"audio":34,"audioUrl":108},"01a0f20c-caf6-7ae3-8af0-73533eae8149","doktorostwo","tts_ec8e034a383b0c07_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ec8e034a383b0c07_pl-PL.mp3",9,{"id":111,"vocabularyWord":112,"displayOrder":118},"01a0f20d-0b76-74d8-a00f-1d8f55f467b0",{"id":113,"word":114,"frequency":36,"level":10,"language":9,"audioFilePath":115,"partsOfSpeech":116,"audio":34,"audioUrl":117},"01a0f20c-cb21-76f5-b016-0cb8e1a915b2","dyrektorostwo","tts_6321c63c695447f2_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_6321c63c695447f2_pl-PL.mp3",10,{"id":120,"vocabularyWord":121,"displayOrder":127},"01a0f20d-0b76-7514-a00f-1d8f56ed8b2b",{"id":122,"word":123,"frequency":100,"level":31,"language":9,"audioFilePath":124,"partsOfSpeech":125,"audio":34,"audioUrl":126},"01a0f20c-cd48-7caf-adb7-943ad928474c","państwo","tts_87e5abb305d9947d_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_87e5abb305d9947d_pl-PL.mp3",11,{"id":129,"vocabularyWord":130,"displayOrder":136},"01a0f20d-0b76-7554-a00f-1d8f5786704d",{"id":131,"word":132,"frequency":36,"level":61,"language":9,"audioFilePath":133,"partsOfSpeech":134,"audio":34,"audioUrl":135},"01a0f20c-cd46-7747-9019-c7a660787cdc","para","tts_2d7de5754b171b30_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2d7de5754b171b30_pl-PL.mp3",12,{"id":138,"vocabularyWord":139,"displayOrder":145},"01a0f20d-0b76-7594-a00f-1d8f584d51bf",{"id":140,"word":141,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":142,"partsOfSpeech":143,"audio":34,"audioUrl":144},"01a0f20c-cc33-719a-adf3-ffbe70225c61","małżonkowie","tts_a34bdee688eb7d89_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a34bdee688eb7d89_pl-PL.mp3",13,{"id":147,"vocabularyWord":148,"displayOrder":154},"01a0f20d-0b76-75e8-a00f-1d8f58f97169",{"id":149,"word":150,"frequency":73,"level":61,"language":9,"audioFilePath":151,"partsOfSpeech":152,"audio":34,"audioUrl":153},"01a0f20c-ccce-7a5e-a421-b21fad9d5d3a","oboje","tts_4e151c08d9edfbb6_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_4e151c08d9edfbb6_pl-PL.mp3",14,{"id":156,"vocabularyWord":157,"displayOrder":163},"01a0f20d-0b76-7628-a00f-1d8f591676f2",{"id":158,"word":159,"frequency":73,"level":61,"language":9,"audioFilePath":160,"partsOfSpeech":161,"audio":34,"audioUrl":162},"01a0f20c-cb1c-72f7-98b0-522574a1bf77","dwoje","tts_d84249e617de30ef_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d84249e617de30ef_pl-PL.mp3",15,[],[166,175,182,189],{"@id":167,"@type":168,"id":169,"grammarPage":170,"title":171,"instructions":172,"displayOrder":16,"type":173,"questionCount":154,"blankCount":163,"isCompleted":15,"ogImageUrl":174},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-b844-7d29-9009-ca49b56e8a1d","GrammarExercise","01a0f20c-b844-7d29-9009-ca49b56e8a1d","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-8270-7e1f-8322-9f7c6133a0ab","Zbiorowość i para: zgoda, odmiana, rejestr","Wybierz formy pasujące do znaczenia i składni zdań. Stosuj podstawową zgodę gramatyczną neutralnej, starannej polszczyzny, nie potoczną zgodę według sensu.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_4ccefcd9-dbf8-426c-a58c-504cb9349b1d_hero.webp?v=1790767315",{"@id":176,"@type":168,"id":177,"grammarPage":170,"title":178,"instructions":179,"displayOrder":36,"type":173,"questionCount":163,"blankCount":180,"isCompleted":15,"ogImageUrl":181},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-b860-70a0-b561-e2b193ed35e0","01a0f20c-b860-70a0-b561-e2b193ed35e0","Państwo, para, oboje: znaczenie i składnia","Uzupełnij zdania zgodnie ze znaczeniem wyrazów i wymaganym przypadkiem. Wybieraj podstawową zgodę gramatyczną starannej polszczyzny; w zwrotach do rozmówców zachowaj rejestr oficjalny.",21,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a3c6162c-81df-43f9-9055-3b377b4863c1_hero.webp?v=1790767315",{"@id":183,"@type":168,"id":184,"grammarPage":170,"title":185,"instructions":186,"displayOrder":42,"type":187,"questionCount":100,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":188},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-b883-73a1-9212-eed30ebede0f","01a0f20c-b883-73a1-9212-eed30ebede0f","Zbiorowości i pary: popraw zgodę","W każdym zdaniu znajdź jeden błędny wyraz i wybierz jego poprawną formę.","find_and_fix","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e8121bf2-a110-4cf4-8b29-89da20bd78d5_hero.webp?v=1790767315",{"@id":190,"@type":168,"id":191,"grammarPage":170,"title":192,"instructions":193,"displayOrder":55,"type":187,"questionCount":100,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":194},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-b88b-7e19-b1fc-85e6626e8e94","01a0f20c-b88b-7e19-b1fc-85e6626e8e94","Nazwy par i państwo: popraw odmianę","Wskaż jeden błędny wyraz w każdym zdaniu, a następnie wybierz jego poprawną formę.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_74890fcd-831d-462e-a9af-a2f9bde98aa2_hero.webp?v=1790767315",null]