[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-spojnosc-akapitu-i-zastepowanie-powtorzen":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-829d-7aa6-9f61-56cb3bef81dd":25,"exercise-list-path-pl-none":43},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":22,"readyImages":24},"01a0f20c-829d-7aa6-9f61-56cb3bef81dd","Spójność akapitu i zastępowanie powtórzeń","spojnosc-akapitu-i-zastepowanie-powtorzen","Spójność akapitu na poziomie C1: ciągłość tematu, jednoznaczne odsyłanie, elipsa i zastępowanie powtórzeń bez zmiany sensu oraz utraty precyzji tekstu.","Spójny akapit rozwija jedną myśl, a każde kolejne zdanie ma czytelny związek z poprzednimi. Na poziomie C1 warto świadomie łączyć ciągłość tematu z jednoznacznym odsyłaniem, elipsą i zastępowaniem powtórzeń — bez zmiany sensu ani utraty precyzji.\n\n## 1. Od wspólnego tematu do rozwoju myśli\n\n**Spójność znaczeniowa** polega na tym, że informacje tworzą zrozumiałą całość. **Spójność językową** budują między innymi powtórzenia, zaimki i wyrażenia wskazujące relacje między zdaniami. Same nawiązania językowe nie wystarczą, jeśli nie wiadomo, po co dana informacja pojawia się w akapicie.\n\nPorównaj:\n\n- **Luźny ciąg informacji:** Biblioteka wydłużyła godziny otwarcia. W bibliotece są nowe regały. Czytelnicy korzystają z internetu.\n- **Rozwinięcie jednej myśli:** Biblioteka wydłużyła godziny otwarcia. **Zmiana ta** ułatwiła dostęp do zbiorów osobom pracującym do późna. **Ta grupa czytelników** wcześniej rzadko mogła odwiedzać placówkę w dni robocze.\n\nDrugi akapit nie tylko mówi o bibliotece: wyjaśnia znaczenie konkretnej zmiany. Każde zdanie rozwija informację już wprowadzoną.\n\n## 2. Informacja znana jako punkt wyjścia\n\nCzęsty sposób organizowania akapitu polega na przechodzeniu **od informacji znanej do nowej**. Nowa informacja może następnie stać się punktem wyjścia kolejnego zdania. Nie jest to sztywna reguła szyku, lecz przydatna zasada redakcyjna.\n\n| Sposób rozwijania akapitu | Jak działa | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| Stały temat | Kolejne zdania opisują ten sam obiekt. | Raport przedstawia wyniki badań. Zawiera też zalecenia dla samorządów. |\n| Łańcuch informacji | Nowy element jednego zdania staje się tematem następnego. | Badanie ujawniło **lukę w procedurach**. **Luka ta** utrudniała kontrolę wydatków. |\n| Temat i jego części | Kolejne zdania rozwijają zapowiedziane aspekty. | Oceniono dwa elementy projektu: koszt i dostępność. **Koszt** uznano za umiarkowany. **Dostępność** wymagała poprawy. |\n\n:::tip\nPodczas redakcji zapytaj przy każdym zdaniu: **Do czego nawiązuję i co dodaję?** Jeśli odpowiedź nie jest jasna, samo dodanie spójnika zwykle nie rozwiąże problemu.\n:::\n\n## 3. Czym zastępować powtórzenia\n\nWybór środka zależy od tego, czy odsyłasz do osoby lub rzeczy, do całego zdarzenia, czy do treści sądu.\n\n| Środek | Funkcja | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| Zaimek | Odsyła do rozpoznawalnego obiektu. | Komisja opublikowała raport. Eksperci szczegółowo **go** omówili. |\n| Nazwa ogólniejsza | Ujmuje ten sam obiekt jako przedstawiciela pewnej kategorii. | Otwarto nową czytelnię. **Placówka** działa również wieczorami. |\n| Określenie opisowe | Wskazuje ten sam obiekt przez jego cechę lub funkcję. | Opublikowano raport o jakości powietrza. **Dokument przygotowany przez miejski zespół** trafił do radnych. |\n| Nazwa podsumowująca | Ujmuje wcześniejsze zdarzenie lub treść jako całość. | Firma ograniczyła dostawy. **Decyzja ta** wywołała sprzeciw odbiorców. |\n| Elipsa | Pomija element możliwy do jednoznacznego odtworzenia. | Pierwszy zespół przeanalizował koszty, a drugi — **ryzyko**. |\n\nW ostatnim przykładzie pominięto czasownik **przeanalizował**. Z kolei w zdaniu *Komisja opublikowała raport. Następnie przekazała go radnym* nie powtarzamy podmiotu: forma **przekazała** i kontekst pozwalają rozpoznać komisję jako wykonawcę czynności.\n\nSynonim również może ograniczyć powtórzenie, ale nie każdy wyraz bliskoznaczny zachowuje sens. **Badanie**, **analiza** i **eksperyment** nie są dowolnie wymiennymi nazwami. Zastąpienie jednego drugim może zmienić informację o zastosowanej metodzie.\n\n:::note\nNazwy podsumowujące także interpretują treść. Wyrażenie **ta decyzja** przedstawia wcześniejsze działanie jako świadomy wybór, a **ten problem** — jako trudność. Dobieraj je do tego, co rzeczywiście wynika z tekstu.\n:::\n\n## 4. Jednoznaczność odesłań\n\nZaimek jest użyteczny tylko wtedy, gdy odbiorca może ustalić jego odniesienie. Zgodność rodzaju i liczby pomaga, ale nie zawsze wystarcza.\n\n:::example\n**Niejednoznacznie:** Anna rozmawiała z Martą po jej wystąpieniu.\n\nNie wiadomo, czy występowała Anna, czy Marta.\n\n**Jednoznacznie:** Anna rozmawiała z Martą po wystąpieniu Marty.\n\nPowtórzenie imienia jest tutaj uzasadnione: usuwa dwuznaczność.\n:::\n\nNie ma niezawodnej zasady, że zaimek odsyła do najbliższego rzeczownika. O interpretacji decydują również składnia i sens wypowiedzi.\n\nUważaj także na samo **to**, zwłaszcza gdy poprzednie zdanie zawiera kilka informacji:\n\n- **Mało precyzyjnie:** Zespół zmienił metodę i skrócił czas obserwacji. To wzbudziło zastrzeżenia recenzentów.\n- **Precyzyjnie, jeśli chodzi o czas:** Zespół zmienił metodę i skrócił czas obserwacji. **Skrócenie czasu obserwacji** wzbudziło zastrzeżenia recenzentów.\n- **Precyzyjnie, jeśli chodzi o obie zmiany:** Zespół zmienił metodę i skrócił czas obserwacji. **Obie zmiany** wzbudziły zastrzeżenia recenzentów.\n\nPierwsza wersja nie jest niegramatyczna. Może jednak wymagać od czytelnika domyślania się zakresu odesłania.\n\n## 5. Kiedy zachować powtórzenie\n\nPowtórzenie nie jest samo w sobie błędem stylistycznym. Może utrzymywać temat, podkreślać kontrast albo chronić precyzję terminologiczną.\n\n:::warning\nNie zastępuj konsekwentnie używanego terminu szeregiem pozornych synonimów. W tekście prawnym **umowa**, **porozumienie** i **kontrakt** nie muszą oznaczać dokładnie tego samego. Różne nazwy mogą sugerować różne pojęcia.\n:::\n\nZachowaj powtórzenie, gdy:\n\n- zaimek mógłby wskazywać więcej niż jeden obiekt;\n- wracasz do tematu po fragmencie dotyczącym czegoś innego;\n- używasz terminu, którego znaczenie musi pozostać stałe;\n- budujesz wyraźny kontrast: **Dostęp do danych nie oznacza prawa do ich publikacji. Dostęp umożliwia analizę; prawo do publikacji wymaga osobnej zgody.**\n\nW tekstach specjalistycznych stałość nazw jest szczególnie ważna. W tekstach publicystycznych można pozwolić sobie na większą różnorodność leksykalną, ale również tam czytelnik nie powinien zastanawiać się, czy nowa nazwa oznacza nowy obiekt.\n\n## 6. Redakcja akapitu krok po kroku\n\n:::example\n**Przed redakcją:** Miasto uruchomiło program dopłat do wymiany pieców. Program ma ograniczyć zanieczyszczenie powietrza. Mieszkańcy składają wnioski o dopłaty. Wnioski o dopłaty można składać przez internet.\n\n**Po redakcji:** Miasto uruchomiło program dopłat do wymiany pieców, aby ograniczyć zanieczyszczenie powietrza. **O wsparcie** można ubiegać się przez internet. **Taka forma składania wniosków** pozwala mieszkańcom załatwić sprawę bez wizyty w urzędzie.\n\nW poprawionej wersji cel połączono z opisem programu. Wyrażenie **o wsparcie** nawiązuje do dopłat, a ostatnie zdanie rozwija informację o sposobie składania wniosków. Dodano też skutek praktyczny, dzięki któremu akapit wyraźniej rozwija temat.\n:::\n\nPrzed zakończeniem redakcji:\n\n1. Nazwij główną myśl akapitu i sprawdź, czy każde zdanie jej służy.\n2. Ustal, do czego odsyła każdy zaimek i każde wyrażenie podsumowujące.\n3. Usuń tylko te powtórzenia, których zastąpienie nie zmienia sensu.\n4. Sprawdź, czy pominięte elementy można jednoznacznie odtworzyć.\n5. Zachowaj termin lub nazwę, jeśli ich powtórzenie daje większą precyzję.\n\n**Celem jest czytelny rozwój myśli, nie minimalna liczba powtórzeń.**","pl","C1",233,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0f20c-7d49-7421-b4bb-796d1aa31119","Od nawiązania do spójnego akapitu",false,0,4,"2026-09-30T11:21:41+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[],{"name":15,"slug":23,"language":9},"od-nawiazania-do-spojnego-akapitu-c1",[],[26,36],{"@id":27,"@type":28,"id":29,"grammarPage":30,"title":31,"instructions":32,"displayOrder":17,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":34,"isCompleted":16,"ogImageUrl":35},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-b9b6-7583-ba7e-92d90a9ad782","GrammarExercise","01a0f20c-b9b6-7583-ba7e-92d90a9ad782","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-829d-7aa6-9f61-56cb3bef81dd","Rozwijanie myśli i zastępowanie powtórzeń","Wybierz uzupełnienie zgodne z podanym celem redakcyjnym i informacjami w akapicie. Nie dodawaj faktów ani nie zmieniaj sensu.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0da5dfb2-5cda-4846-8b84-a09ed3ca8c95_hero.webp?v=1790767315",{"@id":37,"@type":28,"id":38,"grammarPage":30,"title":39,"instructions":40,"displayOrder":41,"type":33,"questionCount":34,"blankCount":34,"isCompleted":16,"ogImageUrl":42},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-b9cc-7f62-aa28-4597f02b3333","01a0f20c-b9cc-7f62-aa28-4597f02b3333","Precyzyjne odesłania i uzasadnione powtórzenia","Uzupełnij tekst zgodnie z jawnym celem redakcyjnym. Wybieraj odesłania jednoznaczne, zachowujące sens i wskazany zakres informacji.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5f8ce5b9-9c8d-4bde-827e-c058ffd4394f_hero.webp?v=1790767315",null]