[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-spolgloski-sz-cz-z-dz-oraz-s-c-z-dz":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-82a4-76db-acdb-42fc42fd3e1f":128,"exercise-list-path-pl-none":147},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":125,"readyImages":127},"01a0f20c-82a4-76db-acdb-42fc42fd3e1f","Spółgłoski sz, cz, ż, dż oraz ś, ć, ź, dź","spolgloski-sz-cz-z-dz-oraz-s-c-z-dz","Poznaj wymowę spółgłosek sz, cz, ż, dż oraz ś, ć, ź, dź. Porównaj ich brzmienie, ćwicz proste słowa i rozpoznawaj dwuznaki w polskich wyrazach.","## 1. Dwie grupy dźwięków\n\n**Sz, cz, ż, dż** oraz **ś, ć, ź, dź** to dwie różne grupy spółgłosek. Nauczysz się rozpoznawać ich zapis i wymawiać je w prostych słowach. Różnica jest ważna: inny dźwięk może zmienić słowo.\n\nPierwsza grupa brzmi twardo, a druga — miękko. Porównuj dźwięki parami:\n\n| Twardo | Przykład | Miękko | Przykład |\n| --- | --- | --- | --- |\n| **sz** | {{say:szalik}} | **ś** | {{say:ślimak}} |\n| **cz** | {{say:czapka}} | **ć** | {{say:ćma}} |\n| **ż** | {{say:żaba}} | **ź** | {{say:źle}} |\n| **dż** | {{say:dżem}} | **dź** | {{say:dźwig}} |\n\nPorównaj też **kasza — Kasia**. W tej parze zmienia się tylko jeden dźwięk: **sz — ś**. **Kasza** to jedzenie, a **Kasia** to imię.\n\n## 2. Jak ułożyć język\n\nPrzy **sz, cz, ż, dż** unieś czubek języka w stronę dziąseł za górnymi zębami, lekko do tyłu. Lekko zaokrąglij i wysuń wargi. Nie wysuwaj języka między zęby.\n\nPrzy **ś, ć, ź, dź** czubek języka jest nisko, blisko dolnych zębów. Unieś środkową część języka w stronę podniebienia, czyli górnej części wnętrza ust. Przy ćwiczeniu **ś — ć** możesz lekko rozciągnąć wargi jak do uśmiechu; przy **sz — cz** lekko je wysuń. Najważniejsze jest ułożenie języka.\n\n- **Sz — ś:** możesz mówić te dźwięki długo. Słuchaj różnicy: szszsz — śśś.\n- **Cz — ć:** na początku na chwilę zatrzymaj powietrze językiem, potem je wypuść.\n- **Ż — ź:** ułóż język jak przy sz — ś, ale dodaj głos.\n- **Dż — dź:** ułóż język jak przy cz — ć, ale dodaj głos.\n\n:::tip\nPołóż palce lekko na gardle. Przy **ż** i **ź** poczujesz drgania. Przy **sz** i **ś** gardło nie drga w ten sposób.\n:::\n\n:::note\nGdy wymawiasz słowo osobno, końcowe **ż** i **rz** brzmią jak **sz**, a **dż** jak **cz** — bez głosu. Porównaj: **nóż, już, garaż, lekarz** mają na końcu dźwięk **sz**, a **brydż** — **cz**. Pisownia się nie zmienia. W zdaniu wymowa końca słowa może zależeć od następnego dźwięku.\n:::\n\n## 3. Dwie litery, jeden dźwięk\n\n**Sz, cz, dż, dź** to dwuznaki: mają dwie litery, ale w podanych słowach oznaczają jeden dźwięk.\n\n| Słowo | Czytaj razem |\n| --- | --- |\n| **sz**alik | **sz**, nie osobno s + z |\n| **cz**apka | **cz**, nie osobno c + z |\n| **dż**em | **dż**, nie osobno d + ż |\n| **dź**wig | **dź**, nie osobno d + ź |\n\n**Ż, ś, ć, ź** zapisujemy jedną literą ze znakiem. Zwróć uwagę: **ż** ma kropkę, a **ź** ma kreskę. To różne litery i różne dźwięki.\n\n:::note\nDźwięk **ż** zapisujemy też jako **rz**, na przykład w słowach **rzeka** i **morze**. Ale w słowie **przepraszam** po **p** dwuznak **rz** brzmi jak **sz**.\n:::\n\n:::note\nMiękkie dźwięki spotkasz też w zapisie z literą **i**, na przykład w słowach **siano, ciasto, zima, dzień**. Tutaj ćwiczysz przede wszystkim różnicę między dźwiękami twardymi i miękkimi.\n:::\n\n## 4. Słuchaj różnicy w słowach\n\nNajpierw posłuchaj słowa z tabeli w pierwszej części. Powtórz je powoli, a potem przeczytaj całe zdanie.\n\n:::example\n- To mój **szalik**. — To mały **ślimak**.\n- Gdzie jest **czapka**? — To **ćma**, nocny motyl.\n- To zielona **żaba**. — Czuję się **źle**.\n- Lubię **dżem**. — Ten **dźwig** jest wysoki.\n:::\n\nRóżnicę słychać też na końcu słowa:\n\n:::example\nTo **kosz** na papier.\n\nNie **koś** trawy!\n\n**Kosz** to rzecz. **Koś** to forma czasownika *kosić*. Dźwięki **sz** i **ś** zmieniają znaczenie.\n:::\n\n## 5. Uważaj na podobne formy\n\n:::warning\n**Ś** to nie szybsze **sz**, a **ć** to nie cichsze **cz**. Zmień ułożenie języka, nie tylko szybkość lub głośność.\n\nW słowie **dżem** czytaj **dż**, nie **dź**. W słowie **dźwig** czytaj **dź**, nie **dż**.\n:::\n\nNie dodawaj samogłoski między spółgłoskami. W słowie **ćma** po **ć** od razu wymawiaj **m**. W słowie **źle** po **ź** od razu wymawiaj **l**.\n\n## 6. Krótkie powtórzenie\n\n1. Sprawdź zapis: **sz czy ś, cz czy ć, ż czy ź, dż czy dź**?\n2. Ułóż język: czubek wyżej dla grupy twardej, środek wyżej dla grupy miękkiej.\n3. Przeczytaj dwuznak jako jeden dźwięk w poznanych słowach.\n4. Powtórz pary: **szalik — ślimak, czapka — ćma, żaba — źle, dżem — dźwig**.\n\nPamiętaj: kropka, kreska i połączenie liter pomagają rozpoznać właściwy dźwięk.","pl","A1",3,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0f20c-7ce5-7e46-aba9-ce72e81cf020","Polskie litery i dźwięki",false,0,14,"2026-09-30T11:21:41+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[22],{"id":23,"title":5,"vocabularyListWords":24,"isPublished":34},"01a0f20d-0352-7b00-b28d-8dcc4d40e17a",[25,37,47,55,64,72,82,90,98,107,116],{"id":26,"vocabularyWord":27,"displayOrder":36},"01a0f20d-0352-7b64-b28d-8dcc4dcb95f9",{"id":28,"word":29,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":32,"partsOfSpeech":33,"audio":34,"audioUrl":35},"01a0f20c-c9d6-7386-b3d8-0e0841fdf6cd","szalik",7,"A2","tts_5dd1d7dd6fa0dde7_pl-PL.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_5dd1d7dd6fa0dde7_pl-PL.mp3",1,{"id":38,"vocabularyWord":39,"displayOrder":46},"01a0f20d-0352-7b98-b28d-8dcc4ea9bcd0",{"id":40,"word":41,"frequency":42,"level":31,"language":9,"audioFilePath":43,"partsOfSpeech":44,"audio":34,"audioUrl":45},"01a0f20c-c9db-7703-b064-348d316ddb53","ślimak",5,"tts_7770c43675b07d30_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_7770c43675b07d30_pl-PL.mp3",2,{"id":48,"vocabularyWord":49,"displayOrder":11},"01a0f20d-0352-7bb8-b28d-8dcc4f7d6829",{"id":50,"word":51,"frequency":30,"level":10,"language":9,"audioFilePath":52,"partsOfSpeech":53,"audio":34,"audioUrl":54},"01a0f20c-c9c7-7135-9236-1fff0add1659","czapka","tts_872bb36c029e5c64_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_872bb36c029e5c64_pl-PL.mp3",{"id":56,"vocabularyWord":57,"displayOrder":63},"01a0f20d-0352-7bd8-b28d-8dcc506da099",{"id":58,"word":59,"frequency":42,"level":31,"language":9,"audioFilePath":60,"partsOfSpeech":61,"audio":34,"audioUrl":62},"01a0f20c-c9da-77fa-ab55-3f4a8da78b3c","ćma","tts_1dd65a74836ee3d4_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1dd65a74836ee3d4_pl-PL.mp3",4,{"id":65,"vocabularyWord":66,"displayOrder":42},"01a0f20d-0352-7bf8-b28d-8dcc50ace9be",{"id":67,"word":68,"frequency":30,"level":10,"language":9,"audioFilePath":69,"partsOfSpeech":70,"audio":34,"audioUrl":71},"01a0f20c-c9dd-7322-b710-402974f72b68","żaba","tts_266b73b903c9c0e6_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_266b73b903c9c0e6_pl-PL.mp3",{"id":73,"vocabularyWord":74,"displayOrder":81},"01a0f20d-0352-7c14-b28d-8dcc51260c20",{"id":75,"word":76,"frequency":77,"level":10,"language":9,"audioFilePath":78,"partsOfSpeech":79,"audio":34,"audioUrl":80},"01a0f20c-c9dc-74ad-a0f3-5075d38acd89","źle",8,"tts_3ee8406604ac26b2_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3ee8406604ac26b2_pl-PL.mp3",6,{"id":83,"vocabularyWord":84,"displayOrder":30},"01a0f20d-0352-7c34-b28d-8dcc51e064e4",{"id":85,"word":86,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":87,"partsOfSpeech":88,"audio":34,"audioUrl":89},"01a0f20c-c9ca-7a55-bedb-8b67b024be97","dżem","tts_ef61762bd10ad019_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ef61762bd10ad019_pl-PL.mp3",{"id":91,"vocabularyWord":92,"displayOrder":77},"01a0f20d-0352-7c50-b28d-8dcc528fd4c6",{"id":93,"word":94,"frequency":42,"level":31,"language":9,"audioFilePath":95,"partsOfSpeech":96,"audio":34,"audioUrl":97},"01a0f20c-c9c9-7c96-b906-d697381d54db","dźwig","tts_dba0864f7deb5da9_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_dba0864f7deb5da9_pl-PL.mp3",{"id":99,"vocabularyWord":100,"displayOrder":106},"01a0f20d-0352-7c6c-b28d-8dcc531b9363",{"id":101,"word":102,"frequency":77,"level":31,"language":9,"audioFilePath":103,"partsOfSpeech":104,"audio":34,"audioUrl":105},"01a0f20c-c9d3-788e-8c87-fe1ee395ecd5","rzeka","tts_795f9e4177f5b438_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_795f9e4177f5b438_pl-PL.mp3",9,{"id":108,"vocabularyWord":109,"displayOrder":115},"01a0f20d-0352-7c88-b28d-8dcc536196ca",{"id":110,"word":111,"frequency":77,"level":31,"language":9,"audioFilePath":112,"partsOfSpeech":113,"audio":34,"audioUrl":114},"01a0f20c-c9d0-7223-8771-1cefe18ae141","morze","tts_079a5a69440a8217_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_079a5a69440a8217_pl-PL.mp3",10,{"id":117,"vocabularyWord":118,"displayOrder":124},"01a0f20d-0352-7ca0-b28d-8dcc5390ac25",{"id":119,"word":120,"frequency":77,"level":10,"language":9,"audioFilePath":121,"partsOfSpeech":122,"audio":34,"audioUrl":123},"01a0f20c-c9d2-7b9e-a2ff-125737113281","przepraszam","tts_d422ecad0741517c_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d422ecad0741517c_pl-PL.mp3",11,{"name":15,"slug":126,"language":9},"polskie-litery-i-dzwieki-a1",[],[129,140],{"@id":130,"@type":131,"id":132,"grammarPage":133,"title":134,"instructions":135,"displayOrder":17,"type":136,"questionCount":137,"blankCount":138,"isCompleted":16,"ogImageUrl":139},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-b9e5-7052-8bc0-3b7a4f78ded8","GrammarExercise","01a0f20c-b9e5-7052-8bc0-3b7a4f78ded8","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-82a4-76db-acdb-42fc42fd3e1f","Twarde i miękkie: zapis i wymowa","Wybierz odpowiedzi zgodne z zasadami zapisu i wymowy. Nie potrzebujesz nagrania. W jednym zdaniu uzupełnij dwie luki.","word_select",15,16,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c995d69b-bb11-4e92-a4cc-0d6470e5af23_hero.webp?v=1790767315",{"@id":141,"@type":131,"id":142,"grammarPage":133,"title":143,"instructions":144,"displayOrder":36,"type":145,"questionCount":63,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":146},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-ba03-746f-8041-c104e868f0ba","01a0f20c-ba03-746f-8041-c104e868f0ba","Spółgłoski: dźwięki i zapis","Dotknij kafelka, a potem odpowiedniej kolumny. Przyporządkuj wszystkie kafelki.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_50d2f220-2bdc-4c41-89bb-3b5d94d3fa17_hero.webp?v=1790767315",null]