[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-pl":3,"grammar-pages-pl":4,"grammar-page-pl-warianty-koncowek-przypadkow-a-znaczenie-i-rejestr":1312,"grammar-lesson-path-pl-warianty-koncowek-przypadkow-a-znaczenie-i-rejestr-none":1641,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-8306-7cf9-8204-26f7f351ea1c":1642,"grammar-quick-check-01a0f20c-8306-7cf9-8204-26f7f351ea1c":1658,"grammar-lesson-body-01a0f20c-8306-7cf9-8204-26f7f351ea1c-bj71upmjqd":1689},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,207,212,217,222,227,232,237,242,247,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,418,423,428,433,438,443,448,453,458,463,468,473,478,483,488,493,498,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,619,624,629,634,639,644,649,654,659,664,669,674,679,684,689,694,699,704,709,714,719,724,729,734,739,745,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,800,805,810,815,820,825,830,835,840,845,850,855,860,865,870,875,880,885,890,895,900,905,910,915,920,925,930,935,940,945,950,955,960,965,970,976,981,986,991,996,1001,1006,1011,1016,1021,1026,1031,1036,1041,1046,1051,1056,1061,1066,1071,1076,1081,1086,1091,1096,1101,1106,1111,1116,1121,1126,1131,1136,1141,1146,1151,1156,1161,1166,1171,1176,1181,1186,1192,1197,1202,1207,1212,1217,1222,1227,1232,1237,1242,1247,1252,1257,1262,1267,1272,1277,1282,1287,1292,1297,1302,1307],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a0f20c-7dfa-7479-9fd7-a7767b16533c","Alfabet polski i znaki diakrytyczne","alfabet-polski-i-znaki-diakrytyczne","pl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a0f20c-8277-7b00-9499-8be5277f2c22","Samogłoski i oraz y","samogloski-i-oraz-y",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a0f20c-82a4-76db-acdb-42fc42fd3e1f","Spółgłoski sz, cz, ż, dż oraz ś, ć, ź, dź","spolgloski-sz-cz-z-dz-oraz-s-c-z-dz",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a0f20c-8053-7e56-9d8b-33d2cfb8763e","Miękkość spółgłosek: kreska i litera i","miekkosc-spolglosek-kreska-i-litera-i",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a0f20c-827d-7881-9b77-920849fb8f93","Samogłoski nosowe ą i ę","samogloski-nosowe-a-i-e",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a0f20c-7de9-790d-a5b4-078501254d04","Akcent wyrazowy i intonacja prostych zdań","akcent-wyrazowy-i-intonacja-prostych-zdan",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a0f20c-835d-721c-8091-3a601f72a627","Zaimki osobowe w mianowniku","zaimki-osobowe-w-mianowniku",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a0f20c-7ee4-7f8a-a75b-b181294cbb7f","Czasownik być w czasie teraźniejszym","czasownik-byc-w-czasie-terazniejszym",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a0f20c-823c-7f22-886d-e059e74e2ca6","Rodzaj rzeczownika w liczbie pojedynczej","rodzaj-rzeczownika-w-liczbie-pojedynczej",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a0f20c-83a8-7cc3-8d18-00ecb88f6bc0","Zdania z to: nazywanie osób i rzeczy","zdania-z-to-nazywanie-osob-i-rzeczy",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a0f20c-81e9-7443-87a5-ded47fcfc18a","Przymiotnik w mianowniku liczby pojedynczej","przymiotnik-w-mianowniku-liczby-pojedynczej",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a0f20c-8362-76e5-bd6a-8a2568e8dcdc","Zaimki wskazujące ten, ta, to","zaimki-wskazujace-ten-ta-to",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a0f20c-8219-7ba8-9fa5-010d522674bf","Pytania z czy i krótkie odpowiedzi","pytania-z-czy-i-krotkie-odpowiedzi",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a0f20c-820a-783f-97da-902598114007","Pytania kto, co, jaki i który","pytania-kto-co-jaki-i-ktory",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a0f20c-7eca-73fe-a901-d9d5dbd3dddc","Czas teraźniejszy: czasowniki na -am, -asz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-am-asz",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a0f20c-7ed4-7a99-aa7c-01395ff0f712","Czas teraźniejszy: czasowniki na -ę, -isz i -ysz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-e-isz-i-ysz",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a0f20c-7ecf-7057-a5b0-a89f94217999","Czas teraźniejszy: czasowniki na -ę, -esz","czas-terazniejszy-czasowniki-na-e-esz",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a0f20c-7f08-783a-8000-ac1b6606c754","Czasowniki jeść, wiedzieć i rozumieć","czasowniki-jesc-wiedziec-i-rozumiec",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a0f20c-7eeb-7942-bfb9-35aea78bd981","Czasownik mieć i wyrażanie posiadania","czasownik-miec-i-wyrazanie-posiadania",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a0f20c-8177-75d2-99ac-328b724bfecc","Przeczenie nie z czasownikiem","przeczenie-nie-z-czasownikiem",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a0f20c-8341-76f4-a2a5-48f465c987a1","Zaimki dzierżawcze mój, twój, jego i jej","zaimki-dzierzawcze-moj-twoj-jego-i-jej",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a0f20c-811d-78f6-ac1e-8e5b544468ad","Pan i pani w uprzejmych pytaniach","pan-i-pani-w-uprzejmych-pytaniach",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a0f20c-81f3-7eda-98a4-5885f50d0459","Przypadki: rola końcówki w zdaniu","przypadki-rola-koncowki-w-zdaniu",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a0f20c-807a-7878-a812-fe52b7ee6e31","Narzędnik liczby pojedynczej: kim jestem","narzednik-liczby-pojedynczej-kim-jestem",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a0f20c-7e74-75a2-92d4-d798b7e5b254","Biernik liczby pojedynczej: co mam i co lubię","biernik-liczby-pojedynczej-co-mam-i-co-lubie",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a0f20c-81df-7e26-ad72-408e2a16c6a4","Przymiotnik w bierniku i narzędniku liczby pojedynczej","przymiotnik-w-bierniku-i-narzedniku-liczby-pojedynczej",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a0f20c-800c-73ab-a40e-acfff23158d1","Liczba mnoga rzeczy i zwierząt: podstawowe końcówki","liczba-mnoga-rzeczy-i-zwierzat-podstawowe-koncowki",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a0f20c-81e4-7ae8-9f18-37249679cead","Przymiotnik w liczbie mnogiej niemęskoosobowej","przymiotnik-w-liczbie-mnogiej-niemeskoosobowej",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a0f20c-8016-7cd4-a528-13ef93c037ef","Liczebniki od zera do stu","liczebniki-od-zera-do-stu",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a0f20c-7fbd-7774-8214-9ab157b58ba9","Jeden, dwa, trzy, cztery i pięć z rzeczownikiem","jeden-dwa-trzy-cztery-i-piec-z-rzeczownikiem",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a0f20c-7f53-724e-9483-3df67da90cef","Dopełniacz liczby pojedynczej po nie ma i nie mam","dopelniacz-liczby-pojedynczej-po-nie-ma-i-nie-mam",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a0f20c-81ca-747e-9dd9-8d21649f0809","Przyimki z i do: skąd i dokąd","przyimki-z-i-do-skad-i-dokad",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a0f20c-804e-7eff-ad65-88bc6560685a","Miejscownik liczby pojedynczej: gdzie mieszkam","miejscownik-liczby-pojedynczej-gdzie-mieszkam",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a0f20c-81c3-7f96-9458-9c32d4009937","Przyimki w, na i u przy określaniu miejsca","przyimki-w-na-i-u-przy-okreslaniu-miejsca",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a0f20c-819e-7598-97a9-40d5c03cd2a4","Przyimek z z narzędnikiem: z kim","przyimek-z-z-narzednikiem-z-kim",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a0f20c-8205-7113-b16b-c5902753e308","Przysłówki miejsca tutaj, tam, blisko i daleko","przyslowki-miejsca-tutaj-tam-blisko-i-daleko",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a0f20c-81ff-732b-a3fa-7d802e69e668","Przysłówki często, czasami, zawsze i nigdy","przyslowki-czesto-czasami-zawsze-i-nigdy",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a0f20c-7f17-7244-af8b-f8f9734635e7","Czasowniki z się w codziennych czynnościach","czasowniki-z-sie-w-codziennych-czynnosciach",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a0f20c-7e95-7d59-bd5f-deeba6f24ab7","Chcę, mogę i muszę z bezokolicznikiem","chce-moge-i-musze-z-bezokolicznikiem",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":10,"displayOrder":206},"01a0f20c-7fb7-7796-9cd1-c013dbd763fd","Iść i jechać: sposób przemieszczania się","isc-i-jechac-sposob-przemieszczania-sie",40,{"id":208,"title":209,"slug":210,"language":9,"level":10,"displayOrder":211},"01a0f20c-801c-709b-af57-e0df6b95e539","Liczebniki porządkowe: pierwsze zastosowania","liczebniki-porzadkowe-pierwsze-zastosowania",41,{"id":213,"title":214,"slug":215,"language":9,"level":10,"displayOrder":216},"01a0f20c-7f7e-78f4-a0f1-1a7e649f7f8e","Godziny i podstawowe określenia czasu","godziny-i-podstawowe-okreslenia-czasu",42,{"id":218,"title":219,"slug":220,"language":9,"level":10,"displayOrder":221},"01a0f20c-7f31-7a83-93c9-c59800b96f1e","Dni tygodnia i pory dnia z przyimkami","dni-tygodnia-i-pory-dnia-z-przyimkami",43,{"id":223,"title":224,"slug":225,"language":9,"level":10,"displayOrder":226},"01a0f20c-813b-766d-ae7e-0bbb0098f6f7","Podmiot i czasownik: prosty szyk zdania","podmiot-i-czasownik-prosty-szyk-zdania",44,{"id":228,"title":229,"slug":230,"language":9,"level":10,"displayOrder":231},"01a0f20c-8002-7140-a979-8bb0341f460b","Łączenie zdań: i, a, ale, lub, bo","laczenie-zdan-i-a-ale-lub-bo",45,{"id":233,"title":234,"slug":235,"language":9,"level":10,"displayOrder":236},"01a0f20c-7ea0-711e-a0fa-f49cf0c63a5c","Czas przeszły czasownika być","czas-przeszly-czasownika-byc",46,{"id":238,"title":239,"slug":240,"language":9,"level":10,"displayOrder":241},"01a0f20c-7eb4-771f-8723-6a381a02708d","Czas przeszły: regularne formy liczby pojedynczej","czas-przeszly-regularne-formy-liczby-pojedynczej",47,{"id":243,"title":244,"slug":245,"language":9,"level":10,"displayOrder":246},"01a0f20c-7e4f-70da-bb5c-eb09795d4df4","Będę z bezokolicznikiem: pierwsze plany","bede-z-bezokolicznikiem-pierwsze-plany",48,{"id":248,"title":249,"slug":250,"language":9,"level":251,"displayOrder":252},"01a0f20c-82f5-7e22-b85e-968349ff2758","Ubezdźwięcznienie na końcu wyrazu i upodobnienia","ubezdzwiecznienie-na-koncu-wyrazu-i-upodobnienia","A2",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":251,"displayOrder":257},"01a0f20c-8135-7756-9eeb-365c9d0486c3","Pisownia ó i u, rz i ż oraz ch i h","pisownia-o-i-u-rz-i-z-oraz-ch-i-h",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":251,"displayOrder":262},"01a0f20c-7f4d-7b9f-87a6-df4d4abbc6d6","Dopełniacz liczby pojedynczej: końcówki -a i -u","dopelniacz-liczby-pojedynczej-koncowki-a-i-u",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":251,"displayOrder":267},"01a0f20c-7f42-7373-98ce-7d837f7e0985","Dopełniacz liczby mnogiej: podstawowe wzory","dopelniacz-liczby-mnogiej-podstawowe-wzory",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":251,"displayOrder":272},"01a0f20c-7e6e-747c-bc97-98dd7f94c0a4","Biernik liczby mnogiej niemęskoosobowej","biernik-liczby-mnogiej-niemeskoosobowej",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":251,"displayOrder":277},"01a0f20c-8076-71af-9a3f-db76b8ed2d15","Narzędnik liczby mnogiej","narzednik-liczby-mnogiej",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":251,"displayOrder":282},"01a0f20c-8049-7d83-9488-c6570de89200","Miejscownik liczby mnogiej","miejscownik-liczby-mnogiej",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":251,"displayOrder":287},"01a0f20c-8044-7224-9176-e98e44759f66","Miejscownik i wymiany spółgłosek w liczbie pojedynczej","miejscownik-i-wymiany-spolglosek-w-liczbie-pojedynczej",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":251,"displayOrder":292},"01a0f20c-7e90-78a3-8100-995c2363705a","Celownik w codziennych zwrotach: mi, ci, panu, pani","celownik-w-codziennych-zwrotach-mi-ci-panu-pani",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":251,"displayOrder":297},"01a0f20c-8033-727f-8e36-7faf9f2c002b","Mianownik liczby mnogiej nazw osób: podstawowe formy","mianownik-liczby-mnogiej-nazw-osob-podstawowe-formy",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":251,"displayOrder":302},"01a0f20c-8102-755f-9387-f5d88de6f06c","Odmiana rzeczowników dzień, tydzień, człowiek i dziecko","odmiana-rzeczownikow-dzien-tydzien-czlowiek-i-dziecko",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":251,"displayOrder":307},"01a0f20c-825c-7188-899d-beeebdb9cadb","Rzeczowniki na -um w liczbie pojedynczej i mnogiej","rzeczowniki-na-um-w-liczbie-pojedynczej-i-mnogiej",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":251,"displayOrder":312},"01a0f20c-8357-794b-9eaf-5b91292a845c","Zaimki osobowe w bierniku i dopełniaczu","zaimki-osobowe-w-bierniku-i-dopelniaczu",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":251,"displayOrder":317},"01a0f20c-8351-77b8-836c-d33f70c5329f","Zaimki osobowe po przyimkach","zaimki-osobowe-po-przyimkach",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":251,"displayOrder":322},"01a0f20c-8346-7085-846c-26a1e5f7f8d0","Zaimki nasz, wasz i ich","zaimki-nasz-wasz-i-ich",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":251,"displayOrder":327},"01a0f20c-82c1-73d0-9ce3-8a8fa81f579b","Swój i mój: wskazywanie właściciela","swoj-i-moj-wskazywanie-wlasciciela",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":251,"displayOrder":332},"01a0f20c-7ffc-79cb-b015-79d2dc742713","Ktoś, coś, nikt i nic","ktos-cos-nikt-i-nic",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":251,"displayOrder":337},"01a0f20c-80d2-7d0e-b8b6-20f75093e034","Nikt, nic i nigdy z przeczeniem","nikt-nic-i-nigdy-z-przeczeniem",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":251,"displayOrder":342},"01a0f20c-7f58-7c49-90e6-92079246c108","Dopełniacz po zaprzeczonym czasowniku","dopelniacz-po-zaprzeczonym-czasowniku",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":251,"displayOrder":347},"01a0f20c-820f-796a-92a9-ab96531e3373","Pytania o przypadki: kogo, komu, kim i czym","pytania-o-przypadki-kogo-komu-kim-i-czym",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":251,"displayOrder":352},"01a0f20c-7e60-7c57-82b4-d080ccd775c1","Biernik i dopełniacz po czasownikach: szukam i znajduję","biernik-i-dopelniacz-po-czasownikach-szukam-i-znajduje",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":251,"displayOrder":357},"01a0f20c-82aa-79f9-b0f9-ec967d445dca","Stopień wyższy i najwyższy przymiotnika","stopien-wyzszy-i-najwyzszy-przymiotnika",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":251,"displayOrder":362},"01a0f20c-80be-7661-87d7-d9298061b10b","Nieregularne porównania: lepszy, gorszy, większy i mniejszy","nieregularne-porownania-lepszy-gorszy-wiekszy-i-mniejszy",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":251,"displayOrder":367},"01a0f20c-81da-7dfb-a838-14c01ea72bad","Przymiotnik a przysłówek: dobry i dobrze","przymiotnik-a-przyslowek-dobry-i-dobrze",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":251,"displayOrder":372},"01a0f20c-82b0-7dd3-a790-b1e285f38924","Stopniowanie przysłówków","stopniowanie-przyslowkow",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":251,"displayOrder":377},"01a0f20c-7f5e-7b8d-ad26-ec64812ce769","Dużo, mało, kilka i trochę z dopełniaczem","duzo-malo-kilka-i-troche-z-dopelniaczem",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":251,"displayOrder":382},"01a0f20c-8024-7dc9-99af-8e7b58814450","Liczebniki powyżej stu i ceny","liczebniki-powyzej-stu-i-ceny",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":251,"displayOrder":387},"01a0f20c-7f1c-7901-b77f-429496616d4c","Daty, miesiące i lata","daty-miesiace-i-lata",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":251,"displayOrder":392},"01a0f20c-8301-73e0-a53b-97aa5d5fa902","W i na z biernikiem lub miejscownikiem","w-i-na-z-biernikiem-lub-miejscownikiem",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":251,"displayOrder":397},"01a0f20c-81b1-79b6-b3bf-88d294af7106","Przyimki nad, pod, przed, za i między z narzędnikiem","przyimki-nad-pod-przed-za-i-miedzy-z-narzednikiem",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":251,"displayOrder":402},"01a0f20c-81b7-78c2-a25d-fe54c6aa5a11","Przyimki obok, koło, naprzeciwko i bez","przyimki-obok-kolo-naprzeciwko-i-bez",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":251,"displayOrder":407},"01a0f20c-8117-7f9a-a88b-ba69db235e18","Określenia czasu: od, do, przez i za","okreslenia-czasu-od-do-przez-i-za",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":251,"displayOrder":412},"01a0f20c-7eaf-7727-9390-b1dc7fecafad","Czas przeszły: liczba mnoga i rodzaj","czas-przeszly-liczba-mnoga-i-rodzaj",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":251,"displayOrder":417},"01a0f20c-7ea5-753f-bf0a-7d3427d029ef","Czas przeszły czasowników iść, jeść i mieć","czas-przeszly-czasownikow-isc-jesc-i-miec",82,{"id":419,"title":420,"slug":421,"language":9,"level":251,"displayOrder":422},"01a0f20c-7ec4-7dfa-9596-e9ebcd6f8f06","Czas przyszły złożony: będę czytać i będę czytał","czas-przyszly-zlozony-bede-czytac-i-bede-czytal",83,{"id":424,"title":425,"slug":426,"language":9,"level":251,"displayOrder":427},"01a0f20c-7e21-7b65-a30d-d47644fdc0b2","Aspekt dokonany i niedokonany: czynność i rezultat","aspekt-dokonany-i-niedokonany-czynnosc-i-rezultat",84,{"id":429,"title":430,"slug":431,"language":9,"level":251,"displayOrder":432},"01a0f20c-7eb9-7b3a-8636-081dcd230e39","Czas przyszły prosty czasowników dokonanych","czas-przyszly-prosty-czasownikow-dokonanych",85,{"id":434,"title":435,"slug":436,"language":9,"level":251,"displayOrder":437},"01a0f20c-7e3b-7ab2-b43f-f6a7ad839cd9","Aspekt w opisie wczorajszego dnia","aspekt-w-opisie-wczorajszego-dnia",86,{"id":439,"title":440,"slug":441,"language":9,"level":251,"displayOrder":442},"01a0f20c-7faf-7cdd-b01c-8f5befe23530","Iść i chodzić oraz jechać i jeździć","isc-i-chodzic-oraz-jechac-i-jezdzic",87,{"id":444,"title":445,"slug":446,"language":9,"level":251,"displayOrder":447},"01a0f20c-81d5-7b7b-8367-21008702be65","Przyjść, wyjść, przyjechać i wyjechać","przyjsc-wyjsc-przyjechac-i-wyjechac",88,{"id":449,"title":450,"slug":451,"language":9,"level":251,"displayOrder":452},"01a0f20c-82e1-7ba3-9aa0-939cd40aca4f","Trzeba, można i nie wolno","trzeba-mozna-i-nie-wolno",89,{"id":454,"title":455,"slug":456,"language":9,"level":251,"displayOrder":457},"01a0f20c-814d-76f2-b92a-2da9b9ad77ed","Powinienem i powinnam: proste rady","powinienem-i-powinnam-proste-rady",90,{"id":459,"title":460,"slug":461,"language":9,"level":251,"displayOrder":462},"01a0f20c-8169-7cb3-b743-1820a61d345b","Proste polecenia i prośby w trybie rozkazującym","proste-polecenia-i-prosby-w-trybie-rozkazujacym",91,{"id":464,"title":465,"slug":466,"language":9,"level":251,"displayOrder":467},"01a0f20c-7e9b-7320-8198-3ec177d05d04","Chciałbym i chciałabym w uprzejmych prośbach","chcialbym-i-chcialabym-w-uprzejmych-prosbach",92,{"id":469,"title":470,"slug":471,"language":9,"level":251,"displayOrder":472},"01a0f20c-83af-7374-b9e8-2019a3c25b48","Zdania z że po czasownikach mówienia i myślenia","zdania-z-ze-po-czasownikach-mowienia-i-myslenia",93,{"id":474,"title":475,"slug":476,"language":9,"level":251,"displayOrder":477},"01a0f20c-83a3-70dd-86b1-ffe3e4b235ad","Zdania z kiedy i gdy o kolejności zdarzeń","zdania-z-kiedy-i-gdy-o-kolejnosci-zdarzen",94,{"id":479,"title":480,"slug":481,"language":9,"level":251,"displayOrder":482},"01a0f20c-7fc3-773a-a47c-124d6ddeb07f","Jeśli z czasem teraźniejszym i przyszłym","jesli-z-czasem-terazniejszym-i-przyszlym",95,{"id":484,"title":485,"slug":486,"language":9,"level":251,"displayOrder":487},"01a0f20c-8397-7546-96aa-75f0ea6bd229","Zdania względne z który w mianowniku","zdania-wzgledne-z-ktory-w-mianowniku",96,{"id":489,"title":490,"slug":491,"language":9,"level":251,"displayOrder":492},"01a0f20c-808d-7cec-8d79-a160d09db489","Nazwy mieszkańców i przymiotniki od nazw krajów","nazwy-mieszkancow-i-przymiotniki-od-nazw-krajow",97,{"id":494,"title":495,"slug":496,"language":9,"level":251,"displayOrder":497},"01a0f20c-8147-7698-9621-b339f00b2b72","Pomijanie zaimka osobowego przy czasowniku","pomijanie-zaimka-osobowego-przy-czasowniku",98,{"id":499,"title":500,"slug":501,"language":9,"level":502,"displayOrder":503},"01a0f20c-8237-7d9a-8a6e-4d9644a6a51c","Rodzaj męskoosobowy w liczbie mnogiej","rodzaj-meskoosobowy-w-liczbie-mnogiej","B1",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":502,"displayOrder":508},"01a0f20c-81ed-7cf6-8e7f-faed021a053f","Przymiotniki męskoosobowe i wymiany spółgłosek","przymiotniki-meskoosobowe-i-wymiany-spolglosek",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":502,"displayOrder":513},"01a0f20c-7e67-71eb-90b3-1ec7a072459c","Biernik liczby mnogiej nazw mężczyzn","biernik-liczby-mnogiej-nazw-mezczyzn",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":502,"displayOrder":518},"01a0f20c-7e88-7d63-a8ac-83480d96bdd7","Celownik rzeczowników i przymiotników w obu liczbach","celownik-rzeczownikow-i-przymiotnikow-w-obu-liczbach",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":502,"displayOrder":523},"01a0f20c-831e-775f-ad6b-1293e064fe02","Wołacz w zwrotach do rozmówcy","wolacz-w-zwrotach-do-rozmowcy",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":502,"displayOrder":528},"01a0f20c-80fc-7e94-9dc9-738d6c200442","Odmiana przymiotników i zaimków dzierżawczych przez przypadki","odmiana-przymiotnikow-i-zaimkow-dzierzawczych-przez-przypadki",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":502,"displayOrder":533},"01a0f20c-8107-7601-a3bb-a876f053e0ff","Odmiana rzeczowników przyjaciel, brat i imię","odmiana-rzeczownikow-przyjaciel-brat-i-imie",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":502,"displayOrder":538},"01a0f20c-826b-72f8-a305-f4e7b7eb80be","Rzeczowniki występujące tylko w liczbie mnogiej","rzeczowniki-wystepujace-tylko-w-liczbie-mnogiej",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":502,"displayOrder":543},"01a0f20c-8228-7b7c-a45b-908f680a9d04","Rekcja czasowników: pomagać, interesować się i czekać","rekcja-czasownikow-pomagac-interesowac-sie-i-czekac",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":502,"displayOrder":548},"01a0f20c-822d-7c30-b006-6ecfe43f8a85","Rekcja przymiotników: podobny do, zadowolony z i pełny","rekcja-przymiotnikow-podobny-do-zadowolony-z-i-pelny",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":502,"displayOrder":553},"01a0f20c-7ff0-7f58-b49d-90e7455d56b3","Krótkie i długie formy zaimków: mi i mnie, ci i tobie","krotkie-i-dlugie-formy-zaimkow-mi-i-mnie-ci-i-tobie",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":502,"displayOrder":558},"01a0f20c-833d-71bd-89a6-83753dfbce69","Zaimek zwrotny siebie, sobie i sobą","zaimek-zwrotny-siebie-sobie-i-soba",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":502,"displayOrder":563},"01a0f20c-7fd1-742e-a867-47695d57f964","Każdy, wszyscy, wszystko i cały","kazdy-wszyscy-wszystko-i-caly",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":502,"displayOrder":568},"01a0f20c-82d0-7574-b2d7-48b80a0af055","Ten sam i taki sam","ten-sam-i-taki-sam",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":502,"displayOrder":573},"01a0f20c-80ec-7997-ad2d-a3cc9699cb80","Odmiana liczebników jeden, dwa, trzy i cztery","odmiana-liczebnikow-jeden-dwa-trzy-i-cztery",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":502,"displayOrder":578},"01a0f20c-8011-7637-b5a1-0c01ebb5850b","Liczebniki od pięciu wzwyż i zgoda orzeczenia","liczebniki-od-pieciu-wzwyz-i-zgoda-orzeczenia",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":502,"displayOrder":583},"01a0f20c-7f64-79b4-bac8-9a706463f564","Dwaj, dwóch i dwoje: podstawowe rozróżnienia","dwaj-dwoch-i-dwoje-podstawowe-rozroznienia",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":502,"displayOrder":588},"01a0f20c-8020-7626-8893-378cd5aa27f5","Liczebniki porządkowe w przypadkach zależnych","liczebniki-porzadkowe-w-przypadkach-zaleznych",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":502,"displayOrder":593},"01a0f20c-82e7-7794-ad5e-dd67ea23c26d","Tworzenie par aspektowych i wymiany w temacie","tworzenie-par-aspektowych-i-wymiany-w-temacie",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":502,"displayOrder":598},"01a0f20c-7e34-7737-9315-fbb2ff5aae4f","Aspekt: proces, powtarzanie i jednorazowy wynik","aspekt-proces-powtarzanie-i-jednorazowy-wynik",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":502,"displayOrder":603},"01a0f20c-7e2e-75fe-8182-a363810c525d","Aspekt po zacząć, skończyć i przestać","aspekt-po-zaczac-skonczyc-i-przestac",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":502,"displayOrder":608},"01a0f20c-7e42-7586-902a-603cbbda4d88","Aspekt w prośbach i zakazach","aspekt-w-prosbach-i-zakazach",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":502,"displayOrder":613},"01a0f20c-80cc-768e-97e5-410fa95d9a9e","Nieść i nosić oraz wieźć i wozić","niesc-i-nosic-oraz-wiezc-i-wozic",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":502,"displayOrder":618},"01a0f20c-7e5b-760a-9105-a16f86407413","Biec i biegać, lecieć i latać, płynąć i pływać","biec-i-biegac-leciec-i-latac-plynac-i-plywac",122,{"id":620,"title":621,"slug":622,"language":9,"level":502,"displayOrder":623},"01a0f20c-8190-7aae-956e-ef73a4f22b00","Przedrostki w czasownikach ruchu: kierunek i granica","przedrostki-w-czasownikach-ruchu-kierunek-i-granica",123,{"id":625,"title":626,"slug":627,"language":9,"level":502,"displayOrder":628},"01a0f20c-82ee-7e90-a0d5-9996eea58527","Tworzenie trybu przypuszczającego","tworzenie-trybu-przypuszczajacego",124,{"id":630,"title":631,"slug":632,"language":9,"level":502,"displayOrder":633},"01a0f20c-7f79-7c1e-adb1-cc6fed6c8c2c","Gdyby i tryb przypuszczający w sytuacjach hipotetycznych","gdyby-i-tryb-przypuszczajacy-w-sytuacjach-hipotetycznych",125,{"id":635,"title":636,"slug":637,"language":9,"level":502,"displayOrder":638},"01a0f20c-82dc-76f3-8522-4485bbb1e7cf","Tryb rozkazujący: nieregularne formy i liczba mnoga","tryb-rozkazujacy-nieregularne-formy-i-liczba-mnoga",126,{"id":640,"title":641,"slug":642,"language":9,"level":502,"displayOrder":643},"01a0f20c-80b0-7ec3-84b9-22f4ec69e1cd","Niech w poleceniach, życzeniach i propozycjach","niech-w-poleceniach-zyczeniach-i-propozycjach",127,{"id":645,"title":646,"slug":647,"language":9,"level":502,"displayOrder":648},"01a0f20c-805e-7140-9cbd-8a21250c9634","Móc, umieć i potrafić","moc-umiec-i-potrafic",128,{"id":650,"title":651,"slug":652,"language":9,"level":502,"displayOrder":653},"01a0f20c-8071-77b6-96ec-276f2251c6fc","Musieć, mieć i powinien: obowiązek i oczekiwanie","musiec-miec-i-powinien-obowiazek-i-oczekiwanie",129,{"id":655,"title":656,"slug":657,"language":9,"level":502,"displayOrder":658},"01a0f20c-7fde-70b8-8833-f48af3823fe5","Konstrukcje bezosobowe z się","konstrukcje-bezosobowe-z-sie",130,{"id":660,"title":661,"slug":662,"language":9,"level":502,"displayOrder":663},"01a0f20c-7f74-7dec-a2e8-e2e89e53096a","Formy na -no i -to: czynność bez wskazywania sprawcy","formy-na-no-i-to-czynnosc-bez-wskazywania-sprawcy",131,{"id":665,"title":666,"slug":667,"language":9,"level":502,"displayOrder":668},"01a0f20c-82b6-7ac7-adc7-487f3411a6c5","Strona bierna: być i zostać z imiesłowem","strona-bierna-byc-i-zostac-z-imieslowem",132,{"id":670,"title":671,"slug":672,"language":9,"level":502,"displayOrder":673},"01a0f20c-7ef2-757b-a82c-aa79783bf41f","Czasowniki bezosobowe: pada, boli i wydaje się","czasowniki-bezosobowe-pada-boli-i-wydaje-sie",133,{"id":675,"title":676,"slug":677,"language":9,"level":502,"displayOrder":678},"01a0f20c-81a4-75ab-939a-3b11fdd68b8a","Przyimki dzięki, przeciw i wbrew","przyimki-dzieki-przeciw-i-wbrew",134,{"id":680,"title":681,"slug":682,"language":9,"level":502,"displayOrder":683},"01a0f20c-81bd-7908-932a-60cca70c1cab","Przyimki ruchu: przez, wzdłuż, wokół i poza","przyimki-ruchu-przez-wzdluz-wokol-i-poza",135,{"id":685,"title":686,"slug":687,"language":9,"level":502,"displayOrder":688},"01a0f20c-7fca-7700-afbd-3f5253f818c0","Już, jeszcze, dopiero i nadal","juz-jeszcze-dopiero-i-nadal",136,{"id":690,"title":691,"slug":692,"language":9,"level":502,"displayOrder":693},"01a0f20c-839d-7423-94ba-53ece31af33e","Zdania względne z który w przypadkach zależnych","zdania-wzgledne-z-ktory-w-przypadkach-zaleznych",137,{"id":695,"title":696,"slug":697,"language":9,"level":502,"displayOrder":698},"01a0f20c-821e-7714-89b8-857e2bee366e","Pytania zależne z czy i zaimkiem pytającym","pytania-zalezne-z-czy-i-zaimkiem-pytajacym",138,{"id":700,"title":701,"slug":702,"language":9,"level":502,"displayOrder":703},"01a0f20c-8378-7468-9391-e3be06de4f4c","Zdania celu z żeby i aby","zdania-celu-z-zeby-i-aby",139,{"id":705,"title":706,"slug":707,"language":9,"level":502,"displayOrder":708},"01a0f20c-8333-7719-b1a8-80d3af27e88d","Wyrażanie przyczyny i skutku: ponieważ i dlatego","wyrazanie-przyczyny-i-skutku-poniewaz-i-dlatego",140,{"id":710,"title":711,"slug":712,"language":9,"level":502,"displayOrder":713},"01a0f20c-8383-748a-9445-9e02efb2a66c","Zdania przyzwalające z chociaż i mimo że","zdania-przyzwalajace-z-chociaz-i-mimo-ze",141,{"id":715,"title":716,"slug":717,"language":9,"level":502,"displayOrder":718},"01a0f20c-836c-7eda-9442-e307839b334b","Zanim, kiedy i aż w opowiadaniu","zanim-kiedy-i-az-w-opowiadaniu",142,{"id":720,"title":721,"slug":722,"language":9,"level":502,"displayOrder":723},"01a0f20c-8265-7c5b-9a8a-978ceb9d3774","Rzeczowniki odczasownikowe na -anie, -enie i -cie","rzeczowniki-odczasownikowe-na-anie-enie-i-cie",143,{"id":725,"title":726,"slug":727,"language":9,"level":502,"displayOrder":728},"01a0f20c-83b5-7c6c-8e51-331308f9bd40","Zdrobnienia w codziennej komunikacji","zdrobnienia-w-codziennej-komunikacji",144,{"id":730,"title":731,"slug":732,"language":9,"level":502,"displayOrder":733},"01a0f20c-8154-7074-934b-0ddaec41462a","Pozycja się i krótkich form zaimków","pozycja-sie-i-krotkich-form-zaimkow",145,{"id":735,"title":736,"slug":737,"language":9,"level":502,"displayOrder":738},"01a0f20c-807e-7c9e-9c76-45f9c5c4b587","Następnie, potem, wcześniej i w końcu w opowiadaniu","nastepnie-potem-wczesniej-i-w-koncu-w-opowiadaniu",146,{"id":740,"title":741,"slug":742,"language":9,"level":743,"displayOrder":744},"01a0f20c-7eaa-7744-b509-09124c920523","Czas przeszły czasowników na -nąć","czas-przeszly-czasownikow-na-nac","B2",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":743,"displayOrder":749},"01a0f20c-80f7-77ed-89b7-70901076aae9","Odmiana nazwisk i imion polskich","odmiana-nazwisk-i-imion-polskich",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":743,"displayOrder":754},"01a0f20c-8256-7c0a-9563-6e2ce7d7da9e","Rzeczowniki męskie na -a i zgoda przymiotnika","rzeczowniki-meskie-na-a-i-zgoda-przymiotnika",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":743,"displayOrder":759},"01a0f20c-7f47-7c9f-8a5d-f8cf8066441b","Dopełniacz liczby mnogiej: trudniejsze końcówki i oboczności","dopelniacz-liczby-mnogiej-trudniejsze-koncowki-i-obocznosci",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":743,"displayOrder":764},"01a0f20c-8223-76db-949c-24df9a028b34","Rekcja czasowników a zmiana znaczenia","rekcja-czasownikow-a-zmiana-znaczenia",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":743,"displayOrder":769},"01a0f20c-834b-7dfb-8400-bc11855a2250","Zaimki nieokreślone z -ś, -kolwiek i byle","zaimki-nieokreslone-z-s-kolwiek-i-byle",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":743,"displayOrder":774},"01a0f20c-80e7-73e9-a99c-94ec9a8cc9ff","Odmiana i użycie zaimków czyj oraz niczyj","odmiana-i-uzycie-zaimkow-czyj-oraz-niczyj",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":743,"displayOrder":779},"01a0f20c-7ff6-73a4-989a-3a52d0a14c79","Który a jaki w zdaniach względnych","ktory-a-jaki-w-zdaniach-wzglednych",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":743,"displayOrder":784},"01a0f20c-80f2-73cf-b216-2c14972cc6b4","Odmiana liczebników złożonych","odmiana-liczebnikow-zlozonych",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":743,"displayOrder":789},"01a0f20c-802e-7140-a43a-565bdab8caf6","Liczebniki zbiorowe i ich łączliwość","liczebniki-zbiorowe-i-ich-laczliwosc",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":743,"displayOrder":794},"01a0f20c-82fb-7b09-aa03-0152a1165380","Ułamki, pół i półtora z rzeczownikiem","ulamki-pol-i-poltora-z-rzeczownikiem",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":743,"displayOrder":799},"01a0f20c-8162-7b45-bfa4-7d98bdda8395","Procenty, miary i przybliżone ilości","procenty-miary-i-przyblizone-ilosci",158,{"id":801,"title":802,"slug":803,"language":9,"level":743,"displayOrder":804},"01a0f20c-7e48-7de0-9034-c86729538df0","Aspekt w przeczeniu: brak czynności a brak rezultatu","aspekt-w-przeczeniu-brak-czynnosci-a-brak-rezultatu",159,{"id":806,"title":807,"slug":808,"language":9,"level":743,"displayOrder":809},"01a0f20c-7e1b-7e06-a3c1-685bcc8a985d","Aspekt bezokolicznika po czasownikach modalnych","aspekt-bezokolicznika-po-czasownikach-modalnych",160,{"id":811,"title":812,"slug":813,"language":9,"level":743,"displayOrder":814},"01a0f20c-8183-76b2-aba3-72ce0138e7df","Przedrostki czasownikowe: znaczenie i zmiana aspektu","przedrostki-czasownikowe-znaczenie-i-zmiana-aspektu",161,{"id":816,"title":817,"slug":818,"language":9,"level":743,"displayOrder":819},"01a0f20c-8328-7ee9-bd57-b56db508973a","Wtórne czasowniki niedokonane","wtorne-czasowniki-niedokonane",162,{"id":821,"title":822,"slug":823,"language":9,"level":743,"displayOrder":824},"01a0f20c-7efa-7002-b7c4-4cac9a55aa40","Czasowniki dwuaspektowe","czasowniki-dwuaspektowe",163,{"id":826,"title":827,"slug":828,"language":9,"level":743,"displayOrder":829},"01a0f20c-7f36-7897-8362-1b17b476ba9b","Dokonane czasowniki ruchu a czasowniki wielokrotne","dokonane-czasowniki-ruchu-a-czasowniki-wielokrotne",164,{"id":831,"title":832,"slug":833,"language":9,"level":743,"displayOrder":834},"01a0f20c-8197-7f30-918e-74ff2969616b","Przenośne znaczenia czasowników ruchu","przenosne-znaczenia-czasownikow-ruchu",165,{"id":836,"title":837,"slug":838,"language":9,"level":743,"displayOrder":839},"01a0f20c-7eda-70f4-83a6-00cc4a755dd7","Czas teraźniejszy w opowiadaniu o przeszłości","czas-terazniejszy-w-opowiadaniu-o-przeszlosci",166,{"id":841,"title":842,"slug":843,"language":9,"level":743,"displayOrder":844},"01a0f20c-830d-7b11-a33e-63cb50fa4501","Warunek nierzeczywisty odnoszący się do przeszłości","warunek-nierzeczywisty-odnoszacy-sie-do-przeszlosci",167,{"id":846,"title":847,"slug":848,"language":9,"level":743,"displayOrder":849},"01a0f20c-81f9-7159-ba74-e8dd614370bd","Przypuszczenia o przeszłości: musiał, mógł i powinien był","przypuszczenia-o-przeszlosci-musial-mogl-i-powinien-byl",168,{"id":851,"title":852,"slug":853,"language":9,"level":743,"displayOrder":854},"01a0f20c-83d5-798f-83e3-e6ecb9302168","Życzenia i obawy: oby i żeby tylko","zyczenia-i-obawy-oby-i-zeby-tylko",169,{"id":856,"title":857,"slug":858,"language":9,"level":743,"displayOrder":859},"01a0f20c-7f8e-70bd-b4dd-2ce96314a807","Imiesłów przymiotnikowy czynny","imieslow-przymiotnikowy-czynny",170,{"id":861,"title":862,"slug":863,"language":9,"level":743,"displayOrder":864},"01a0f20c-7f88-7722-bbfa-1832eb0bc783","Imiesłów przymiotnikowy bierny i jego odmiana","imieslow-przymiotnikowy-bierny-i-jego-odmiana",171,{"id":866,"title":867,"slug":868,"language":9,"level":743,"displayOrder":869},"01a0f20c-82bc-7404-a8f1-e256661208be","Strona bierna: proces, zdarzenie i stan","strona-bierna-proces-zdarzenie-i-stan",172,{"id":871,"title":872,"slug":873,"language":9,"level":743,"displayOrder":874},"01a0f20c-7f9a-7c87-af41-ed1bf90d5a2a","Imiesłów przysłówkowy współczesny","imieslow-przyslowkowy-wspolczesny",173,{"id":876,"title":877,"slug":878,"language":9,"level":743,"displayOrder":879},"01a0f20c-7f94-7080-9094-4e06fdc2f22a","Imiesłów przysłówkowy uprzedni","imieslow-przyslowkowy-uprzedni",174,{"id":881,"title":882,"slug":883,"language":9,"level":743,"displayOrder":884},"01a0f20c-8324-70f1-b523-0f07f0c6bd9d","Wspólny podmiot w konstrukcjach imiesłowowych","wspolny-podmiot-w-konstrukcjach-imieslowowych",175,{"id":886,"title":887,"slug":888,"language":9,"level":743,"displayOrder":889},"01a0f20c-83cf-71ca-974f-31ffa6682937","Zrobiono, robi się i jest robione: wybór konstrukcji","zrobiono-robi-sie-i-jest-robione-wybor-konstrukcji",176,{"id":891,"title":892,"slug":893,"language":9,"level":743,"displayOrder":894},"01a0f20c-8141-7961-9e04-2e2aba256aeb","Podmiot szeregowy i zgoda orzeczenia","podmiot-szeregowy-i-zgoda-orzeczenia",177,{"id":896,"title":897,"slug":898,"language":9,"level":743,"displayOrder":899},"01a0f20c-82ca-7f6f-a0e8-bea0c4d51c2d","Szyk zdania a temat i nowa informacja","szyk-zdania-a-temat-i-nowa-informacja",178,{"id":901,"title":902,"slug":903,"language":9,"level":743,"displayOrder":904},"01a0f20c-8367-7878-8863-c21a5d2cb96d","Zakres przeczenia: nie każdy i każdy nie","zakres-przeczenia-nie-kazdy-i-kazdy-nie",179,{"id":906,"title":907,"slug":908,"language":9,"level":743,"displayOrder":909},"01a0f20c-7e01-705d-af30-09c0d706640c","Ani, ani jeden i wcale nie","ani-ani-jeden-i-wcale-nie",180,{"id":911,"title":912,"slug":913,"language":9,"level":743,"displayOrder":914},"01a0f20c-806c-7b38-b27c-df375e133343","Mowa zależna: perspektywa osoby, czasu i miejsca","mowa-zalezna-perspektywa-osoby-czasu-i-miejsca",181,{"id":916,"title":917,"slug":918,"language":9,"level":743,"displayOrder":919},"01a0f20c-8389-7b1e-8ce5-f1a0a0e34a80","Zdania skutkowe z tak że i na tyle, że","zdania-skutkowe-z-tak-ze-i-na-tyle-ze",182,{"id":921,"title":922,"slug":923,"language":9,"level":743,"displayOrder":924},"01a0f20c-837d-7d09-967c-97ddf2ce17b6","Zdania porównawcze z jakby i jak gdyby","zdania-porownawcze-z-jakby-i-jak-gdyby",183,{"id":926,"title":927,"slug":928,"language":9,"level":743,"displayOrder":929},"01a0f20c-8313-7572-8ec4-00559fc2588e","Warunki z o ile, pod warunkiem że i chyba że","warunki-z-o-ile-pod-warunkiem-ze-i-chyba-ze",184,{"id":931,"title":932,"slug":933,"language":9,"level":743,"displayOrder":934},"01a0f20c-8059-7372-a19b-188c97557eb6","Mimo że, nawet jeśli i choćby","mimo-ze-nawet-jesli-i-chocby",185,{"id":936,"title":937,"slug":938,"language":9,"level":743,"displayOrder":939},"01a0f20c-7f83-7511-959a-4be5dc64ec48","Im, tym: równoległa zmiana dwóch cech","im-tym-rownolegla-zmiana-dwoch-cech",186,{"id":941,"title":942,"slug":943,"language":9,"level":743,"displayOrder":944},"01a0f20c-81d0-722f-b579-3cb757eecb35","Przyimki złożone: z powodu, ze względu na i w związku z","przyimki-zlozone-z-powodu-ze-wzgledu-na-i-w-zwiazku-z",187,{"id":946,"title":947,"slug":948,"language":9,"level":743,"displayOrder":949},"01a0f20c-8088-75f9-a51f-9d04982e7654","Nazwy cech i stanów na -ość i -stwo","nazwy-cech-i-stanow-na-osc-i-stwo",188,{"id":951,"title":952,"slug":953,"language":9,"level":743,"displayOrder":954},"01a0f20c-8099-726f-8f1d-35b80c841e22","Nazwy wykonawców czynności i narzędzi","nazwy-wykonawcow-czynnosci-i-narzedzi",189,{"id":956,"title":957,"slug":958,"language":9,"level":743,"displayOrder":959},"01a0f20c-812f-77e1-bff7-3785ca1347ae","Pisownia nie z różnymi częściami mowy","pisownia-nie-z-roznymi-czesciami-mowy",190,{"id":961,"title":962,"slug":963,"language":9,"level":743,"displayOrder":964},"01a0f20c-8170-7922-ac3c-f1164d969ddd","Przecinki w zdaniach złożonych i konstrukcjach imiesłowowych","przecinki-w-zdaniach-zlozonych-i-konstrukcjach-imieslowowych",191,{"id":966,"title":967,"slug":968,"language":9,"level":743,"displayOrder":969},"01a0f20c-8297-7318-a0a5-f2d2df5d88ba","Spójniki argumentacji: jednak, zatem, natomiast i ponadto","spojniki-argumentacji-jednak-zatem-natomiast-i-ponadto",192,{"id":971,"title":972,"slug":973,"language":9,"level":974,"displayOrder":975},"01a0f20c-8260-7e8e-979f-db8211bf1693","Rzeczowniki o rozszerzonym temacie: szczenię i książę","rzeczowniki-o-rozszerzonym-temacie-szczenie-i-ksiaze","C1",193,{"id":977,"title":978,"slug":979,"language":9,"level":974,"displayOrder":980},"01a0f20c-8251-721c-9815-d48a0105f24d","Rzeczowniki dwurodzajowe a zgoda w zdaniu","rzeczowniki-dwurodzajowe-a-zgoda-w-zdaniu",194,{"id":982,"title":983,"slug":984,"language":9,"level":974,"displayOrder":985},"01a0f20c-7fea-7e7d-922c-b1ebd1b9cf63","Krótkie formy przymiotników: pełen, gotów i wart","krotkie-formy-przymiotnikow-pelen-gotow-i-wart",195,{"id":987,"title":988,"slug":989,"language":9,"level":974,"displayOrder":990},"01a0f20c-80b7-7755-b7a7-cca2ffac2fa8","Nieregularna odmiana czasowników drzeć, kląć i wieść","nieregularna-odmiana-czasownikow-drzec-klac-i-wiesc",196,{"id":992,"title":993,"slug":994,"language":9,"level":974,"displayOrder":995},"01a0f20c-8093-7ab8-bf91-a01910457459","Nazwy obce: odmiana i nieodmienność","nazwy-obce-odmiana-i-nieodmiennosc",197,{"id":997,"title":998,"slug":999,"language":9,"level":974,"displayOrder":1000},"01a0f20c-8007-721f-aed6-c6df86247b45","Liczba mnoga rzeczowników abstrakcyjnych i zmiana znaczenia","liczba-mnoga-rzeczownikow-abstrakcyjnych-i-zmiana-znaczenia",198,{"id":1002,"title":1003,"slug":1004,"language":9,"level":974,"displayOrder":1005},"01a0f20c-809f-765a-89a8-ad0f4b7490b4","Nazwy zawodów i funkcji a rodzaj gramatyczny","nazwy-zawodow-i-funkcji-a-rodzaj-gramatyczny",199,{"id":1007,"title":1008,"slug":1009,"language":9,"level":974,"displayOrder":1010},"01a0f20c-8306-7cf9-8204-26f7f351ea1c","Warianty końcówek przypadków a znaczenie i rejestr","warianty-koncowek-przypadkow-a-znaczenie-i-rejestr",200,{"id":1012,"title":1013,"slug":1014,"language":9,"level":974,"displayOrder":1015},"01a0f20c-7f3c-71d9-a74d-f01a47d1b33f","Dopełniacz cząstkowy a biernik całości","dopelniacz-czastkowy-a-biernik-calosci",201,{"id":1017,"title":1018,"slug":1019,"language":9,"level":974,"displayOrder":1020},"01a0f20c-8232-7b3c-a5b0-efc72f9a3305","Rekcja rzeczowników odczasownikowych","rekcja-rzeczownikow-odczasownikowych",202,{"id":1022,"title":1023,"slug":1024,"language":9,"level":974,"displayOrder":1025},"01a0f20c-83c2-72a3-9b1b-c67aeeaeb672","Zgoda w zdaniach z większość, część i szereg","zgoda-w-zdaniach-z-wiekszosc-czesc-i-szereg",203,{"id":1027,"title":1028,"slug":1029,"language":9,"level":974,"displayOrder":1030},"01a0f20c-8283-77fe-91fc-c4ecde7588d3","Składnia liczebników męskoosobowych w przypadkach zależnych","skladnia-liczebnikow-meskoosobowych-w-przypadkach-zaleznych",204,{"id":1032,"title":1033,"slug":1034,"language":9,"level":974,"displayOrder":1035},"01a0f20c-810c-793f-b867-87c0c0257f76","Odniesienie zaimków w rozbudowanym tekście","odniesienie-zaimkow-w-rozbudowanym-tekscie",205,{"id":1037,"title":1038,"slug":1039,"language":9,"level":974,"displayOrder":1040},"01a0f20c-82c6-706c-ba87-86f2a5c49524","Swój w zdaniach z bezokolicznikiem i nominalizacją","swoj-w-zdaniach-z-bezokolicznikiem-i-nominalizacja",206,{"id":1042,"title":1043,"slug":1044,"language":9,"level":974,"displayOrder":1045},"01a0f20c-7e0e-78f0-ac27-6e496ee21cef","Aspekt a aktualność rezultatu","aspekt-a-aktualnosc-rezultatu",207,{"id":1047,"title":1048,"slug":1049,"language":9,"level":974,"displayOrder":1050},"01a0f20c-7e27-79ff-a1dd-1dca74657c09","Aspekt niedokonany w pytaniach o fakt i doświadczenie","aspekt-niedokonany-w-pytaniach-o-fakt-i-doswiadczenie",208,{"id":1052,"title":1053,"slug":1054,"language":9,"level":974,"displayOrder":1055},"01a0f20c-7e15-7a01-96cb-51b08df2ec23","Aspekt a grzeczność i nacisk w poleceniach","aspekt-a-grzecznosc-i-nacisk-w-poleceniach",209,{"id":1057,"title":1058,"slug":1059,"language":9,"level":974,"displayOrder":1060},"01a0f20c-7f01-77f7-a76f-95acab309620","Czasowniki fazowe i przedrostki po-, za-, prze-","czasowniki-fazowe-i-przedrostki-po-za-prze",210,{"id":1062,"title":1063,"slug":1064,"language":9,"level":974,"displayOrder":1065},"01a0f20c-7f0f-7c08-8a5b-c6751fd1ad8f","Czasowniki wielokrotne bywać, pisywać i chadzać","czasowniki-wielokrotne-bywac-pisywac-i-chadzac",211,{"id":1067,"title":1068,"slug":1069,"language":9,"level":974,"displayOrder":1070},"01a0f20c-824b-7d0f-80fc-14ca3107e8ad","Ruchome końcówki czasu przeszłego w mowie i literaturze","ruchome-koncowki-czasu-przeszlego-w-mowie-i-literaturze",212,{"id":1072,"title":1073,"slug":1074,"language":9,"level":974,"displayOrder":1075},"01a0f20c-7ebf-7401-9931-7bd19edcdd25","Czas przyszły w przypuszczeniach o teraźniejszości","czas-przyszly-w-przypuszczeniach-o-terazniejszosci",213,{"id":1077,"title":1078,"slug":1079,"language":9,"level":974,"displayOrder":1080},"01a0f20c-803d-79bd-83c3-bd036e394fcf","Miejsce cząstki by i ruchome końcówki osobowe","miejsce-czastki-by-i-ruchome-koncowki-osobowe",214,{"id":1082,"title":1083,"slug":1084,"language":9,"level":974,"displayOrder":1085},"01a0f20c-82d6-73e0-8bb5-f59844690695","Tryb przypuszczający w radach, ocenach i zastrzeżeniach","tryb-przypuszczajacy-w-radach-ocenach-i-zastrzezeniach",215,{"id":1087,"title":1088,"slug":1089,"language":9,"level":974,"displayOrder":1090},"01a0f20c-7e54-7f34-a31d-0f4c6ac6a5d8","Bezosobowość i ukrywanie sprawcy w tekście formalnym","bezosobowosc-i-ukrywanie-sprawcy-w-tekscie-formalnym",216,{"id":1092,"title":1093,"slug":1094,"language":9,"level":974,"displayOrder":1095},"01a0f20c-7fe4-73e5-be94-6672be6c7a40","Konstrukcje typu zdarzyło mi się i udało mi się","konstrukcje-typu-zdarzylo-mi-sie-i-udalo-mi-sie",217,{"id":1097,"title":1098,"slug":1099,"language":9,"level":974,"displayOrder":1100},"01a0f20c-83bb-7f8c-a227-12ee26c7f964","Zgoda formalna i znaczeniowa w złożonych grupach podmiotu","zgoda-formalna-i-znaczeniowa-w-zlozonych-grupach-podmiotu",218,{"id":1102,"title":1103,"slug":1104,"language":9,"level":974,"displayOrder":1105},"01a0f20c-7f6f-7c0c-bd26-02cb020fa8fe","Elipsa i równoległość składniowa","elipsa-i-rownoleglosc-skladniowa",219,{"id":1107,"title":1108,"slug":1109,"language":9,"level":974,"displayOrder":1110},"01a0f20c-7fa8-79d9-8d2d-37255f1b5d1a","Inwersja dla kontrastu i uwydatnienia informacji","inwersja-dla-kontrastu-i-uwydatnienia-informacji",220,{"id":1112,"title":1113,"slug":1114,"language":9,"level":974,"displayOrder":1115},"01a0f20c-817d-741d-9527-b67ec5641330","Przeczenie w konstrukcjach z bezokolicznikiem","przeczenie-w-konstrukcjach-z-bezokolicznikiem",221,{"id":1117,"title":1118,"slug":1119,"language":9,"level":974,"displayOrder":1120},"01a0f20c-8214-7a2b-bde7-d4fc7461b0d0","Pytania retoryczne i pytania sugerujące odpowiedź","pytania-retoryczne-i-pytania-sugerujace-odpowiedz",222,{"id":1122,"title":1123,"slug":1124,"language":9,"level":974,"displayOrder":1125},"01a0f20c-8290-7887-9494-ac5e448b8680","Skoro, jako że i bowiem: uzasadnienie a przyczyna","skoro-jako-ze-i-bowiem-uzasadnienie-a-przyczyna",223,{"id":1127,"title":1128,"slug":1129,"language":9,"level":974,"displayOrder":1130},"01a0f20c-80e2-732b-8007-5839fb827946","O ile, podczas gdy i jeśli chodzi o w zestawianiu treści","o-ile-podczas-gdy-i-jesli-chodzi-o-w-zestawianiu-tresci",224,{"id":1132,"title":1133,"slug":1134,"language":9,"level":974,"displayOrder":1135},"01a0f20c-8390-70b6-8c7c-4cdca6c1ceda","Zdania względne z co oraz konstrukcje ten, kto","zdania-wzgledne-z-co-oraz-konstrukcje-ten-kto",225,{"id":1137,"title":1138,"slug":1139,"language":9,"level":974,"displayOrder":1140},"01a0f20c-8241-74be-b785-0891c354cfb4","Rozbudowane zdania podrzędne i unikanie niejasnych odniesień","rozbudowane-zdania-podrzedne-i-unikanie-niejasnych-odniesien",226,{"id":1142,"title":1143,"slug":1144,"language":9,"level":974,"displayOrder":1145},"01a0f20c-81aa-7e2b-b6d7-9c404dcbed6c","Przyimki formalne: wobec, względem, zgodnie z i na mocy","przyimki-formalne-wobec-wzgledem-zgodnie-z-i-na-mocy",227,{"id":1147,"title":1148,"slug":1149,"language":9,"level":974,"displayOrder":1150},"01a0f20c-80d7-7c0e-93d9-46ae3e3b148a","Nominalizacja a styl urzędowy i naukowy","nominalizacja-a-styl-urzedowy-i-naukowy",228,{"id":1152,"title":1153,"slug":1154,"language":9,"level":974,"displayOrder":1155},"01a0f20c-818a-7302-91b0-3ce52f4a6522","Przedrostki i przyrostki wyrażające ocenę","przedrostki-i-przyrostki-wyrazajace-ocene",229,{"id":1157,"title":1158,"slug":1159,"language":9,"level":974,"displayOrder":1160},"01a0f20c-8123-760c-8465-1f4003ca6304","Partykuły chyba, zapewne, rzekomo i podobno","partykuly-chyba-zapewne-rzekomo-i-podobno",230,{"id":1162,"title":1163,"slug":1164,"language":9,"level":974,"displayOrder":1165},"01a0f20c-8062-7f28-a564-7667211825e6","Modalność epistemiczna: stopień pewności sądu","modalnosc-epistemiczna-stopien-pewnosci-sadu",231,{"id":1167,"title":1168,"slug":1169,"language":9,"level":974,"displayOrder":1170},"01a0f20c-8083-73a1-93a9-2cbd9441d117","Nawiązanie do poprzedniej wypowiedzi: otóż, przecież i zresztą","nawiazanie-do-poprzedniej-wypowiedzi-otoz-przeciez-i-zreszta",232,{"id":1172,"title":1173,"slug":1174,"language":9,"level":974,"displayOrder":1175},"01a0f20c-829d-7aa6-9f61-56cb3bef81dd","Spójność akapitu i zastępowanie powtórzeń","spojnosc-akapitu-i-zastepowanie-powtorzen",233,{"id":1177,"title":1178,"slug":1179,"language":9,"level":974,"displayOrder":1180},"01a0f20c-8372-7928-97c2-e2873c26ae6d","Zastrzeżenia, uściślenia i ograniczanie uogólnień","zastrzezenia-uscislenia-i-ograniczanie-uogolnien",234,{"id":1182,"title":1183,"slug":1184,"language":9,"level":974,"displayOrder":1185},"01a0f20c-832e-7422-9ace-5e98766bb7e9","Wtrącenia, dopowiedzenia i interpunkcja","wtracenia-dopowiedzenia-i-interpunkcja",235,{"id":1187,"title":1188,"slug":1189,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1191},"01a0f20c-7f2b-7551-b245-1d2c46b74881","Deprecjatywne formy nazw osób: chłopy i profesory","deprecjatywne-formy-nazw-osob-chlopy-i-profesory","C2",236,{"id":1193,"title":1194,"slug":1195,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1196},"01a0f20c-8270-7e1f-8322-9f7c6133a0ab","Rzeczowniki zbiorowe a nazwy par małżeńskich","rzeczowniki-zbiorowe-a-nazwy-par-malzenskich",237,{"id":1198,"title":1199,"slug":1200,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1201},"01a0f20c-7f24-7533-9183-43d656e9f8bb","Dawna liczba podwójna w utrwalonych formach","dawna-liczba-podwojna-w-utrwalonych-formach",238,{"id":1203,"title":1204,"slug":1205,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1206},"01a0f20c-7e07-74af-811c-947b56f029d6","Archaiczne końcówki fleksyjne w tekstach literackich","archaiczne-koncowki-fleksyjne-w-tekstach-literackich",239,{"id":1208,"title":1209,"slug":1210,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1211},"01a0f20c-8038-7409-ad6e-3811ed4b88ce","Mianownik zamiast wołacza: dystans, poufałość i ekspresja","mianownik-zamiast-wolacza-dystans-poufalosc-i-ekspresja",240,{"id":1213,"title":1214,"slug":1215,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1216},"01a0f20c-8338-73c1-91c9-37ad7d3dd42e","Zaimek on i zaimek ów w rejestrze literackim","zaimek-on-i-zaimek-ow-w-rejestrze-literackim",241,{"id":1218,"title":1219,"slug":1220,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1221},"01a0f20c-8029-72e2-b4d6-64b140ff7df9","Liczebniki wielorakie i mnożne: dwojaki i podwójny","liczebniki-wielorakie-i-mnozne-dwojaki-i-podwojny",242,{"id":1223,"title":1224,"slug":1225,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1226},"01a0f20c-7fd8-7741-a65f-5c05524463f8","Konkurencja aspektów w wypowiedziach oceniających i polemicznych","konkurencja-aspektow-w-wypowiedziach-oceniajacych-i-polemicznych",243,{"id":1228,"title":1229,"slug":1230,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1231},"01a0f20c-7edf-7439-92b8-d365473606f8","Czas zaprzeszły w dawnych tekstach i stylizacji","czas-zaprzeszly-w-dawnych-tekstach-i-stylizacji",244,{"id":1233,"title":1234,"slug":1235,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1236},"01a0f20c-80c5-72e9-b7d4-eeaadcc22a68","Nierzeczywistość bez gdyby: konstrukcje z bezokolicznikiem","nierzeczywistosc-bez-gdyby-konstrukcje-z-bezokolicznikiem",245,{"id":1238,"title":1239,"slug":1240,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1241},"01a0f20c-7e7a-7056-8e9b-24bec31698ca","By, byleby, oby i bodajby w życzeniach i stylizacji","by-byleby-oby-i-bodajby-w-zyczeniach-i-stylizacji",246,{"id":1243,"title":1244,"slug":1245,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1246},"01a0f20c-7fa1-76ba-958a-c440af3fd9f5","Imiesłowy a kolejność zdarzeń w złożonej narracji","imieslowy-a-kolejnosc-zdarzen-w-zlozonej-narracji",247,{"id":1248,"title":1249,"slug":1250,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1251},"01a0f20c-80dd-70ee-aeab-525f2737df19","Nominalizacja a zacieranie sprawcy i odpowiedzialności","nominalizacja-a-zacieranie-sprawcy-i-odpowiedzialnosci",248,{"id":1253,"title":1254,"slug":1255,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1256},"01a0f20c-7e81-7026-864e-2b505276f415","Celowe naruszenia szyku w prozie i poezji","celowe-naruszenia-szyku-w-prozie-i-poezji",249,{"id":1258,"title":1259,"slug":1260,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1261},"01a0f20c-8246-7909-8b11-bbc5a6b02120","Rozczłonkowanie zdania i dopowiedzenie w ekspresywnej wypowiedzi","rozczlonkowanie-zdania-i-dopowiedzenie-w-ekspresywnej-wypowiedzi",250,{"id":1263,"title":1264,"slug":1265,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1266},"01a0f20c-8318-7b1c-8031-c09e2441a800","Wieloznaczność składniowa i sposoby jej usuwania","wieloznacznosc-skladniowa-i-sposoby-jej-usuwania",251,{"id":1268,"title":1269,"slug":1270,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1271},"01a0f20c-80a5-7011-b730-cbaa818ee442","Negacja metajęzykowa: odrzucanie sposobu sformułowania","negacja-metajezykowa-odrzucanie-sposobu-sformulowania",252,{"id":1273,"title":1274,"slug":1275,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1276},"01a0f20c-8068-70ae-92b9-c5de0de8256b","Mowa pozornie zależna i zmiana perspektywy narratora","mowa-pozornie-zalezna-i-zmiana-perspektywy-narratora",253,{"id":1278,"title":1279,"slug":1280,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1281},"01a0f20c-8112-7679-bbde-0cd31ee0dbb5","Okres retoryczny: hierarchia zdań i rytm argumentacji","okres-retoryczny-hierarchia-zdan-i-rytm-argumentacji",254,{"id":1283,"title":1284,"slug":1285,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1286},"01a0f20c-80aa-7d20-b9bf-79d94077027f","Neologizmy i okazjonalizmy: interpretacja budowy słowa","neologizmy-i-okazjonalizmy-interpretacja-budowy-slowa",255,{"id":1288,"title":1289,"slug":1290,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1291},"01a0f20c-83c8-7653-8a16-3fdfc2348dda","Zgrubienia i zdrobnienia jako narzędzia ironii","zgrubienia-i-zdrobnienia-jako-narzedzia-ironii",256,{"id":1293,"title":1294,"slug":1295,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1296},"01a0f20c-8129-73ac-a249-4daa26371467","Partykuły wszak, przecie, zaiste i bynajmniej","partykuly-wszak-przecie-zaiste-i-bynajmniej",257,{"id":1298,"title":1299,"slug":1300,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1301},"01a0f20c-7f6a-7a93-8c87-61ddc7968f14","Echo, cytat i ironiczny dystans wobec cudzej wypowiedzi","echo-cytat-i-ironiczny-dystans-wobec-cudzej-wypowiedzi",258,{"id":1303,"title":1304,"slug":1305,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1306},"01a0f20c-815b-7a52-ae9a-baba0493a9a0","Presupozycje w pytaniach i konstrukcjach oceniających","presupozycje-w-pytaniach-i-konstrukcjach-oceniajacych",259,{"id":1308,"title":1309,"slug":1310,"language":9,"level":1190,"displayOrder":1311},"01a0f20c-8289-78be-aeff-8a36df89a82f","Składnia potoczna a świadoma stylizacja tekstu","skladnia-potoczna-a-swiadoma-stylizacja-tekstu",260,{"id":1007,"title":1008,"slug":1009,"seoDescription":1313,"content":1314,"language":9,"level":974,"displayOrder":1010,"grammarTopics":1315,"createdAt":1320,"updatedAt":1321,"vocabularyLists":1322,"readyImages":1640},"Warianty końcówek przypadków w polszczyźnie: różnice znaczenia, formy neutralne i nacechowane oraz dobór odmiany do kontekstu i rejestru wypowiedzi.","## 1. Co może zmienić końcówka\n\nWybór końcówki przypadka może wskazywać znaczenie rzeczownika, nadawać wypowiedzi określony ton albo pozostawać bez istotnego wpływu na jej sens i rejestr. Na poziomie zaawansowanym trzeba rozróżniać te sytuacje: dwie poprawne formy nie zawsze są wymienne w tym samym zdaniu, a forma, która brzmi jak wariant, bywa po prostu błędem.\n\nW tej lekcji skupimy się na czterech pytaniach:\n\n- Czy forma odpowiada zamierzonemu **znaczeniu**?\n- Czy obie formy są w ogóle **poprawne**, czy jedna z nich jest dawna albo błędna?\n- Czy wariant jest **neutralny**, czy nacechowany stylistycznie?\n- Czy wybór formy wymaga zmiany **form uzgodnionych** w zdaniu?\n\n## 2. Końcówka zależna od znaczenia\n\nNiektóre rzeczowniki mają różne formy tego samego przypadka zależnie od znaczenia. Nie jest to swobodny wybór między stylem potocznym a oficjalnym.\n\n| Rzeczownik i znaczenie | Dopełniacz liczby pojedynczej | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| zamek — mechanizm zamykający | **zamka** | Wymiana **zamka** potrwa godzinę. |\n| zamek — budowla | **zamku** | Renowacja **zamku** potrwa kilka lat. |\n| przypadek — kategoria gramatyczna | **przypadka** | Nie pamiętam nazwy tego **przypadka**. |\n| przypadek — zdarzenie, zbieg okoliczności | **przypadku** | Nasze spotkanie było dziełem **przypadku**. |\n| bal — gruba belka | **bala** | Do budowy tratwy zabrakło jednego **bala**. |\n| bal — zabawa taneczna | **balu** | Po **balu** wszyscy wrócili taksówkami. |\n\n:::example\nŚlusarz nie miał odpowiedniego **zamka**, więc nie naprawił drzwi.\n\nTurysta nie miał planu **zamku**, więc nie wiedział, gdzie jest dziedziniec.\n\nRóżnica między **zamka** a **zamku** wynika tutaj ze znaczenia rzeczownika, nie ze stopnia oficjalności wypowiedzi.\n:::\n\n:::warning\nNie wybieraj końcówki **-u** tylko dlatego, że tekst jest urzędowy, ani **-a** dlatego, że rozmowa jest swobodna. Nie istnieje ogólna zasada przypisująca tym końcówkom takie rejestry. Pary zależne od znaczenia trzeba znać dla każdego wyrazu osobno.\n:::\n\n## 3. Warianty bez wyraźnej różnicy znaczenia\n\nCzasem norma dopuszcza dwie formy, które nie tworzą stałego kontrastu znaczeniowego ani stylistycznego. Przykładem jest narzędnik liczby mnogiej rzeczownika **ręka**: **rękami** i **rękoma**.\n\n:::example\nPodtrzymywała dziecko obiema **rękami**.\n\nPodtrzymywała dziecko obiema **rękoma**.\n\nOba zdania są poprawne i przekazują tę samą informację.\n:::\n\nSłowniki podają obie formy jako poprawne. **Rękoma** bywa odbierane jako nieco książkowe lub tradycyjne, ale nie jest ani błędem, ani formą zarezerwowaną dla literatury. Nie oceniaj wariantu jako gorszego tylko dlatego, że rzadziej go słyszysz: częstotliwość użycia i nacechowanie stylistyczne to różne kwestie.\n\n:::note\nOboczność dotyczy konkretnego wyrazu i konkretnej formy. Poprawność **rękoma** nie oznacza, że można dowolnie zastępować końcówkę **-ami** końcówką **-oma** w innych rzeczownikach.\n:::\n\n### Dopełniacz liczby pojedynczej: -a czy -u?\n\nOboczność **-a\u002F-u** nie zawsze rozróżnia znaczenia tak jak w parze **zamka\u002Fzamku**. W dopełniaczu rzeczownika **krawat** poprawne są zarówno **krawata**, jak i **krawatu**: **Nie założył krawata** oraz **Nie założył krawatu**. Oba warianty mogą wystąpić w starannej wypowiedzi; nie tworzą stałego podziału na formę potoczną i oficjalną.\n\nNie przenoś tej wymienności na wszystkie rzeczowniki męskie. Najpierw ustal, czy dla danego znaczenia dopuszczalne są obie końcówki, a dopiero potem oceniaj ich rejestr.\n\n### Dopełniacz liczby mnogiej: -i\u002F-y czy -ów?\n\nPo spółgłoskach miękkich i dawniej miękkich (**-j**, **-l**, **-cz**) niektóre rzeczowniki męskie mają w dopełniaczu liczby mnogiej dwie poprawne końcówki.\n\n| Rzeczownik | Formy i ich status | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| pokój | **pokoi \u002F pokojów** — oba warianty poprawne i neutralne | W hotelu brakuje wolnych **pokoi**. |\n| hotel | **hoteli \u002F hotelów** — oba warianty poprawne; **hoteli** jest częstsze | W centrum nie ma tanich **hotelów**. |\n| tłumacz | **tłumaczy \u002F tłumaczów** — oba warianty poprawne; **tłumaczy** jest częstsze | Zatrudniono dwóch **tłumaczy**. |\n\nTakie pary są cechą konkretnych wyrazów, a nie całej grupy. Od **nauczyciel** i **gość** forma na **-ów** nie jest dziś poprawnym wariantem (zob. sekcja 4).\n\n## 4. Pozorne warianty: forma współczesna, dawna a błędna\n\n### Celownik liczby pojedynczej: -owi czy -u?\n\nW celowniku rzeczowników męskich częsta jest końcówka **-owi**, np. **studentowi**, **lekarzowi**, ale niektóre wyrazy wymagają **-u**. Nie jest to wybór między stylem oficjalnym a potocznym.\n\n| Rzeczownik | Neutralny, poprawny celownik | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| pies | **psu** | Przyglądała się **psu**. |\n| kot | **kotu** | Podała **kotu** lekarstwo. |\n| ojciec | **ojcu** | Podziękował **ojcu** za pomoc. |\n\nFormy **psowi**, **kotowi** i **ojcowi** są błędne w polszczyźnie ogólnej. Zastąpienie końcówki **-u** końcówką **-owi** nie nadaje tym wyrazom bardziej starannego charakteru.\n\n### Dopełniacz liczby mnogiej: wariant współczesny czy dawny?\n\nW dopełniaczu liczby mnogiej trzeba odróżnić oboczność dopuszczalną współcześnie (sekcja 3) od formy spotykanej w dawnych tekstach albo zwyczajnie błędnej.\n\n| Rzeczownik | Formy i ich status | Przykład współczesnego użycia |\n| --- | --- | --- |\n| nauczyciel | **nauczycieli** — współczesna forma neutralna; **nauczycielów** — forma dawna, niewłaściwa w neutralnym tekście współczesnym | Zaproszono wszystkich **nauczycieli**. |\n| gość | **gości** — współczesna forma neutralna; dawne **gościów** nie jest jej neutralnym zamiennikiem | Lista **gości** jest już gotowa. |\n| ziemia | **ziem** — współczesna forma neutralna; **ziemi** w dopełniaczu liczby mnogiej — forma przestarzała | Badacz opisał dzieje tych **ziem**. |\n| pomieszczenie | **pomieszczeń** — forma neutralna z końcówką zerową; **pomieszczeniów** jest błędne | Plan obejmuje remont pięciu **pomieszczeń**. |\n\nForma **ziemi** jest dziś zwykłą formą dopełniacza liczby pojedynczej: **historia tej ziemi**. Końcówka zerowa oznacza brak dodanej końcówki, choć temat może się zmienić, jak w parze **pomieszczenie — pomieszczeń**. Forma **pomieszczeniów** nie jest potocznym ani bardziej oficjalnym wariantem formy **pomieszczeń**.\n\n### Miejscownik: -e czy -u?\n\nW miejscowniku liczby pojedynczej rzeczowników męskich i nijakich końcówkę wyznacza przede wszystkim temat wyrazu: **o studencie**, **w lesie**, ale **o chłopcu**, **w banku**, **na morzu**. Swobodnych wariantów jest tu bardzo mało. Kilka częstych rzeczowników o temacie twardym ma jednak końcówkę **-u** zamiast oczekiwanego **-e**.\n\n| Rzeczownik | Poprawny miejscownik | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| dom | **domu** | Cały dzień spędziłam w **domu**. |\n| syn | **synu** | Opowiadała o swoim **synu**. |\n| pan | **panu** | Rozmawialiśmy o tym **panu**. |\n\nFormy **w domie** i **o synie** są w polszczyźnie ogólnej błędne; nie są ani potocznymi, ani archaicznymi odpowiednikami form **w domu** i **o synu**.\n\n:::note\nNie myl form **na dworze** i **na dworcu**. To miejscowniki dwóch różnych rzeczowników: **dwór** i **dworzec**. **Dzieci bawią się na dworze** znaczy, że bawią się na zewnątrz budynku; **Czekam na dworcu** — że czekam na stacji kolejowej lub autobusowej.\n:::\n\n## 5. Forma neutralna a efekt literacki\n\nInną relację tworzą formy **oczami** i **oczyma**. Obie są poprawnymi formami narzędnika liczby mnogiej, ale nie mają identycznego profilu stylistycznego: **oczami** jest neutralne, natomiast **oczyma** często nadaje wypowiedzi ton literacki lub podniosły.\n\n| Wariant | Typowy efekt | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| **oczami** | neutralny opis | Pacjent poruszał **oczami**, ale nie mówił. |\n| **oczyma** | możliwe nacechowanie literackie | Przed jej **oczyma** stanął obraz rodzinnego domu. |\n\nForma **oczyma** nie zmienia tego, do czego odnosi się rzeczownik. Wpływa przede wszystkim na sposób przedstawienia treści. W opisie medycznym naturalniejszym wyborem będzie zwykle **oczami**; w narracji literackiej autor może świadomie wybrać **oczyma**.\n\n:::tip\nTekst oficjalny nie musi być podniosły. W instrukcji, sprawozdaniu czy opisie badania wybieraj przede wszystkim formy neutralne, zamiast zastępować je wariantami brzmiącymi literacko.\n:::\n\n## 6. Rejestr potoczny a staranny\n\n### Wołacz i mianownik w zwrotach do osób\n\nW bezpośrednim zwrocie do adresata staranna polszczyzna wymaga wołacza: **Panie Janie**, **Pani Anno**, **Mamo**. W swobodnej rozmowie mianownik imienia może zastępować wołacz, np. **Ania, zaczekaj!** zamiast **Aniu, zaczekaj!** Nie każdy taki zwrot jest jednak równie stosowny w każdej relacji.\n\n| Sytuacja | Przykład | Ocena |\n| --- | --- | --- |\n| korespondencja zawodowa z osobą, do której zwracamy się po imieniu | **Panie Janie,** dziękuję za przesłane dokumenty. | staranny zwrot z wołaczem |\n| korespondencja zawodowa z osobą, do której zwracamy się po imieniu | **Pani Anno,** proszę o potwierdzenie terminu. | staranny zwrot z wołaczem |\n| oficjalne pismo do nieznanego adresata | **Szanowny Panie,** zwracam się z prośbą o udostępnienie informacji. | formuła odpowiednia bez znajomości imienia |\n| rozmowa rodzinna | **Mamo,** możesz mi pomóc? | naturalny wołacz, także w rozmowie potocznej |\n| potoczne przywołanie | **Mama!** Chodź tutaj! | mianownik zamiast wołacza; może brzmieć dziecięco lub obcesowo |\n\n:::warning\n**Pan Jan** nie jest zwykłym, grzecznym odpowiednikiem zwrotu **Panie Janie**. Jako bezpośrednie przywołanie, np. **Pan Jan, proszę podejść!**, może brzmieć obcesowo. Natomiast w zdaniu **Pan Jan już przyszedł** jest poprawnym mianownikiem podmiotu: mówimy o osobie, a nie zwracamy się do niej.\n:::\n\n### Biernik na -a przy nazwach rzeczy\n\nNazwy rzeczy mogą przyjmować biernik równy dopełniaczowi, mimo że nie oznaczają istot żywych. Zakres tego zjawiska zależy od konkretnego rzeczownika: sama końcówka **-a** nie świadczy o potoczności.\n\nW utrwalonych konstrukcjach **zatańczyć walca**, **zapalić papierosa**, **grać w tenisa** i **grać w brydża** biernik na **-a** jest wymagany i neutralny stylistycznie. Nie zastępuj go mianownikiem, aby nadać wypowiedzi bardziej oficjalny ton. Inaczej jest z rzeczownikiem **e-mail**: poprawne są **napisać e-mail** i **napisać e-maila**, więc końcówka **-a** nie jest tu obowiązkowa.\n\n| Konstrukcja | Status i dobór do tekstu |\n| --- | --- |\n| **wysłać esemes \u002F esemesa** | wariant bez końcówki jest bardziej zachowawczy; wariant **esemesa** jest rozpowszechniony, zwłaszcza w swobodnej komunikacji, i dopuszczany w użyciu |\n| **mieć fiata** | przy nazwie samochodu tej marki biernik **fiata** jest utrwalony i poprawny; nie trzeba zastępować go formą **fiat**, aby nadać wypowiedzi oficjalny ton |\n| **zjeść banan \u002F banana** | obie formy są poprawne; **banana** nie należy przedstawiać jako błędu ani jako formy wyłącznie potocznej |\n| **mieć pomysł \u002F pomysła** | **pomysł** jest neutralne; **pomysła** jest potoczne i żartobliwe, nieodpowiednie w starannej korespondencji |\n\n:::tip\nW tekście zawodowym napisz **Mam pomysł na usprawnienie procedury**. Potoczne, żartobliwe **Mam pomysła!** może pasować do rozmowy ze znajomymi. Nie przenoś jednak tej oceny automatycznie na poprawne konstrukcje **mieć fiata** czy **zjeść banana**.\n:::\n\n## 7. Mianownik liczby mnogiej rzeczowników męskoosobowych\n\nW mianowniku liczby mnogiej rzeczowniki męskoosobowe przyjmują końcówki **-owie**, **-i\u002F-y** lub **-e**, a niektóre mają też formę deprecjatywną. Wybór końcówki może wpływać na ton wypowiedzi, a forma deprecjatywna — także na formy uzgodnione w zdaniu.\n\n### Końcówka -owie: szacunek czy zwykła odmiana?\n\nKońcówka **-owie** występuje między innymi w nazwach tytułów, funkcji i relacji rodzinnych. Przy niektórych wyrazach może podkreślać szacunek, ale nie jest uniwersalnym wykładnikiem prestiżu. Trzeba sprawdzić, czy dany rzeczownik w ogóle ma neutralny wariant na **-i** lub **-y**.\n\n| Forma | Porównanie i rejestr | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| **profesorowie** | standardowa forma męskoosobowa; **profesorzy** to forma potoczna, niezalecana w normie wzorcowej — w tekście starannym wybierz **profesorowie** | **Profesorowie przedstawili** wyniki badań. |\n| **doktorzy \u002F doktorowie** | obie formy są poprawne; **doktorzy** jest neutralne, a **doktorowie** może brzmieć bardziej uroczyście lub podkreślać szacunek | **Doktorzy omówili** wyniki. \u002F W uroczystości wzięli udział **doktorowie honoris causa** naszej uczelni. |\n| **panowie** | standardowa forma męskoosobowa, także w uprzejmym zwrocie do grupy; bez neutralnego odpowiednika na **-i\u002F-y** | **Panowie czekali** przy wejściu. |\n| **synowie** | standardowa, neutralna forma męskoosobowa; nie wyraża sama przez się szczególnego szacunku | Jej **synowie wrócili** z podróży. |\n\nFormy na **-i\u002F-y**, np. **studenci**, **urzędnicy**, **doktorzy**, nie wyrażają mniejszego szacunku; **nauczyciele** i **lekarze** mają końcówkę **-e**. Zarówno **ci doktorzy byli**, jak i **ci doktorowie byli** wymagają form męskoosobowych zaimka i czasownika.\n\n### Formy deprecjatywne a uzgodnienie w zdaniu\n\nNiektóre rzeczowniki męskoosobowe mają w mianowniku liczby mnogiej formy deprecjatywne, czyli formy pozwalające wyrazić lekceważenie lub dystans. W odpowiednim kontekście mogą też służyć żartowi. Ich wybór wpływa nie tylko na ton, lecz także na formy uzgodnione w zdaniu.\n\n| Sposób przedstawienia osób | Przykład |\n| --- | --- |\n| neutralna forma męskoosobowa | **Ci urzędnicy byli** wyjątkowo nieuprzejmi. |\n| forma deprecjatywna | **Te urzędniki były** wyjątkowo nieuprzejme. |\n\nPierwsze zdanie jest krytyczne ze względu na treść, lecz sama forma **urzędnicy** pozostaje neutralna. W drugim zdaniu lekceważenie sygnalizuje dodatkowo forma **urzędniki**.\n\nPrzy formie deprecjatywnej zaimek, czasownik i przymiotnik przyjmują formy niemęskoosobowe: **te**, **były**, **nieuprzejme**. Samo zastąpienie rzeczownika bez dostosowania pozostałych form prowadziłoby tu do błędu.\n\n:::warning\nW neutralnej korespondencji zawodowej użyj formy **urzędnicy**, nawet jeśli oceniasz ich działanie negatywnie. Forma **urzędniki** nie jest po prostu mniej oficjalnym odpowiednikiem: może zostać odebrana jako obraźliwa.\n:::\n\n## 8. Jak świadomie wybrać wariant\n\n1. **Ustal znaczenie:** mechanizm wymaga formy **zamka**, a budowla — **zamku**.\n2. **Sprawdź, czy wariant w ogóle istnieje:** **pokoi** i **pokojów** są poprawne, ale **psowi** czy **w domie** — nie.\n3. **Sprawdź status obu form:** **rękami** i **rękoma** nie tworzą stałego kontrastu rejestrowego.\n4. **Dopasuj ton do tekstu:** neutralne **oczami** i literackie **oczyma** mogą wywoływać różne efekty stylistyczne.\n5. **Sprawdź formy uzgodnione:** wybór **te urzędniki** pociąga za sobą formy niemęskoosobowe, np. **były**, nie **byli**.\n\nJeżeli nie znasz statusu wariantu, sprawdź w aktualnym słowniku nie tylko tabelę odmiany, lecz także znaczenie hasła i kwalifikatory, np. *potoczne*, *książkowe* lub *przestarzałe*. **Poprawność formy nie oznacza jej stosowności w każdym kontekście.**",[1316],{"id":1317,"name":1008,"level":974,"language":9,"isCompleted":1318,"completionPercentage":1319,"totalExercises":16,"completedExercises":1319},"01a0f20c-7d55-7b0e-9520-21e62edd06eb",false,0,"2026-09-30T11:21:41+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[1323],{"id":1324,"title":1325,"vocabularyListWords":1326,"isPublished":1334},"01a0f20d-0bfe-727c-85c9-b9d19050adb1","Rzeczowniki z wariantami i nieregularnymi końcówkami",[1327,1336,1344,1352,1360,1368,1376,1384,1392,1400,1408,1416,1424,1432,1440,1448,1456,1464,1472,1480,1488,1496,1504,1512,1520,1528,1536,1544,1552,1560,1568,1576,1584,1592,1600,1608,1616,1624,1632],{"id":1328,"vocabularyWord":1329,"displayOrder":11},"01a0f20d-0bfe-72dc-85c9-b9d1910d825e",{"id":1330,"word":1331,"frequency":41,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1332,"partsOfSpeech":1333,"audio":1334,"audioUrl":1335},"01a0f20c-d212-7a85-9e51-0d84ebbb7c6d","zamek","tts_1a91320df5253f35_pl-PL.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1a91320df5253f35_pl-PL.mp3",{"id":1337,"vocabularyWord":1338,"displayOrder":16},"01a0f20d-0bfe-7314-85c9-b9d191136739",{"id":1339,"word":1340,"frequency":41,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1341,"partsOfSpeech":1342,"audio":1334,"audioUrl":1343},"01a0f20c-ce34-70a5-870e-7922422dbd43","przypadek","tts_06541fcf13ecba92_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_06541fcf13ecba92_pl-PL.mp3",{"id":1345,"vocabularyWord":1346,"displayOrder":21},"01a0f20d-0bfe-7348-85c9-b9d191324432",{"id":1347,"word":1348,"frequency":11,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1349,"partsOfSpeech":1350,"audio":1334,"audioUrl":1351},"01a0f20c-ca03-7a7d-927e-16ac0a1cb3c2","bal","tts_6f9f1c74d373ec85_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_6f9f1c74d373ec85_pl-PL.mp3",{"id":1353,"vocabularyWord":1354,"displayOrder":26},"01a0f20d-0bfe-73a0-85c9-b9d19154bfbc",{"id":1355,"word":1356,"frequency":46,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1357,"partsOfSpeech":1358,"audio":1334,"audioUrl":1359},"01a0f20c-c9d4-776e-8904-854efff1d45b","ręka","tts_b12e331b4316e665_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b12e331b4316e665_pl-PL.mp3",{"id":1361,"vocabularyWord":1362,"displayOrder":31},"01a0f20d-0bfe-73c4-85c9-b9d1915f2bc9",{"id":1363,"word":1364,"frequency":41,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1365,"partsOfSpeech":1366,"audio":1334,"audioUrl":1367},"01a0f20c-cbfa-7d71-ac39-ff4e095d5873","krawat","tts_c6731287cce1b58b_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c6731287cce1b58b_pl-PL.mp3",{"id":1369,"vocabularyWord":1370,"displayOrder":36},"01a0f20d-0bfe-73e0-85c9-b9d191e75b4e",{"id":1371,"word":1372,"frequency":46,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1373,"partsOfSpeech":1374,"audio":1334,"audioUrl":1375},"01a0f20c-cda9-7133-86c6-8cebfcedc663","pokój","tts_d4e6f475739d6a3a_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d4e6f475739d6a3a_pl-PL.mp3",{"id":1377,"vocabularyWord":1378,"displayOrder":41},"01a0f20d-0bfe-73fc-85c9-b9d192d728f1",{"id":1379,"word":1380,"frequency":41,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1381,"partsOfSpeech":1382,"audio":1334,"audioUrl":1383},"01a0f20c-cb8d-7723-9071-9614f3a1e31b","hotel","tts_2f77b1e10732fe4c_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2f77b1e10732fe4c_pl-PL.mp3",{"id":1385,"vocabularyWord":1386,"displayOrder":46},"01a0f20d-0bfe-741c-85c9-b9d192f86e94",{"id":1387,"word":1388,"frequency":41,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1389,"partsOfSpeech":1390,"audio":1334,"audioUrl":1391},"01a0f20c-cf33-77e5-a52d-7f3e11199d51","tłumacz","tts_9091d211d8569eba_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_9091d211d8569eba_pl-PL.mp3",{"id":1393,"vocabularyWord":1394,"displayOrder":51},"01a0f20d-0bfe-7434-85c9-b9d19396c1cf",{"id":1395,"word":1396,"frequency":41,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1397,"partsOfSpeech":1398,"audio":1334,"audioUrl":1399},"01a0f20c-cca7-7c96-80ab-fde052e85264","nauczyciel","tts_287a1733f95f3ca7_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_287a1733f95f3ca7_pl-PL.mp3",{"id":1401,"vocabularyWord":1402,"displayOrder":56},"01a0f20d-0bfe-7450-85c9-b9d19425d704",{"id":1403,"word":1404,"frequency":41,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1405,"partsOfSpeech":1406,"audio":1334,"audioUrl":1407},"01a0f20c-cb7b-7181-bed5-b3926d7c9809","gość","tts_bacdeee72b46bc3b_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_bacdeee72b46bc3b_pl-PL.mp3",{"id":1409,"vocabularyWord":1410,"displayOrder":61},"01a0f20d-0bfe-746c-85c9-b9d194db97ef",{"id":1411,"word":1412,"frequency":46,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1413,"partsOfSpeech":1414,"audio":1334,"audioUrl":1415},"01a0f20c-d276-7589-9245-0610f64584d6","ziemia","tts_d35781ac32b2a3fc_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d35781ac32b2a3fc_pl-PL.mp3",{"id":1417,"vocabularyWord":1418,"displayOrder":66},"01a0f20d-0bfe-7488-85c9-b9d19509c46c",{"id":1419,"word":1420,"frequency":41,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1421,"partsOfSpeech":1422,"audio":1334,"audioUrl":1423},"01a0f20c-cdae-7c39-9d80-2af83bc0d691","pomieszczenie","tts_1829f137b7bafcf9_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1829f137b7bafcf9_pl-PL.mp3",{"id":1425,"vocabularyWord":1426,"displayOrder":71},"01a0f20d-0bfe-74a0-85c9-b9d1953dc853",{"id":1427,"word":1428,"frequency":41,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1429,"partsOfSpeech":1430,"audio":1334,"audioUrl":1431},"01a0f20c-cd4e-7c0c-a355-1f5ca344a17e","pies","tts_1d2969161a658c6b_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1d2969161a658c6b_pl-PL.mp3",{"id":1433,"vocabularyWord":1434,"displayOrder":76},"01a0f20d-0bfe-74bc-85c9-b9d195477aa5",{"id":1435,"word":1436,"frequency":46,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1437,"partsOfSpeech":1438,"audio":1334,"audioUrl":1439},"01a0f20c-cbf4-7e77-ad9e-c4b914e5b6eb","kot","tts_cbf0e016907c54e3_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_cbf0e016907c54e3_pl-PL.mp3",{"id":1441,"vocabularyWord":1442,"displayOrder":81},"01a0f20d-0bfe-74d8-85c9-b9d195c0237f",{"id":1443,"word":1444,"frequency":46,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1445,"partsOfSpeech":1446,"audio":1334,"audioUrl":1447},"01a0f20c-cd24-7c58-a2e0-cb856ab68034","ojciec","tts_eef5393c2f2775c9_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_eef5393c2f2775c9_pl-PL.mp3",{"id":1449,"vocabularyWord":1450,"displayOrder":86},"01a0f20d-0bfe-74f0-85c9-b9d196a3419e",{"id":1451,"word":1452,"frequency":41,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1453,"partsOfSpeech":1454,"audio":1334,"audioUrl":1455},"01a0f20c-ceb2-7e37-bb28-2b76970ba7da","student","tts_ce4e390ffe2fae88_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ce4e390ffe2fae88_pl-PL.mp3",{"id":1457,"vocabularyWord":1458,"displayOrder":91},"01a0f20d-0bfe-750c-85c9-b9d197166fe8",{"id":1459,"word":1460,"frequency":46,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1461,"partsOfSpeech":1462,"audio":1334,"audioUrl":1463},"01a0f20c-cc16-7f44-97cf-fc51c722b20f","lekarz","tts_2bcf14014963720e_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2bcf14014963720e_pl-PL.mp3",{"id":1465,"vocabularyWord":1466,"displayOrder":96},"01a0f20d-0bfe-7524-85c9-b9d197df0921",{"id":1467,"word":1468,"frequency":46,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1469,"partsOfSpeech":1470,"audio":1334,"audioUrl":1471},"01a0f20c-cc13-7833-891e-c4ad1025fca5","las","tts_b7ba762d493f2801_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b7ba762d493f2801_pl-PL.mp3",{"id":1473,"vocabularyWord":1474,"displayOrder":101},"01a0f20d-0bfe-7540-85c9-b9d198236cc9",{"id":1475,"word":1476,"frequency":41,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1477,"partsOfSpeech":1478,"audio":1334,"audioUrl":1479},"01a0f20c-ca6e-70fb-bd5c-18bcce54eee5","chłopiec","tts_533a5145eb032d3a_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_533a5145eb032d3a_pl-PL.mp3",{"id":1481,"vocabularyWord":1482,"displayOrder":106},"01a0f20d-0bfe-7558-85c9-b9d198a5f743",{"id":1483,"word":1484,"frequency":41,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1485,"partsOfSpeech":1486,"audio":1334,"audioUrl":1487},"01a0f20c-ca05-7b9a-877f-24857605e6d4","bank","tts_62e089ba6fab64b0_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_62e089ba6fab64b0_pl-PL.mp3",{"id":1489,"vocabularyWord":1490,"displayOrder":111},"01a0f20d-0bfe-7574-85c9-b9d19986bb7a",{"id":1491,"word":1492,"frequency":46,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1493,"partsOfSpeech":1494,"audio":1334,"audioUrl":1495},"01a0f20c-c9d0-7223-8771-1cefe18ae141","morze","tts_079a5a69440a8217_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_079a5a69440a8217_pl-PL.mp3",{"id":1497,"vocabularyWord":1498,"displayOrder":116},"01a0f20d-0bfe-758c-85c9-b9d19990d133",{"id":1499,"word":1500,"frequency":46,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1501,"partsOfSpeech":1502,"audio":1334,"audioUrl":1503},"01a0f20c-cafa-7357-afa3-7ea65cbeba72","dom","tts_544528aebfd623a8_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_544528aebfd623a8_pl-PL.mp3",{"id":1505,"vocabularyWord":1506,"displayOrder":121},"01a0f20d-0bfe-75a8-85c9-b9d199a61f27",{"id":1507,"word":1508,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1509,"partsOfSpeech":1510,"audio":1334,"audioUrl":1511},"01a0f20c-c9d5-75b9-9872-81624c589499","syn","tts_5c6199f912d3c1ec_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_5c6199f912d3c1ec_pl-PL.mp3",{"id":1513,"vocabularyWord":1514,"displayOrder":126},"01a0f20d-0bfe-75d0-85c9-b9d19a64a502",{"id":1515,"word":1516,"frequency":46,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1517,"partsOfSpeech":1518,"audio":1334,"audioUrl":1519},"01a0f20c-cd40-71e4-91c4-8bfd50ee5b3d","pan","tts_7760ff3005dab69b_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_7760ff3005dab69b_pl-PL.mp3",{"id":1521,"vocabularyWord":1522,"displayOrder":131},"01a0f20d-0bfe-75e8-85c9-b9d19b329724",{"id":1523,"word":1524,"frequency":31,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1525,"partsOfSpeech":1526,"audio":1334,"audioUrl":1527},"01a0f20c-cb1e-7a4e-a4f6-9546fc3c2b55","dwór","tts_2e9cc68a8e3ecd22_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2e9cc68a8e3ecd22_pl-PL.mp3",{"id":1529,"vocabularyWord":1530,"displayOrder":136},"01a0f20d-0bfe-7604-85c9-b9d19b640133",{"id":1531,"word":1532,"frequency":41,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1533,"partsOfSpeech":1534,"audio":1334,"audioUrl":1535},"01a0f20c-cb1d-7028-bb19-a44f7c6a10b8","dworzec","tts_f1d641aaec73665c_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f1d641aaec73665c_pl-PL.mp3",{"id":1537,"vocabularyWord":1538,"displayOrder":141},"01a0f20d-0bfe-7620-85c9-b9d19b9a42f2",{"id":1539,"word":1540,"frequency":46,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1541,"partsOfSpeech":1542,"audio":1334,"audioUrl":1543},"01a0f20c-cd28-75f4-a2d4-6ec0e4e45b04","oko","tts_82982b334ec89d35_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_82982b334ec89d35_pl-PL.mp3",{"id":1545,"vocabularyWord":1546,"displayOrder":146},"01a0f20d-0bfe-7638-85c9-b9d19bd0cf9b",{"id":1547,"word":1548,"frequency":41,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1549,"partsOfSpeech":1550,"audio":1334,"audioUrl":1551},"01a0f20c-d14a-7e27-afc2-04b9acbea22f","walc","tts_6135e71d60162451_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_6135e71d60162451_pl-PL.mp3",{"id":1553,"vocabularyWord":1554,"displayOrder":151},"01a0f20d-0bfe-7654-85c9-b9d19c04d65d",{"id":1555,"word":1556,"frequency":41,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1557,"partsOfSpeech":1558,"audio":1334,"audioUrl":1559},"01a0f20c-cd45-7b48-8a38-87dec45f1de7","papieros","tts_47f7a169001c307f_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_47f7a169001c307f_pl-PL.mp3",{"id":1561,"vocabularyWord":1562,"displayOrder":156},"01a0f20d-0bfe-7670-85c9-b9d19c56282f",{"id":1563,"word":1564,"frequency":41,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1565,"partsOfSpeech":1566,"audio":1334,"audioUrl":1567},"01a0f20c-cf1a-7dbf-aa89-9ba4df03ba98","tenis","tts_373090f129fa9cfa_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_373090f129fa9cfa_pl-PL.mp3",{"id":1569,"vocabularyWord":1570,"displayOrder":161},"01a0f20d-0bfe-7688-85c9-b9d19cc64fda",{"id":1571,"word":1572,"frequency":16,"level":743,"language":9,"audioFilePath":1573,"partsOfSpeech":1574,"audio":1334,"audioUrl":1575},"01a0f20c-ca13-7f65-bec6-77a7097fa53f","brydż","tts_0ff4cbee884ae859_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0ff4cbee884ae859_pl-PL.mp3",{"id":1577,"vocabularyWord":1578,"displayOrder":166},"01a0f20d-0bfe-76a4-85c9-b9d19d16e9af",{"id":1579,"word":1580,"frequency":41,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1581,"partsOfSpeech":1582,"audio":1334,"audioUrl":1583},"01a0f20c-cb31-7f35-b6e6-500a6e76ce8f","e-mail","tts_0250c67a898e560e_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0250c67a898e560e_pl-PL.mp3",{"id":1585,"vocabularyWord":1586,"displayOrder":171},"01a0f20d-0bfe-76c0-85c9-b9d19da9a1e4",{"id":1587,"word":1588,"frequency":11,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1589,"partsOfSpeech":1590,"audio":1334,"audioUrl":1591},"01a0f20c-cb35-7337-9396-cafc6c4dccc4","esemes","tts_4054a0d70eba1ba3_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_4054a0d70eba1ba3_pl-PL.mp3",{"id":1593,"vocabularyWord":1594,"displayOrder":176},"01a0f20d-0bfe-76d8-85c9-b9d19e0eee2b",{"id":1595,"word":1596,"frequency":11,"level":743,"language":9,"audioFilePath":1597,"partsOfSpeech":1598,"audio":1334,"audioUrl":1599},"01a0f20c-cb37-724e-b0e1-900c11cfc07d","fiat","tts_18e1efa3e2a4527e_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_18e1efa3e2a4527e_pl-PL.mp3",{"id":1601,"vocabularyWord":1602,"displayOrder":181},"01a0f20d-0bfe-76f4-85c9-b9d19e8f7af7",{"id":1603,"word":1604,"frequency":41,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1605,"partsOfSpeech":1606,"audio":1334,"audioUrl":1607},"01a0f20c-ca04-7c4b-9a2e-f8216e374948","banan","tts_5a81573128aa0703_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_5a81573128aa0703_pl-PL.mp3",{"id":1609,"vocabularyWord":1610,"displayOrder":186},"01a0f20d-0bfe-770c-85c9-b9d19f4b477a",{"id":1611,"word":1612,"frequency":46,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1613,"partsOfSpeech":1614,"audio":1334,"audioUrl":1615},"01a0f20c-cdb0-7e44-a64e-6c3280be4255","pomysł","tts_79840398acd6f6db_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_79840398acd6f6db_pl-PL.mp3",{"id":1617,"vocabularyWord":1618,"displayOrder":191},"01a0f20d-0bfe-7728-85c9-b9d19f9d8ce6",{"id":1619,"word":1620,"frequency":41,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1621,"partsOfSpeech":1622,"audio":1334,"audioUrl":1623},"01a0f20c-cdcc-7f86-8da8-854ce5eb52ef","profesor","tts_163c14adafc10535_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_163c14adafc10535_pl-PL.mp3",{"id":1625,"vocabularyWord":1626,"displayOrder":196},"01a0f20d-0bfe-7740-85c9-b9d1a08151ed",{"id":1627,"word":1628,"frequency":41,"level":251,"language":9,"audioFilePath":1629,"partsOfSpeech":1630,"audio":1334,"audioUrl":1631},"01a0f20c-caf5-7bb1-8827-aee2e74445c6","doktor","tts_b01113a42b1f7fda_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b01113a42b1f7fda_pl-PL.mp3",{"id":1633,"vocabularyWord":1634,"displayOrder":201},"01a0f20d-0bfe-775c-85c9-b9d1a0a6f329",{"id":1635,"word":1636,"frequency":41,"level":502,"language":9,"audioFilePath":1637,"partsOfSpeech":1638,"audio":1334,"audioUrl":1639},"01a0f20c-cf4b-740e-b06d-97c661b2e69e","urzędnik","tts_8b7673b48f6b2548_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8b7673b48f6b2548_pl-PL.mp3",[],null,[1643,1652],{"@id":1644,"@type":1645,"id":1646,"grammarPage":1647,"title":1648,"instructions":1649,"displayOrder":1319,"type":1650,"questionCount":81,"blankCount":136,"isCompleted":1318,"ogImageUrl":1651},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-bea7-79ae-838c-ae3ddaed95c5","GrammarExercise","01a0f20c-bea7-79ae-838c-ae3ddaed95c5","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-8306-7cf9-8204-26f7f351ea1c","Znaczenie, warianty i pozorne oboczności","Uzupełnij zdania. Zwróć uwagę na znaczenie wyrazu, przypadek oraz współczesną normę językową.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_9b000c1d-8a85-43c2-83b2-6d09e57273c8_hero.webp?v=1790767316",{"@id":1653,"@type":1645,"id":1654,"grammarPage":1647,"title":1655,"instructions":1656,"displayOrder":11,"type":1650,"questionCount":81,"blankCount":111,"isCompleted":1318,"ogImageUrl":1657},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-bece-7a4f-9609-33138bdf4116","01a0f20c-bece-7a4f-9609-33138bdf4116","Rejestr, zwroty do osób i uzgodnienie","Uzupełnij zdania lub oceny językowe. Uwzględnij wskazany rejestr i zgodność form w całym zdaniu.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_85100cf8-8374-4f24-91bd-c994eaafbb94_hero.webp?v=1790767316",{"id":1646,"grammarPage":1647,"title":1648,"instructions":1649,"seoTitle":1659,"seoDescription":1660,"displayOrder":1319,"type":1650,"questions":1661,"ogImageUrl":1651},"Końcówki przypadków: znaczenie i poprawność","Ćwicz końcówki przypadków w zdaniach z lukami o naprawach, podróżach i pracy. Rozróżniaj znaczenia rzeczowników, poprawne warianty oraz formy dawne.",[1662],{"id":1663,"sentenceTemplate":1664,"displayOrder":1319,"explanation":1665,"exampleSentence":1666,"blanks":1667},"01a0f20c-bea7-7e76-838c-ae3de08a2411","W protokole ślusarz opisał uszkodzenie __1__ w drzwiach, a konserwator zabytków — stan murów średniowiecznego __2__.","Mechanizm w drzwiach ma dopełniacz zamka, a budowla — zamku. Oficjalny charakter protokołu nie zmienia tego rozróżnienia; zamkiem to narzędnik.","Bez klucza do zamka nie wejdziemy na teren zamku.",[1668,1680],{"id":1669,"blankNumber":11,"options":1670},"01a0f20c-bea7-7cc2-838c-ae3ddd8bdf88",[1671,1674,1677],{"id":1672,"optionText":1673,"isCorrect":1318,"displayOrder":1319},"01a0f20c-bea7-7bc2-838c-ae3ddb7f95af","zamku",{"id":1675,"optionText":1676,"isCorrect":1334,"displayOrder":11},"01a0f20c-bea7-7c32-838c-ae3ddc1bf724","zamka",{"id":1678,"optionText":1679,"isCorrect":1318,"displayOrder":16},"01a0f20c-bea7-7c7e-838c-ae3ddcd7f14b","zamkiem",{"id":1681,"blankNumber":16,"options":1682},"01a0f20c-bea7-7e02-838c-ae3ddfe0f5a2",[1683,1685,1687],{"id":1684,"optionText":1676,"isCorrect":1318,"displayOrder":1319},"01a0f20c-bea7-7d46-838c-ae3dddf51452",{"id":1686,"optionText":1679,"isCorrect":1318,"displayOrder":11},"01a0f20c-bea7-7d8a-838c-ae3ddea20270",{"id":1688,"optionText":1673,"isCorrect":1334,"displayOrder":16},"01a0f20c-bea7-7dc6-838c-ae3ddfa1a1d0",{"html":1690,"toc":1691},"\u003Ch2 id=\"co-moe-zmieni-kocwka\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Co może zmienić końcówka\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Wybór końcówki przypadka może wskazywać znaczenie rzeczownika, nadawać wypowiedzi określony ton albo pozostawać bez istotnego wpływu na jej sens i rejestr. Na poziomie zaawansowanym trzeba rozróżniać te sytuacje: dwie poprawne formy nie zawsze są wymienne w tym samym zdaniu, a forma, która brzmi jak wariant, bywa po prostu błędem.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W tej lekcji skupimy się na czterech pytaniach:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Czy forma odpowiada zamierzonemu \u003Cstrong>znaczeniu\u003C\u002Fstrong>?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Czy obie formy są w ogóle \u003Cstrong>poprawne\u003C\u002Fstrong>, czy jedna z nich jest dawna albo błędna?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Czy wariant jest \u003Cstrong>neutralny\u003C\u002Fstrong>, czy nacechowany stylistycznie?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Czy wybór formy wymaga zmiany \u003Cstrong>form uzgodnionych\u003C\u002Fstrong> w zdaniu?\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"kocwka-zalena-od-znaczenia\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Końcówka zależna od znaczenia\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Niektóre rzeczowniki mają różne formy tego samego przypadka zależnie od znaczenia. Nie jest to swobodny wybór między stylem potocznym a oficjalnym.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Rzeczownik i znaczenie\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Dopełniacz liczby pojedynczej\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>zamek — mechanizm zamykający\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>zamka\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Wymiana \u003Cstrong>zamka\u003C\u002Fstrong> potrwa godzinę.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>zamek — budowla\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>zamku\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Renowacja \u003Cstrong>zamku\u003C\u002Fstrong> potrwa kilka lat.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>przypadek — kategoria gramatyczna\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>przypadka\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nie pamiętam nazwy tego \u003Cstrong>przypadka\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>przypadek — zdarzenie, zbieg okoliczności\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>przypadku\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nasze spotkanie było dziełem \u003Cstrong>przypadku\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>bal — gruba belka\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>bala\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Do budowy tratwy zabrakło jednego \u003Cstrong>bala\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>bal — zabawa taneczna\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>balu\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Po \u003Cstrong>balu\u003C\u002Fstrong> wszyscy wrócili taksówkami.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Ślusarz nie miał odpowiedniego \u003Cstrong>zamka\u003C\u002Fstrong>, więc nie naprawił drzwi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Turysta nie miał planu \u003Cstrong>zamku\u003C\u002Fstrong>, więc nie wiedział, gdzie jest dziedziniec.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Różnica między \u003Cstrong>zamka\u003C\u002Fstrong> a \u003Cstrong>zamku\u003C\u002Fstrong> wynika tutaj ze znaczenia rzeczownika, nie ze stopnia oficjalności wypowiedzi.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Nie wybieraj końcówki \u003Cstrong>-u\u003C\u002Fstrong> tylko dlatego, że tekst jest urzędowy, ani \u003Cstrong>-a\u003C\u002Fstrong> dlatego, że rozmowa jest swobodna. Nie istnieje ogólna zasada przypisująca tym końcówkom takie rejestry. Pary zależne od znaczenia trzeba znać dla każdego wyrazu osobno.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"warianty-bez-wyranej-rnicy-znaczenia\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Warianty bez wyraźnej różnicy znaczenia\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Czasem norma dopuszcza dwie formy, które nie tworzą stałego kontrastu znaczeniowego ani stylistycznego. Przykładem jest narzędnik liczby mnogiej rzeczownika \u003Cstrong>ręka\u003C\u002Fstrong>: \u003Cstrong>rękami\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>rękoma\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Podtrzymywała dziecko obiema \u003Cstrong>rękami\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Podtrzymywała dziecko obiema \u003Cstrong>rękoma\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Oba zdania są poprawne i przekazują tę samą informację.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Słowniki podają obie formy jako poprawne. \u003Cstrong>Rękoma\u003C\u002Fstrong> bywa odbierane jako nieco książkowe lub tradycyjne, ale nie jest ani błędem, ani formą zarezerwowaną dla literatury. Nie oceniaj wariantu jako gorszego tylko dlatego, że rzadziej go słyszysz: częstotliwość użycia i nacechowanie stylistyczne to różne kwestie.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Oboczność dotyczy konkretnego wyrazu i konkretnej formy. Poprawność \u003Cstrong>rękoma\u003C\u002Fstrong> nie oznacza, że można dowolnie zastępować końcówkę \u003Cstrong>-ami\u003C\u002Fstrong> końcówką \u003Cstrong>-oma\u003C\u002Fstrong> w innych rzeczownikach.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch3 id=\"dopeniacz-liczby-pojedynczej-a-czy-u\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.1\u003C\u002Fspan>Dopełniacz liczby pojedynczej: -a czy -u?\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Oboczność \u003Cstrong>-a\u002F-u\u003C\u002Fstrong> nie zawsze rozróżnia znaczenia tak jak w parze \u003Cstrong>zamka\u002Fzamku\u003C\u002Fstrong>. W dopełniaczu rzeczownika \u003Cstrong>krawat\u003C\u002Fstrong> poprawne są zarówno \u003Cstrong>krawata\u003C\u002Fstrong>, jak i \u003Cstrong>krawatu\u003C\u002Fstrong>: \u003Cstrong>Nie założył krawata\u003C\u002Fstrong> oraz \u003Cstrong>Nie założył krawatu\u003C\u002Fstrong>. Oba warianty mogą wystąpić w starannej wypowiedzi; nie tworzą stałego podziału na formę potoczną i oficjalną.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Nie przenoś tej wymienności na wszystkie rzeczowniki męskie. Najpierw ustal, czy dla danego znaczenia dopuszczalne są obie końcówki, a dopiero potem oceniaj ich rejestr.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"dopeniacz-liczby-mnogiej-i-y-czy-w\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.2\u003C\u002Fspan>Dopełniacz liczby mnogiej: -i\u002F-y czy -ów?\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Po spółgłoskach miękkich i dawniej miękkich (\u003Cstrong>-j\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>-l\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>-cz\u003C\u002Fstrong>) niektóre rzeczowniki męskie mają w dopełniaczu liczby mnogiej dwie poprawne końcówki.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Rzeczownik\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Formy i ich status\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>pokój\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>pokoi \u002F pokojów\u003C\u002Fstrong> — oba warianty poprawne i neutralne\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>W hotelu brakuje wolnych \u003Cstrong>pokoi\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>hotel\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>hoteli \u002F hotelów\u003C\u002Fstrong> — oba warianty poprawne; \u003Cstrong>hoteli\u003C\u002Fstrong> jest częstsze\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>W centrum nie ma tanich \u003Cstrong>hotelów\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>tłumacz\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>tłumaczy \u002F tłumaczów\u003C\u002Fstrong> — oba warianty poprawne; \u003Cstrong>tłumaczy\u003C\u002Fstrong> jest częstsze\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Zatrudniono dwóch \u003Cstrong>tłumaczy\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Takie pary są cechą konkretnych wyrazów, a nie całej grupy. Od \u003Cstrong>nauczyciel\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>gość\u003C\u002Fstrong> forma na \u003Cstrong>-ów\u003C\u002Fstrong> nie jest dziś poprawnym wariantem (zob. sekcja 4).\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"pozorne-warianty-forma-wspczesna-dawna-a-bdna\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Pozorne warianty: forma współczesna, dawna a błędna\u003C\u002Fh2>\n\u003Ch3 id=\"celownik-liczby-pojedynczej-owi-czy-u\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.1\u003C\u002Fspan>Celownik liczby pojedynczej: -owi czy -u?\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>W celowniku rzeczowników męskich częsta jest końcówka \u003Cstrong>-owi\u003C\u002Fstrong>, np. \u003Cstrong>studentowi\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>lekarzowi\u003C\u002Fstrong>, ale niektóre wyrazy wymagają \u003Cstrong>-u\u003C\u002Fstrong>. Nie jest to wybór między stylem oficjalnym a potocznym.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Rzeczownik\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Neutralny, poprawny celownik\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>pies\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>psu\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Przyglądała się \u003Cstrong>psu\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>kot\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>kotu\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Podała \u003Cstrong>kotu\u003C\u002Fstrong> lekarstwo.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>ojciec\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ojcu\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Podziękował \u003Cstrong>ojcu\u003C\u002Fstrong> za pomoc.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Formy \u003Cstrong>psowi\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>kotowi\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>ojcowi\u003C\u002Fstrong> są błędne w polszczyźnie ogólnej. Zastąpienie końcówki \u003Cstrong>-u\u003C\u002Fstrong> końcówką \u003Cstrong>-owi\u003C\u002Fstrong> nie nadaje tym wyrazom bardziej starannego charakteru.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"dopeniacz-liczby-mnogiej-wariant-wspczesny-czy-dawny\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.2\u003C\u002Fspan>Dopełniacz liczby mnogiej: wariant współczesny czy dawny?\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>W dopełniaczu liczby mnogiej trzeba odróżnić oboczność dopuszczalną współcześnie (sekcja 3) od formy spotykanej w dawnych tekstach albo zwyczajnie błędnej.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Rzeczownik\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Formy i ich status\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład współczesnego użycia\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>nauczyciel\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>nauczycieli\u003C\u002Fstrong> — współczesna forma neutralna; \u003Cstrong>nauczycielów\u003C\u002Fstrong> — forma dawna, niewłaściwa w neutralnym tekście współczesnym\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Zaproszono wszystkich \u003Cstrong>nauczycieli\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>gość\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>gości\u003C\u002Fstrong> — współczesna forma neutralna; dawne \u003Cstrong>gościów\u003C\u002Fstrong> nie jest jej neutralnym zamiennikiem\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Lista \u003Cstrong>gości\u003C\u002Fstrong> jest już gotowa.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>ziemia\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ziem\u003C\u002Fstrong> — współczesna forma neutralna; \u003Cstrong>ziemi\u003C\u002Fstrong> w dopełniaczu liczby mnogiej — forma przestarzała\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Badacz opisał dzieje tych \u003Cstrong>ziem\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>pomieszczenie\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>pomieszczeń\u003C\u002Fstrong> — forma neutralna z końcówką zerową; \u003Cstrong>pomieszczeniów\u003C\u002Fstrong> jest błędne\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Plan obejmuje remont pięciu \u003Cstrong>pomieszczeń\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Forma \u003Cstrong>ziemi\u003C\u002Fstrong> jest dziś zwykłą formą dopełniacza liczby pojedynczej: \u003Cstrong>historia tej ziemi\u003C\u002Fstrong>. Końcówka zerowa oznacza brak dodanej końcówki, choć temat może się zmienić, jak w parze \u003Cstrong>pomieszczenie — pomieszczeń\u003C\u002Fstrong>. Forma \u003Cstrong>pomieszczeniów\u003C\u002Fstrong> nie jest potocznym ani bardziej oficjalnym wariantem formy \u003Cstrong>pomieszczeń\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"miejscownik-e-czy-u\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.3\u003C\u002Fspan>Miejscownik: -e czy -u?\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>W miejscowniku liczby pojedynczej rzeczowników męskich i nijakich końcówkę wyznacza przede wszystkim temat wyrazu: \u003Cstrong>o studencie\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>w lesie\u003C\u002Fstrong>, ale \u003Cstrong>o chłopcu\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>w banku\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>na morzu\u003C\u002Fstrong>. Swobodnych wariantów jest tu bardzo mało. Kilka częstych rzeczowników o temacie twardym ma jednak końcówkę \u003Cstrong>-u\u003C\u002Fstrong> zamiast oczekiwanego \u003Cstrong>-e\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Rzeczownik\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Poprawny miejscownik\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>dom\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>domu\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Cały dzień spędziłam w \u003Cstrong>domu\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>syn\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>synu\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Opowiadała o swoim \u003Cstrong>synu\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>pan\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>panu\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Rozmawialiśmy o tym \u003Cstrong>panu\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Formy \u003Cstrong>w domie\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>o synie\u003C\u002Fstrong> są w polszczyźnie ogólnej błędne; nie są ani potocznymi, ani archaicznymi odpowiednikami form \u003Cstrong>w domu\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>o synu\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Nie myl form \u003Cstrong>na dworze\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>na dworcu\u003C\u002Fstrong>. To miejscowniki dwóch różnych rzeczowników: \u003Cstrong>dwór\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>dworzec\u003C\u002Fstrong>. \u003Cstrong>Dzieci bawią się na dworze\u003C\u002Fstrong> znaczy, że bawią się na zewnątrz budynku; \u003Cstrong>Czekam na dworcu\u003C\u002Fstrong> — że czekam na stacji kolejowej lub autobusowej.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"forma-neutralna-a-efekt-literacki\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Forma neutralna a efekt literacki\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Inną relację tworzą formy \u003Cstrong>oczami\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>oczyma\u003C\u002Fstrong>. Obie są poprawnymi formami narzędnika liczby mnogiej, ale nie mają identycznego profilu stylistycznego: \u003Cstrong>oczami\u003C\u002Fstrong> jest neutralne, natomiast \u003Cstrong>oczyma\u003C\u002Fstrong> często nadaje wypowiedzi ton literacki lub podniosły.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Wariant\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Typowy efekt\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>oczami\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>neutralny opis\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Pacjent poruszał \u003Cstrong>oczami\u003C\u002Fstrong>, ale nie mówił.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>oczyma\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>możliwe nacechowanie literackie\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Przed jej \u003Cstrong>oczyma\u003C\u002Fstrong> stanął obraz rodzinnego domu.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Forma \u003Cstrong>oczyma\u003C\u002Fstrong> nie zmienia tego, do czego odnosi się rzeczownik. Wpływa przede wszystkim na sposób przedstawienia treści. W opisie medycznym naturalniejszym wyborem będzie zwykle \u003Cstrong>oczami\u003C\u002Fstrong>; w narracji literackiej autor może świadomie wybrać \u003Cstrong>oczyma\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Tekst oficjalny nie musi być podniosły. W instrukcji, sprawozdaniu czy opisie badania wybieraj przede wszystkim formy neutralne, zamiast zastępować je wariantami brzmiącymi literacko.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"rejestr-potoczny-a-staranny\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Rejestr potoczny a staranny\u003C\u002Fh2>\n\u003Ch3 id=\"woacz-i-mianownik-w-zwrotach-do-osb\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.1\u003C\u002Fspan>Wołacz i mianownik w zwrotach do osób\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>W bezpośrednim zwrocie do adresata staranna polszczyzna wymaga wołacza: \u003Cstrong>Panie Janie\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>Pani Anno\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>Mamo\u003C\u002Fstrong>. W swobodnej rozmowie mianownik imienia może zastępować wołacz, np. \u003Cstrong>Ania, zaczekaj!\u003C\u002Fstrong> zamiast \u003Cstrong>Aniu, zaczekaj!\u003C\u002Fstrong> Nie każdy taki zwrot jest jednak równie stosowny w każdej relacji.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Sytuacja\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ocena\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>korespondencja zawodowa z osobą, do której zwracamy się po imieniu\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Panie Janie,\u003C\u002Fstrong> dziękuję za przesłane dokumenty.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>staranny zwrot z wołaczem\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>korespondencja zawodowa z osobą, do której zwracamy się po imieniu\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Pani Anno,\u003C\u002Fstrong> proszę o potwierdzenie terminu.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>staranny zwrot z wołaczem\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>oficjalne pismo do nieznanego adresata\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Szanowny Panie,\u003C\u002Fstrong> zwracam się z prośbą o udostępnienie informacji.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>formuła odpowiednia bez znajomości imienia\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>rozmowa rodzinna\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Mamo,\u003C\u002Fstrong> możesz mi pomóc?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>naturalny wołacz, także w rozmowie potocznej\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>potoczne przywołanie\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Mama!\u003C\u002Fstrong> Chodź tutaj!\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>mianownik zamiast wołacza; może brzmieć dziecięco lub obcesowo\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>\u003Cstrong>Pan Jan\u003C\u002Fstrong> nie jest zwykłym, grzecznym odpowiednikiem zwrotu \u003Cstrong>Panie Janie\u003C\u002Fstrong>. Jako bezpośrednie przywołanie, np. \u003Cstrong>Pan Jan, proszę podejść!\u003C\u002Fstrong>, może brzmieć obcesowo. Natomiast w zdaniu \u003Cstrong>Pan Jan już przyszedł\u003C\u002Fstrong> jest poprawnym mianownikiem podmiotu: mówimy o osobie, a nie zwracamy się do niej.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch3 id=\"biernik-na-a-przy-nazwach-rzeczy\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.2\u003C\u002Fspan>Biernik na -a przy nazwach rzeczy\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Nazwy rzeczy mogą przyjmować biernik równy dopełniaczowi, mimo że nie oznaczają istot żywych. Zakres tego zjawiska zależy od konkretnego rzeczownika: sama końcówka \u003Cstrong>-a\u003C\u002Fstrong> nie świadczy o potoczności.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>W utrwalonych konstrukcjach \u003Cstrong>zatańczyć walca\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>zapalić papierosa\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>grać w tenisa\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>grać w brydża\u003C\u002Fstrong> biernik na \u003Cstrong>-a\u003C\u002Fstrong> jest wymagany i neutralny stylistycznie. Nie zastępuj go mianownikiem, aby nadać wypowiedzi bardziej oficjalny ton. Inaczej jest z rzeczownikiem \u003Cstrong>e-mail\u003C\u002Fstrong>: poprawne są \u003Cstrong>napisać e-mail\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>napisać e-maila\u003C\u002Fstrong>, więc końcówka \u003Cstrong>-a\u003C\u002Fstrong> nie jest tu obowiązkowa.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Konstrukcja\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Status i dobór do tekstu\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>wysłać esemes \u002F esemesa\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>wariant bez końcówki jest bardziej zachowawczy; wariant \u003Cstrong>esemesa\u003C\u002Fstrong> jest rozpowszechniony, zwłaszcza w swobodnej komunikacji, i dopuszczany w użyciu\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>mieć fiata\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>przy nazwie samochodu tej marki biernik \u003Cstrong>fiata\u003C\u002Fstrong> jest utrwalony i poprawny; nie trzeba zastępować go formą \u003Cstrong>fiat\u003C\u002Fstrong>, aby nadać wypowiedzi oficjalny ton\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>zjeść banan \u002F banana\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>obie formy są poprawne; \u003Cstrong>banana\u003C\u002Fstrong> nie należy przedstawiać jako błędu ani jako formy wyłącznie potocznej\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>mieć pomysł \u002F pomysła\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>pomysł\u003C\u002Fstrong> jest neutralne; \u003Cstrong>pomysła\u003C\u002Fstrong> jest potoczne i żartobliwe, nieodpowiednie w starannej korespondencji\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>W tekście zawodowym napisz \u003Cstrong>Mam pomysł na usprawnienie procedury\u003C\u002Fstrong>. Potoczne, żartobliwe \u003Cstrong>Mam pomysła!\u003C\u002Fstrong> może pasować do rozmowy ze znajomymi. Nie przenoś jednak tej oceny automatycznie na poprawne konstrukcje \u003Cstrong>mieć fiata\u003C\u002Fstrong> czy \u003Cstrong>zjeść banana\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"mianownik-liczby-mnogiej-rzeczownikw-mskoosobowych\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">7.\u003C\u002Fspan>Mianownik liczby mnogiej rzeczowników męskoosobowych\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>W mianowniku liczby mnogiej rzeczowniki męskoosobowe przyjmują końcówki \u003Cstrong>-owie\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>-i\u002F-y\u003C\u002Fstrong> lub \u003Cstrong>-e\u003C\u002Fstrong>, a niektóre mają też formę deprecjatywną. Wybór końcówki może wpływać na ton wypowiedzi, a forma deprecjatywna — także na formy uzgodnione w zdaniu.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"kocwka-owie-szacunek-czy-zwyka-odmiana\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">7.1\u003C\u002Fspan>Końcówka -owie: szacunek czy zwykła odmiana?\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Końcówka \u003Cstrong>-owie\u003C\u002Fstrong> występuje między innymi w nazwach tytułów, funkcji i relacji rodzinnych. Przy niektórych wyrazach może podkreślać szacunek, ale nie jest uniwersalnym wykładnikiem prestiżu. Trzeba sprawdzić, czy dany rzeczownik w ogóle ma neutralny wariant na \u003Cstrong>-i\u003C\u002Fstrong> lub \u003Cstrong>-y\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Forma\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Porównanie i rejestr\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>profesorowie\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>standardowa forma męskoosobowa; \u003Cstrong>profesorzy\u003C\u002Fstrong> to forma potoczna, niezalecana w normie wzorcowej — w tekście starannym wybierz \u003Cstrong>profesorowie\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Profesorowie przedstawili\u003C\u002Fstrong> wyniki badań.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>doktorzy \u002F doktorowie\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>obie formy są poprawne; \u003Cstrong>doktorzy\u003C\u002Fstrong> jest neutralne, a \u003Cstrong>doktorowie\u003C\u002Fstrong> może brzmieć bardziej uroczyście lub podkreślać szacunek\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Doktorzy omówili\u003C\u002Fstrong> wyniki. \u002F W uroczystości wzięli udział \u003Cstrong>doktorowie honoris causa\u003C\u002Fstrong> naszej uczelni.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>panowie\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>standardowa forma męskoosobowa, także w uprzejmym zwrocie do grupy; bez neutralnego odpowiednika na \u003Cstrong>-i\u002F-y\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Panowie czekali\u003C\u002Fstrong> przy wejściu.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>synowie\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>standardowa, neutralna forma męskoosobowa; nie wyraża sama przez się szczególnego szacunku\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Jej \u003Cstrong>synowie wrócili\u003C\u002Fstrong> z podróży.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Formy na \u003Cstrong>-i\u002F-y\u003C\u002Fstrong>, np. \u003Cstrong>studenci\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>urzędnicy\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>doktorzy\u003C\u002Fstrong>, nie wyrażają mniejszego szacunku; \u003Cstrong>nauczyciele\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>lekarze\u003C\u002Fstrong> mają końcówkę \u003Cstrong>-e\u003C\u002Fstrong>. Zarówno \u003Cstrong>ci doktorzy byli\u003C\u002Fstrong>, jak i \u003Cstrong>ci doktorowie byli\u003C\u002Fstrong> wymagają form męskoosobowych zaimka i czasownika.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"formy-deprecjatywne-a-uzgodnienie-w-zdaniu\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">7.2\u003C\u002Fspan>Formy deprecjatywne a uzgodnienie w zdaniu\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Niektóre rzeczowniki męskoosobowe mają w mianowniku liczby mnogiej formy deprecjatywne, czyli formy pozwalające wyrazić lekceważenie lub dystans. W odpowiednim kontekście mogą też służyć żartowi. Ich wybór wpływa nie tylko na ton, lecz także na formy uzgodnione w zdaniu.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Sposób przedstawienia osób\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Przykład\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>neutralna forma męskoosobowa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ci urzędnicy byli\u003C\u002Fstrong> wyjątkowo nieuprzejmi.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>forma deprecjatywna\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Te urzędniki były\u003C\u002Fstrong> wyjątkowo nieuprzejme.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Pierwsze zdanie jest krytyczne ze względu na treść, lecz sama forma \u003Cstrong>urzędnicy\u003C\u002Fstrong> pozostaje neutralna. W drugim zdaniu lekceważenie sygnalizuje dodatkowo forma \u003Cstrong>urzędniki\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Przy formie deprecjatywnej zaimek, czasownik i przymiotnik przyjmują formy niemęskoosobowe: \u003Cstrong>te\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>były\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>nieuprzejme\u003C\u002Fstrong>. Samo zastąpienie rzeczownika bez dostosowania pozostałych form prowadziłoby tu do błędu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>W neutralnej korespondencji zawodowej użyj formy \u003Cstrong>urzędnicy\u003C\u002Fstrong>, nawet jeśli oceniasz ich działanie negatywnie. Forma \u003Cstrong>urzędniki\u003C\u002Fstrong> nie jest po prostu mniej oficjalnym odpowiednikiem: może zostać odebrana jako obraźliwa.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"jak-wiadomie-wybra-wariant\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">8.\u003C\u002Fspan>Jak świadomie wybrać wariant\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ustal znaczenie:\u003C\u002Fstrong> mechanizm wymaga formy \u003Cstrong>zamka\u003C\u002Fstrong>, a budowla — \u003Cstrong>zamku\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Sprawdź, czy wariant w ogóle istnieje:\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>pokoi\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>pokojów\u003C\u002Fstrong> są poprawne, ale \u003Cstrong>psowi\u003C\u002Fstrong> czy \u003Cstrong>w domie\u003C\u002Fstrong> — nie.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Sprawdź status obu form:\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>rękami\u003C\u002Fstrong> i \u003Cstrong>rękoma\u003C\u002Fstrong> nie tworzą stałego kontrastu rejestrowego.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Dopasuj ton do tekstu:\u003C\u002Fstrong> neutralne \u003Cstrong>oczami\u003C\u002Fstrong> i literackie \u003Cstrong>oczyma\u003C\u002Fstrong> mogą wywoływać różne efekty stylistyczne.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Sprawdź formy uzgodnione:\u003C\u002Fstrong> wybór \u003Cstrong>te urzędniki\u003C\u002Fstrong> pociąga za sobą formy niemęskoosobowe, np. \u003Cstrong>były\u003C\u002Fstrong>, nie \u003Cstrong>byli\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Jeżeli nie znasz statusu wariantu, sprawdź w aktualnym słowniku nie tylko tabelę odmiany, lecz także znaczenie hasła i kwalifikatory, np. \u003Cem>potoczne\u003C\u002Fem>, \u003Cem>książkowe\u003C\u002Fem> lub \u003Cem>przestarzałe\u003C\u002Fem>. \u003Cstrong>Poprawność formy nie oznacza jej stosowności w każdym kontekście.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n",[1692,1696,1700,1704,1708,1712,1716,1720,1724,1728,1732,1736,1740,1744,1748,1752,1756],{"id":1693,"text":1694,"depth":16,"number":1695},"co-moe-zmieni-kocwka","Co może zmienić końcówka","1",{"id":1697,"text":1698,"depth":16,"number":1699},"kocwka-zalena-od-znaczenia","Końcówka zależna od znaczenia","2",{"id":1701,"text":1702,"depth":16,"number":1703},"warianty-bez-wyranej-rnicy-znaczenia","Warianty bez wyraźnej różnicy znaczenia","3",{"id":1705,"text":1706,"depth":21,"number":1707},"dopeniacz-liczby-pojedynczej-a-czy-u","Dopełniacz liczby pojedynczej: -a czy -u?","3.1",{"id":1709,"text":1710,"depth":21,"number":1711},"dopeniacz-liczby-mnogiej-i-y-czy-w","Dopełniacz liczby mnogiej: -i\u002F-y czy -ów?","3.2",{"id":1713,"text":1714,"depth":16,"number":1715},"pozorne-warianty-forma-wspczesna-dawna-a-bdna","Pozorne warianty: forma współczesna, dawna a błędna","4",{"id":1717,"text":1718,"depth":21,"number":1719},"celownik-liczby-pojedynczej-owi-czy-u","Celownik liczby pojedynczej: -owi czy -u?","4.1",{"id":1721,"text":1722,"depth":21,"number":1723},"dopeniacz-liczby-mnogiej-wariant-wspczesny-czy-dawny","Dopełniacz liczby mnogiej: wariant współczesny czy dawny?","4.2",{"id":1725,"text":1726,"depth":21,"number":1727},"miejscownik-e-czy-u","Miejscownik: -e czy -u?","4.3",{"id":1729,"text":1730,"depth":16,"number":1731},"forma-neutralna-a-efekt-literacki","Forma neutralna a efekt literacki","5",{"id":1733,"text":1734,"depth":16,"number":1735},"rejestr-potoczny-a-staranny","Rejestr potoczny a staranny","6",{"id":1737,"text":1738,"depth":21,"number":1739},"woacz-i-mianownik-w-zwrotach-do-osb","Wołacz i mianownik w zwrotach do osób","6.1",{"id":1741,"text":1742,"depth":21,"number":1743},"biernik-na-a-przy-nazwach-rzeczy","Biernik na -a przy nazwach rzeczy","6.2",{"id":1745,"text":1746,"depth":16,"number":1747},"mianownik-liczby-mnogiej-rzeczownikw-mskoosobowych","Mianownik liczby mnogiej rzeczowników męskoosobowych","7",{"id":1749,"text":1750,"depth":21,"number":1751},"kocwka-owie-szacunek-czy-zwyka-odmiana","Końcówka -owie: szacunek czy zwykła odmiana?","7.1",{"id":1753,"text":1754,"depth":21,"number":1755},"formy-deprecjatywne-a-uzgodnienie-w-zdaniu","Formy deprecjatywne a uzgodnienie w zdaniu","7.2",{"id":1757,"text":1758,"depth":16,"number":1759},"jak-wiadomie-wybra-wariant","Jak świadomie wybrać wariant","8"]