[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-zdania-skutkowe-z-tak-ze-i-na-tyle-ze":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-8389-7b1e-8ce5-f1a0a0e34a80":127,"exercise-list-path-pl-none":144},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":126},"01a0f20c-8389-7b1e-8ce5-f1a0a0e34a80","Zdania skutkowe z tak że i na tyle, że","zdania-skutkowe-z-tak-ze-i-na-tyle-ze","Zdania skutkowe z tak że i na tyle, że: wyrażanie następstw i stopnia cechy, poprawne miejsce przecinka oraz różnica między skutkiem a celem działania.","Zdania skutkowe pozwalają pokazać, co wynika z danej sytuacji. Konstrukcja **tak że** wprowadza następstwo, a **na tyle…, że…** wiąże je ze stopniem cechy lub zakresem zmiany. Ważne są zarówno znaczenie, jak i miejsce przecinka oraz odróżnienie skutku od celu działania. Następstwo można też wyrazić za pomocą **więc**, **dlatego**, **toteż**, **zatem** lub **przez co**; różnice w użyciu zestawiono w sekcji 6.\n\n## 1. Tak że: sytuacja i jej następstwo\n\nZa pomocą **tak że** łączymy informację o sytuacji z informacją o jej skutku. Najpierw przedstawiamy sytuację, potem jej następstwo.\n\n**Sytuacja, tak że + skutek.**\n\n:::example\nOstatni autobus już odjechał, **tak że** musieliśmy wrócić pieszo.\n\nSerwer przestał działać, **tak że** klienci nie mogli składać zamówień.\n\nPrzesunęliśmy spotkanie na piątek, **tak że** wszyscy będą mogli w nim uczestniczyć.\n:::\n\nSkutek nie musi dotyczyć przeszłości. Może być również aktualny lub przewidywany. Forma czasownika zależy od tego, kiedy zachodzi dana sytuacja i kiedy pojawia się jej następstwo.\n\n## 2. Na tyle…, że…: stopień prowadzący do skutku\n\nKonstrukcja **na tyle…, że…** wskazuje, że cecha, umiejętność lub zmiana osiągnęła stopień wystarczający do wystąpienia określonego skutku. Nie musi to być stopień bardzo wysoki — ważny jest próg potrzebny w danej sytuacji.\n\n| Budowa | Przykład | Co oceniamy? |\n| --- | --- | --- |\n| na tyle + przymiotnik, że | Pokój jest **na tyle duży, że** zmieszczą się w nim dwa biurka. | wielkość pokoju |\n| na tyle + przysłówek, że | Marta mówiła **na tyle głośno, że** słyszeli ją wszyscy. | głośność mówienia |\n| czasownik + na tyle, że | Stan pacjenta poprawił się **na tyle, że** lekarz pozwolił mu wrócić do domu. | zakres poprawy |\n\n**Na tyle** nie oznacza zawsze „bardzo”. Pokój może nie być bardzo duży, ale mieć wystarczająco dużo miejsca na dwa biurka.\n\nBliskoznaczne konstrukcje **do tego stopnia, że…** i **tak bardzo, że…** inaczej rozkładają akcenty:\n\n| Konstrukcja | Przykład | Odcień znaczenia |\n| --- | --- | --- |\n| **na tyle…, że…** | Był **na tyle zmęczony, że** musiał przerwać pracę. | próg wystarczający do wystąpienia skutku |\n| **do tego stopnia, że…** | Był zmęczony **do tego stopnia, że** musiał przerwać pracę. | stopień cechy pokazany przez jej skutek, często odczuwany jako znaczny |\n| **tak bardzo, że…** | Był **tak bardzo zmęczony, że** musiał przerwać pracę. | podkreślenie intensywności |\n\n:::note\nSkutek nie musi być korzystny. Zdanie „Był **na tyle osłabiony, że** nie mógł sam wstać” również jest poprawne. Stopień osłabienia wyjaśnia tu brak możliwości wykonania czynności.\n:::\n\n## 3. Tak że a tak…, że…\n\nPodobne słowa mogą tworzyć dwie różne konstrukcje. Miejsce przecinka pokazuje ich budowę i pomaga odczytać znaczenie.\n\n| Konstrukcja | Znaczenie | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| **…, tak że…** | następstwo całej sytuacji | Padał deszcz, **tak że** zostaliśmy w domu. |\n| **tak + przysłówek lub przymiotnik, że…** | stopień cechy lub intensywność czynności prowadzące do skutku | Padał **tak intensywnie, że** zostaliśmy w domu. |\n| **na tyle + określenie, że…** | stopień wystarczający do danego skutku | Deszcz był **na tyle silny, że** zrezygnowaliśmy ze spaceru. |\n| **taki\u002Ftaka\u002Ftakie + rzeczownik (z przymiotnikiem lub bez), że…** | nasilenie zjawiska nazwanego rzeczownikiem prowadzące do skutku | Był **taki ulewny deszcz, że** zostaliśmy w domu. |\n\nW pierwszym zdaniu podajemy skutek deszczu bez określania jego intensywności. W drugim akcentujemy intensywność opadu. W trzecim oceniamy siłę deszczu jako wystarczającą do podjęcia konkretnej decyzji.\n\n**Tak** określa przymiotnik lub przysłówek: „Deszcz był **tak silny, że** zostaliśmy w domu”. Przy rzeczowniku używamy odmiennego **taki**, które dopasowujemy do jego rodzaju, liczby i przypadka: „Był **taki hałas, że** nie mogliśmy rozmawiać”, „Była **taka ulewa, że** zostaliśmy w domu”, „Było **takie zamieszanie, że** nikt nie słyszał komunikatu”. Rzeczownik może mieć dodatkowe określenie: **taki silny deszcz**.\n\n:::tip\nJeśli **tak** łączy się z przymiotnikiem lub przysłówkiem, należy do pierwszej części zdania: „Było **tak cicho, że** słyszeliśmy zegar”. Jeśli całe **tak że** wprowadza następstwo, przecinek stawiamy przed **tak**: „Wszyscy wyszli, **tak że** zostaliśmy sami”.\n:::\n\n## 4. Skutek czy cel?\n\nZdanie skutkowe informuje, co wynikło lub ma wyniknąć z sytuacji. Zdanie celu mówi, co ktoś zamierza osiągnąć. Sam zamiar nie potwierdza osiągnięcia rezultatu.\n\n:::example\n**Skutek:** Przesunęła lampę, **tak że** światło padało na biurko.\n\n**Cel:** Przesunęła lampę, **żeby** światło padało na biurko.\n:::\n\nPierwsze zdanie przedstawia rezultat przesunięcia lampy. Drugie przedstawia zamiar; nie mówi samo w sobie, czy udało się go zrealizować.\n\nKonstrukcja **na tyle…, że…** może też wskazywać możliwość, a nie wykonaną czynność:\n\n„Zna polski **na tyle dobrze, że** może samodzielnie prowadzić negocjacje” oznacza, że ma potrzebne umiejętności. Nie oznacza, że już prowadził negocjacje.\n\n### Na tyle…, żeby\u002Faby…: wystarczający stopień i możliwość\n\nW konstrukcji **na tyle…, żeby\u002Faby…** oceniamy, czy stopień cechy wystarcza do wykonania czynności. **Żeby** lub bardziej formalne **aby** nie wprowadza tu celu działania, lecz czynność, dla której potrzebny jest określony stopień cechy.\n\n| Budowa | Przykład | Znaczenie |\n| --- | --- | --- |\n| **na tyle…, żeby\u002Faby + bezokolicznik** | Jest **na tyle dojrzały, żeby** sam decydować. | jego dojrzałość wystarcza do samodzielnego decydowania |\n| **na tyle…, żeby\u002Faby + zdanie z osobową formą czasownika** | Pokój jest **na tyle duży, żeby** dwie osoby mogły w nim wygodnie pracować. | wielkość pokoju umożliwia pracę dwóch osób |\n| **nie… na tyle…, żeby\u002Faby…** | **Nie** jest **na tyle bogaty, żeby** kupić dom. | nie osiąga progu zamożności potrzebnego do zakupu domu |\n\nGdy czynność wykonuje osoba opisana w pierwszej części zdania, zwykle używamy bezokolicznika: „Jest na tyle dojrzały, żeby sam decydować”. Gdy wprowadzamy inny podmiot, nazywamy go i używamy formy osobowej: „Mówi na tyle wyraźnie, żeby wszyscy go rozumieli”.\n\nPorównaj: „Jest na tyle dojrzały, **że sam decyduje**” przedstawia samodzielne decydowanie jako fakt, a „Jest na tyle dojrzały, **żeby sam decydować**” wskazuje wystarczającą dojrzałość, bez potwierdzenia, że rzeczywiście sam decyduje. Wariant „Jest na tyle dojrzały, **że może sam decydować**” również wyraża możliwość i jest znaczeniowo bliski konstrukcji z **żeby**.\n\n## 5. Pisownia i częste błędy\n\n:::warning\n**Tak że** i **także** nie znaczą tego samego.\n\n- **Tak że** wprowadza skutek: „Droga była zamknięta, **tak że** pojechaliśmy objazdem”.\n- **Także** znaczy „również”: „Na spotkanie przyszła **także** dyrektorka”.\n:::\n\nPrzecinka nie stawiamy mechanicznie zawsze przed **że**. Najpierw rozpoznajemy konstrukcję.\n\n- Niepoprawnie: „Pokój jest na tyle duży że zmieszczą się w nim dwa biurka”. Poprawnie: „Pokój jest **na tyle duży, że** zmieszczą się w nim dwa biurka”.\n- Jeśli chodzi o następstwo awarii, piszemy: „Winda nie działała, **tak że** weszliśmy po schodach”, nie: „Winda nie działała tak, że weszliśmy po schodach”.\n\n## 6. Jak wybrać konstrukcję?\n\n1. Chcesz podać następstwo całej sytuacji? Użyj **…, tak że…**.\n2. Chcesz powiązać skutek ze stopniem cechy lub zakresem zmiany? Użyj **na tyle…, że…**.\n3. Podkreślasz intensywność za pomocą **tak** i określenia? Napisz **tak głośno, że…**, **tak trudny, że…**.\n4. Sprawdź znaczenie: opisujesz skutek lub możliwość, czy tylko czyjś cel?\n5. Sprawdź zapis: **tak że** oznacza następstwo, a **także** — „również”.\n\nPrzy wyborze innego wykładnika następstwa uwzględnij rejestr i to, co chcesz zaakcentować:\n\n| Wyrażenie | Rejestr i typowe użycie | Przykład |\n| --- | --- | --- |\n| **tak że** | neutralne, częste w mowie; bezpośrednie następstwo sytuacji | Serwer uległ awarii, **tak że** nie mogliśmy pracować. |\n| **więc** | neutralne, częste w mowie i piśmie; skutek lub wniosek | Serwer uległ awarii, **więc** nie mogliśmy pracować. |\n| **dlatego** | neutralne; wyraźnie wiąże następstwo z podaną przyczyną | Serwer uległ awarii, **dlatego** nie mogliśmy pracować. |\n| **toteż** | książkowe; wprowadza następstwo | Serwer uległ awarii, **toteż** nie mogliśmy pracować. |\n| **zatem** | częstsze w stylu formalnym i argumentacji; wprowadza wniosek | Serwer nie działa, **zatem** musimy przerwać pracę. |\n| **przez co** | neutralne; odsyła do poprzedniej sytuacji i podaje jej skutek, często niekorzystny | Serwer uległ awarii, **przez co** nie mogliśmy pracować. |\n\n**Tak że** dobrze pasuje do zwykłej relacji z wydarzeń. Gdy wyprowadzasz logiczny wniosek w formalnej wypowiedzi, często trafniejsze będzie **zatem**.","pl","B2",182,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a0f20c-7d39-7584-b204-76f61147988f",false,0,2,"2026-09-30T11:21:41+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[21],{"id":22,"title":23,"vocabularyListWords":24,"isPublished":34},"01a0f20d-0c7d-716e-a702-b05ef825f005","Skutek, stopień i następstwo",[25,37,45,54,64,74,83,91,100,109,117],{"id":26,"vocabularyWord":27,"displayOrder":36},"01a0f20d-0c7d-71ca-a702-b05ef8a94c42",{"id":28,"word":29,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":32,"partsOfSpeech":33,"audio":34,"audioUrl":35},"01a0f20c-cf13-71e1-ad1e-6276d3c65e6d","tak że",7,"B1","tts_edbe0fb5d34930af_pl-PL.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_edbe0fb5d34930af_pl-PL.mp3",1,{"id":38,"vocabularyWord":39,"displayOrder":17},"01a0f20d-0c7d-71fe-a702-b05ef9080b98",{"id":40,"word":41,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":42,"partsOfSpeech":43,"audio":34,"audioUrl":44},"01a0f20c-cc98-7754-89a6-211aa14c0062","na tyle","tts_8c3768ccb9120ace_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8c3768ccb9120ace_pl-PL.mp3",{"id":46,"vocabularyWord":47,"displayOrder":53},"01a0f20d-0c7d-7222-a702-b05ef92fc676",{"id":48,"word":49,"frequency":17,"level":10,"language":9,"audioFilePath":50,"partsOfSpeech":51,"audio":34,"audioUrl":52},"01a0f20c-caaf-748c-bd5a-68c87e9dbb9f","do tego stopnia","tts_e95b7acfcdbc3987_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_e95b7acfcdbc3987_pl-PL.mp3",3,{"id":55,"vocabularyWord":56,"displayOrder":63},"01a0f20d-0c7d-7242-a702-b05ef9aac835",{"id":57,"word":58,"frequency":30,"level":59,"language":9,"audioFilePath":60,"partsOfSpeech":61,"audio":34,"audioUrl":62},"01a0f20c-cf0e-722f-a504-fdcb8808ee29","tak bardzo","A2","tts_0aedee67f1e30862_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0aedee67f1e30862_pl-PL.mp3",4,{"id":65,"vocabularyWord":66,"displayOrder":73},"01a0f20d-0c7d-725e-a702-b05efa8cb4d3",{"id":67,"word":68,"frequency":69,"level":59,"language":9,"audioFilePath":70,"partsOfSpeech":71,"audio":34,"audioUrl":72},"01a0f20c-d29c-7194-b2f9-e4a55ac3f452","żeby",10,"tts_88ba20dea52f4000_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_88ba20dea52f4000_pl-PL.mp3",5,{"id":75,"vocabularyWord":76,"displayOrder":82},"01a0f20d-0c7d-727a-a702-b05efb5ced92",{"id":77,"word":78,"frequency":69,"level":59,"language":9,"audioFilePath":79,"partsOfSpeech":80,"audio":34,"audioUrl":81},"01a0f20c-c9e2-74a6-80c5-28bb8650e1a3","aby","tts_d6324d5750d40b3f_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d6324d5750d40b3f_pl-PL.mp3",6,{"id":84,"vocabularyWord":85,"displayOrder":30},"01a0f20d-0c7d-7296-a702-b05efbd4e755",{"id":86,"word":87,"frequency":69,"level":59,"language":9,"audioFilePath":88,"partsOfSpeech":89,"audio":34,"audioUrl":90},"01a0f20c-d16d-7829-83bc-92e3d3cc83ef","więc","tts_55386718d36872b3_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_55386718d36872b3_pl-PL.mp3",{"id":92,"vocabularyWord":93,"displayOrder":96},"01a0f20d-0c7d-72b2-a702-b05efc80df03",{"id":94,"word":95,"frequency":96,"level":59,"language":9,"audioFilePath":97,"partsOfSpeech":98,"audio":34,"audioUrl":99},"01a0f20c-caad-7a06-9d9c-2366164e917f","dlatego",8,"tts_5381303b1e43eab0_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_5381303b1e43eab0_pl-PL.mp3",{"id":101,"vocabularyWord":102,"displayOrder":108},"01a0f20d-0c7d-72ca-a702-b05efcd48aca",{"id":103,"word":104,"frequency":17,"level":31,"language":9,"audioFilePath":105,"partsOfSpeech":106,"audio":34,"audioUrl":107},"01a0f20c-cf21-77f6-a070-031ca122d9c3","toteż","tts_8a934835d8d8cd8e_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8a934835d8d8cd8e_pl-PL.mp3",9,{"id":110,"vocabularyWord":111,"displayOrder":69},"01a0f20d-0c7d-72e6-a702-b05efcff2223",{"id":112,"word":113,"frequency":30,"level":31,"language":9,"audioFilePath":114,"partsOfSpeech":115,"audio":34,"audioUrl":116},"01a0f20c-d262-7ab0-9852-566cc6708a1f","zatem","tts_3825c63fb4f5c6d8_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3825c63fb4f5c6d8_pl-PL.mp3",{"id":118,"vocabularyWord":119,"displayOrder":125},"01a0f20d-0c7d-7302-a702-b05efda76ce6",{"id":120,"word":121,"frequency":17,"level":31,"language":9,"audioFilePath":122,"partsOfSpeech":123,"audio":34,"audioUrl":124},"01a0f20c-ce25-75d5-9ce5-f33d8314c9c9","przez co","tts_8578dae48235d400_pl-PL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8578dae48235d400_pl-PL.mp3",11,[],[128,138],{"@id":129,"@type":130,"id":131,"grammarPage":132,"title":133,"instructions":134,"displayOrder":16,"type":135,"questionCount":136,"blankCount":136,"isCompleted":15,"ogImageUrl":137},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-c4bb-7a4c-bd95-bfd60c07c57a","GrammarExercise","01a0f20c-c4bb-7a4c-bd95-bfd60c07c57a","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-8389-7b1e-8ce5-f1a0a0e34a80","Skutek, stopień i poprawny zapis","Uzupełnij zdania. Zwróć uwagę na budowę konstrukcji skutkowych, zgodę form i miejsce przecinka.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_be941f90-dbb2-4f39-98ce-41269501649a_hero.webp?v=1790767318",{"@id":139,"@type":130,"id":140,"grammarPage":132,"title":141,"instructions":142,"displayOrder":36,"type":135,"questionCount":136,"blankCount":136,"isCompleted":15,"ogImageUrl":143},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-c4d4-7ae7-a134-083195b8e2f6","01a0f20c-c4d4-7ae7-a134-083195b8e2f6","Rezultat, możliwość czy zamiar?","Wybierz uzupełnienie zgodne z budową zdania lub opisem jego znaczenia. Nie zakładaj, że możliwość oznacza wykonanie czynności.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_dd0d7b7a-64fe-4984-9fa3-becfaf29c85c_hero.webp?v=1790767318",null]