[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-pl-zdania-wzgledne-z-ktory-w-mianowniku":3,"grammar-exercises-by-page-01a0f20c-8397-7546-96aa-75f0ea6bd229":22,"exercise-list-path-pl-none":78},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a0f20c-8397-7546-96aa-75f0ea6bd229","Zdania względne z który w mianowniku","zdania-wzgledne-z-ktory-w-mianowniku","Poznaj zdania względne z który w mianowniku: dobieraj formy który, która, które i którzy do rzeczownika, łącz zdania i poprawnie stawiaj przecinki.","Zdania z **który** pomagają powiedzieć więcej o osobie, zwierzęciu lub rzeczy bez powtarzania jej nazwy. Poznasz formy mianownika, sposób łączenia zdań i zasady użycia przecinków.\n\n## 1. Do czego służy zdanie z który?\n\nZdanie względne opisuje rzeczownik: mówi, o kim lub o czym dokładnie mówimy, albo dodaje informację.\n\n:::example\nMam koleżankę. Ta koleżanka pracuje w banku.\n\n→ Mam koleżankę, **która pracuje w banku**.\n\nTo jest autobus. Ten autobus jedzie do centrum.\n\n→ To jest autobus, **który jedzie do centrum**.\n:::\n\nZamiast powtarzać słowa *ta koleżanka* i *ten autobus*, używamy **która** i **który**.\n\n## 2. Formy mianownika\n\nForma zaimka **który** zależy od rodzaju i liczby opisywanego rzeczownika.\n\n| Liczba | Rodzaj lub grupa | Forma | Przykład |\n| --- | --- | --- | --- |\n| Pojedyncza | Męski | **który** | pies, **który** śpi |\n| Pojedyncza | Żeński | **która** | kobieta, **która** śpiewa |\n| Pojedyncza | Nijaki | **które** | dziecko, **które** rysuje |\n| Mnoga | Męskoosobowy | **którzy** | studenci, **którzy** czytają |\n| Mnoga | Niemęskoosobowy | **które** | studentki, **które** czytają |\n\nW liczbie mnogiej:\n\n- **którzy** łączy się z rzeczownikami męskoosobowymi, np. *panowie, nauczyciele, ludzie*; mogą one też oznaczać grupę kobiet i mężczyzn;\n- **które** łączy się z pozostałymi rzeczownikami, np. *kobiety, dzieci, psy, książki*.\n\n:::note\n**Dzieci** łączymy z **które**, chociaż mówimy o osobach: To są dzieci, **które** chodzą do naszej szkoły.\n:::\n\n## 3. Kiedy używamy mianownika?\n\nUżywamy mianownika, gdy **który** jest podmiotem zdania względnego: wskazuje, kto lub co wykonuje czynność albo ma daną cechę.\n\n:::example\nZnam lekarza, **który pracuje** w tym szpitalu.\n\nKto pracuje? Lekarz. Dlatego używamy **który**.\n\nSzukam apteki, **która jest otwarta** w niedzielę.\n\nCo jest otwarte? Apteka. Dlatego używamy **która**.\n:::\n\nRzeczownik przed przecinkiem nie musi być w mianowniku. W przykładach mamy **lekarza** i **apteki**, ale zaimki **który** i **która** są w mianowniku, bo są podmiotami w swoich zdaniach.\n\n:::tip\nSprawdź część po przecinku. Jeśli opisywana osoba lub rzecz jest jej podmiotem, wybierz jedną z form: **który, która, które, którzy**.\n:::\n\n## 4. Jak połączyć dwa zdania?\n\n1. Znajdź rzeczownik, który powtarza się w obu zdaniach.\n2. Dobierz formę **który** do jego rodzaju i liczby.\n3. Umieść zdanie względne zaraz po opisywanym rzeczowniku.\n4. Dopasuj czasownik do podmiotu.\n\n:::example\nTo jest dziewczyna. Dziewczyna mieszka obok.\n\n→ To jest dziewczyna, **która mieszka** obok.\n\nTo są dziewczyny. Dziewczyny mieszkają obok.\n\n→ To są dziewczyny, **które mieszkają** obok.\n:::\n\nNie dodawaj drugiego podmiotu, np. *ona* lub *one*.\n\n:::warning\n✗ To jest dziewczyna, która ona mieszka obok.\n\n✓ To jest dziewczyna, **która mieszka** obok.\n\n**Która** już zastępuje słowo *dziewczyna*.\n:::\n\n## 5. Gdzie stawiamy przecinki?\n\nZdanie względne oddzielamy przecinkiem także wtedy, gdy wyjaśnia, o którą osobę lub rzecz chodzi.\n\n- Na końcu wypowiedzenia: Wybieram autobus, **który jedzie do centrum**.\n- W środku wypowiedzenia: Autobus, **który jedzie do centrum**, odjeżdża za minutę.\n\nW drugim przykładzie potrzebujemy **dwóch przecinków**: przed zdaniem względnym i po nim.\n\n## 6. Krótka powtórka\n\nPrzed napisaniem zdania sprawdź:\n\n- **Znaczenie:** kogo lub co opisujesz?\n- **Podmiot:** czy ta osoba lub rzecz wykonuje czynność albo ma cechę podaną po przecinku?\n- **Forma:** który, która, które czy którzy?\n- **Czasownik:** która **mieszka**, ale które **mieszkają**.\n- **Przecinki:** jeden przed zdaniem względnym, a drugi po nim, jeśli główne zdanie ma dalszą część.","pl","A2",96,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a0f20c-7d02-784a-855b-c0c676ff32e6",false,0,7,"2026-09-30T11:21:41+00:00","2026-10-12T17:16:15+00:00",[],[],[23,33,40,49,55,63,71],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":32},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-c530-7789-920e-af4e2b5f2728","GrammarExercise","01a0f20c-c530-7789-920e-af4e2b5f2728","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0f20c-8397-7546-96aa-75f0ea6bd229","Który, która, które czy którzy?","Wybierz zaimek pasujący do opisywanej osoby, zwierzęcia lub rzeczy.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ce33d58d-cfbe-457b-9df3-e2146249289f_hero.webp?v=1790767318",{"@id":34,"@type":25,"id":35,"grammarPage":27,"title":36,"instructions":37,"displayOrder":38,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":39},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-c544-7719-a092-997625e98a9b","01a0f20c-c544-7719-a092-997625e98a9b","Łączymy zdania i stawiamy przecinki","Wybierz fragment, który poprawnie łączy informacje. Zachowaj ich sens, nie powtarzaj podmiotu i sprawdź przecinki.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1af09239-731d-44f3-abaa-a5b80d84d0d8_hero.webp?v=1790767318",{"@id":41,"@type":25,"id":42,"grammarPage":27,"title":43,"instructions":44,"displayOrder":45,"type":46,"questionCount":47,"blankCount":47,"isCompleted":15,"ogImageUrl":48},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-c559-79b3-b472-3989a30a49c1","01a0f20c-c559-79b3-b472-3989a30a49c1","Opisujemy to, co obserwujemy","Ułóż zdania z kafelków. W każdym pytaniu jest jeden zbędny kafelek. Zachowaj wielkie litery i interpunkcję.",2,"sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7de7fd41-0194-4401-b1dd-05b71fd90919_hero.webp?v=1790767318",{"@id":50,"@type":25,"id":51,"grammarPage":27,"title":52,"instructions":44,"displayOrder":53,"type":46,"questionCount":47,"blankCount":47,"isCompleted":15,"ogImageUrl":54},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-c56b-79e7-902b-11d797ab3006","01a0f20c-c56b-79e7-902b-11d797ab3006","Opisy między dwoma przecinkami",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_6b33dc5c-fd8f-4639-bec2-0bb030c41f47_hero.webp?v=1790767318",{"@id":56,"@type":25,"id":57,"grammarPage":27,"title":58,"instructions":59,"displayOrder":60,"type":61,"questionCount":47,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":62},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-c57d-7556-b63d-51e4178e9603","01a0f20c-c57d-7556-b63d-51e4178e9603","Opisy osób i rzeczy — znajdź błąd","W każdym zdaniu jeden wyraz jest błędny. Wskaż go i wybierz poprawną zamianę.",4,"find_and_fix","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c9ee5158-7479-4d04-9d28-5df953c6c2cd_hero.webp?v=1790767318",{"@id":64,"@type":25,"id":65,"grammarPage":27,"title":66,"instructions":67,"displayOrder":68,"type":69,"questionCount":60,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":70},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-c586-7efb-b100-21d7b51bec46","01a0f20c-c586-7efb-b100-21d7b51bec46","Który opis pasuje do rzeczownika?","Dotknij kafelka, a potem kolumny z pasującym zaimkiem.",5,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_da50b43c-07e2-4207-a506-e3da01a321d2_hero.webp?v=1790767318",{"@id":72,"@type":25,"id":73,"grammarPage":27,"title":74,"instructions":75,"displayOrder":76,"type":69,"questionCount":60,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":77},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0f20c-c58d-7d6e-8c72-560d0ce080bf","01a0f20c-c58d-7d6e-8c72-560d0ce080bf","Sprawdź budowę zdania względnego","Dotknij zdania, a potem kolumny z jego oceną. Sprawdzaj regułę wskazaną w poleceniu.",6,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_99e1d592-336c-4c5a-940d-a92ff9748a27_hero.webp?v=1790767318",null]