[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-sw":3,"grammar-pages-sw":4,"grammar-page-sw-kuacha-kiima-kilicho-wazi-katika-muktadha":852,"grammar-lesson-path-sw-kuacha-kiima-kilicho-wazi-katika-muktadha-none":864,"grammar-exercises-by-page-01a1c61d-26bb-7e42-9f24-2e33c4712f82":865,"grammar-quick-check-01a1c61d-26bb-7e42-9f24-2e33c4712f82":881,"grammar-lesson-body-01a1c61d-26bb-7e42-9f24-2e33c4712f82-4nni3bf4r":904},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,364,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,535,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,797,802,807,812,817,822,827,832,837,842,847],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1c61d-2686-7e1d-90ce-ac64e1561816","Irabu na matamshi yake","irabu-na-matamshi-yake","sw","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1c61d-26b7-7995-9d90-320c37e9dea5","Konsonanti na miandiko sh, ch, dh na gh","konsonanti-na-miandiko-sh-ch-dh-na-gh",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1c61d-284b-73f8-ab03-7925e17e7b20","Silabi na mkazo wa neno","silabi-na-mkazo-wa-neno",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1c61d-27b4-7ebb-8a6f-5e3d87d02330","Mimi, wewe, yeye, sisi, ninyi na wao","mimi-wewe-yeye-sisi-ninyi-na-wao",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1c61d-294d-7830-819f-3e772d4c8280","Viambishi vya nafsi katika kitenzi","viambishi-vya-nafsi-katika-kitenzi",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1c61d-26a5-790d-ae6b-5d7f8eb2efc8","Kitenzi kuwa na kiunganishi ni","kitenzi-kuwa-na-kiunganishi-ni",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1c61d-289c-7bd1-bfc5-d2d15ba863fa","Ukanushi wa ni kwa si","ukanushi-wa-ni-kwa-si",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1c61d-2824-7db5-9ac5-dd4c27e18946","Ngeli ya M-WA: watu","ngeli-ya-m-wa-watu",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1c61d-28d0-7dd3-baf0-d224dc0e6d7e","Upatanisho wa M-WA katika sentensi","upatanisho-wa-m-wa-katika-sentensi",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1c61d-2820-7049-9e8a-5a3b407cc730","Ngeli ya M-MI: miti na vitu vingine","ngeli-ya-m-mi-miti-na-vitu-vingine",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1c61d-2814-7628-b854-a994b9d20bd9","Ngeli ya KI-VI: vitu na lugha","ngeli-ya-ki-vi-vitu-na-lugha",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1c61d-2829-706d-b9b0-ca4223b89bd2","Ngeli ya N-N: nomino zisizobadilika","ngeli-ya-n-n-nomino-zisizobadilika",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1c61d-280e-762d-94e5-ccc319d706a1","Ngeli ya JI-MA: nomino za kawaida","ngeli-ya-ji-ma-nomino-za-kawaida",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1c61d-2994-7dad-877c-76aa8937e9e9","Vivumishi vya msingi na upatanisho","vivumishi-vya-msingi-na-upatanisho",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1c61d-28c1-7267-8148-f7455ddaf2a2","Umilikaji kwa -angu, -ako na -ake","umilikaji-kwa-angu-ako-na-ake",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1c61d-28c6-7133-b7dc-d83ba27e73ea","Umilikaji kwa -etu, -enu na -ao","umilikaji-kwa-etu-enu-na-ao",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1c61d-29ba-745e-b573-7ca3d594f788","Wakati uliopo kwa -na-","wakati-uliopo-kwa-na",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1c61d-28ab-7ce0-8117-085345472775","Ukanushi wa wakati uliopo","ukanushi-wa-wakati-uliopo",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1c61d-2744-7237-8402-24e377d48f19","Kuwa na kitu: nina na una","kuwa-na-kitu-nina-na-una",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1c61d-2736-7bc0-b69d-e68f8a214aa8","Kutokuwa na kitu: sina na huna","kutokuwa-na-kitu-sina-na-huna",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1c61d-276f-7ae8-893e-b47f0a2ad710","Mahali kwa hapa, hapo na pale","mahali-kwa-hapa-hapo-na-pale",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1c61d-2749-7986-8647-a34a3568a5b9","Kuwepo mahali: yuko, iko na viko","kuwepo-mahali-yuko-iko-na-viko",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1c61d-2963-77bf-8d22-0d389e96fd37","Vioneshi vya karibu na mbali","vioneshi-vya-karibu-na-mbali",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1c61d-27f7-7b1f-86f9-23cd244585ee","Namba moja hadi kumi","namba-moja-hadi-kumi",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1c61d-27f2-7dcc-b0ab-b60e952d8340","Namba kubwa katika hesabu za kawaida","namba-kubwa-katika-hesabu-za-kawaida",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1c61d-273b-70c0-8fe3-3784dac30270","Kuuliza kiasi kwa ngapi","kuuliza-kiasi-kwa-ngapi",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1c61d-278f-7672-a665-096a05f35eb5","Maswali ya nani, nini na wapi","maswali-ya-nani-nini-na-wapi",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1c61d-278b-7842-8ff6-714f8effee78","Maswali ya lini, kwa nini na namna gani","maswali-ya-lini-kwa-nini-na-namna-gani",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1c61d-2793-7413-89a4-7e18e4bddc08","Maswali ya ndiyo au hapana","maswali-ya-ndiyo-au-hapana",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1c61d-2803-700a-8f8c-1356dbbbad43","Ndani ya, juu ya na chini ya","ndani-ya-juu-ya-na-chini-ya",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1c61d-299a-766a-ab57-7947eb8fad1b","Vivumishi vya rangi","vivumishi-vya-rangi",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1c61d-273f-79b6-b998-7546aaf05470","Kuunganisha kwa na, lakini na au","kuunganisha-kwa-na-lakini-na-au",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1c61d-2700-7dce-a172-c9e012a8ee40","Kutaka na kupenda pamoja na kitenzi-jina","kutaka-na-kupenda-pamoja-na-kitenzi-jina",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1c61d-2757-748f-8a5c-428081730207","Maagizo ya kawaida katika umoja","maagizo-ya-kawaida-katika-umoja",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1c61d-2861-7a54-9961-c12b23d349f4","Tofauti ya n, ng na ng'","tofauti-ya-n-ng-na-ng","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1c61d-282d-7061-a1b7-d38b8c3fe574","Ngeli ya U: nomino za hali na vitu","ngeli-ya-u-nomino-za-hali-na-vitu",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1c61d-281a-72c5-962b-e41d59deb3b1","Ngeli ya KU: vitenzi-jina","ngeli-ya-ku-vitenzi-jina",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1c61d-26aa-7352-a516-43bad817857b","Kiunganishi -a cha uhusiano kwa ngeli","kiunganishi-a-cha-uhusiano-kwa-ngeli",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1c61d-28ec-7801-a163-6dbee90d0185","Upatanisho wa nomino za viumbe hai","upatanisho-wa-nomino-za-viumbe-hai",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1c61d-295c-794a-8913-212362ca5e0e","Vioneshi vya hapo awali kwa huyo, hicho na hiyo","vioneshi-vya-hapo-awali-kwa-huyo-hicho-na-hiyo",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1c61d-26ae-7a70-a5f9-e386a85443c0","Kiwakilishi chenyewe na maumbo yake","kiwakilishi-chenyewe-na-maumbo-yake",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1c61d-2681-7625-8a31-a5aa959b9cc0","Idadi kwa -ote, kila na baadhi ya","idadi-kwa-ote-kila-na-baadhi-ya",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1c61d-2697-73a4-9bd2-d9127b10ecbb","Kiasi kwa -ingi na -chache","kiasi-kwa-ingi-na-chache",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1c61d-27fc-7c74-a606-a70ce2aad945","Namba za mpangilio kwa -a kwanza","namba-za-mpangilio-kwa-a-kwanza",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1c61d-29af-75ee-9338-838807215d7e","Wakati uliopita kwa -li-","wakati-uliopita-kwa-li",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1c61d-28a6-74a1-a86c-d258fec97c84","Ukanushi wa wakati uliopita kwa -ku-","ukanushi-wa-wakati-uliopita-kwa-ku",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1c61d-29a5-7596-9256-1e8c35f7028b","Wakati ujao kwa -ta-","wakati-ujao-kwa-ta",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1c61d-28a1-78af-a789-f1fe43531f3b","Ukanushi wa wakati ujao","ukanushi-wa-wakati-ujao",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1c61d-2670-7d54-acde-bc2d90b90155","Hali timilifu kwa -me-","hali-timilifu-kwa-me",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1c61d-2665-7968-9ba7-6525e14732a8","Bado na ukanushi kwa -ja-","bado-na-ukanushi-kwa-ja",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1c61d-279c-7083-82be-c333f14e58f9","Mazoea kwa hu-","mazoea-kwa-hu",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1c61d-285d-77c6-96a2-6222b41aee66","Tofauti ya -li- na -me-","tofauti-ya-li-na-me",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1c61d-2984-75c3-ab32-542faca42571","Vitenzi vya silabi moja katika nyakati za msingi","vitenzi-vya-silabi-moja-katika-nyakati-za-msingi",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1c61d-2989-79ef-8feb-4c47b560e1ff","Vitenzi vyenye asili ya kigeni","vitenzi-vyenye-asili-ya-kigeni",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1c61d-2957-7262-b9c9-996161c8b92d","Viambishi vya yambwa kwa watu","viambishi-vya-yambwa-kwa-watu",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1c61d-2952-7678-913b-9cc68fe07822","Viambishi vya yambwa kwa vitu","viambishi-vya-yambwa-kwa-vitu",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1c61d-26da-7cd0-b226-049e5ab357ac","Kujirejelea kwa -ji-","kujirejelea-kwa-ji",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1c61d-275b-7267-8eef-f7f27994e8ed","Maagizo ya wingi kwa -eni","maagizo-ya-wingi-kwa-eni",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1c61d-2753-75a4-872a-93a44dd055f5","Maagizo hasi kwa usi- na msi-","maagizo-hasi-kwa-usi-na-msi",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1c61d-2774-746b-bdd5-199db4bb31c9","Maombi ya heshima kwa naomba na tafadhali","maombi-ya-heshima-kwa-naomba-na-tafadhali",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1c61d-28b6-78cc-8044-695cb699fa05","Ulinganisho kwa kuliko","ulinganisho-kwa-kuliko",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1c61d-2933-75df-896e-871a1b261cb7","Usawa kwa kama na sawa na","usawa-kwa-kama-na-sawa-na",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1c61d-26b3-74b3-85f8-152411bc8096","Kiwango kwa sana na mno","kiwango-kwa-sana-na-mno",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1c61d-2691-7f4f-bc74-0b81bc7a41e0","Kiambishi cha mahali -ni","kiambishi-cha-mahali-ni",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1c61d-2831-7272-bbbc-15914a70f2e8","Ngeli za mahali PA, KU na MU","ngeli-za-mahali-pa-ku-na-mu",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1c61d-26c5-7692-a70f-5ad9bcb069e1","Kuelekea na kutoka mahali","kuelekea-na-kutoka-mahali",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1c61d-283d-7bd4-8556-9f0dac0d6cd8","Sababu kwa kwa sababu","sababu-kwa-kwa-sababu",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1c61d-277d-7c0b-a1f4-976fe38ad8a9","Masharti ya msingi kwa kama","masharti-ya-msingi-kwa-kama",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1c61d-27e3-7420-99ee-cdce59f21cd3","Muda kwa kabla ya na baada ya","muda-kwa-kabla-ya-na-baada-ya",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1c61d-26fb-74bd-a8db-1cbe3465a9e4","Kusimulia kwa kwanza, halafu na mwisho","kusimulia-kwa-kwanza-halafu-na-mwisho",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":362,"displayOrder":363},"01a1c61d-28dd-7089-ba6c-68dbb94b9702","Upatanisho wa ngeli za mahali katika vitenzi","upatanisho-wa-ngeli-za-mahali-katika-vitenzi","B1",71,{"id":365,"title":366,"slug":367,"language":9,"level":362,"displayOrder":368},"01a1c61d-28e7-7b35-ae75-ca64f1f6689b","Upatanisho wa nomino za U zenye wingi tofauti","upatanisho-wa-nomino-za-u-zenye-wingi-tofauti",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":362,"displayOrder":373},"01a1c61d-299f-7b79-b666-06bdead8bee0","Viwakilishi vya kurejelea vilivyotajwa","viwakilishi-vya-kurejelea-vilivyotajwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":362,"displayOrder":378},"01a1c61d-29c5-79a9-b27d-74380af68e57","Yoyote na maumbo yake kwa ngeli","yoyote-na-maumbo-yake-kwa-ngeli",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":362,"displayOrder":383},"01a1c61d-2865-7a2b-aebb-045beaed713a","Tofauti ya -ote na -o-ote","tofauti-ya-ote-na-o-ote",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":362,"displayOrder":388},"01a1c61d-2854-70bf-b002-8754f7fcf555","Tofauti ya -ingine na -ingineyo","tofauti-ya-ingine-na-ingineyo",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":362,"displayOrder":393},"01a1c61d-266b-76bc-bfd3-a4d0d6c370f0","Hali tegemezi yenye kiishio -e","hali-tegemezi-yenye-kiishio-e",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":362,"displayOrder":398},"01a1c61d-2883-77c3-aa3b-c78004ff1e58","Ukanushi wa hali tegemezi kwa -si-","ukanushi-wa-hali-tegemezi-kwa-si",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":362,"displayOrder":403},"01a1c61d-27aa-7254-9d1f-3d661ea1bd0e","Mfuatano wa matukio kwa -ka-","mfuatano-wa-matukio-kwa-ka",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":362,"displayOrder":408},"01a1c61d-2676-71e9-934e-4baacc2d99ff","Hali ya -ki- kwa wakati na sharti","hali-ya-ki-kwa-wakati-na-sharti",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":362,"displayOrder":413},"01a1c61d-29aa-786f-8657-847e2ce8c128","Wakati uliopita endelevu kwa alikuwa ana-","wakati-uliopita-endelevu-kwa-alikuwa-ana",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":362,"displayOrder":418},"01a1c61d-29b5-70b2-b834-9f4253124fe7","Wakati uliopita timilifu kwa alikuwa ame-","wakati-uliopita-timilifu-kwa-alikuwa-ame",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":362,"displayOrder":423},"01a1c61d-274e-7aa3-8c98-f512bc5a22f9","Kuweza, kupaswa na kulazimika","kuweza-kupaswa-na-kulazimika",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":362,"displayOrder":428},"01a1c61d-26ce-7d56-b832-1961071dd2c0","Kuendelea na kuanza kufanya jambo","kuendelea-na-kuanza-kufanya-jambo",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":362,"displayOrder":433},"01a1c61d-2711-7ea2-bdb9-7d1e50e041ba","Kutendea kwa -ia na -ea","kutendea-kwa-ia-na-ea",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":362,"displayOrder":438},"01a1c61d-2731-7c2d-b3d3-43b9d3a9b04e","Kutendwa kwa -wa","kutendwa-kwa-wa",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":362,"displayOrder":443},"01a1c61d-2706-7426-9da1-dedd05080b35","Kutendana kwa -ana","kutendana-kwa-ana",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":362,"displayOrder":448},"01a1c61d-2722-7d27-9b16-777642cc102a","Kutendesha kwa -isha na -esha","kutendesha-kwa-isha-na-esha",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":362,"displayOrder":453},"01a1c61d-271d-7499-8a59-dcb4475d285a","Kutendeka kwa -ika na -eka","kutendeka-kwa-ika-na-eka",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":362,"displayOrder":458},"01a1c61d-272c-7a29-9915-947fceb39a1f","Kutendua kwa -ua na -oa","kutendua-kwa-ua-na-oa",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":362,"displayOrder":463},"01a1c61d-2969-7258-a008-75d156b2094c","Vishazi rejeshi kwa amba-","vishazi-rejeshi-kwa-amba",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":362,"displayOrder":468},"01a1c61d-2906-75be-b926-f8128a27804a","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopo","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopo",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":362,"displayOrder":473},"01a1c61d-2901-7680-9bec-b847623eee26","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopita","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopita",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":362,"displayOrder":478},"01a1c61d-2928-72af-94ca-228137ab5435","Urejeshi wa wakati ujao kwa -taka-","urejeshi-wa-wakati-ujao-kwa-taka",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":362,"displayOrder":483},"01a1c61d-2916-7f29-8f39-3443704faa96","Urejeshi wa mahali kwa ambapo","urejeshi-wa-mahali-kwa-ambapo",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":362,"displayOrder":488},"01a1c61d-27ee-7317-ad8a-550f0dc0dff2","Nafasi ya kiambishi cha yambwa katika kitenzi","nafasi-ya-kiambishi-cha-yambwa-katika-kitenzi",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":362,"displayOrder":493},"01a1c61d-28fc-7a07-81be-ecae8553364f","Urejeshi na kiambishi cha yambwa","urejeshi-na-kiambishi-cha-yambwa",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":362,"displayOrder":498},"01a1c61d-276a-7686-b122-8b9e50fd4064","Madhumuni kwa ili","madhumuni-kwa-ili",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":362,"displayOrder":503},"01a1c61d-2797-72ce-963c-5e782e6cc2ca","Matokeo kwa hivyo na kwa hiyo","matokeo-kwa-hivyo-na-kwa-hiyo",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":362,"displayOrder":508},"01a1c61d-26e4-7d88-bc3d-1ff1b71415f0","Kukubali kikwazo kwa ingawa","kukubali-kikwazo-kwa-ingawa",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":362,"displayOrder":513},"01a1c61d-268c-75df-866c-c4e4f832d7fa","Kauli taarifa kwa kwamba","kauli-taarifa-kwa-kwamba",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":362,"displayOrder":518},"01a1c61d-26d5-7019-acff-140b728b3f0f","Kuhamisha yambwa mbele kwa msisitizo","kuhamisha-yambwa-mbele-kwa-msisitizo",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":362,"displayOrder":523},"01a1c61d-26ea-7f4c-a57f-c477afd8e11f","Kurejelea watu katika simulizi","kurejelea-watu-katika-simulizi",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":362,"displayOrder":528},"01a1c61d-267b-7c17-bb91-dccee62c273e","Heshima katika maombi na mapendekezo","heshima-katika-maombi-na-mapendekezo",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":533,"displayOrder":534},"01a1c61d-2874-7ae1-8993-bce7a671ba3f","Udogo kwa KI-VI na ukubwa kwa JI-MA","udogo-kwa-ki-vi-na-ukubwa-kwa-ji-ma","B2",105,{"id":536,"title":537,"slug":538,"language":9,"level":533,"displayOrder":539},"01a1c61d-2808-76d0-a659-bc51832ae9e1","Ngeli na nomino za mkopo","ngeli-na-nomino-za-mkopo",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":533,"displayOrder":544},"01a1c61d-28d6-731a-9871-8eb41911cb5f","Upatanisho wa majina ya uhusiano wa kifamilia","upatanisho-wa-majina-ya-uhusiano-wa-kifamilia",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":533,"displayOrder":549},"01a1c61d-292d-7e7d-8544-4a4015f1d9e2","Usambazaji wa kiasi kwa kila mmoja na wote wawili","usambazaji-wa-kiasi-kwa-kila-mmoja-na-wote-wawili",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":533,"displayOrder":554},"01a1c61d-27ca-71a3-8986-8fb5cf0d75b3","Mpangilio wa viambishi katika kitenzi changamano","mpangilio-wa-viambishi-katika-kitenzi-changamano",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":533,"displayOrder":559},"01a1c61d-2782-7992-a902-46de04995d88","Masharti yasiyo hakika kwa -nge-","masharti-yasiyo-hakika-kwa-nge",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":533,"displayOrder":564},"01a1c61d-2787-765e-bf10-724fcb22e544","Masharti yasiyotimia zamani kwa -ngali-","masharti-yasiyotimia-zamani-kwa-ngali",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":533,"displayOrder":569},"01a1c61d-2892-7cef-8faa-a36955f8a028","Ukanushi wa masharti kwa -singe- na -singali-","ukanushi-wa-masharti-kwa-singe-na-singali",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":533,"displayOrder":574},"01a1c61d-27af-7660-ac17-a1028e499373","Mfuatano wa wakati ujao kwa atakuwa ame-","mfuatano-wa-wakati-ujao-kwa-atakuwa-ame",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":533,"displayOrder":579},"01a1c61d-26c9-7b31-a045-f51daf5a3214","Kueleza kitendo kinachokaribia kwa -karibia","kueleza-kitendo-kinachokaribia-kwa-karibia",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":533,"displayOrder":584},"01a1c61d-2888-77d3-88c3-512a32376d12","Ukanushi wa jumla na ukanushi wa sehemu","ukanushi-wa-jumla-na-ukanushi-wa-sehemu",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":533,"displayOrder":589},"01a1c61d-2858-755f-9608-97f28697c8b9","Tofauti ya kutendwa na kutendeka","tofauti-ya-kutendwa-na-kutendeka",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":533,"displayOrder":594},"01a1c61d-2717-7a74-878a-01d907d8a78e","Kutendea: mnufaika, mahali na sababu","kutendea-mnufaika-mahali-na-sababu",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":533,"displayOrder":599},"01a1c61d-2727-7d64-a78d-c413aaccf7e9","Kutendesha na ushiriki wa mtendaji","kutendesha-na-ushiriki-wa-mtendaji",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":533,"displayOrder":604},"01a1c61d-27a0-7a00-9687-20fe354c3aee","Mchanganyiko wa kutendea na kutendwa","mchanganyiko-wa-kutendea-na-kutendwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":533,"displayOrder":609},"01a1c61d-26f0-79bf-9918-7be25f7391ee","Kurudia kitenzi kwa matendo yanayojirudia","kurudia-kitenzi-kwa-matendo-yanayojirudia",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":533,"displayOrder":614},"01a1c61d-2910-7dad-a045-2fdc5c34ba5c","Urejeshi wa jumla wenye kiambishi tamati","urejeshi-wa-jumla-wenye-kiambishi-tamati",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":533,"displayOrder":619},"01a1c61d-287e-794b-9fb2-db490084b4d0","Ukanushi katika vishazi rejeshi","ukanushi-katika-vishazi-rejeshi",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":533,"displayOrder":624},"01a1c61d-2922-7566-928b-f5f247246ab2","Urejeshi wa wakati kwa wakati ambapo","urejeshi-wa-wakati-kwa-wakati-ambapo",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":533,"displayOrder":629},"01a1c61d-291c-79f6-9475-c61e46012735","Urejeshi wa namna kwa jinsi","urejeshi-wa-namna-kwa-jinsi",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":533,"displayOrder":634},"01a1c61d-2778-7eae-a42d-3bf1015e68b6","Masharti kwa isipokuwa na mradi","masharti-kwa-isipokuwa-na-mradi",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":533,"displayOrder":639},"01a1c61d-27e8-756f-8d65-2b8b6c94b29e","Muda kwa tangu na mpaka","muda-kwa-tangu-na-mpaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":533,"displayOrder":644},"01a1c61d-297e-7bf4-ad41-3c60c975bfb9","Vishazi vya bila kufanya na bila ya kufanya","vishazi-vya-bila-kufanya-na-bila-ya-kufanya",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":533,"displayOrder":649},"01a1c61d-2973-7c4b-a79b-7a0ecfe642ff","Vishazi tegemezi katika usemi wa taarifa","vishazi-tegemezi-katika-usemi-wa-taarifa",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":533,"displayOrder":654},"01a1c61d-27dc-74f5-beb3-579302c4a0f0","Msisitizo kwa ndiye na ndicho","msisitizo-kwa-ndiye-na-ndicho",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":533,"displayOrder":659},"01a1c61d-2897-7ab5-ae63-62657a1bcc32","Ukanushi wa msisitizo kwa siye na sicho","ukanushi-wa-msisitizo-kwa-siye-na-sicho",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":533,"displayOrder":664},"01a1c61d-26bb-7e42-9f24-2e33c4712f82","Kuacha kiima kilicho wazi katika muktadha","kuacha-kiima-kilicho-wazi-katika-muktadha",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":533,"displayOrder":669},"01a1c61d-298f-7166-a592-e6a98fc17023","Viunganishi vya kuongeza na kupinga hoja","viunganishi-vya-kuongeza-na-kupinga-hoja",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":533,"displayOrder":674},"01a1c61d-26c0-7e69-9b6a-12bc24795540","Kubadilisha mtazamo katika simulizi","kubadilisha-mtazamo-katika-simulizi",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":533,"displayOrder":679},"01a1c61d-286a-7598-be78-79ddfef8dd5b","Tofauti za mazungumzo na maandishi rasmi","tofauti-za-mazungumzo-na-maandishi-rasmi",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":684,"displayOrder":685},"01a1c61d-2948-7a91-9177-1b57a548623d","Uundaji wa nomino dhahania kwa u-","uundaji-wa-nomino-dhahania-kwa-u","C1",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":684,"displayOrder":690},"01a1c61d-28e2-7751-be3a-3977f0656b61","Upatanisho wa nomino ambatani na vifupisho","upatanisho-wa-nomino-ambatani-na-vifupisho",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":684,"displayOrder":695},"01a1c61d-2839-7970-aa68-df666626d065","Rejea tata za viwakilishi katika matini","rejea-tata-za-viwakilishi-katika-matini",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":684,"displayOrder":700},"01a1c61d-28f1-7aa0-a9e6-4dc123b2e1be","Upeo wa kila, wote na hata","upeo-wa-kila-wote-na-hata",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":684,"displayOrder":705},"01a1c61d-27a5-74e7-b0a6-ba67656699cc","Mfuatano wa -ka- katika simulizi changamano","mfuatano-wa-ka-katika-simulizi-changamano",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":684,"displayOrder":710},"01a1c61d-2835-758f-9edd-d13c8f40a9b2","Nyakati ambatani na mahali pa mtazamo","nyakati-ambatani-na-mahali-pa-mtazamo",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":684,"displayOrder":715},"01a1c61d-28b0-7ed9-b475-abcd8503df26","Ukanushi wenye maana ya kusisitiza","ukanushi-wenye-maana-ya-kusisitiza",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":684,"displayOrder":720},"01a1c61d-29bf-7b45-9be5-3bcb5451e7b4","Yambwa linalotajwa wazi na kiambishi chake","yambwa-linalotajwa-wazi-na-kiambishi-chake",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":684,"displayOrder":725},"01a1c61d-27d0-7573-ac25-3a8eeb7a8c79","Mpangilio wa viambishi vya unyambulishaji","mpangilio-wa-viambishi-vya-unyambulishaji",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":684,"displayOrder":730},"01a1c61d-275f-7258-9d9e-3dd10192ba69","Maana za kileksika zisizotabirika katika unyambulishaji","maana-za-kileksika-zisizotabirika-katika-unyambulishaji",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":684,"displayOrder":735},"01a1c61d-270b-7f0c-87ec-0825608059f8","Kutendana na uwiano wa washiriki","kutendana-na-uwiano-wa-washiriki",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":684,"displayOrder":740},"01a1c61d-296e-75ed-a4d0-80792475d8ba","Vishazi rejeshi vilivyopachikwa","vishazi-rejeshi-vilivyopachikwa",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":684,"displayOrder":745},"01a1c61d-290b-73cc-b18f-44291d7768f3","Urejeshi wa jumla na maana ya mazoea","urejeshi-wa-jumla-na-maana-ya-mazoea",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":684,"displayOrder":750},"01a1c61d-26f6-7209-9e43-843ee160eee2","Kushurutisha kwa hata kama na hata ikiwa","kushurutisha-kwa-hata-kama-na-hata-ikiwa",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":684,"displayOrder":755},"01a1c61d-2841-7b62-adfa-191a0e9788ee","Sababu ya tukio na sababu ya kauli","sababu-ya-tukio-na-sababu-ya-kauli",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":684,"displayOrder":760},"01a1c61d-28bb-7ebd-b8e2-6d6f6e5b299b","Ulinganisho wa hali kwa kana kwamba","ulinganisho-wa-hali-kwa-kana-kwamba",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":684,"displayOrder":765},"01a1c61d-27d6-7272-8cd1-a6b2837758f7","Msisitizo kwa ndi- pamoja na urejeshi","msisitizo-kwa-ndi-pamoja-na-urejeshi",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":684,"displayOrder":770},"01a1c61d-286f-782d-92b2-6eee58b95b1e","Ubadilishaji wa mpangilio kwa mada na taarifa mpya","ubadilishaji-wa-mpangilio-kwa-mada-na-taarifa-mpya",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":684,"displayOrder":775},"01a1c61d-293e-76cf-9a4c-7259f0a3f03f","Ushikamani kwa urejeshi na udondoshaji","ushikamani-kwa-urejeshi-na-udondoshaji",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":684,"displayOrder":780},"01a1c61d-284f-7bc9-83b7-eb0ece8a9eb7","Tahadhari katika madai kwa huenda na yaelekea","tahadhari-katika-madai-kwa-huenda-na-yaelekea",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":684,"displayOrder":785},"01a1c61d-269b-7e72-84fa-756057a927b0","Kiswahili sanifu na tofauti za kikanda","kiswahili-sanifu-na-tofauti-za-kikanda",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":684,"displayOrder":790},"01a1c61d-27bf-758e-89c2-f59d8ccf1676","Miundo ya methali katika mawasiliano","miundo-ya-methali-katika-mawasiliano",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":795,"displayOrder":796},"01a1c61d-26a1-70ad-9a01-1da8fe52c1c9","Kitenzi kuwa katika miundo ya kifasihi","kitenzi-kuwa-katika-miundo-ya-kifasihi","C2",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":795,"displayOrder":801},"01a1c61d-2764-7e63-b29c-b4b75a6ac2cb","Mabadiliko ya mtazamo wa wakati katika fasihi","mabadiliko-ya-mtazamo-wa-wakati-katika-fasihi",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":795,"displayOrder":806},"01a1c61d-288d-766f-9ab5-4c060a9071ef","Ukanushi wa kimbalagha na tafsiri yake","ukanushi-wa-kimbalagha-na-tafsiri-yake",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":795,"displayOrder":811},"01a1c61d-28ca-7ee4-ab7b-a001f56c43e3","Unyambulishaji ulioganda na mipaka ya uchanganuzi","unyambulishaji-ulioganda-na-mipaka-ya-uchanganuzi",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":795,"displayOrder":816},"01a1c61d-28f7-72b1-be5c-83bac87e50a8","Urejeshi mfupi katika sajili rasmi na fasihi","urejeshi-mfupi-katika-sajili-rasmi-na-fasihi",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":795,"displayOrder":821},"01a1c61d-2979-740b-87b2-32ba10a29c84","Vishazi vinavyokatiza sentensi na uwazi wa maana","vishazi-vinavyokatiza-sentensi-na-uwazi-wa-maana",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":795,"displayOrder":826},"01a1c61d-2943-7bde-840e-4d2de117ea02","Utata wa muundo katika sentensi ndefu","utata-wa-muundo-katika-sentensi-ndefu",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":795,"displayOrder":831},"01a1c61d-2879-79aa-a793-bc3001b6694a","Udondoshaji na usambamba katika hotuba","udondoshaji-na-usambamba-katika-hotuba",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":795,"displayOrder":836},"01a1c61d-27c4-7608-86ff-1052c33d3374","Mpangilio wa kishairi na mipaka ya matumizi","mpangilio-wa-kishairi-na-mipaka-ya-matumizi",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":795,"displayOrder":841},"01a1c61d-2938-7f41-af34-d6729787fff5","Usemi wa taarifa na sauti ya msimulizi","usemi-wa-taarifa-na-sauti-ya-msimulizi",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":795,"displayOrder":846},"01a1c61d-2845-7d11-92b3-e8cd2d1bf4f5","Sarufi ya methali: maana halisi na matumizi","sarufi-ya-methali-maana-halisi-na-matumizi",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":795,"displayOrder":851},"01a1c61d-27b9-7cf1-8ded-e2e88e3149a8","Miundo ya kale katika usomaji wa matini","miundo-ya-kale-katika-usomaji-wa-matini",168,{"id":661,"title":662,"slug":663,"seoDescription":853,"content":854,"language":9,"level":533,"displayOrder":664,"grammarTopics":855,"createdAt":860,"updatedAt":861,"totalExercises":16,"vocabularyLists":862,"readyImages":863},"Jifunze kuacha nomino au kiwakilishi cha kiima kinapoeleweka, kuhifadhi kiambishi cha kiima na kutaja kiima tena ili kuzuia utata au kuonyesha tofauti.","## 1. Kiima kinapoeleweka\n\nKatika mazungumzo au maandishi, huhitaji kurudia jina au kiwakilishi cha anayefanya jambo kila mara. Unaweza kuacha kiima hicho ikiwa msomaji au msikilizaji anaelewa unamzungumzia nani au nini. Hata hivyo, ukiacha taarifa inayohitajika, sentensi inaweza kuwa na utata.\n\nHapa utajifunza:\n\n- kuacha nomino au kiwakilishi cha kiima kinapoeleweka;\n- kutofautisha kiima kinachotajwa kando na kiambishi cha kiima ndani ya kitenzi;\n- kutaja kiima tena unapobadili mhusika au kuonyesha tofauti.\n\n## 2. Nomino huachwa, kiambishi hubaki\n\nKatika **Asha anasoma**, jina **Asha** ni kiima kilichotajwa kando ya kitenzi. Ndani ya **anasoma**, kiambishi **a-** kinaonyesha upatanisho na kiima hicho. Ikiwa Asha tayari anajulikana katika muktadha, unaweza kusema **Anasoma**.\n\n| Kiima kimetajwa | Kiima hakijatajwa kando | Kinachobaki ndani ya kitenzi |\n| --- | --- | --- |\n| Mimi ninasoma. | **Ninasoma.** | **ni-** |\n| Asha anasoma. | **Anasoma.** | **a-** |\n| Watoto wanacheza. | **Wanacheza.** | **wa-** |\n| Vitabu vimepotea. | **Vimepotea.** | **vi-** |\n\nKiambishi husaidia kutambua kiima, lakini si lazima kitaje mhusika mmoja bila msaada wa muktadha. Kwa mfano, **a-** katika *anasoma* hakionyeshi kama mhusika ni Asha au Juma, wala hakionyeshi jinsia yake.\n\n:::warning\nKuacha kiima kinachotajwa kando si kufuta kiambishi cha kiima. Kwa maana ya **Asha anasoma**, tumia ✓ **Anasoma**, si ✗ **Soma**. Umbo **soma** ni amri; halielezi kwamba Asha anasoma.\n:::\n\n## 3. Muktadha unaoruhusu kuacha kiima\n\nKiima kinaweza kueleweka kutokana na swali lililotangulia, sentensi iliyotangulia au watu wanaozungumza.\n\n:::example\n**Swali limemtaja mhusika:**\n\n— Juma yuko wapi?\n\n— **Amekwenda** sokoni.\n\n**Mhusika anaendelea kuwa yuleyule:**\n\nAsha alifika mapema. **Alifungua** duka. Kisha **alipanga** bidhaa mezani.\n\n**Mzungumzaji anajizungumzia:**\n\n**Nimechoka. Nitapumzika** kidogo.\n:::\n\nKatika mfano wa duka, sentensi zinazofuata zinaeleweka kuwa zinamhusu Asha. Kutaja jina lake katika kila sentensi kunawezekana kisarufi, lakini si lazima ikiwa hakuna mhusika mwingine anayesababisha utata.\n\nVivyo hivyo, **mimi** si lazima katika *Nimechoka*: kiambishi **ni-** kinamtambulisha mzungumzaji.\n\n:::example\n**Ngeli tofauti zinasaidia kutambua kiima:**\n\nJuma alinunua kitabu na kalamu. **Kilikuwa ghali.**\n\nJuma alinunua kitabu na kalamu. **Ilikuwa ghali.**\n:::\n\nKatika mifano hii, **ki-** kinarejelea **kitabu** (ngeli ya 7), na **i-** kinarejelea **kalamu** (ngeli ya 9). Viambishi hivyo vinatofautisha vitu viwili bila kurudia nomino zake. Ikiwa vitu viwili ni vya ngeli moja, kiambishi pekee huenda kisitoshe kuondoa utata.\n\n## 4. Taja kiima tena ili kuzuia utata\n\nUsitumie kiambishi pekee ikiwa kinaweza kurejelea wahusika wawili na tofauti hiyo ni muhimu.\n\n:::example\n**Rejeleo haliko wazi:**\n\nAsha alikutana na Neema baada ya kazi. **Alikuwa amechoka.**\n\nNi Asha au Neema aliyekuwa amechoka? Sentensi pekee haitoshi kuhakikisha jibu.\n\n**Rejeleo liko wazi:**\n\nAsha alikutana na Neema baada ya kazi. **Neema alikuwa amechoka.**\n:::\n\nPia, taja mhusika mpya unapohama kutoka kwa mmoja kwenda kwa mwingine:\n\n**Juma** alipika chakula. **Asha** aliosha vyombo. Baadaye **alivipanga** kabatini.\n\nHapa, *alivipanga* inaeleweka kwa kawaida kuwa inamhusu Asha, mhusika wa sentensi iliyotangulia. Ikiwa unamaanisha Juma, sema **Juma alivipanga kabatini**.\n\n### Kiima katika aya ya habari\n\n:::example\n**Mkurugenzi wa maktaba** alizindua mpango wa kusoma kwa vijana jana. **Alieleza** kuwa mpango huo utawasaidia kupata vitabu kwa urahisi na **akaahidi** kuongeza muda wa huduma mwishoni mwa wiki. Baada ya mwakilishi wa vijana kuomba nafasi zaidi za kujisomea, **mkurugenzi wa maktaba alitangaza** kuwa chumba kingine kitafunguliwa mwezi ujao.\n:::\n\nMkurugenzi anatajwa mwanzoni, kisha kiima hakitajwi kando katika **alieleza** na **akaahidi** kwa sababu mhusika anaendelea kuwa yuleyule. Kishazi kinachoanza kwa **Baada ya** kinamtaja mwakilishi wa vijana. Kurudia **mkurugenzi wa maktaba** baada ya kishazi hicho kunaweka wazi ni nani aliyetangaza kufunguliwa kwa chumba.\n\n:::note\n**Sajili: mazungumzo na maandishi rasmi**\n\nKatika mazungumzo, swali au hali inayoshuhudiwa inaweza kutosha kutambulisha kiima: **— Mkurugenzi amesema nini? — Ameahidi kuongeza muda wa huduma.** Katika taarifa rasmi, unaweza kuandika **Mkurugenzi ameahidi kuongeza muda wa huduma** unapomtaja kwa mara ya kwanza. Baadaye, **Ameeleza pia sababu za uamuzi huo** inafaa ikiwa rejeleo bado liko wazi. Kuacha kiima kinachoeleweka kunakubalika katika sajili zote mbili; katika maandishi rasmi, hakikisha taarifa iliyoandikwa yenyewe inamwezesha msomaji kutambua kiima.\n:::\n\n:::tip\nUsichukulie kwamba msomaji anajua unachofikiria. Ukiwa na wahusika wawili wanaotumia kiambishi kilekile, rudia jina pale ambapo rejeleo linaweza kuchanganya.\n:::\n\n## 5. Kiima kinapotajwa kwa tofauti\n\nHata ikiwa kiima kinaeleweka, unaweza kukitaja ili kuonyesha tofauti kati ya watu.\n\n| Bila tofauti iliyo wazi | Kwa kuonyesha tofauti |\n| --- | --- |\n| Nitasafiri kesho. | **Mimi** nitasafiri kesho; **wewe** utasafiri lini? |\n| Tutabaki hapa. | **Sisi** tutabaki hapa, lakini **wao** wataondoka. |\n\nKatika mifano ya upande wa kulia, viwakilishi vinafanya tofauti ionekane wazi. Ukiviacha, sentensi zinaweza kubaki sahihi, lakini utofautishaji hautakuwa wazi kwa namna ileile.\n\n:::note\nKiwakilishi kinachotajwa si cha msisitizo kila wakati. Kazi yake hutegemea muktadha na namna ya kusema. Kinaweza pia kusaidia kufafanua unamzungumzia nani.\n:::\n\n## 6. Orodha ya kukagua\n\nKabla ya kuacha kiima kinachotajwa kando, jiulize:\n\n1. Je, anayesoma au kusikiliza anaweza kutambua ninayemzungumzia?\n2. Je, ninaendelea na mhusika yuleyule, au nimebadili mhusika?\n3. Je, kiambishi kinaweza kurejelea zaidi ya mhusika mmoja hapa?\n4. Je, ninataka kuonyesha tofauti inayofaa kuwekwa wazi kwa jina au kiwakilishi?\n\n**Acha kiima kinapoeleweka; kitaje tena pale uwazi au tofauti inapohitaji hivyo.** Katika miundo tuliyoona, kutotaja nomino au kiwakilishi hakumaanishi kuondoa kiambishi cha kiima.",[856],{"id":857,"name":662,"level":533,"language":9,"isCompleted":858,"completionPercentage":859,"totalExercises":16,"completedExercises":859},"01a1c61d-25ef-7735-846e-80b06f9023da",false,0,"2026-11-10T15:39:21+00:00","2026-11-10T17:57:01+00:00",[],[],null,[866,875],{"@id":867,"@type":868,"id":869,"grammarPage":870,"title":871,"instructions":872,"displayOrder":859,"type":873,"questionCount":81,"blankCount":81,"isCompleted":858,"ogImageUrl":874},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-2ef3-785d-b7b7-807df722a634","GrammarExercise","01a1c61d-2ef3-785d-b7b7-807df722a634","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1c61d-26bb-7e42-9f24-2e33c4712f82","Kiima kinachoeleweka na kiambishi kinachobaki","Chagua jibu linalofuata muktadha au sharti lililotolewa. Usibadili mhusika wala maana inayotakiwa.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1d255f77-c63a-4c92-8693-ad4168061a9c_hero.webp?v=1794325163",{"@id":876,"@type":868,"id":877,"grammarPage":870,"title":878,"instructions":879,"displayOrder":11,"type":873,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":858,"ogImageUrl":880},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-2f0d-735b-8d27-31a862f50cb4","01a1c61d-2f0d-735b-8d27-31a862f50cb4","Uwazi wa rejeleo na tofauti kati ya wahusika","Chagua jibu linaloeleza rejeleo au kutimiza sharti la uwazi lililotolewa. Kutaja kiima na kukiacha kunaweza kukubalika kulingana na muktadha.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_640d80c4-8508-43a5-a98e-f1c98ab97d05_hero.webp?v=1794325163",{"id":869,"grammarPage":870,"title":871,"instructions":872,"seoTitle":882,"seoDescription":883,"displayOrder":859,"type":873,"questions":884,"ogImageUrl":874},"Kuacha kiima: viambishi, uwazi na tofauti","Jizoeze kuacha na kutaja kiima katika mazungumzo na taarifa; tumia viambishi, ngeli na muktadha kutambua wahusika, kuondoa utata na kuonyesha tofauti.",[885],{"id":886,"sentenceTemplate":887,"displayOrder":859,"explanation":888,"exampleSentence":889,"blanks":890},"01a1c61d-2ef3-7a59-b7b7-807df88e3254","Unamjibu rafiki aliyekuuliza unafanya nini. Uko peke yako mezani, una kalamu mkononi na unamtumia dada yako habari kwa maandishi. Toa taarifa: __1__ barua.","Wewe ndiye unayejibu kuhusu shughuli yako, hivyo ni- humtambulisha mzungumzaji. Anaandika humrejelea mtu mwingine; andika ni amri, si taarifa kuhusu shughuli yako.","Ninapika chakula cha jioni; si lazima nianze kwa mimi.",[891],{"id":892,"blankNumber":11,"options":893},"01a1c61d-2ef3-7a0d-b7b7-807df8862d0a",[894,897,901],{"id":895,"optionText":896,"isCorrect":858,"displayOrder":859},"01a1c61d-2ef3-797d-b7b7-807df7df57ad","Anaandika",{"id":898,"optionText":899,"isCorrect":900,"displayOrder":11},"01a1c61d-2ef3-79b9-b7b7-807df85209cb","Ninaandika",true,{"id":902,"optionText":903,"isCorrect":858,"displayOrder":16},"01a1c61d-2ef3-79e5-b7b7-807df877f34d","Andika",{"html":905,"toc":906},"\u003Ch2 id=\"kiima-kinapoeleweka\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Kiima kinapoeleweka\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Katika mazungumzo au maandishi, huhitaji kurudia jina au kiwakilishi cha anayefanya jambo kila mara. Unaweza kuacha kiima hicho ikiwa msomaji au msikilizaji anaelewa unamzungumzia nani au nini. Hata hivyo, ukiacha taarifa inayohitajika, sentensi inaweza kuwa na utata.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hapa utajifunza:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>kuacha nomino au kiwakilishi cha kiima kinapoeleweka;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>kutofautisha kiima kinachotajwa kando na kiambishi cha kiima ndani ya kitenzi;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>kutaja kiima tena unapobadili mhusika au kuonyesha tofauti.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"nomino-huachwa-kiambishi-hubaki\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Nomino huachwa, kiambishi hubaki\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Katika \u003Cstrong>Asha anasoma\u003C\u002Fstrong>, jina \u003Cstrong>Asha\u003C\u002Fstrong> ni kiima kilichotajwa kando ya kitenzi. Ndani ya \u003Cstrong>anasoma\u003C\u002Fstrong>, kiambishi \u003Cstrong>a-\u003C\u002Fstrong> kinaonyesha upatanisho na kiima hicho. Ikiwa Asha tayari anajulikana katika muktadha, unaweza kusema \u003Cstrong>Anasoma\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Kiima kimetajwa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Kiima hakijatajwa kando\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Kinachobaki ndani ya kitenzi\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Mimi ninasoma.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ninasoma.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ni-\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Asha anasoma.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Anasoma.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>a-\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Watoto wanacheza.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Wanacheza.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>wa-\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Vitabu vimepotea.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Vimepotea.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>vi-\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Kiambishi husaidia kutambua kiima, lakini si lazima kitaje mhusika mmoja bila msaada wa muktadha. Kwa mfano, \u003Cstrong>a-\u003C\u002Fstrong> katika \u003Cem>anasoma\u003C\u002Fem> hakionyeshi kama mhusika ni Asha au Juma, wala hakionyeshi jinsia yake.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Kuacha kiima kinachotajwa kando si kufuta kiambishi cha kiima. Kwa maana ya \u003Cstrong>Asha anasoma\u003C\u002Fstrong>, tumia ✓ \u003Cstrong>Anasoma\u003C\u002Fstrong>, si ✗ \u003Cstrong>Soma\u003C\u002Fstrong>. Umbo \u003Cstrong>soma\u003C\u002Fstrong> ni amri; halielezi kwamba Asha anasoma.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"muktadha-unaoruhusu-kuacha-kiima\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Muktadha unaoruhusu kuacha kiima\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Kiima kinaweza kueleweka kutokana na swali lililotangulia, sentensi iliyotangulia au watu wanaozungumza.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Swali limemtaja mhusika:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— Juma yuko wapi?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— \u003Cstrong>Amekwenda\u003C\u002Fstrong> sokoni.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mhusika anaendelea kuwa yuleyule:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Asha alifika mapema. \u003Cstrong>Alifungua\u003C\u002Fstrong> duka. Kisha \u003Cstrong>alipanga\u003C\u002Fstrong> bidhaa mezani.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mzungumzaji anajizungumzia:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Nimechoka. Nitapumzika\u003C\u002Fstrong> kidogo.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Katika mfano wa duka, sentensi zinazofuata zinaeleweka kuwa zinamhusu Asha. Kutaja jina lake katika kila sentensi kunawezekana kisarufi, lakini si lazima ikiwa hakuna mhusika mwingine anayesababisha utata.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Vivyo hivyo, \u003Cstrong>mimi\u003C\u002Fstrong> si lazima katika \u003Cem>Nimechoka\u003C\u002Fem>: kiambishi \u003Cstrong>ni-\u003C\u002Fstrong> kinamtambulisha mzungumzaji.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Ngeli tofauti zinasaidia kutambua kiima:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Juma alinunua kitabu na kalamu. \u003Cstrong>Kilikuwa ghali.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Juma alinunua kitabu na kalamu. \u003Cstrong>Ilikuwa ghali.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Katika mifano hii, \u003Cstrong>ki-\u003C\u002Fstrong> kinarejelea \u003Cstrong>kitabu\u003C\u002Fstrong> (ngeli ya 7), na \u003Cstrong>i-\u003C\u002Fstrong> kinarejelea \u003Cstrong>kalamu\u003C\u002Fstrong> (ngeli ya 9). Viambishi hivyo vinatofautisha vitu viwili bila kurudia nomino zake. Ikiwa vitu viwili ni vya ngeli moja, kiambishi pekee huenda kisitoshe kuondoa utata.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"taja-kiima-tena-ili-kuzuia-utata\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Taja kiima tena ili kuzuia utata\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Usitumie kiambishi pekee ikiwa kinaweza kurejelea wahusika wawili na tofauti hiyo ni muhimu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Rejeleo haliko wazi:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Asha alikutana na Neema baada ya kazi. \u003Cstrong>Alikuwa amechoka.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ni Asha au Neema aliyekuwa amechoka? Sentensi pekee haitoshi kuhakikisha jibu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Rejeleo liko wazi:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Asha alikutana na Neema baada ya kazi. \u003Cstrong>Neema alikuwa amechoka.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Pia, taja mhusika mpya unapohama kutoka kwa mmoja kwenda kwa mwingine:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Juma\u003C\u002Fstrong> alipika chakula. \u003Cstrong>Asha\u003C\u002Fstrong> aliosha vyombo. Baadaye \u003Cstrong>alivipanga\u003C\u002Fstrong> kabatini.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hapa, \u003Cem>alivipanga\u003C\u002Fem> inaeleweka kwa kawaida kuwa inamhusu Asha, mhusika wa sentensi iliyotangulia. Ikiwa unamaanisha Juma, sema \u003Cstrong>Juma alivipanga kabatini\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"kiima-katika-aya-ya-habari\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.1\u003C\u002Fspan>Kiima katika aya ya habari\u003C\u002Fh3>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Mkurugenzi wa maktaba\u003C\u002Fstrong> alizindua mpango wa kusoma kwa vijana jana. \u003Cstrong>Alieleza\u003C\u002Fstrong> kuwa mpango huo utawasaidia kupata vitabu kwa urahisi na \u003Cstrong>akaahidi\u003C\u002Fstrong> kuongeza muda wa huduma mwishoni mwa wiki. Baada ya mwakilishi wa vijana kuomba nafasi zaidi za kujisomea, \u003Cstrong>mkurugenzi wa maktaba alitangaza\u003C\u002Fstrong> kuwa chumba kingine kitafunguliwa mwezi ujao.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Mkurugenzi anatajwa mwanzoni, kisha kiima hakitajwi kando katika \u003Cstrong>alieleza\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>akaahidi\u003C\u002Fstrong> kwa sababu mhusika anaendelea kuwa yuleyule. Kishazi kinachoanza kwa \u003Cstrong>Baada ya\u003C\u002Fstrong> kinamtaja mwakilishi wa vijana. Kurudia \u003Cstrong>mkurugenzi wa maktaba\u003C\u002Fstrong> baada ya kishazi hicho kunaweka wazi ni nani aliyetangaza kufunguliwa kwa chumba.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>\u003Cstrong>Sajili: mazungumzo na maandishi rasmi\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Katika mazungumzo, swali au hali inayoshuhudiwa inaweza kutosha kutambulisha kiima: \u003Cstrong>— Mkurugenzi amesema nini? — Ameahidi kuongeza muda wa huduma.\u003C\u002Fstrong> Katika taarifa rasmi, unaweza kuandika \u003Cstrong>Mkurugenzi ameahidi kuongeza muda wa huduma\u003C\u002Fstrong> unapomtaja kwa mara ya kwanza. Baadaye, \u003Cstrong>Ameeleza pia sababu za uamuzi huo\u003C\u002Fstrong> inafaa ikiwa rejeleo bado liko wazi. Kuacha kiima kinachoeleweka kunakubalika katika sajili zote mbili; katika maandishi rasmi, hakikisha taarifa iliyoandikwa yenyewe inamwezesha msomaji kutambua kiima.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Usichukulie kwamba msomaji anajua unachofikiria. Ukiwa na wahusika wawili wanaotumia kiambishi kilekile, rudia jina pale ambapo rejeleo linaweza kuchanganya.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"kiima-kinapotajwa-kwa-tofauti\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Kiima kinapotajwa kwa tofauti\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Hata ikiwa kiima kinaeleweka, unaweza kukitaja ili kuonyesha tofauti kati ya watu.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Bila tofauti iliyo wazi\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Kwa kuonyesha tofauti\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Nitasafiri kesho.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Mimi\u003C\u002Fstrong> nitasafiri kesho; \u003Cstrong>wewe\u003C\u002Fstrong> utasafiri lini?\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Tutabaki hapa.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Sisi\u003C\u002Fstrong> tutabaki hapa, lakini \u003Cstrong>wao\u003C\u002Fstrong> wataondoka.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Katika mifano ya upande wa kulia, viwakilishi vinafanya tofauti ionekane wazi. Ukiviacha, sentensi zinaweza kubaki sahihi, lakini utofautishaji hautakuwa wazi kwa namna ileile.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Kiwakilishi kinachotajwa si cha msisitizo kila wakati. Kazi yake hutegemea muktadha na namna ya kusema. Kinaweza pia kusaidia kufafanua unamzungumzia nani.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"orodha-ya-kukagua\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Orodha ya kukagua\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Kabla ya kuacha kiima kinachotajwa kando, jiulize:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Je, anayesoma au kusikiliza anaweza kutambua ninayemzungumzia?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Je, ninaendelea na mhusika yuleyule, au nimebadili mhusika?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Je, kiambishi kinaweza kurejelea zaidi ya mhusika mmoja hapa?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Je, ninataka kuonyesha tofauti inayofaa kuwekwa wazi kwa jina au kiwakilishi?\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Acha kiima kinapoeleweka; kitaje tena pale uwazi au tofauti inapohitaji hivyo.\u003C\u002Fstrong> Katika miundo tuliyoona, kutotaja nomino au kiwakilishi hakumaanishi kuondoa kiambishi cha kiima.\u003C\u002Fp>\n",[907,911,915,919,923,927,931],{"id":908,"text":909,"depth":16,"number":910},"kiima-kinapoeleweka","Kiima kinapoeleweka","1",{"id":912,"text":913,"depth":16,"number":914},"nomino-huachwa-kiambishi-hubaki","Nomino huachwa, kiambishi hubaki","2",{"id":916,"text":917,"depth":16,"number":918},"muktadha-unaoruhusu-kuacha-kiima","Muktadha unaoruhusu kuacha kiima","3",{"id":920,"text":921,"depth":16,"number":922},"taja-kiima-tena-ili-kuzuia-utata","Taja kiima tena ili kuzuia utata","4",{"id":924,"text":925,"depth":21,"number":926},"kiima-katika-aya-ya-habari","Kiima katika aya ya habari","4.1",{"id":928,"text":929,"depth":16,"number":930},"kiima-kinapotajwa-kwa-tofauti","Kiima kinapotajwa kwa tofauti","5",{"id":932,"text":933,"depth":16,"number":934},"orodha-ya-kukagua","Orodha ya kukagua","6"]