[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-sw-kueleza-kitendo-kinachokaribia-kwa-karibia":3,"grammar-exercises-by-page-01a1c61d-26c9-7b31-a045-f51daf5a3214":149,"exercise-list-path-sw-none":180},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":148},"01a1c61d-26c9-7b31-a045-f51daf5a3214","Kueleza kitendo kinachokaribia kwa -karibia","kueleza-kitendo-kinachokaribia-kwa-karibia","Jifunze kutumia -karibia kueleza kitendo kilicho karibu kutokea, kutofautisha ukaribu na utimilifu, na kuonyesha wakati na ukanushi kwa mifano.","Kwa kutumia **-karibia**, unaweza kueleza kwamba tukio liko karibu kutokea au kitendo kiko karibu kufikia mwisho wake. Utajifunza kuonyesha ukaribu huo, kuuweka katika wakati unaofaa, na kuutofautisha na tukio ambalo tayari limetokea.\n\n## 1. Maana ya kitendo kinachokaribia\n\nKitenzi **-karibia** kinaonyesha ukaribu. Katika sentensi kama *Treni inakaribia kuondoka*, ukaribu si wa mahali: ni wa kutokea kwa tukio.\n\n:::example\nAbiria wote wamepanda. Treni **inakaribia kuondoka**.\n\nNimeandika sehemu nyingi za ripoti. **Ninakaribia kumaliza**.\n:::\n\nKatika mfano wa kwanza, kuondoka bado hakujatokea. Katika mfano wa pili, kuandika kumeanza, lakini kumaliza bado hakujatokea. Kwa hiyo, angalia kitendo kinachofuata **-karibia**: ndicho kinachoelezwa kuwa karibu kutokea.\n\nUkaribu huu hauna kipimo kimoja cha muda. Mkutano unaokaribia kuanza unaweza kuanza baada ya dakika chache; mradi unaokaribia kukamilika unaweza kuhitaji siku kadhaa zaidi.\n\n## 2. Muundo wa -karibia na kitenzi kingine\n\nTumia kitenzi **-karibia** kilichopata viambishi vinavyofaa, kisha kitenzi katika umbo la **ku-**:\n\n**kiambishi cha kiima + kiambishi cha wakati au hali + karibia**, kisha **kitenzi cha ku-**.\n\nUchanganuzi wa *ninakaribia kumaliza* ni **ni-na-karibia + ku-maliza**. Vistari hapa vinaonyesha sehemu za maneno; katika sentensi ya kawaida, andika **ninakaribia kumaliza**.\n\n| Kiima | Sentensi | Tukio lililo karibu |\n| --- | --- | --- |\n| Mimi | **Ninakaribia kumaliza** kazi. | Kumaliza kazi |\n| Wageni | Wageni **wanakaribia kufika**. | Kufika kwa wageni |\n| Mkutano | Mkutano **unakaribia kuanza**. | Kuanza kwa mkutano |\n| Maji | Maji **yanakaribia kuchemka**. | Kuchemka kwa maji |\n\nKiambishi cha kiima kwenye **-karibia** hufuata kiima cha sentensi. Kitenzi kinachofuata hubaki katika umbo la ku-.\n\n:::note\n**-karibia** si kiambishi cha wakati kama **-li-** au **-ta-**. Ni kitenzi. Alama ya kistari katika **-karibia** inaonyesha kwamba viambishi vinaweza kuwekwa kabla yake.\n:::\n\n## 3. Ukaribu sasa na wakati uliopita\n\nViambishi vya **-karibia** vinaonyesha wakati au hali ya ukaribu huo. Havithibitishi kwamba kitendo kinachofuata kimetokea.\n\n| Umbo | Mfano | Maana katika muktadha |\n| --- | --- | --- |\n| **-na-karibia** | Juma **anakaribia kumaliza** kazi. | Sasa yuko karibu kumaliza. |\n| **-me-karibia** | Juma **amekaribia kumaliza** kazi. | Amefikia hatua iliyo karibu na kumaliza. |\n| **-li-karibia** | Juma **alikaribia kumaliza** kazi, lakini umeme ukakatika. | Wakati huo alikuwa karibu kumaliza. |\n\n**Anakaribia** na **amekaribia** yanaweza kueleza hali zinazofanana. Umbo la **-me-** linaweza kusisitiza hatua ya ukaribu iliyofikiwa; halimaanishi kwamba kazi yenyewe imekamilika.\n\n:::example\n**Nilikaribia kuanguka**, lakini nikashika ukuta. Sikuanguka.\n\nTulipofika kituoni, treni **ilikaribia kuondoka**. Tulipanda, kisha ikaondoka.\n:::\n\nSentensi yenye **-likaribia** peke yake haielezi matokeo ya mwisho. Muktadha unaonyesha kama tukio lilitokea baadaye au halikutokea.\n\n## 4. Kutofautisha ukaribu, mwanzo na mwisho\n\nChagua kitenzi kinachofuata kulingana na hatua unayotaka kuonyesha.\n\n- **Ninakaribia kuanza kusoma**: mwanzo wa kusoma uko karibu.\n- **Ninakaribia kumaliza kusoma**: mwisho wa kusoma uko karibu.\n- **Nimemaliza kusoma**: kusoma kumekwisha.\n\nPia, **-ta-** pekee haionyeshi ukaribu:\n\n:::example\nNdege **itaondoka kesho**. — Kuondoka kutatokea baadaye; sentensi haisemi kwamba kuko karibu sana.\n\nNdege **inakaribia kuondoka**. — Kuondoka kunatarajiwa kutokea karibuni katika muktadha huu.\n:::\n\n:::warning\nUsichanganye **amekaribia kumaliza** na **amemaliza**. Katika sentensi ya kwanza, mwisho uko karibu. Katika ya pili, kazi imekwisha.\n:::\n\n## 5. Kukanusha kufikia hatua ya ukaribu\n\nKwa kusema kwamba hatua ya ukaribu bado haijafikiwa, unaweza kutumia **-ja-** katika kitenzi **-karibia**.\n\n:::example\nAsha ameandika ukurasa mmoja tu kati ya kurasa kumi. **Hajakaribia kumaliza** ripoti.\n\nMaji bado ni baridi. **Hayajakaribia kuchemka**.\n:::\n\n**Hajakaribia kumaliza** haimaanishi kwamba hajaanza kazi. Inaeleza kwamba bado hajafikia hatua iliyo karibu na mwisho. Vilevile, haimaanishi kwamba hatamaliza baadaye.\n\n## 6. Hatua za kukumbuka\n\n1. Tambua tukio unalolieleza: **kuanza**, **kufika**, **kumaliza**, au kitendo kingine.\n2. Tumia **-karibia** kuonyesha kwamba tukio hilo liko karibu kutokea.\n3. Weka kiambishi cha kiima na viambishi vya wakati au hali kwenye **-karibia**.\n4. Acha kitenzi kinachofuata katika umbo la **ku-**.\n5. Ukisimulia yaliyopita, ongeza muktadha ikiwa unataka msomaji ajue matokeo.\n\nKumbuka tofauti kuu: **ninakaribia kumaliza** huonyesha ukaribu wa mwisho; **nimemaliza** huonyesha kwamba mwisho umefikiwa.","sw","B2",114,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1c61d-25f1-764d-ad0a-3e2de130df46",false,0,4,"2026-11-10T15:39:21+00:00","2026-11-10T17:57:01+00:00",[21],{"id":22,"title":5,"vocabularyListWords":23,"isPublished":37},"01a1c61d-7808-7416-9849-92406e843e21",[24,44,56,71,86,101,116,134],{"id":25,"vocabularyWord":26,"displayOrder":38},"01a1c61d-7808-746e-9849-92406ead7e48",{"id":27,"word":28,"frequency":29,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":31,"audio":15},"01a1c61d-5c91-75b9-8ab1-3d1f345daaf8","kukaribia",7,"A2",[32,39],{"id":33,"partOfSpeech":34,"definition":35,"exampleSentences":36,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-02c2-7862-8c8e-38fd3b605241","VERB","Kwenda karibu na mtu, mahali au kitu; kufika karibu na kitu fulani.","Mbwa alinikaribia kwa uangalifu.\nTunapokaribia mji, tunaona taa nyingi.\nUsimkaribie nyoka huyo, ni hatari.",true,1,{"id":40,"partOfSpeech":34,"definition":41,"exampleSentences":42,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c696-02c2-78aa-8c8e-38fd3c1c421c","Kuwa karibu kutokea kwa wakati; wakati au tukio kukaribia kufika.","Mwisho wa mwaka unakaribia.\nMitihani inakaribia, wanafunzi wanasoma sana.\nMsimu wa mvua ulikaribia na wakulima wakaanza kulima.",2,{"id":45,"vocabularyWord":46,"displayOrder":43},"01a1c61d-7808-74a2-9849-92406f898c0b",{"id":47,"word":48,"frequency":49,"level":50,"language":9,"partsOfSpeech":51,"audio":15},"01a1c61d-5b10-7419-a5e9-fee6f598a10e","kuondoka",8,"A1",[52],{"id":53,"partOfSpeech":34,"definition":54,"exampleSentences":55,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-ff33-743f-8cf3-eca8a1df8a2b","Kutoka mahali na kwenda mahali pengine; kuacha mahali ulipo ili kusafiri au kwenda zako.","Basi linaondoka saa mbili asubuhi.\nBaba anaondoka nyumbani kila siku kwenda kazini.\nTutaondoka kesho kwenda Mombasa.",{"id":57,"vocabularyWord":58,"displayOrder":70},"01a1c61d-7808-74c6-9849-92406fc072f7",{"id":59,"word":60,"frequency":49,"level":50,"language":9,"partsOfSpeech":61,"audio":15},"01a1c61d-5b09-72e0-ab7b-296bbba1a5a7","kumaliza",[62,66],{"id":63,"partOfSpeech":34,"definition":64,"exampleSentences":65,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-ff32-7adc-8c85-48669f466fac","Kufanya kitu hadi kiishe au kikamilike; kufikisha jambo mwisho.","Ninataka kumaliza kazi yangu leo.\nMama alimaliza kupika chakula saa kumi.\nWatoto wamemaliza kusoma kitabu chote.",{"id":67,"partOfSpeech":34,"definition":68,"exampleSentences":69,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c695-ff32-7b6c-8c85-48669f850ff0","Kutumia kitu chote hadi kisibaki chochote.","Wageni walimaliza chakula chote mezani.\nUsimalize maji yote, mwachie dada yako.\nNimemaliza pesa zangu zote sokoni.",3,{"id":72,"vocabularyWord":73,"displayOrder":17},"01a1c61d-7808-74e6-9849-924070ae6d04",{"id":74,"word":75,"frequency":76,"level":50,"language":9,"partsOfSpeech":77,"audio":15},"01a1c61d-5aae-7a6c-a13e-0c15755463ff","kufika",9,[78,82],{"id":79,"partOfSpeech":34,"definition":80,"exampleSentences":81,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-fd83-7f63-8cd4-8b890d8cc44a","Kuwasili mahali; kufikia mahali ulipokuwa unakwenda baada ya safari.","Tulifika nyumbani saa kumi jioni.\nBasi litafika Dar es Salaam kesho asubuhi.\nUmefika salama?",{"id":83,"partOfSpeech":34,"definition":84,"exampleSentences":85,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c695-fd84-7007-8834-567e341a76d4","Kugusa au kuweza kupata kitu kilichoko juu au mbali kwa kunyoosha mkono au mwili.","Mtoto hawezi kufika kwenye rafu ya juu.\nMimi ni mrefu, kwa hiyo ninafika dari kwa mkono.\nKamba hii haifiki chini ya kisima.",{"id":87,"vocabularyWord":88,"displayOrder":100},"01a1c61d-7808-7506-9849-924071aa7679",{"id":89,"word":90,"frequency":76,"level":50,"language":9,"partsOfSpeech":91,"audio":15},"01a1c61d-5aa7-716f-a60a-d5457eb9ec5b","kuanza",[92,96],{"id":93,"partOfSpeech":34,"definition":94,"exampleSentences":95,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-fd83-7627-8cd4-8b8903c564b0","Kufanya jambo kwa mara ya kwanza au kuingia katika hatua ya mwanzo ya kitu; kinyume cha kumaliza.","Darasa linaanza saa mbili asubuhi.\nTutaanza kazi kesho.\nMtoto alianza kutembea akiwa na mwaka mmoja.",{"id":97,"partOfSpeech":34,"definition":98,"exampleSentences":99,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c695-fd83-766f-8cd4-8b890494a280","Kuwa wa kwanza kufanya jambo au kulisababisha, kabla ya wengine.","Yeye ndiye aliyeanza ugomvi.\nWewe anza kuimba, sisi tutakufuata.\nNani ataanza kuzungumza leo?",5,{"id":102,"vocabularyWord":103,"displayOrder":106},"01a1c61d-7808-7522-9849-924071d388be",{"id":104,"word":105,"frequency":106,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":107,"audio":15},"01a1c61d-5c78-740e-a273-8798dd798a9a","kuchemka",6,[108,112],{"id":109,"partOfSpeech":34,"definition":110,"exampleSentences":111,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-02bf-7176-b055-47f35ea7ce8e","Kutokota; kuwa na joto kali hadi kutoa mapovu na mvuke, hasa maji au kimiminika kingine kilicho juu ya moto.","Maji yanachemka kwenye sufuria.\nMaziwa yalichemka na kumwagika jikoni.\nSubiri maji yachemke kabla ya kuweka majani ya chai.",{"id":113,"partOfSpeech":34,"definition":114,"exampleSentences":115,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c696-02bf-71fa-b055-47f35f500f32","Kuwa na hasira kali au hisia kali ndani ya moyo, kama vile mtu anayechemka kwa ghadhabu.","Baba alichemka kwa hasira alipoona mtoto amevunja dirisha.\nWatu walichemka kwa ghadhabu baada ya kusikia habari hizo.\nMoyo wangu ulichemka nilipoambiwa uongo.",{"id":117,"vocabularyWord":118,"displayOrder":29},"01a1c61d-7808-753e-9849-924072511a4f",{"id":119,"word":120,"frequency":49,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":121,"audio":15},"01a1c61d-5c89-7d8d-a187-d2193bd7c0ba","kuisha",[122,126,130],{"id":123,"partOfSpeech":34,"definition":124,"exampleSentences":125,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-02c1-7bd0-a392-37a5155a23ca","Kufikia mwisho; kutokuwa na kitu tena au kutokuendelea tena. Kitu kinapokwisha, hakuna kilichobaki au kimekamilika.","Sukari imeisha, tunahitaji kwenda dukani.\nMvua ilianza asubuhi na ikaisha jioni.\nKipindi cha televisheni kitaisha saa tatu usiku.",{"id":127,"partOfSpeech":34,"definition":128,"exampleSentences":129,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c696-02c1-7c8c-a392-37a51631927e","Kukamilika au kumalizika kwa shughuli, kazi au wakati ulioamriwa.","Likizo yetu itaisha wiki ijayo.\nKazi ya shule haijaisha bado.\nMkutano uliisha saa sita mchana.",{"id":131,"partOfSpeech":34,"definition":132,"exampleSentences":133,"isPrimary":15,"meaningOrder":70},"01a1c696-02c1-7d08-a392-37a516495866","Kupoteza nguvu, mali au uwezo hadi kutokuwa na kitu; kuteketea au kufilisika.","Pesa zangu zote zimeisha kabla ya mwisho wa mwezi.\nNguvu zake ziliisha baada ya kukimbia umbali mrefu.\nMaji ya kisima yataisha kama hakutanyesha mvua.",{"id":135,"vocabularyWord":136,"displayOrder":49},"01a1c61d-7808-755a-9849-924072531571",{"id":137,"word":138,"frequency":49,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":139,"audio":15},"01a1c61d-5c75-72de-98f4-edaddcdee7d5","kuanguka",[140,144],{"id":141,"partOfSpeech":34,"definition":142,"exampleSentences":143,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-02be-79d0-b1a4-158bea55e152","Kushuka chini ghafla kutoka mahali pa juu au kupoteza usawa na kuwa chini, bila kupenda.","Mtoto alianguka chini alipokuwa akikimbia uwanjani.\nMatunda yanaanguka kutoka mtini kila upepo unapovuma.\nNilianguka kwenye matope jana jioni nikielekea nyumbani.",{"id":145,"partOfSpeech":34,"definition":146,"exampleSentences":147,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c696-02be-7a48-b1a4-158beb4ff7c2","Kuporomoka, kuharibika au kushindwa kuendelea, hasa kwa jengo, serikali au biashara.","Ukuta wa nyumba ya zamani ulianguka kwa sababu ya mvua kubwa.\nSerikali ile ilianguka baada ya miaka mingi madarakani.\nBiashara yake ilianguka mwaka jana kwa kukosa wateja.",[],[150,160,166,173],{"@id":151,"@type":152,"id":153,"grammarPage":154,"title":155,"instructions":156,"displayOrder":16,"type":157,"questionCount":158,"blankCount":158,"isCompleted":15,"ogImageUrl":159},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-2f98-7cb7-b601-b0915d2d80bb","GrammarExercise","01a1c61d-2f98-7cb7-b601-b0915d2d80bb","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1c61d-26c9-7b31-a045-f51daf5a3214","Muundo na upatanisho wa -karibia","Chagua umbo linalokamilisha kila sentensi. Zingatia kiima, umbo la ku- na wakati au hali iliyoelekezwa.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_6d15ed8b-e2f9-48bb-8220-dd8404e11bdc_hero.webp?v=1794325163",{"@id":161,"@type":152,"id":162,"grammarPage":154,"title":163,"instructions":164,"displayOrder":38,"type":157,"questionCount":158,"blankCount":158,"isCompleted":15,"ogImageUrl":165},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-2fb0-73d2-9cb4-2a39b1b12d7f","01a1c61d-2fb0-73d2-9cb4-2a39b1b12d7f","Ukaribu wa tukio na matokeo yake","Soma muktadha, kisha chagua maneno yanayoeleza hatua au maana inayolingana nao.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_436f4dd2-ec99-48cf-89a2-84b431379c46_hero.webp?v=1794325163",{"@id":167,"@type":152,"id":168,"grammarPage":154,"title":169,"instructions":170,"displayOrder":43,"type":171,"questionCount":158,"blankCount":158,"isCompleted":15,"ogImageUrl":172},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-2fc6-7072-9451-0124dc32d3a7","01a1c61d-2fc6-7072-9451-0124dc32d3a7","Panga sentensi za ukaribu wa tukio","Panga vipande ili upate sentensi sahihi. Kuna maneno ya ziada ambayo hutatumia. Hifadhi herufi kubwa na alama za uakifishaji.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5eb02957-7e00-4d7e-9ad7-37ce1b2fb4ce_hero.webp?v=1794325163",{"@id":174,"@type":152,"id":175,"grammarPage":154,"title":176,"instructions":177,"displayOrder":70,"type":178,"questionCount":49,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":179},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-2fd7-74bc-a058-0c635fe88984","01a1c61d-2fd7-74bc-a058-0c635fe88984","Tafuta kosa katika sentensi za ukaribu","Tafuta neno moja lenye kosa katika kila sentensi, kisha chagua marekebisho yake.","find_and_fix","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_18e80805-03e4-4eed-a1ae-433aa693524f_hero.webp?v=1794325163",null]