[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-sw-kutendesha-kwa-isha-na-esha":3,"grammar-exercises-by-page-01a1c61d-2722-7d27-9b16-777642cc102a":247,"exercise-list-path-sw-none":276},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":246},"01a1c61d-2722-7d27-9b16-777642cc102a","Kutendesha kwa -isha na -esha","kutendesha-kwa-isha-na-esha","Jifunze kuunda vitenzi vya kutendesha kwa -isha na -esha, kuchagua kiambishi kwa vokali ya mzizi na kueleza kusababisha tendo kwa mifano ya kila siku.","## 1. Maana ya kutendesha\n\nUnapotaka kueleza kwamba mtu anasababisha tendo lifanyike, unaweza kutumia kitenzi cha **kutendesha**. Hapa utajifunza kuunda vitenzi kwa **-isha** na **-esha**, kuchagua umbo linalofaa na kulitumia katika sentensi.\n\nLinganisha:\n\n:::example\nMtoto **anacheka**.\n\nHadithi **inamchekesha** mtoto.\n\nKatika sentensi ya kwanza, mtoto anafanya tendo. Katika ya pili, hadithi inasababisha mtoto acheke.\n:::\n\nKutendesha hakumaanishi kulazimisha kila mara. Kunaweza kueleza pia kusaidia au kutoa nafasi ya kufanya jambo. Kwa mfano, mzazi **anamsomesha** mtoto kwa kulipia masomo yake.\n\n## 2. Kuchagua -isha au -esha\n\nKwa vitenzi vingi vinavyofuata muundo huu, angalia vokali ya mwisho ya **mzizi**. Mzizi ni sehemu inayobeba maana kuu ya kitenzi. Kwa mfano, katika **ku-som-a**, mzizi ni **som**.\n\n- Vokali ya mwisho ya mzizi ikiwa **a, i au u**, kwa kawaida tumia **-isha**.\n- Vokali ya mwisho ya mzizi ikiwa **e au o**, kwa kawaida tumia **-esha**.\n\nKatika mifano hii, ondoa **-a** ya mwisho ya kitenzi, kisha ongeza **-isha** au **-esha**.\n\n| Kitenzi | Mzizi | Vokali ya mzizi | Umbo la kutendesha |\n| --- | --- | --- | --- |\n| kufanya | fany | a | **kufanyisha** |\n| kuimba | imb | i | **kuimbisha** |\n| kupika | pik | i | **kupikisha** |\n| kufunga | fung | u | **kufungisha** |\n| kucheka | chek | e | **kuchekesha** |\n| kusoma | som | o | **kusomesha** |\n\n:::warning\nUsitumie **-a** ya mwisho kuchagua kiambishi. Katika **soma**, vokali unayoangalia ni **o** ya mzizi **som**, kwa hiyo umbo ni **somesha**, si *somisha*.\n:::\n\n:::note\nHuu ni mwongozo wa vitenzi vinavyofuata muundo huu, si kanuni ya vitenzi vyote. Baadhi ya vitenzi vina maumbo mengine ya kutendesha. Kwa mfano, **kuruka → kurusha** na **kulala → kulaza**. Jifunze maumbo haya pamoja na vitenzi vyake vya msingi. Ukiwa na shaka kuhusu kitenzi kipya, angalia kamusi.\n:::\n\n## 3. Kutumia umbo jipya katika sentensi\n\nKitenzi cha kutendesha kinaweza kuonyesha mtu au kitu kinachosababisha tendo. Mtu anayefanya tendo la msingi anaweza kuwa yambwa, yaani anayelengwa na kitenzi.\n\n:::example\nWatoto **wanaimba**.\n\nMwalimu **anawaimbisha** watoto wimbo mpya.\n\nWatoto wanafanya tendo la kuimba; mwalimu anawaongoza kuimba.\n:::\n\nKatika **anawaimbisha**, kiambishi **-wa-** kinawarejelea watoto. Umbo la kutendesha linaingia katika kitenzi pamoja na viambishi vya kiima, wakati na yambwa kama kawaida.\n\n| Wakati | Mfano |\n| --- | --- |\n| Uliopita | Mwalimu **aliwaimbisha** watoto wimbo. |\n| Uliopo | Mwalimu **anawaimbisha** watoto wimbo. |\n| Ujao | Mwalimu **atawaimbisha** watoto wimbo. |\n\nKiima si lazima kiwe mtu. Katika **Hadithi inamchekesha mtoto**, hadithi ndiyo sababu ya mtoto kucheka.\n\n## 4. Maana hutegemea muktadha\n\nUsitafsiri kila kitenzi cha kutendesha kama amri au matumizi ya nguvu. Angalia jambo linalotokea katika sentensi nzima.\n\n:::example\n**Kusababisha hali:** Utani wako **unanichekesha**.\n\n**Kuongoza tendo:** Mwalimu **anawaimbisha** watoto wimbo.\n\n**Kugharamia elimu:** Amina **anamsomesha** mdogo wake kwa kulipa ada za shule.\n:::\n\nKatika mfano wa mwisho, **anamsomesha** haimaanishi kwamba Amina anamwamuru mdogo wake asome wakati huo. Muktadha unaonyesha kwamba anagharamia elimu yake.\n\n:::tip\nJifunze kitenzi cha kutendesha pamoja na sentensi yake. Hii itakusaidia kukumbuka umbo lake na maana yake ya kawaida.\n:::\n\n## 5. Kumbuka hatua hizi\n\n1. Tambua tendo la msingi: kwa mfano, **kucheka**.\n2. Kwa kitenzi kinachofuata muundo huu, angalia vokali ya mwisho ya mzizi: **chek → e**.\n3. Chagua umbo linalofaa: **chekesha**.\n4. Onyesha kinachosababisha tendo na anayelengwa: **Hadithi inamchekesha mtoto**.\n\nKumbuka tofauti kuu: **mtoto anacheka**, lakini **hadithi inamchekesha mtoto**. Kutendesha huonyesha kusababisha tendo; si lazima kuwe na kulazimisha.","sw","B1",88,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1c61d-25d8-7687-9883-f605e7adadfb",false,0,4,"2026-11-10T15:39:21+00:00","2026-11-10T17:57:01+00:00",[21],{"id":22,"title":5,"vocabularyListWords":23,"isPublished":37},"01a1c61d-785c-75eb-b13f-f3ac7d20a424",[24,49,64,79,93,104,116,130,145,160,174,193,212,227],{"id":25,"vocabularyWord":26,"displayOrder":38},"01a1c61d-785c-764b-b13f-f3ac7da9bd1e",{"id":27,"word":28,"frequency":29,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":31,"audio":15},"01a1c61d-5aad-78ee-b298-5a6ad7a97077","kufanya",10,"A1",[32,39,44],{"id":33,"partOfSpeech":34,"definition":35,"exampleSentences":36,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-fd83-7de3-8cd4-8b890c18c9c2","VERB","Kutenda jambo au kazi fulani; kutekeleza kitendo.","Ninataka kufanya kazi yangu leo.\nWatoto wanafanya nini shuleni?\nTutafanya mazoezi asubuhi kesho.",true,1,{"id":40,"partOfSpeech":34,"definition":41,"exampleSentences":42,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c695-fd83-7e2b-8cd4-8b890cf5d485","Kutengeneza au kuunda kitu; kukitoa kitu kutoka kwa vifaa fulani.","Mama anafanya chapati jikoni.\nFundi alifanya meza nzuri kwa mti wa mninga.\nWanafunzi walifanya ramani ya Afrika darasani.",2,{"id":45,"partOfSpeech":34,"definition":46,"exampleSentences":47,"isPrimary":15,"meaningOrder":48},"01a1c695-fd83-7e6b-8cd4-8b890d40dbaa","Kusababisha mtu au kitu kiwe katika hali fulani.","Habari hizo zilinifanya nifurahi sana.\nMvua kubwa ilifanya barabara iwe na matope.\nUsiniambie hivyo, utanifanya nilie.",3,{"id":50,"vocabularyWord":51,"displayOrder":43},"01a1c61d-785c-7683-b13f-f3ac7dd17248",{"id":52,"word":53,"frequency":54,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":55,"audio":15},"01a1c61d-5d71-77c8-8380-347d78e7af69","kufanyisha",5,[56,60],{"id":57,"partOfSpeech":34,"definition":58,"exampleSentences":59,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-047c-7ad8-b5f2-fc12a7c57a7d","Kumfanya mtu au kitu kitende jambo fulani; kumwamuru au kumlazimisha mtu afanye kitu.","Mwalimu aliwafanyisha wanafunzi zoezi la hesabu darasani.\nMama alimfanyisha mtoto kazi za nyumbani kabla ya kwenda kucheza.\nKocha huwafanyisha wachezaji mazoezi magumu kila asubuhi.",{"id":61,"partOfSpeech":34,"definition":62,"exampleSentences":63,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c696-047c-7b24-b5f2-fc12a822344f","Kumpa mtu kazi ya kufanya, hasa kumtumikisha au kumwajiri afanye kazi fulani.","Mkulima alimfanyisha kijana kazi shambani siku nzima.\nKampuni hiyo huwafanyisha wafanyakazi kazi nyingi bila kuwalipa vizuri.\nFundi alimfanyisha msaidizi wake kazi ya kupaka rangi ukutani.",{"id":65,"vocabularyWord":66,"displayOrder":48},"01a1c61d-785c-76a7-b13f-f3ac7e3560b1",{"id":67,"word":68,"frequency":69,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":70,"audio":15},"01a1c61d-5ab4-727d-a51c-333ab4214a2c","kuimba",7,[71,75],{"id":72,"partOfSpeech":34,"definition":73,"exampleSentences":74,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-fd84-7693-8834-567e3961dd94","Kutoa sauti za muziki kwa mdomo kwa kufuata sauti na maneno ya wimbo.","Mtoto anapenda kuimba nyimbo za shule.\nTunaimba pamoja kanisani kila Jumapili.\nMama aliimba wimbo mzuri jikoni.",{"id":76,"partOfSpeech":34,"definition":77,"exampleSentences":78,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c695-fd84-76db-8834-567e39e3b92a","Kulia kwa sauti nzuri kama ndege au mnyama mwingine anavyofanya.","Ndege wanaimba asubuhi juu ya mti.\nKuku hawaimbi, lakini jogoo huwika.\nNasikia ndege akiimba nje ya dirisha.",{"id":80,"vocabularyWord":81,"displayOrder":17},"01a1c61d-785c-76cb-b13f-f3ac7ee5f100",{"id":82,"word":83,"frequency":17,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":84,"audio":15},"01a1c61d-5d76-7aa8-ab1a-681b3c033d44","kuimbisha",[85,89],{"id":86,"partOfSpeech":34,"definition":87,"exampleSentences":88,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-047d-7300-8712-0bb21fd4e2af","Kumfanya au kumwomba mtu aimbe; kumlazimisha au kumsababisha mtu kuimba wimbo.","Mwalimu aliwaimbisha wanafunzi wimbo wa taifa asubuhi.\nBibi anapenda kuwaimbisha wajukuu wake nyimbo za zamani.\nWageni walimwimbisha bwana harusi kwenye sherehe.",{"id":90,"partOfSpeech":34,"definition":91,"exampleSentences":92,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c696-047d-7348-8712-0bb21fe03927","Kuongoza kikundi cha watu katika uimbaji, kwa kuanzisha wimbo na kuwaelekeza wengine waimbe pamoja.","Kiongozi wa kwaya aliimbisha waumini nyimbo za sifa kanisani.\nYeye ndiye anayeimbisha kikundi chetu kila Jumapili.\nAlisimama mbele na kuwaimbisha watu wote waliohudhuria mkutano.",{"id":94,"vocabularyWord":95,"displayOrder":54},"01a1c61d-785c-76e7-b13f-f3ac7fbb2789",{"id":96,"word":97,"frequency":98,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":99,"audio":15},"01a1c61d-5b14-7763-9ad3-bc26b1e2e1da","kupika",8,[100],{"id":101,"partOfSpeech":34,"definition":102,"exampleSentences":103,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-ff33-799f-8cf3-eca8a4d9a794","Kuandaa chakula kwa kukitia kwenye moto au joto ili kiive, kwa mfano kwa kuchemsha, kukaanga au kuoka.","Mama anapenda kupika wali na maharage kila siku.\nLeo tutapika chakula cha jioni pamoja.\nBaba yangu anajua kupika nyama vizuri sana.",{"id":105,"vocabularyWord":106,"displayOrder":115},"01a1c61d-785c-7707-b13f-f3ac8050d903",{"id":107,"word":108,"frequency":48,"level":109,"language":9,"partsOfSpeech":110,"audio":15},"01a1c61d-5e19-7f3f-9997-c325012b86c5","kupikisha","B2",[111],{"id":112,"partOfSpeech":34,"definition":113,"exampleSentences":114,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-064b-7ed7-a513-64968c62aedd","Kumfanya au kumwagiza mtu apike chakula; kumwachia mtu kazi ya kupika au kumfundisha kupika kwa vitendo.","Mama alimpikisha binti yake wali kwa mara ya kwanza ili ajifunze.\nMwalimu wa mapishi huwapikisha wanafunzi chakula tofauti kila Ijumaa.\nTulimpikisha mpishi maharage mengi kwa ajili ya sherehe ya kesho.",6,{"id":117,"vocabularyWord":118,"displayOrder":69},"01a1c61d-785c-7723-b13f-f3ac80c11c1b",{"id":119,"word":120,"frequency":98,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":121,"audio":15},"01a1c61d-5aa8-726d-8302-9b8ba257cfe8","kucheka",[122,126],{"id":123,"partOfSpeech":34,"definition":124,"exampleSentences":125,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-fd83-776b-8cd4-8b89056f95ba","Kutoa sauti ya furaha kinywani na kuonyesha furaha usoni kwa sababu ya kitu cha kuchekesha au cha kufurahisha.","Watoto wanapenda kucheka wanapocheza.\nMimi nilianza kucheka baada ya kusikia hadithi hiyo.\nBibi anacheka sana kwa sababu mjukuu wake amefika.",{"id":127,"partOfSpeech":34,"definition":128,"exampleSentences":129,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c695-fd83-77b3-8cd4-8b8906518ddc","Kumfanyia mtu dhihaka au kumdharau kwa kumcheka kwa sababu ya kosa au udhaifu wake.","Si vizuri kumcheka mtu aliyeanguka.\nWanafunzi walimcheka mwenzao kwa sababu alikosea jibu.\nUsinicheke, nimejaribu kadiri ya uwezo wangu.",{"id":131,"vocabularyWord":132,"displayOrder":98},"01a1c61d-785c-7743-b13f-f3ac8131b85c",{"id":133,"word":134,"frequency":115,"level":135,"language":9,"partsOfSpeech":136,"audio":15},"01a1c61d-5c77-73dd-a643-f0909d0c5a5a","kuchekesha","A2",[137,141],{"id":138,"partOfSpeech":34,"definition":139,"exampleSentences":140,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-02be-7e9c-b1a4-158beddca198","Kumfanya mtu acheke au kumfurahisha mtu kwa maneno, vitendo au vituko.","Mchekeshaji alituchekesha sana jana usiku.\nMtoto huyu anapenda kuchekesha watu wote nyumbani.\nBaba alituchekesha kwa hadithi zake za zamani.",{"id":142,"partOfSpeech":34,"definition":143,"exampleSentences":144,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c696-02be-7f44-b1a4-158beded56fa","Kuwa na jambo la kufanya watu wacheke; kuwa wa kuchekesha au wa kusisimua kicheko (hutumiwa pia katika maneno kama \"cha kuchekesha\").","Filamu ile inachekesha mno.\nJambo lililotokea sokoni leo lilichekesha kila mtu.\nNi kitu cha kuchekesha kumwona paka akijaribu kuruka.",{"id":146,"vocabularyWord":147,"displayOrder":150},"01a1c61d-785c-775f-b13f-f3ac81e4ba4c",{"id":148,"word":149,"frequency":150,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":151,"audio":15},"01a1c61d-5b1f-7ddb-9ec7-90d803b94da1","kusoma",9,[152,156],{"id":153,"partOfSpeech":34,"definition":154,"exampleSentences":155,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-ff34-7831-9b88-f2f029c600e6","Kutazama maandishi na kuelewa maana yake, kwa mfano kitabu, gazeti au barua.","Ninapenda kusoma kitabu kila jioni.\nBaba anasoma gazeti asubuhi.\nWatoto wanajifunza kusoma na kuandika shuleni.",{"id":157,"partOfSpeech":34,"definition":158,"exampleSentences":159,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c695-ff34-7879-9b88-f2f02a991444","Kujifunza masomo shuleni, chuoni au chuo kikuu ili kupata elimu.","Dada yangu anasoma chuo kikuu cha Dar es Salaam.\nNinataka kusoma udaktari baadaye.\nWanafunzi wanasoma kwa bidii kwa ajili ya mtihani.",{"id":161,"vocabularyWord":162,"displayOrder":29},"01a1c61d-785c-777b-b13f-f3ac82a151c4",{"id":163,"word":164,"frequency":115,"level":135,"language":9,"partsOfSpeech":165,"audio":15},"01a1c61d-5ca7-7751-8fdc-4894ee85c121","kusomesha",[166,170],{"id":167,"partOfSpeech":34,"definition":168,"exampleSentences":169,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-02c4-7b94-a7af-9f2101f8567e","Kumfanya mtu asome au kumpa mtu maarifa darasani au mahali pengine; kufundisha.","Mwalimu anawasomesha watoto kusoma na kuandika.\nDada yangu anasomesha hisabati katika shule ya msingi.\nBaba alinisomesha kuendesha baiskeli.",{"id":171,"partOfSpeech":34,"definition":172,"exampleSentences":173,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c696-02c4-7bdc-a7af-9f21029eaa5f","Kumlipia mtu ada na gharama nyingine ili aende shule au chuo; kumpeleka mtu shuleni.","Wazazi wangu walinisomesha hadi chuo kikuu.\nMjomba anawasomesha watoto wa kaka yake.\nAnafanya kazi kwa bidii ili aweze kuwasomesha watoto wake.",{"id":175,"vocabularyWord":176,"displayOrder":192},"01a1c61d-785c-7797-b13f-f3ac82a6fec1",{"id":177,"word":178,"frequency":69,"level":135,"language":9,"partsOfSpeech":179,"audio":15},"01a1c61d-5ca0-72c1-9a19-8933d8a1f830","kuruka",[180,184,188],{"id":181,"partOfSpeech":34,"definition":182,"exampleSentences":183,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-02c4-7188-a7af-9f20fb484527","Kujiinua juu hewani kwa kutumia mabawa au kwa chombo kama ndege; kusafiri angani.","Ndege anaruka juu ya mti.\nTutaruka kwa ndege kutoka Dar es Salaam hadi Nairobi kesho.\nKipepeo huruka kutoka ua moja hadi jingine.",{"id":185,"partOfSpeech":34,"definition":186,"exampleSentences":187,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c696-02c4-7208-a7af-9f20fc32e197","Kujirusha juu kutoka ardhini au kuvuka kitu kwa kujirusha, kwa mfano kuvuka kizuizi au mtaro.","Mtoto aliruka kamba uwanjani kwa furaha.\nMwanariadha aliruka juu ya kizuizi na kushinda mbio.\nPaka aliruka ukuta na kutoroka.",{"id":189,"partOfSpeech":34,"definition":190,"exampleSentences":191,"isPrimary":15,"meaningOrder":48},"01a1c696-02c4-7280-a7af-9f20fc9e1e36","Kuacha kitu au sehemu fulani bila kukifanya au kukisoma; kupitiliza.","Msomaji aliruka ukurasa mmoja kwa bahati mbaya.\nUsiruke maswali yoyote kwenye mtihani.\nGari liliruka kituo chetu na kuendelea mbele.",11,{"id":194,"vocabularyWord":195,"displayOrder":211},"01a1c61d-785c-77b7-b13f-f3ac8300cb6a",{"id":196,"word":197,"frequency":69,"level":135,"language":9,"partsOfSpeech":198,"audio":15},"01a1c61d-5ca1-73ba-8178-f02de7f4f505","kurusha",[199,203,207],{"id":200,"partOfSpeech":34,"definition":201,"exampleSentences":202,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-02c4-73fc-a7af-9f20fce47f28","Kutupa kitu kwa nguvu ili kiende hewani au mbali na mtu.","Mtoto anarusha mpira kwa rafiki yake.\nUsirushe mawe kwenye nyumba ya jirani.\nMchezaji alirusha mpira langoni kwa nguvu.",{"id":204,"partOfSpeech":34,"definition":205,"exampleSentences":206,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c696-02c4-7448-a7af-9f20fdcd869f","Kufanya kitu kipae angani au kiruke juu.","Watoto wanarusha tiara kwenye uwanja wa shule.\nRubani alirusha ndege asubuhi na mapema.\nLeo tutarusha ndege isiyo na rubani shambani.",{"id":208,"partOfSpeech":34,"definition":209,"exampleSentences":210,"isPrimary":15,"meaningOrder":48},"01a1c696-02c4-7490-a7af-9f20fe4bb3ab","Kufyatua risasi, kombora au roketi kuelekea lengo.","Askari alirusha risasi hewani kama onyo.\nWanasayansi walirusha roketi angani jana.\nJeshi lilirusha makombora mengi usiku.",12,{"id":213,"vocabularyWord":214,"displayOrder":226},"01a1c61d-785c-77d3-b13f-f3ac839f60d8",{"id":215,"word":216,"frequency":150,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":217,"audio":15},"01a1c61d-5b06-7209-97d4-053737d02b33","kulala",[218,222],{"id":219,"partOfSpeech":34,"definition":220,"exampleSentences":221,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-ff32-7438-8c85-48669d84a45d","Kupumzika na kufumba macho ili mwili na akili vipumzike, hasa usiku.","Watoto hulala saa mbili usiku.\nMimi nataka kulala mapema leo kwa sababu nimechoka.\nMtoto mchanga analala kitandani.",{"id":223,"partOfSpeech":34,"definition":224,"exampleSentences":225,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c695-ff32-74c0-8c85-48669df00c26","Kukaa mahali fulani usiku mzima, kwa mfano nyumbani kwa mtu au hotelini.","Wageni watalala kwa bibi yangu leo usiku.\nTulilala hotelini tulipokuwa Mombasa.\nUnataka kulala wapi usiku wa leo?",13,{"id":228,"vocabularyWord":229,"displayOrder":245},"01a1c61d-785c-77ef-b13f-f3ac83ddd703",{"id":230,"word":231,"frequency":115,"level":135,"language":9,"partsOfSpeech":232,"audio":15},"01a1c61d-5c93-7b44-a76a-4bbc79a08d2b","kulaza",[233,237,241],{"id":234,"partOfSpeech":34,"definition":235,"exampleSentences":236,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-02c2-7aea-8c8e-38fd3d61b941","Kumfanya mtu au mnyama alale, hasa mtoto; kumweka mtu kitandani ili apumzike au apate usingizi.","Mama anamlaza mtoto kitandani kila usiku saa mbili.\nNilimlaza mgonjwa chumbani ili apumzike.\nBaba huwalaza watoto wadogo baada ya kuwasimulia hadithi.",{"id":238,"partOfSpeech":34,"definition":239,"exampleSentences":240,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1c696-02c2-7b32-8c8e-38fd3e1cb365","Kumpa mgeni mahali pa kulala usiku mmoja au zaidi nyumbani kwako au mahali pengine.","Shangazi alitulaza nyumbani kwake tulipofika mjini usiku.\nHoteli hii inaweza kulaza wageni mia moja.\nJe, unaweza kunilaza kwako usiku wa leo?",{"id":242,"partOfSpeech":34,"definition":243,"exampleSentences":244,"isPrimary":15,"meaningOrder":48},"01a1c696-02c2-7b76-8c8e-38fd3eb35135","Kuweka kitu au mtu chini kwa kunyoosha mwili au kitu hicho, kisisimame wima.","Fundi alilaza ngazi chini kabla ya kuibeba.\nWalimlaza majeruhi chini ya mti kusubiri gari la wagonjwa.\nMkulima alilaza miche ardhini kabla ya kuipanda.",14,[],[248,257,263,270],{"@id":249,"@type":250,"id":251,"grammarPage":252,"title":253,"instructions":254,"displayOrder":16,"type":255,"questionCount":211,"blankCount":211,"isCompleted":15,"ogImageUrl":256},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-339c-79f3-83be-071b9f0aa87c","GrammarExercise","01a1c61d-339c-79f3-83be-071b9f0aa87c","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1c61d-2722-7d27-9b16-777642cc102a","Tambua mzizi na uunde kutendesha","Chagua jibu linalokamilisha maelezo ya umbo la kutendesha.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a0ee22d3-5d85-420c-977e-a91808f3d62b_hero.webp?v=1794325164",{"@id":258,"@type":250,"id":259,"grammarPage":252,"title":260,"instructions":261,"displayOrder":38,"type":255,"questionCount":211,"blankCount":211,"isCompleted":15,"ogImageUrl":262},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-33ae-7b42-9094-44bb1406b814","01a1c61d-33ae-7b42-9094-44bb1406b814","Tambua sababu, mtendaji na maana","Soma muktadha, kisha chagua kitenzi au maelezo yanayofaa.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_82061b26-3e84-4f29-9580-a112787cb053_hero.webp?v=1794325164",{"@id":264,"@type":250,"id":265,"grammarPage":252,"title":266,"instructions":267,"displayOrder":43,"type":268,"questionCount":17,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":269},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-33c0-7eaf-acc5-cde63d100c3b","01a1c61d-33c0-7eaf-acc5-cde63d100c3b","Panga maumbo ya kutendesha","Gusa kipande, kisha gusa kundi lake. Weka kila kipande katika kundi linalofaa.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_01ad5826-b908-408a-83c5-861f81061cfe_hero.webp?v=1794325164",{"@id":271,"@type":250,"id":272,"grammarPage":252,"title":273,"instructions":274,"displayOrder":48,"type":268,"questionCount":17,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":275},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-33c6-75b5-b73b-bd7431b113fe","01a1c61d-33c6-75b5-b73b-bd7431b113fe","Panga maana na wahusika wa kutendesha","Soma maelekezo ya kila ubao. Gusa kipande, kisha gusa kundi linalofaa hadi vipande vyote viwekwe.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f13cf354-68d7-4b7b-ac71-9d180fa3fa7c_hero.webp?v=1794325165",null]