[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-sw-maagizo-hasi-kwa-usi-na-msi":3,"grammar-exercises-by-page-01a1c61d-2753-75a4-872a-93a44dd055f5":22,"exercise-list-path-sw-none":55},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a1c61d-2753-75a4-872a-93a44dd055f5","Maagizo hasi kwa usi- na msi-","maagizo-hasi-kwa-usi-na-msi","Tumia usi- kwa mtu mmoja na msi- kwa watu wengi kutoa maagizo hasi. Jifunze mwisho wa vitenzi, maumbo kama usile, na tofauti ya usisome na husomi.","Ukitaka mtu asifanye jambo, tumia **usi-** kwa mtu mmoja au **msi-** kwa watu wawili au zaidi. Utajifunza kutoa maagizo hasi kama **Usifunge mlango** na **Msipige kelele**.\n\n## 1. Unazungumza na nani?\n\nChagua mwanzo wa kitenzi kulingana na watu unaowapa agizo.\n\n| Unaongea na… | Mwanzo | Agizo hasi |\n| --- | --- | --- |\n| mtu mmoja | **usi-** | Asha, **usifunge** mlango. |\n| watu wawili au zaidi | **msi-** | Watoto, **msifunge** mlango. |\n\nAgizo hasi linaweza kuwa onyo au kumwambia mtu aache kufanya jambo.\n\n:::example\nChai ina moto sana. **Usinywe** sasa.\n\nWanafunzi wanaongea maktabani. **Msipige** kelele.\n:::\n\n## 2. Vitenzi vinavyoishia kwa -a\n\nKwa vitenzi vingi vinavyoishia kwa **-a**, tumia **usi-** au **msi-**, kisha badili **-a** ya mwisho kuwa **-e**. Usiongeze **ku-** ya umbo kama *kusoma*.\n\n| Kitenzi | Mtu mmoja | Watu wawili au zaidi |\n| --- | --- | --- |\n| kusoma | **usisome** | **msisome** |\n| kufunga | **usifunge** | **msifunge** |\n| kuandika | **usiandike** | **msiandike** |\n| kwenda | **usiende** | **msiende** |\n\nUnaweza kufuata hatua hizi:\n\n1. Anza na **kusoma** na uondoe **ku-**: unabaki na **soma**.\n2. Badili **-a** ya mwisho kuwa **-e**: **some**.\n3. Ongeza **usi-** au **msi-**: **usisome** au **msisome**.\n\n:::warning\nKwa agizo hasi la watu wengi, usiongeze **-eni**.\n\n✓ **Msifunge** mlango.\n\n✗ **Msifungeni** mlango.\n:::\n\n## 3. Maumbo mengine ya kukumbuka\n\nVitenzi vifupi kama **kula**, **kunywa** na **kuja** pia havitumii **ku-** katika maagizo haya.\n\n| Kitenzi | Mtu mmoja | Watu wawili au zaidi |\n| --- | --- | --- |\n| kula | **usile** | **msile** |\n| kunywa | **usinywe** | **msinywe** |\n| kuja | **usije** | **msije** |\n\nKwa vitenzi vya kawaida hapa chini, mwisho si **-a**. Mwisho huo haubadiliki kuwa **-e**.\n\n| Kitenzi | Mtu mmoja | Watu wawili au zaidi |\n| --- | --- | --- |\n| kurudi | **usirudi** | **msirudi** |\n| kujaribu | **usijaribu** | **msijaribu** |\n| kusahau | **usisahau** | **msisahau** |\n\n:::example\nChakula hiki kimeharibika. **Usile**.\n\nBarabara hii imefungwa. **Msijaribu** kupita hapa.\n\n**Usisahau** funguo zako.\n:::\n\n## 4. Agizo si taarifa\n\n**Usisome** ni agizo. **Husomi** ni taarifa kwamba mtu hasomi; si umbo la agizo hasi.\n\n| Maana | Mfano |\n| --- | --- |\n| Agizo kwa mtu mmoja | **Usisome** sasa; sikiliza kwanza. |\n| Taarifa kuhusu mtu mmoja | **Husomi** sasa; unasikiliza muziki. |\n| Agizo kwa watu wengi | **Msisome** sasa; sikilizeni kwanza. |\n| Taarifa kuhusu watu wengi | **Hamsomi** sasa; mnasikiliza muziki. |\n\n:::tip\nUnaweza kuongeza **tafadhali** ili kufanya agizo liwe la upole: Tafadhali, **usifunge** mlango. Umbo la kitenzi halibadiliki.\n:::\n\n## 5. Kumbuka unapotoa agizo hasi\n\n- Kwa mtu mmoja, tumia **usi-**: **Usisome**.\n- Kwa watu wawili au zaidi, tumia **msi-**: **Msisome**.\n- Kwa vitenzi vingi vyenye mwisho **-a**, badili mwisho kuwa **-e**: **kufunga → usifunge**.\n- Kumbuka maumbo mafupi: **usile**, **usinywe**, **usije**.\n- Hifadhi mwisho wa vitenzi kama **kurudi**, **kujaribu** na **kusahau**: **usirudi**, **usijaribu**, **usisahau**.","sw","A2",59,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1c61d-25b6-7b90-a052-ad37d4d09415",false,0,4,"2026-11-10T15:39:21+00:00","2026-11-10T17:57:01+00:00",[],[],[23,33,40,48],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":32},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-3601-76d2-b3c2-e8df5ac9c1ab","GrammarExercise","01a1c61d-3601-76d2-b3c2-e8df5ac9c1ab","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1c61d-2753-75a4-872a-93a44dd055f5","Maagizo hasi nyumbani na darasani","Chagua agizo hasi linalofaa kwa mtu mmoja au watu wengi waliotajwa katika kila sentensi.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1eb6e0d2-d740-49e7-98ec-5b2b3d3e1b77_hero.webp?v=1794325165",{"@id":34,"@type":25,"id":35,"grammarPage":27,"title":36,"instructions":37,"displayOrder":38,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":39},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-3615-757b-8559-2209fc9943a8","01a1c61d-3615-757b-8559-2209fc9943a8","Maumbo maalumu katika maonyo na maombi","Kamilisha kila onyo au ombi kwa agizo hasi. Zingatia idadi ya watu na umbo la kitenzi.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_20fd1d12-6632-42e8-9260-dcb1bf3b18ce_hero.webp?v=1794325165",{"@id":41,"@type":25,"id":42,"grammarPage":27,"title":43,"instructions":44,"displayOrder":45,"type":46,"questionCount":17,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":47},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-3627-7df1-bf5e-f6a1077ae306","01a1c61d-3627-7df1-bf5e-f6a1077ae306","Maagizo hasi: idadi na maumbo","Gusa kila kipande, kisha gusa kundi linalofaa. Weka vipande vyote kulingana na maelekezo ya kila ubao.",2,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7c97b084-9e74-4fcc-8b23-6a49e0e6a9a9_hero.webp?v=1794325165",{"@id":49,"@type":25,"id":50,"grammarPage":27,"title":51,"instructions":52,"displayOrder":53,"type":46,"questionCount":17,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":54},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-362c-7b1f-b46d-248eb3f64a6b","01a1c61d-362c-7b1f-b46d-248eb3f64a6b","Maagizo hasi: kazi, idadi na maumbo","Gusa kila kipande, kisha gusa kundi lake. Zingatia tofauti inayotajwa katika kila ubao.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1e7203ae-cabc-4c34-9c14-8a23718b97f4_hero.webp?v=1794325165",null]