[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-sw-maana-za-kileksika-zisizotabirika-katika-unyambulishaji":3,"grammar-exercises-by-page-01a1c61d-275f-7258-9d9e-3dd10192ba69":250,"exercise-list-path-sw-none":266},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":249},"01a1c61d-275f-7258-9d9e-3dd10192ba69","Maana za kileksika zisizotabirika katika unyambulishaji","maana-za-kileksika-zisizotabirika-katika-unyambulishaji","Jifunze kutofautisha maana za kawaida na maana za kileksika katika vitenzi vilivyonyambuliwa kwa kuchunguza muktadha na maneno yanayoandamana navyo.","Unapokutana na kitenzi kilichonyambuliwa, umbo lake hukupa mwongozo wa maana, lakini si tafsiri kamili kila wakati. Ili kuelewa maana maalumu ya kileksika, unahitaji pia kuzingatia muktadha na maneno yanayoandamana na kitenzi hicho.\n\n## 1. Umbo linaongoza, lakini haliamui kila kitu\n\nKatika unyambulishaji, maana ya kitenzi mara nyingi huhusiana kwa uwazi na maana ya kitenzi cha msingi. Hata hivyo, baadhi ya vitenzi vilivyonyambuliwa huwa na maana maalumu ambazo zimezoeleka katika matumizi ya lugha. Hizi ni **maana za kileksika**: unazijifunza kama sehemu ya matumizi ya neno, si kama matokeo ya kanuni ya kiambishi pekee.\n\nKwa mfano, **endesha** huhusiana na **enda**, lakini katika *kuendesha mkutano* maana yake si kusababisha mkutano uende mahali fulani. Ni kuongoza shughuli za mkutano.\n\n:::note\n**Isiyotabirika** haimaanishi kwamba maana haina uhusiano wowote na kitenzi cha msingi. Uhusiano unaweza kuonekana, lakini umbo pekee halitoshi kukuelekeza kwenye maana mahususi iliyozoeleka.\n:::\n\n## 2. Maana maalumu katika matumizi ya kawaida\n\nJedwali hili linaonyesha maana katika vifungu vilivyotolewa; haliorodheshi maana zote za kila kitenzi.\n\n| Kitenzi cha msingi | Umbo lililonyambuliwa | Kifungu | Maana katika kifungu |\n| --- | --- | --- | --- |\n| enda | **endesha** | kuendesha mkutano | kuongoza shughuli za mkutano |\n| simama | **simamia** | kusimamia mradi | kufuatilia na kuhakikisha kazi za mradi zinafanywa ipasavyo |\n| pita | **pitia** | kupitia rasimu | kuisoma na kuichunguza rasimu |\n| shika | **shikilia** | kushikilia msimamo | kuendelea kuutetea au kutouacha msimamo |\n| ona | **onea** | kumwonea mtu | kumtendea mtu bila haki |\n| pata | **patana** | kupatana kuhusu bei | kukubaliana kuhusu bei |\n\nKatika **ona → onea**, umbo la kutendea halitoshi kutabiri maana ya kumtendea mtu bila haki. Katika **pata → patana**, kiambishi cha kutendana **-an-** hakimaanishi tu kwamba watu wanapatana kwa maana ya kila mmoja kumpata mwenzake; **patana** pia hutumiwa kwa maana ya kuelewana au kukubaliana.\n\nUsihamishe maana hizi moja kwa moja kwa kila kitenzi chenye kiambishi kinachofanana. Maana ya **kusimamia mradi**, kwa mfano, si kanuni mpya ya jumla ya kutendea; ni matumizi ya kitenzi **simamia** unayopaswa kuyajua.\n\n## 3. Muktadha huchagua maana\n\nKitenzi kimoja kinaweza kuwa na maana inayohusiana na tendo halisi pamoja na maana maalumu katika mazingira mengine. Angalia hasa kitu kinachotajwa pamoja na kitenzi na shughuli inayozungumziwa.\n\n:::example\n**Njia:** Tulipitia Morogoro tulipokuwa tukisafiri kwenda Dodoma.\n\nHapa **tulipitia** inaonyesha sehemu iliyokuwa katika njia ya safari.\n\n**Kazi ya uhariri:** Tulipitia rasimu kabla ya kuituma kwa mhariri.\n\nHapa **tulipitia** ina maana ya kuisoma na kuichunguza rasimu.\n\n**Kitu kinachoshikika:** Shikilia kamba hii nisianguke.\n\nHapa **shikilia** inahusu kuendelea kuishika kamba.\n\n**Msimamo:** Licha ya upinzani, mwenyekiti alishikilia msimamo wake.\n\nHapa **alishikilia** inaonyesha kwamba hakuacha msimamo wake.\n\n**Kutendewa bila haki:** Msimamizi alimwonea mfanyakazi kwa kumwadhibu kwa kosa ambalo hakulifanya.\n\nHapa **alimwonea** ina maana ya kumtendea bila haki, si kuona kwa niaba yake.\n\n**Makubaliano:** Baada ya majadiliano, muuzaji na mnunuzi walipatana kuhusu bei.\n\nHapa **walipatana** ina maana ya kukubaliana; haielezi kwamba kila mmoja alimpata mwenzake.\n:::\n\nTofauti hizi hazitokani na umbo la kitenzi kubadilika. Zinatokana na matumizi yake katika muktadha. Pia, maana ya awali haipotei kwa sababu tu kitenzi kina matumizi mengine.\n\n## 4. Maneno yanayoandamana na kitenzi\n\nKujua kitenzi hakumaanishi kujua kiambishi chake tu. Unahitaji kujua pia **maneno yanayotumiwa nacho kwa kawaida** na aina ya uhusiano unaoelezwa.\n\nLinganisha sentensi hizi:\n\n- **Asha alisimama karibu na wafanyakazi.** Sentensi inaeleza mahali alipokuwa amesimama; haisemi kwamba alikuwa msimamizi wao.\n- **Asha aliwasimamia wafanyakazi.** Sentensi inaeleza jukumu lake la kufuatilia au kuelekeza kazi zao; hailazimishi kwamba alikuwa amesimama.\n\nVivyo hivyo, linganisha **kuendesha gari** na **kuendesha mkutano**. Katika kifungu cha kwanza, **endesha** inahusu kudhibiti mwendo wa gari; katika cha pili, inahusu kuongoza shughuli za mkutano. Kitenzi ni kilekile, lakini kitu kinachotajwa nacho husaidia kubainisha maana inayokusudiwa.\n\n:::tip\nUnapojifunza maana maalumu, hifadhi kifungu kizima, kama **kusimamia mradi** au **kupitia rasimu**. Kisha kiweke katika sentensi inayoonyesha maana hiyo wazi.\n:::\n\n## 5. Epuka tafsiri ya kiambishi pekee\n\n:::warning\nUsihitimishe kwamba **kusimamia mradi** ni kusimama kwa ajili ya mradi, au kwamba **kupitia rasimu** ni kupita mahali ilipo rasimu. Tafsiri hizo hazielezi matumizi yaliyoonyeshwa hapa.\n\nHata hivyo, usikatae maana nyingine ya kitenzi bila kusoma muktadha wake. **Kupitia** katika maelezo ya safari si kosa kwa sababu tu umejifunza matumizi yake katika uhariri.\n:::\n\nSi kila matumizi mapya ya kimajazi tayari ni maana ya kileksika iliyozoeleka. Mwandishi anaweza kubuni picha ya lugha katika sentensi moja. Unapokuwa na shaka, chunguza matumizi mengine ya kitenzi hicho na maelezo ya kamusi badala ya kutegemea mfano mmoja.\n\n## 6. Utaratibu wa kutambua maana\n\n1. **Tambua umbo:** linahusiana na kitenzi gani cha msingi?\n2. **Soma kifungu kizima:** kitenzi kinatumika pamoja na maneno gani?\n3. **Chunguza muktadha:** kinataja mwendo, kazi, uongozi, msimamo au jambo jingine?\n4. **Eleza maana kwa maneno mengine:** kwa mfano, *kuendesha mkutano* ni *kuongoza shughuli za mkutano*.\n5. **Thibitisha matumizi usiyoyajua:** tumia kamusi na mifano yenye muktadha.\n\nKwa ufupi, **umbo ni mwongozo; matumizi huamua maana mahususi**. Jifunze maana maalumu pamoja na vifungu vyake, bila kuifuta maana nyingine halali ya kitenzi.","sw","C1",144,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1c61d-260a-77c3-812b-c72d4ce1d2ff",false,0,2,"2026-11-10T15:39:21+00:00","2026-11-10T17:57:01+00:00",[21],{"id":22,"title":5,"vocabularyListWords":23,"isPublished":37},"01a1c61d-7884-7c33-9df7-bff5599b9580",[24,43,64,78,99,123,143,161,179,197,211,230],{"id":25,"vocabularyWord":26,"displayOrder":38},"01a1c61d-7884-7c93-9df7-bff55a5277b6",{"id":27,"word":28,"frequency":29,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":31,"audio":15},"01a1c61d-5b2a-76ff-bddd-4216613c9847","kwenda",10,"A1",[32,39],{"id":33,"partOfSpeech":34,"definition":35,"exampleSentences":36,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-ff35-758f-8c0e-fde8e86d7fc4","VERB","Kuhama kutoka mahali pamoja na kufika mahali pengine; kusafiri au kutembea kuelekea mahali fulani.","Kesho nitakwenda sokoni kununua matunda.\nWatoto wanakwenda shuleni kila asubuhi.\nTutakwenda Mombasa wakati wa likizo.",true,1,{"id":40,"partOfSpeech":34,"definition":41,"exampleSentences":42,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a1c695-ff35-75d7-8c0e-fde8e9307978","Kufanya kazi vizuri au kuendelea kwa namna fulani, kama vile mashine, biashara au mambo ya maisha.","Saa hii haikwenda vizuri tangu jana.\nBiashara yangu inakwenda vizuri mwaka huu.\nMasomo yanakwenda vizuri sana.",{"id":44,"vocabularyWord":45,"displayOrder":17},"01a1c61d-7884-7ccb-9df7-bff55aa69427",{"id":46,"word":47,"frequency":48,"level":49,"language":9,"partsOfSpeech":50,"audio":15},"01a1c61d-5c82-738c-a309-6d6d5a1f3042","kuendesha",8,"A2",[51,55,59],{"id":52,"partOfSpeech":34,"definition":53,"exampleSentences":54,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-02c0-765c-8622-e8950804c1a3","Kuongoza chombo cha usafiri, kama gari, basi au pikipiki, kikiwa kinatembea.","Baba anaendesha gari kila siku kwenda kazini.\nNinajifunza kuendesha pikipiki.\nDereva alikuwa anaendesha basi polepole barabarani.",{"id":56,"partOfSpeech":34,"definition":57,"exampleSentences":58,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a1c696-02c0-76e0-8622-e895084a7494","Kusimamia na kuongoza shughuli, shirika au kazi ili ziende vizuri.","Dada yangu anaendesha duka kubwa mjini.\nMwalimu mkuu anaendesha mkutano wa wazazi leo.\nWanaendesha shamba lao kwa bidii.",{"id":60,"partOfSpeech":34,"definition":61,"exampleSentences":62,"isPrimary":15,"meaningOrder":63},"01a1c696-02c0-775c-8622-e895085221a8","Kufanya jambo litendeke au liendelee, kama kufanya kikao, darasa au mafunzo.","Daktari anaendesha mafunzo ya huduma ya kwanza.\nTutaendesha darasa la Kiswahili kesho asubuhi.\nKamati iliendesha uchaguzi kwa amani.",3,{"id":65,"vocabularyWord":66,"displayOrder":63},"01a1c61d-7884-7cf3-9df7-bff55b5ba1ec",{"id":67,"word":68,"frequency":48,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":69,"audio":15},"01a1c61d-5b1e-7d1b-baf7-f58a4669a576","kusimama",[70,74],{"id":71,"partOfSpeech":34,"definition":72,"exampleSentences":73,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-ff34-76f1-9b88-f2f02903288f","Kuwa wima kwa miguu yako bila kukaa wala kulala.","Mwalimu anasimama mbele ya darasa.\nTafadhali simama ili nione kimo chako.\nWatoto walisimama kwenye mstari kusubiri chakula.",{"id":75,"partOfSpeech":34,"definition":76,"exampleSentences":77,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a1c695-ff34-7735-9b88-f2f029b05468","Kuacha kutembea, kwenda au kufanya kazi; kutoendelea tena na safari au kitendo.","Basi lilisimama kituoni.\nSaa yangu imesimama kwa sababu betri imeisha.\nGari lilisimama ghafla barabarani.",{"id":79,"vocabularyWord":80,"displayOrder":98},"01a1c61d-7884-7d13-9df7-bff55b78c0c5",{"id":81,"word":82,"frequency":83,"level":84,"language":9,"partsOfSpeech":85,"audio":15},"01a1c61d-5dd2-7f4e-b4de-0d5d4893485e","kusimamia",7,"B1",[86,90,94],{"id":87,"partOfSpeech":34,"definition":88,"exampleSentences":89,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-0644-7ad5-a385-c3388d7560ee","Kuongoza, kuangalia na kuhakikisha kazi, watu au shughuli fulani zinafanyika vizuri; kuwa msimamizi wa jambo.","Meneja anasimamia wafanyakazi wote wa kiwanda.\nMwalimu mkuu alisimamia mtihani wa darasa la saba.\nTunahitaji mtu wa kusimamia ujenzi wa shule hii.",{"id":91,"partOfSpeech":34,"definition":92,"exampleSentences":93,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a1c696-0644-7b55-a385-c3388d8b32ed","Kushikilia na kutetea jambo, haki au msimamo fulani bila kuyumba.","Wananchi walisimamia haki zao mahakamani.\nNi muhimu kusimamia ukweli hata wakati ni mgumu.\nYeye husimamia msimamo wake kila mara.",{"id":95,"partOfSpeech":34,"definition":96,"exampleSentences":97,"isPrimary":15,"meaningOrder":63},"01a1c696-0644-7bd5-a385-c3388e26e7a7","Kusimama juu ya kitu au mahali fulani, au kusimama karibu na mtu au kitu ili kukilinda au kukiangalia.","Askari alisimamia lango la ofisi usiku kucha.\nMama alisimamia jiko huku akipika wali.\nMvulana alisimamia kiti ili kufikia rafu ya juu.",4,{"id":100,"vocabularyWord":101,"displayOrder":122},"01a1c61d-7884-7d33-9df7-bff55bfa2a9a",{"id":102,"word":103,"frequency":104,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":105,"audio":15},"01a1c61d-5b15-78a8-b950-6da50a7a7971","kupita",9,[106,110,114,118],{"id":107,"partOfSpeech":34,"definition":108,"exampleSentences":109,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-ff33-7aa3-8cf3-eca8a59b60d2","Kwenda mahali fulani kutoka upande mmoja hadi mwingine bila kusimama, au kupitia njia, mahali au kitu fulani.","Basi linapita mbele ya shule yetu kila asubuhi.\nTafadhali, naomba kupita, nina haraka.\nTulipita kwenye soko kabla ya kufika nyumbani.",{"id":111,"partOfSpeech":34,"definition":112,"exampleSentences":113,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a1c695-ff33-7af7-8cf3-eca8a5ba341e","Kumalizika kwa wakati au kitu fulani; kuisha au kupungua.","Wakati unapita haraka sana.\nMsimu wa mvua ulipita na jua likaanza kuwaka.\nMaumivu yake yalipita baada ya kunywa dawa.",{"id":115,"partOfSpeech":34,"definition":116,"exampleSentences":117,"isPrimary":15,"meaningOrder":63},"01a1c695-ff33-7b43-8cf3-eca8a64b9cb9","Kufaulu mtihani au kufikia kiwango kinachotakiwa.","Juma alipita mtihani wa hesabu kwa alama nzuri.\nWanafunzi wengi walipita mtihani wa mwisho wa mwaka.\nNataka kupita mtihani huu ili nijiunge na chuo kikuu.",{"id":119,"partOfSpeech":34,"definition":120,"exampleSentences":121,"isPrimary":15,"meaningOrder":98},"01a1c695-ff33-7b87-8cf3-eca8a674d1ae","Kuzidi kitu kingine kwa ukubwa, kasi au kiwango; kushinda.","Gari jekundu lilipita magari yote barabarani.\nDada yangu amenipita kwa urefu.\nMkimbiaji wetu alimpita mpinzani wake mwishoni mwa mbio.",5,{"id":124,"vocabularyWord":125,"displayOrder":142},"01a1c61d-7884-7d4f-9df7-bff55cd2d563",{"id":126,"word":127,"frequency":48,"level":49,"language":9,"partsOfSpeech":128,"audio":15},"01a1c61d-5c9f-7293-a1cf-303eee018710","kupitia",[129,134,138],{"id":130,"partOfSpeech":131,"definition":132,"exampleSentences":133,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-02c3-7e5d-88df-22d63cbb214c","PREPOSITION","Neno linaloonyesha njia au mahali pa kupita, au njia inayotumika kufikia jambo; kwa njia ya.","Tulisafiri kupitia Dodoma kwenda Arusha.\nNilipata habari hizo kupitia redio.\nMwizi aliingia ndani kupitia dirishani.",{"id":135,"partOfSpeech":34,"definition":136,"exampleSentences":137,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a1c696-02c3-7ed9-88df-22d63ceaf0e6","Kupita katika mahali fulani au karibu na mtu au kitu, mara nyingi kwa kusimama kidogo.","Basi hili litapitia kijijini kwetu asubuhi.\nNitakupitia nyumbani kwako kabla ya kwenda kazini.\nMama alipitia sokoni akanunua mboga.",{"id":139,"partOfSpeech":34,"definition":140,"exampleSentences":141,"isPrimary":15,"meaningOrder":63},"01a1c696-02c3-7f51-88df-22d63d0f0481","Kusoma au kuangalia kitu tena ili kukikagua au kukumbuka.","Mwalimu alipitia kazi za wanafunzi jana usiku.\nNitapitia masomo yangu kabla ya mtihani.\nTafadhali pitia barua hii kabla ya kuituma.",6,{"id":144,"vocabularyWord":145,"displayOrder":83},"01a1c61d-7884-7d6b-9df7-bff55ce08b0f",{"id":146,"word":147,"frequency":48,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":148,"audio":15},"01a1c61d-5b1b-7b3e-abcc-d706c96a4132","kushika",[149,153,157],{"id":150,"partOfSpeech":34,"definition":151,"exampleSentences":152,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-ff34-7275-9b88-f2f024c7a995","Kuweka mkono au vidole juu ya kitu na kukibana ili kisianguke au kisipotee; kukamata.","Mtoto anashika mkono wa mama yake.\nShika kikombe hiki vizuri kisianguke.\nPolisi walimshika mwizi sokoni.",{"id":154,"partOfSpeech":34,"definition":155,"exampleSentences":156,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a1c695-ff34-72c1-9b88-f2f025a58d93","Kupokea au kuelewa jambo; kufuata jambo fulani kama vile sheria, dini au ushauri.","Wanafunzi wanashika masomo haraka.\nNi muhimu kushika sheria za nchi.\nBabu yangu anashika mila za kwao.",{"id":158,"partOfSpeech":34,"definition":159,"exampleSentences":160,"isPrimary":15,"meaningOrder":63},"01a1c695-ff34-7301-9b88-f2f0267bff42","Kuanza kuwaka au kuathiri kitu, kama vile moto unapowaka au dawa inapofanya kazi.","Moto ulishika nyumba ya jirani.\nKuni zimelowa, kwa hiyo moto haushiki.\nDawa hii inashika haraka mwilini.",{"id":162,"vocabularyWord":163,"displayOrder":48},"01a1c61d-7884-7d87-9df7-bff55d6ed03f",{"id":164,"word":165,"frequency":83,"level":84,"language":9,"partsOfSpeech":166,"audio":15},"01a1c61d-5dd1-7f59-9e8c-57481bacdecd","kushikilia",[167,171,175],{"id":168,"partOfSpeech":34,"definition":169,"exampleSentences":170,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-0644-77f5-a385-c3388c083e5b","Kushika kitu kwa nguvu au kwa muda ili kisiachie wala kuanguka; kukaa nacho mkononi au kukitunza kwa ajili ya mtu au kwa matumizi ya baadaye.","Mtoto alishikilia mkono wa mama yake njiani ili asipotee.\nTafadhali nishikilie mfuko huu kidogo nifunge kiatu changu.\nDuka lilinishikilia kitabu hadi nilipopata pesa za kukilipia.",{"id":172,"partOfSpeech":34,"definition":173,"exampleSentences":174,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a1c696-0644-7875-a385-c3388c67c9ae","Kuendelea kuamini jambo, msimamo au desturi bila kubadilika, hata kukiwa na shinikizo la kuacha.","Bibi yangu anashikilia mila za kabila lake hadi leo.\nWaziri alishikilia msimamo wake licha ya upinzani mkubwa.\nWanafunzi walishikilia kwamba mtihani ulikuwa mgumu kupita kiasi.",{"id":176,"partOfSpeech":34,"definition":177,"exampleSentences":178,"isPrimary":15,"meaningOrder":63},"01a1c696-0644-78ed-a385-c3388c90d766","Kumweka mtu chini ya ulinzi au kumzuia asiondoke mahali; kumsimamisha kwa muda.","Polisi walimshikilia mshukiwa kwa siku mbili kabla ya kumfikisha mahakamani.\nWalinzi walishikilia wageni langoni hadi wakaguliwe.\nMamlaka ziliishikilia meli bandarini kwa sababu ya hati pungufu.",{"id":180,"vocabularyWord":181,"displayOrder":104},"01a1c61d-7884-7da3-9df7-bff55db2a377",{"id":182,"word":183,"frequency":29,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":184,"audio":15},"01a1c61d-5b0f-747c-b788-84a91ea07b4c","kuona",[185,189,193],{"id":186,"partOfSpeech":34,"definition":187,"exampleSentences":188,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-ff33-728f-8cf3-eca8a008100f","Kutambua kitu au mtu kwa kutumia macho; kupata picha ya kitu machoni.","Ninaona ndege angani.\nJe, unaona nyumba ile kubwa?\nWatoto wanaona picha nzuri ukutani.",{"id":190,"partOfSpeech":34,"definition":191,"exampleSentences":192,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a1c695-ff33-72d7-8cf3-eca8a0d7ab59","Kuwa na maoni au wazo kuhusu jambo fulani; kufikiri.","Naona kwamba mpango huu ni mzuri.\nUnaonaje chakula hiki?\nMwalimu anaona wanafunzi wanahitaji muda zaidi.",{"id":194,"partOfSpeech":34,"definition":195,"exampleSentences":196,"isPrimary":15,"meaningOrder":63},"01a1c695-ff33-731b-8cf3-eca8a16a1c72","Kupata au kupitia hali fulani maishani, hasa ngumu au ya kufurahisha.","Bibi yangu ameona taabu nyingi maishani.\nWakulima wameona shida mwaka huu kwa sababu ya ukame.\nTutaona furaha siku ya harusi.",{"id":198,"vocabularyWord":199,"displayOrder":29},"01a1c61d-7884-7dbf-9df7-bff55db7b00f",{"id":200,"word":201,"frequency":142,"level":84,"language":9,"partsOfSpeech":202,"audio":15},"01a1c61d-5dcc-7cea-91b5-0cf1ba8a4a81","kuonea",[203,207],{"id":204,"partOfSpeech":34,"definition":205,"exampleSentences":206,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-0643-7e4d-901e-3d6f299f0521","Kumtendea mtu mambo yasiyo ya haki kwa kutumia nguvu, cheo au uwezo wako dhidi ya mtu aliye dhaifu; kudhulumu au kunyanyasa.","Mwanafunzi mkubwa huyo huwaonea wanafunzi wadogo darasani.\nUsinionee, nimemaliza kazi yangu yote kwa wakati.\nTajiri yule alimwonea mjane kwa kumnyang'anya shamba lake.",{"id":208,"partOfSpeech":34,"definition":209,"exampleSentences":210,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a1c696-0643-7e9d-901e-3d6f2a864b92","Kuhisi hisia fulani kuhusu mtu mwingine, kama huruma, wivu au aibu; hutumika katika maneno kama kuonea huruma, kuonea wivu na kuonea aibu.","Nilimwonea huruma yule mzee aliyekuwa akilia barabarani.\nAnawaonea wenzake wivu kwa sababu ya mafanikio yao.\nAlimwonea aibu rafiki yake kwa tabia hiyo mbele ya watu.",{"id":212,"vocabularyWord":213,"displayOrder":229},"01a1c61d-7884-7ddb-9df7-bff55de5045c",{"id":214,"word":215,"frequency":29,"level":30,"language":9,"partsOfSpeech":216,"audio":15},"01a1c61d-5b11-72fb-9348-7d2e209e0237","kupata",[217,221,225],{"id":218,"partOfSpeech":34,"definition":219,"exampleSentences":220,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c695-ff33-7547-8cf3-eca8a2097e04","Kuwa na kitu ulichokuwa huna hapo awali, kwa kukipokea, kukipewa au kukitafuta; kufanikiwa kumiliki kitu.","Nataka kupata kazi nzuri mwaka huu.\nJuma alipata zawadi kutoka kwa baba yake.\nTutapata chakula sokoni.",{"id":222,"partOfSpeech":34,"definition":223,"exampleSentences":224,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a1c695-ff33-7593-8cf3-eca8a23a5cd1","Kuona, kukuta au kugundua kitu au mtu mahali fulani baada ya kutafuta.","Nilipata funguo zangu chini ya kiti.\nJe, umempata mwalimu ofisini?\nHatukupata nyumba ya bibi kwa urahisi.",{"id":226,"partOfSpeech":34,"definition":227,"exampleSentences":228,"isPrimary":15,"meaningOrder":63},"01a1c695-ff33-75d7-8cf3-eca8a27c8c2c","Kupatwa na hali fulani, kama ugonjwa, ajali au tatizo; kukumbwa na jambo.","Mtoto alipata homa usiku.\nWasafiri walipata ajali barabarani.\nNimepata njaa sana.",11,{"id":231,"vocabularyWord":232,"displayOrder":248},"01a1c61d-7884-7df7-9df7-bff55ec11149",{"id":233,"word":234,"frequency":142,"level":84,"language":9,"partsOfSpeech":235,"audio":15},"01a1c61d-5dcd-7cd4-a041-a00ae52f8d68","kupatana",[236,240,244],{"id":237,"partOfSpeech":34,"definition":238,"exampleSentences":239,"isPrimary":15,"meaningOrder":63},"01a1c696-0644-709d-a385-c3388866b381","Kuwiana au kufanana kwa vitu viwili, yaani kuwa sawasawa bila kupingana.","Maelezo ya mashahidi wawili hayapatani kabisa.\nRangi ya shati hili inapatana na suruali yako.\nKauli yake haipatani na matendo yake.",{"id":241,"partOfSpeech":34,"definition":242,"exampleSentences":243,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1c696-0644-7005-a385-c3388793bf2c","Kukubaliana kuhusu jambo fulani baada ya mazungumzo, yaani kufikia makubaliano kati ya watu wawili au zaidi.","Mnunuzi na muuzaji walipatana kuhusu bei ya gari.\nTulipatana kukutana kesho asubuhi kwenye kituo cha basi.\nWazazi wao walipatana juu ya siku ya harusi.",{"id":245,"partOfSpeech":34,"definition":246,"exampleSentences":247,"isPrimary":15,"meaningOrder":17},"01a1c696-0644-7055-a385-c3388801f7ee","Kuwa na maelewano mazuri na mtu mwingine, kuishi bila ugomvi au kuelewana.","Ndugu hao wawili hawapatani tangu walipogombana kuhusu shamba.\nJirani zangu wanapatana sana, hawajawahi kugombana.\nBaada ya kuomba msamaha, marafiki hao walipatana tena.",12,[],[251,260],{"@id":252,"@type":253,"id":254,"grammarPage":255,"title":256,"instructions":257,"displayOrder":16,"type":258,"questionCount":248,"blankCount":248,"isCompleted":15,"ogImageUrl":259},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-36d6-7b7f-af4f-6b3618429737","GrammarExercise","01a1c61d-36d6-7b7f-af4f-6b3618429737","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1c61d-275f-7258-9d9e-3dd10192ba69","Tambua maana katika vifungu","Chagua maana inayolingana na kitenzi katika muktadha uliopewa.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1ea465f9-4152-4518-b471-4f111843231d_hero.webp?v=1794325165",{"@id":261,"@type":253,"id":262,"grammarPage":255,"title":263,"instructions":264,"displayOrder":38,"type":258,"questionCount":248,"blankCount":248,"isCompleted":15,"ogImageUrl":265},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-36ee-70c3-85fb-df38257af559","01a1c61d-36ee-70c3-85fb-df38257af559","Tumia muktadha na pima hitimisho","Soma kila hali, kisha uchague hitimisho au njia ya uchambuzi inayoungwa mkono na matumizi ya kitenzi.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5c3db36b-d605-4908-8be4-e115b056489e_hero.webp?v=1794325165",null]