[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-sw":3,"grammar-pages-sw":4,"grammar-page-sw-masharti-kwa-isipokuwa-na-mradi":852,"grammar-lesson-path-sw-masharti-kwa-isipokuwa-na-mradi-none":924,"grammar-exercises-by-page-01a1c61d-2778-7eae-a42d-3bf1015e68b6":925,"grammar-quick-check-01a1c61d-2778-7eae-a42d-3bf1015e68b6":954,"grammar-lesson-body-01a1c61d-2778-7eae-a42d-3bf1015e68b6-2zx1mpgdah":974},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,364,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,535,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,797,802,807,812,817,822,827,832,837,842,847],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1c61d-2686-7e1d-90ce-ac64e1561816","Irabu na matamshi yake","irabu-na-matamshi-yake","sw","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1c61d-26b7-7995-9d90-320c37e9dea5","Konsonanti na miandiko sh, ch, dh na gh","konsonanti-na-miandiko-sh-ch-dh-na-gh",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1c61d-284b-73f8-ab03-7925e17e7b20","Silabi na mkazo wa neno","silabi-na-mkazo-wa-neno",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1c61d-27b4-7ebb-8a6f-5e3d87d02330","Mimi, wewe, yeye, sisi, ninyi na wao","mimi-wewe-yeye-sisi-ninyi-na-wao",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1c61d-294d-7830-819f-3e772d4c8280","Viambishi vya nafsi katika kitenzi","viambishi-vya-nafsi-katika-kitenzi",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1c61d-26a5-790d-ae6b-5d7f8eb2efc8","Kitenzi kuwa na kiunganishi ni","kitenzi-kuwa-na-kiunganishi-ni",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1c61d-289c-7bd1-bfc5-d2d15ba863fa","Ukanushi wa ni kwa si","ukanushi-wa-ni-kwa-si",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1c61d-2824-7db5-9ac5-dd4c27e18946","Ngeli ya M-WA: watu","ngeli-ya-m-wa-watu",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1c61d-28d0-7dd3-baf0-d224dc0e6d7e","Upatanisho wa M-WA katika sentensi","upatanisho-wa-m-wa-katika-sentensi",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1c61d-2820-7049-9e8a-5a3b407cc730","Ngeli ya M-MI: miti na vitu vingine","ngeli-ya-m-mi-miti-na-vitu-vingine",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1c61d-2814-7628-b854-a994b9d20bd9","Ngeli ya KI-VI: vitu na lugha","ngeli-ya-ki-vi-vitu-na-lugha",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1c61d-2829-706d-b9b0-ca4223b89bd2","Ngeli ya N-N: nomino zisizobadilika","ngeli-ya-n-n-nomino-zisizobadilika",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1c61d-280e-762d-94e5-ccc319d706a1","Ngeli ya JI-MA: nomino za kawaida","ngeli-ya-ji-ma-nomino-za-kawaida",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1c61d-2994-7dad-877c-76aa8937e9e9","Vivumishi vya msingi na upatanisho","vivumishi-vya-msingi-na-upatanisho",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1c61d-28c1-7267-8148-f7455ddaf2a2","Umilikaji kwa -angu, -ako na -ake","umilikaji-kwa-angu-ako-na-ake",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1c61d-28c6-7133-b7dc-d83ba27e73ea","Umilikaji kwa -etu, -enu na -ao","umilikaji-kwa-etu-enu-na-ao",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1c61d-29ba-745e-b573-7ca3d594f788","Wakati uliopo kwa -na-","wakati-uliopo-kwa-na",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1c61d-28ab-7ce0-8117-085345472775","Ukanushi wa wakati uliopo","ukanushi-wa-wakati-uliopo",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1c61d-2744-7237-8402-24e377d48f19","Kuwa na kitu: nina na una","kuwa-na-kitu-nina-na-una",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1c61d-2736-7bc0-b69d-e68f8a214aa8","Kutokuwa na kitu: sina na huna","kutokuwa-na-kitu-sina-na-huna",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1c61d-276f-7ae8-893e-b47f0a2ad710","Mahali kwa hapa, hapo na pale","mahali-kwa-hapa-hapo-na-pale",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1c61d-2749-7986-8647-a34a3568a5b9","Kuwepo mahali: yuko, iko na viko","kuwepo-mahali-yuko-iko-na-viko",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1c61d-2963-77bf-8d22-0d389e96fd37","Vioneshi vya karibu na mbali","vioneshi-vya-karibu-na-mbali",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1c61d-27f7-7b1f-86f9-23cd244585ee","Namba moja hadi kumi","namba-moja-hadi-kumi",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1c61d-27f2-7dcc-b0ab-b60e952d8340","Namba kubwa katika hesabu za kawaida","namba-kubwa-katika-hesabu-za-kawaida",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1c61d-273b-70c0-8fe3-3784dac30270","Kuuliza kiasi kwa ngapi","kuuliza-kiasi-kwa-ngapi",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1c61d-278f-7672-a665-096a05f35eb5","Maswali ya nani, nini na wapi","maswali-ya-nani-nini-na-wapi",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1c61d-278b-7842-8ff6-714f8effee78","Maswali ya lini, kwa nini na namna gani","maswali-ya-lini-kwa-nini-na-namna-gani",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1c61d-2793-7413-89a4-7e18e4bddc08","Maswali ya ndiyo au hapana","maswali-ya-ndiyo-au-hapana",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1c61d-2803-700a-8f8c-1356dbbbad43","Ndani ya, juu ya na chini ya","ndani-ya-juu-ya-na-chini-ya",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1c61d-299a-766a-ab57-7947eb8fad1b","Vivumishi vya rangi","vivumishi-vya-rangi",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1c61d-273f-79b6-b998-7546aaf05470","Kuunganisha kwa na, lakini na au","kuunganisha-kwa-na-lakini-na-au",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1c61d-2700-7dce-a172-c9e012a8ee40","Kutaka na kupenda pamoja na kitenzi-jina","kutaka-na-kupenda-pamoja-na-kitenzi-jina",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1c61d-2757-748f-8a5c-428081730207","Maagizo ya kawaida katika umoja","maagizo-ya-kawaida-katika-umoja",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1c61d-2861-7a54-9961-c12b23d349f4","Tofauti ya n, ng na ng'","tofauti-ya-n-ng-na-ng","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1c61d-282d-7061-a1b7-d38b8c3fe574","Ngeli ya U: nomino za hali na vitu","ngeli-ya-u-nomino-za-hali-na-vitu",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1c61d-281a-72c5-962b-e41d59deb3b1","Ngeli ya KU: vitenzi-jina","ngeli-ya-ku-vitenzi-jina",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1c61d-26aa-7352-a516-43bad817857b","Kiunganishi -a cha uhusiano kwa ngeli","kiunganishi-a-cha-uhusiano-kwa-ngeli",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1c61d-28ec-7801-a163-6dbee90d0185","Upatanisho wa nomino za viumbe hai","upatanisho-wa-nomino-za-viumbe-hai",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1c61d-295c-794a-8913-212362ca5e0e","Vioneshi vya hapo awali kwa huyo, hicho na hiyo","vioneshi-vya-hapo-awali-kwa-huyo-hicho-na-hiyo",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1c61d-26ae-7a70-a5f9-e386a85443c0","Kiwakilishi chenyewe na maumbo yake","kiwakilishi-chenyewe-na-maumbo-yake",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1c61d-2681-7625-8a31-a5aa959b9cc0","Idadi kwa -ote, kila na baadhi ya","idadi-kwa-ote-kila-na-baadhi-ya",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1c61d-2697-73a4-9bd2-d9127b10ecbb","Kiasi kwa -ingi na -chache","kiasi-kwa-ingi-na-chache",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1c61d-27fc-7c74-a606-a70ce2aad945","Namba za mpangilio kwa -a kwanza","namba-za-mpangilio-kwa-a-kwanza",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1c61d-29af-75ee-9338-838807215d7e","Wakati uliopita kwa -li-","wakati-uliopita-kwa-li",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1c61d-28a6-74a1-a86c-d258fec97c84","Ukanushi wa wakati uliopita kwa -ku-","ukanushi-wa-wakati-uliopita-kwa-ku",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1c61d-29a5-7596-9256-1e8c35f7028b","Wakati ujao kwa -ta-","wakati-ujao-kwa-ta",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1c61d-28a1-78af-a789-f1fe43531f3b","Ukanushi wa wakati ujao","ukanushi-wa-wakati-ujao",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1c61d-2670-7d54-acde-bc2d90b90155","Hali timilifu kwa -me-","hali-timilifu-kwa-me",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1c61d-2665-7968-9ba7-6525e14732a8","Bado na ukanushi kwa -ja-","bado-na-ukanushi-kwa-ja",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1c61d-279c-7083-82be-c333f14e58f9","Mazoea kwa hu-","mazoea-kwa-hu",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1c61d-285d-77c6-96a2-6222b41aee66","Tofauti ya -li- na -me-","tofauti-ya-li-na-me",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1c61d-2984-75c3-ab32-542faca42571","Vitenzi vya silabi moja katika nyakati za msingi","vitenzi-vya-silabi-moja-katika-nyakati-za-msingi",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1c61d-2989-79ef-8feb-4c47b560e1ff","Vitenzi vyenye asili ya kigeni","vitenzi-vyenye-asili-ya-kigeni",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1c61d-2957-7262-b9c9-996161c8b92d","Viambishi vya yambwa kwa watu","viambishi-vya-yambwa-kwa-watu",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1c61d-2952-7678-913b-9cc68fe07822","Viambishi vya yambwa kwa vitu","viambishi-vya-yambwa-kwa-vitu",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1c61d-26da-7cd0-b226-049e5ab357ac","Kujirejelea kwa -ji-","kujirejelea-kwa-ji",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1c61d-275b-7267-8eef-f7f27994e8ed","Maagizo ya wingi kwa -eni","maagizo-ya-wingi-kwa-eni",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1c61d-2753-75a4-872a-93a44dd055f5","Maagizo hasi kwa usi- na msi-","maagizo-hasi-kwa-usi-na-msi",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1c61d-2774-746b-bdd5-199db4bb31c9","Maombi ya heshima kwa naomba na tafadhali","maombi-ya-heshima-kwa-naomba-na-tafadhali",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1c61d-28b6-78cc-8044-695cb699fa05","Ulinganisho kwa kuliko","ulinganisho-kwa-kuliko",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1c61d-2933-75df-896e-871a1b261cb7","Usawa kwa kama na sawa na","usawa-kwa-kama-na-sawa-na",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1c61d-26b3-74b3-85f8-152411bc8096","Kiwango kwa sana na mno","kiwango-kwa-sana-na-mno",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1c61d-2691-7f4f-bc74-0b81bc7a41e0","Kiambishi cha mahali -ni","kiambishi-cha-mahali-ni",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1c61d-2831-7272-bbbc-15914a70f2e8","Ngeli za mahali PA, KU na MU","ngeli-za-mahali-pa-ku-na-mu",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1c61d-26c5-7692-a70f-5ad9bcb069e1","Kuelekea na kutoka mahali","kuelekea-na-kutoka-mahali",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1c61d-283d-7bd4-8556-9f0dac0d6cd8","Sababu kwa kwa sababu","sababu-kwa-kwa-sababu",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1c61d-277d-7c0b-a1f4-976fe38ad8a9","Masharti ya msingi kwa kama","masharti-ya-msingi-kwa-kama",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1c61d-27e3-7420-99ee-cdce59f21cd3","Muda kwa kabla ya na baada ya","muda-kwa-kabla-ya-na-baada-ya",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1c61d-26fb-74bd-a8db-1cbe3465a9e4","Kusimulia kwa kwanza, halafu na mwisho","kusimulia-kwa-kwanza-halafu-na-mwisho",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":362,"displayOrder":363},"01a1c61d-28dd-7089-ba6c-68dbb94b9702","Upatanisho wa ngeli za mahali katika vitenzi","upatanisho-wa-ngeli-za-mahali-katika-vitenzi","B1",71,{"id":365,"title":366,"slug":367,"language":9,"level":362,"displayOrder":368},"01a1c61d-28e7-7b35-ae75-ca64f1f6689b","Upatanisho wa nomino za U zenye wingi tofauti","upatanisho-wa-nomino-za-u-zenye-wingi-tofauti",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":362,"displayOrder":373},"01a1c61d-299f-7b79-b666-06bdead8bee0","Viwakilishi vya kurejelea vilivyotajwa","viwakilishi-vya-kurejelea-vilivyotajwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":362,"displayOrder":378},"01a1c61d-29c5-79a9-b27d-74380af68e57","Yoyote na maumbo yake kwa ngeli","yoyote-na-maumbo-yake-kwa-ngeli",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":362,"displayOrder":383},"01a1c61d-2865-7a2b-aebb-045beaed713a","Tofauti ya -ote na -o-ote","tofauti-ya-ote-na-o-ote",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":362,"displayOrder":388},"01a1c61d-2854-70bf-b002-8754f7fcf555","Tofauti ya -ingine na -ingineyo","tofauti-ya-ingine-na-ingineyo",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":362,"displayOrder":393},"01a1c61d-266b-76bc-bfd3-a4d0d6c370f0","Hali tegemezi yenye kiishio -e","hali-tegemezi-yenye-kiishio-e",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":362,"displayOrder":398},"01a1c61d-2883-77c3-aa3b-c78004ff1e58","Ukanushi wa hali tegemezi kwa -si-","ukanushi-wa-hali-tegemezi-kwa-si",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":362,"displayOrder":403},"01a1c61d-27aa-7254-9d1f-3d661ea1bd0e","Mfuatano wa matukio kwa -ka-","mfuatano-wa-matukio-kwa-ka",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":362,"displayOrder":408},"01a1c61d-2676-71e9-934e-4baacc2d99ff","Hali ya -ki- kwa wakati na sharti","hali-ya-ki-kwa-wakati-na-sharti",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":362,"displayOrder":413},"01a1c61d-29aa-786f-8657-847e2ce8c128","Wakati uliopita endelevu kwa alikuwa ana-","wakati-uliopita-endelevu-kwa-alikuwa-ana",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":362,"displayOrder":418},"01a1c61d-29b5-70b2-b834-9f4253124fe7","Wakati uliopita timilifu kwa alikuwa ame-","wakati-uliopita-timilifu-kwa-alikuwa-ame",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":362,"displayOrder":423},"01a1c61d-274e-7aa3-8c98-f512bc5a22f9","Kuweza, kupaswa na kulazimika","kuweza-kupaswa-na-kulazimika",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":362,"displayOrder":428},"01a1c61d-26ce-7d56-b832-1961071dd2c0","Kuendelea na kuanza kufanya jambo","kuendelea-na-kuanza-kufanya-jambo",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":362,"displayOrder":433},"01a1c61d-2711-7ea2-bdb9-7d1e50e041ba","Kutendea kwa -ia na -ea","kutendea-kwa-ia-na-ea",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":362,"displayOrder":438},"01a1c61d-2731-7c2d-b3d3-43b9d3a9b04e","Kutendwa kwa -wa","kutendwa-kwa-wa",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":362,"displayOrder":443},"01a1c61d-2706-7426-9da1-dedd05080b35","Kutendana kwa -ana","kutendana-kwa-ana",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":362,"displayOrder":448},"01a1c61d-2722-7d27-9b16-777642cc102a","Kutendesha kwa -isha na -esha","kutendesha-kwa-isha-na-esha",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":362,"displayOrder":453},"01a1c61d-271d-7499-8a59-dcb4475d285a","Kutendeka kwa -ika na -eka","kutendeka-kwa-ika-na-eka",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":362,"displayOrder":458},"01a1c61d-272c-7a29-9915-947fceb39a1f","Kutendua kwa -ua na -oa","kutendua-kwa-ua-na-oa",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":362,"displayOrder":463},"01a1c61d-2969-7258-a008-75d156b2094c","Vishazi rejeshi kwa amba-","vishazi-rejeshi-kwa-amba",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":362,"displayOrder":468},"01a1c61d-2906-75be-b926-f8128a27804a","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopo","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopo",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":362,"displayOrder":473},"01a1c61d-2901-7680-9bec-b847623eee26","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopita","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopita",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":362,"displayOrder":478},"01a1c61d-2928-72af-94ca-228137ab5435","Urejeshi wa wakati ujao kwa -taka-","urejeshi-wa-wakati-ujao-kwa-taka",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":362,"displayOrder":483},"01a1c61d-2916-7f29-8f39-3443704faa96","Urejeshi wa mahali kwa ambapo","urejeshi-wa-mahali-kwa-ambapo",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":362,"displayOrder":488},"01a1c61d-27ee-7317-ad8a-550f0dc0dff2","Nafasi ya kiambishi cha yambwa katika kitenzi","nafasi-ya-kiambishi-cha-yambwa-katika-kitenzi",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":362,"displayOrder":493},"01a1c61d-28fc-7a07-81be-ecae8553364f","Urejeshi na kiambishi cha yambwa","urejeshi-na-kiambishi-cha-yambwa",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":362,"displayOrder":498},"01a1c61d-276a-7686-b122-8b9e50fd4064","Madhumuni kwa ili","madhumuni-kwa-ili",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":362,"displayOrder":503},"01a1c61d-2797-72ce-963c-5e782e6cc2ca","Matokeo kwa hivyo na kwa hiyo","matokeo-kwa-hivyo-na-kwa-hiyo",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":362,"displayOrder":508},"01a1c61d-26e4-7d88-bc3d-1ff1b71415f0","Kukubali kikwazo kwa ingawa","kukubali-kikwazo-kwa-ingawa",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":362,"displayOrder":513},"01a1c61d-268c-75df-866c-c4e4f832d7fa","Kauli taarifa kwa kwamba","kauli-taarifa-kwa-kwamba",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":362,"displayOrder":518},"01a1c61d-26d5-7019-acff-140b728b3f0f","Kuhamisha yambwa mbele kwa msisitizo","kuhamisha-yambwa-mbele-kwa-msisitizo",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":362,"displayOrder":523},"01a1c61d-26ea-7f4c-a57f-c477afd8e11f","Kurejelea watu katika simulizi","kurejelea-watu-katika-simulizi",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":362,"displayOrder":528},"01a1c61d-267b-7c17-bb91-dccee62c273e","Heshima katika maombi na mapendekezo","heshima-katika-maombi-na-mapendekezo",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":533,"displayOrder":534},"01a1c61d-2874-7ae1-8993-bce7a671ba3f","Udogo kwa KI-VI na ukubwa kwa JI-MA","udogo-kwa-ki-vi-na-ukubwa-kwa-ji-ma","B2",105,{"id":536,"title":537,"slug":538,"language":9,"level":533,"displayOrder":539},"01a1c61d-2808-76d0-a659-bc51832ae9e1","Ngeli na nomino za mkopo","ngeli-na-nomino-za-mkopo",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":533,"displayOrder":544},"01a1c61d-28d6-731a-9871-8eb41911cb5f","Upatanisho wa majina ya uhusiano wa kifamilia","upatanisho-wa-majina-ya-uhusiano-wa-kifamilia",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":533,"displayOrder":549},"01a1c61d-292d-7e7d-8544-4a4015f1d9e2","Usambazaji wa kiasi kwa kila mmoja na wote wawili","usambazaji-wa-kiasi-kwa-kila-mmoja-na-wote-wawili",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":533,"displayOrder":554},"01a1c61d-27ca-71a3-8986-8fb5cf0d75b3","Mpangilio wa viambishi katika kitenzi changamano","mpangilio-wa-viambishi-katika-kitenzi-changamano",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":533,"displayOrder":559},"01a1c61d-2782-7992-a902-46de04995d88","Masharti yasiyo hakika kwa -nge-","masharti-yasiyo-hakika-kwa-nge",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":533,"displayOrder":564},"01a1c61d-2787-765e-bf10-724fcb22e544","Masharti yasiyotimia zamani kwa -ngali-","masharti-yasiyotimia-zamani-kwa-ngali",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":533,"displayOrder":569},"01a1c61d-2892-7cef-8faa-a36955f8a028","Ukanushi wa masharti kwa -singe- na -singali-","ukanushi-wa-masharti-kwa-singe-na-singali",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":533,"displayOrder":574},"01a1c61d-27af-7660-ac17-a1028e499373","Mfuatano wa wakati ujao kwa atakuwa ame-","mfuatano-wa-wakati-ujao-kwa-atakuwa-ame",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":533,"displayOrder":579},"01a1c61d-26c9-7b31-a045-f51daf5a3214","Kueleza kitendo kinachokaribia kwa -karibia","kueleza-kitendo-kinachokaribia-kwa-karibia",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":533,"displayOrder":584},"01a1c61d-2888-77d3-88c3-512a32376d12","Ukanushi wa jumla na ukanushi wa sehemu","ukanushi-wa-jumla-na-ukanushi-wa-sehemu",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":533,"displayOrder":589},"01a1c61d-2858-755f-9608-97f28697c8b9","Tofauti ya kutendwa na kutendeka","tofauti-ya-kutendwa-na-kutendeka",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":533,"displayOrder":594},"01a1c61d-2717-7a74-878a-01d907d8a78e","Kutendea: mnufaika, mahali na sababu","kutendea-mnufaika-mahali-na-sababu",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":533,"displayOrder":599},"01a1c61d-2727-7d64-a78d-c413aaccf7e9","Kutendesha na ushiriki wa mtendaji","kutendesha-na-ushiriki-wa-mtendaji",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":533,"displayOrder":604},"01a1c61d-27a0-7a00-9687-20fe354c3aee","Mchanganyiko wa kutendea na kutendwa","mchanganyiko-wa-kutendea-na-kutendwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":533,"displayOrder":609},"01a1c61d-26f0-79bf-9918-7be25f7391ee","Kurudia kitenzi kwa matendo yanayojirudia","kurudia-kitenzi-kwa-matendo-yanayojirudia",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":533,"displayOrder":614},"01a1c61d-2910-7dad-a045-2fdc5c34ba5c","Urejeshi wa jumla wenye kiambishi tamati","urejeshi-wa-jumla-wenye-kiambishi-tamati",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":533,"displayOrder":619},"01a1c61d-287e-794b-9fb2-db490084b4d0","Ukanushi katika vishazi rejeshi","ukanushi-katika-vishazi-rejeshi",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":533,"displayOrder":624},"01a1c61d-2922-7566-928b-f5f247246ab2","Urejeshi wa wakati kwa wakati ambapo","urejeshi-wa-wakati-kwa-wakati-ambapo",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":533,"displayOrder":629},"01a1c61d-291c-79f6-9475-c61e46012735","Urejeshi wa namna kwa jinsi","urejeshi-wa-namna-kwa-jinsi",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":533,"displayOrder":634},"01a1c61d-2778-7eae-a42d-3bf1015e68b6","Masharti kwa isipokuwa na mradi","masharti-kwa-isipokuwa-na-mradi",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":533,"displayOrder":639},"01a1c61d-27e8-756f-8d65-2b8b6c94b29e","Muda kwa tangu na mpaka","muda-kwa-tangu-na-mpaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":533,"displayOrder":644},"01a1c61d-297e-7bf4-ad41-3c60c975bfb9","Vishazi vya bila kufanya na bila ya kufanya","vishazi-vya-bila-kufanya-na-bila-ya-kufanya",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":533,"displayOrder":649},"01a1c61d-2973-7c4b-a79b-7a0ecfe642ff","Vishazi tegemezi katika usemi wa taarifa","vishazi-tegemezi-katika-usemi-wa-taarifa",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":533,"displayOrder":654},"01a1c61d-27dc-74f5-beb3-579302c4a0f0","Msisitizo kwa ndiye na ndicho","msisitizo-kwa-ndiye-na-ndicho",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":533,"displayOrder":659},"01a1c61d-2897-7ab5-ae63-62657a1bcc32","Ukanushi wa msisitizo kwa siye na sicho","ukanushi-wa-msisitizo-kwa-siye-na-sicho",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":533,"displayOrder":664},"01a1c61d-26bb-7e42-9f24-2e33c4712f82","Kuacha kiima kilicho wazi katika muktadha","kuacha-kiima-kilicho-wazi-katika-muktadha",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":533,"displayOrder":669},"01a1c61d-298f-7166-a592-e6a98fc17023","Viunganishi vya kuongeza na kupinga hoja","viunganishi-vya-kuongeza-na-kupinga-hoja",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":533,"displayOrder":674},"01a1c61d-26c0-7e69-9b6a-12bc24795540","Kubadilisha mtazamo katika simulizi","kubadilisha-mtazamo-katika-simulizi",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":533,"displayOrder":679},"01a1c61d-286a-7598-be78-79ddfef8dd5b","Tofauti za mazungumzo na maandishi rasmi","tofauti-za-mazungumzo-na-maandishi-rasmi",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":684,"displayOrder":685},"01a1c61d-2948-7a91-9177-1b57a548623d","Uundaji wa nomino dhahania kwa u-","uundaji-wa-nomino-dhahania-kwa-u","C1",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":684,"displayOrder":690},"01a1c61d-28e2-7751-be3a-3977f0656b61","Upatanisho wa nomino ambatani na vifupisho","upatanisho-wa-nomino-ambatani-na-vifupisho",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":684,"displayOrder":695},"01a1c61d-2839-7970-aa68-df666626d065","Rejea tata za viwakilishi katika matini","rejea-tata-za-viwakilishi-katika-matini",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":684,"displayOrder":700},"01a1c61d-28f1-7aa0-a9e6-4dc123b2e1be","Upeo wa kila, wote na hata","upeo-wa-kila-wote-na-hata",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":684,"displayOrder":705},"01a1c61d-27a5-74e7-b0a6-ba67656699cc","Mfuatano wa -ka- katika simulizi changamano","mfuatano-wa-ka-katika-simulizi-changamano",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":684,"displayOrder":710},"01a1c61d-2835-758f-9edd-d13c8f40a9b2","Nyakati ambatani na mahali pa mtazamo","nyakati-ambatani-na-mahali-pa-mtazamo",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":684,"displayOrder":715},"01a1c61d-28b0-7ed9-b475-abcd8503df26","Ukanushi wenye maana ya kusisitiza","ukanushi-wenye-maana-ya-kusisitiza",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":684,"displayOrder":720},"01a1c61d-29bf-7b45-9be5-3bcb5451e7b4","Yambwa linalotajwa wazi na kiambishi chake","yambwa-linalotajwa-wazi-na-kiambishi-chake",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":684,"displayOrder":725},"01a1c61d-27d0-7573-ac25-3a8eeb7a8c79","Mpangilio wa viambishi vya unyambulishaji","mpangilio-wa-viambishi-vya-unyambulishaji",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":684,"displayOrder":730},"01a1c61d-275f-7258-9d9e-3dd10192ba69","Maana za kileksika zisizotabirika katika unyambulishaji","maana-za-kileksika-zisizotabirika-katika-unyambulishaji",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":684,"displayOrder":735},"01a1c61d-270b-7f0c-87ec-0825608059f8","Kutendana na uwiano wa washiriki","kutendana-na-uwiano-wa-washiriki",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":684,"displayOrder":740},"01a1c61d-296e-75ed-a4d0-80792475d8ba","Vishazi rejeshi vilivyopachikwa","vishazi-rejeshi-vilivyopachikwa",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":684,"displayOrder":745},"01a1c61d-290b-73cc-b18f-44291d7768f3","Urejeshi wa jumla na maana ya mazoea","urejeshi-wa-jumla-na-maana-ya-mazoea",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":684,"displayOrder":750},"01a1c61d-26f6-7209-9e43-843ee160eee2","Kushurutisha kwa hata kama na hata ikiwa","kushurutisha-kwa-hata-kama-na-hata-ikiwa",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":684,"displayOrder":755},"01a1c61d-2841-7b62-adfa-191a0e9788ee","Sababu ya tukio na sababu ya kauli","sababu-ya-tukio-na-sababu-ya-kauli",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":684,"displayOrder":760},"01a1c61d-28bb-7ebd-b8e2-6d6f6e5b299b","Ulinganisho wa hali kwa kana kwamba","ulinganisho-wa-hali-kwa-kana-kwamba",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":684,"displayOrder":765},"01a1c61d-27d6-7272-8cd1-a6b2837758f7","Msisitizo kwa ndi- pamoja na urejeshi","msisitizo-kwa-ndi-pamoja-na-urejeshi",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":684,"displayOrder":770},"01a1c61d-286f-782d-92b2-6eee58b95b1e","Ubadilishaji wa mpangilio kwa mada na taarifa mpya","ubadilishaji-wa-mpangilio-kwa-mada-na-taarifa-mpya",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":684,"displayOrder":775},"01a1c61d-293e-76cf-9a4c-7259f0a3f03f","Ushikamani kwa urejeshi na udondoshaji","ushikamani-kwa-urejeshi-na-udondoshaji",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":684,"displayOrder":780},"01a1c61d-284f-7bc9-83b7-eb0ece8a9eb7","Tahadhari katika madai kwa huenda na yaelekea","tahadhari-katika-madai-kwa-huenda-na-yaelekea",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":684,"displayOrder":785},"01a1c61d-269b-7e72-84fa-756057a927b0","Kiswahili sanifu na tofauti za kikanda","kiswahili-sanifu-na-tofauti-za-kikanda",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":684,"displayOrder":790},"01a1c61d-27bf-758e-89c2-f59d8ccf1676","Miundo ya methali katika mawasiliano","miundo-ya-methali-katika-mawasiliano",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":795,"displayOrder":796},"01a1c61d-26a1-70ad-9a01-1da8fe52c1c9","Kitenzi kuwa katika miundo ya kifasihi","kitenzi-kuwa-katika-miundo-ya-kifasihi","C2",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":795,"displayOrder":801},"01a1c61d-2764-7e63-b29c-b4b75a6ac2cb","Mabadiliko ya mtazamo wa wakati katika fasihi","mabadiliko-ya-mtazamo-wa-wakati-katika-fasihi",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":795,"displayOrder":806},"01a1c61d-288d-766f-9ab5-4c060a9071ef","Ukanushi wa kimbalagha na tafsiri yake","ukanushi-wa-kimbalagha-na-tafsiri-yake",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":795,"displayOrder":811},"01a1c61d-28ca-7ee4-ab7b-a001f56c43e3","Unyambulishaji ulioganda na mipaka ya uchanganuzi","unyambulishaji-ulioganda-na-mipaka-ya-uchanganuzi",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":795,"displayOrder":816},"01a1c61d-28f7-72b1-be5c-83bac87e50a8","Urejeshi mfupi katika sajili rasmi na fasihi","urejeshi-mfupi-katika-sajili-rasmi-na-fasihi",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":795,"displayOrder":821},"01a1c61d-2979-740b-87b2-32ba10a29c84","Vishazi vinavyokatiza sentensi na uwazi wa maana","vishazi-vinavyokatiza-sentensi-na-uwazi-wa-maana",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":795,"displayOrder":826},"01a1c61d-2943-7bde-840e-4d2de117ea02","Utata wa muundo katika sentensi ndefu","utata-wa-muundo-katika-sentensi-ndefu",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":795,"displayOrder":831},"01a1c61d-2879-79aa-a793-bc3001b6694a","Udondoshaji na usambamba katika hotuba","udondoshaji-na-usambamba-katika-hotuba",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":795,"displayOrder":836},"01a1c61d-27c4-7608-86ff-1052c33d3374","Mpangilio wa kishairi na mipaka ya matumizi","mpangilio-wa-kishairi-na-mipaka-ya-matumizi",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":795,"displayOrder":841},"01a1c61d-2938-7f41-af34-d6729787fff5","Usemi wa taarifa na sauti ya msimulizi","usemi-wa-taarifa-na-sauti-ya-msimulizi",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":795,"displayOrder":846},"01a1c61d-2845-7d11-92b3-e8cd2d1bf4f5","Sarufi ya methali: maana halisi na matumizi","sarufi-ya-methali-maana-halisi-na-matumizi",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":795,"displayOrder":851},"01a1c61d-27b9-7cf1-8ded-e2e88e3149a8","Miundo ya kale katika usomaji wa matini","miundo-ya-kale-katika-usomaji-wa-matini",168,{"id":631,"title":632,"slug":633,"seoDescription":853,"content":854,"language":9,"level":533,"displayOrder":634,"grammarTopics":855,"createdAt":860,"updatedAt":861,"totalExercises":26,"vocabularyLists":862,"readyImages":923},"Jifunze kutumia isipokuwa na mradi kueleza masharti, kutofautisha hali inayozuia jambo na sharti la kulikubali, na kuchagua ukanushi unaofaa.","## 1. Njia mbili za kuweka sharti\n\nUnapotaja sharti, unaweza kuonyesha hali inayozuia mpango au sharti linalofanya mpango ukubalike. **Isipokuwa** hutaja hali inayotengwa na kauli ya jumla; **mradi** huonyesha sharti muhimu la kukubali jambo.\n\n:::example\n- **Tutakwenda ufukweni, isipokuwa kama mvua itanyesha.** Mpango ni kwenda; mvua inaweza kuuzuia.\n- **Tunaweza kwenda ufukweni, mradi turudi kabla ya giza.** Kwenda kunakubalika kwa sharti la kurudi mapema.\n:::\n\nUtajifunza kuchagua kiunganishi kinachofaa, kupanga vishazi na kutumia ukanushi bila kubadili maana uliyokusudia.\n\n## 2. Isipokuwa: hali inayotengwa\n\nKatika sentensi ya sharti, **isipokuwa** huonyesha hali ambayo kauli kuu haitatumika kama ilivyoelezwa. Unaweza kutumia **isipokuwa kama** au **isipokuwa** ikifuatiwa na kitenzi chenye **-ki-**.\n\n| Muundo | Mfano | Maana katika muktadha |\n| --- | --- | --- |\n| isipokuwa kama + kishazi | Nitafika saa mbili, **isipokuwa kama basi litachelewa**. | Kuchelewa kwa basi kunaweza kuzuia kufika saa mbili. |\n| isipokuwa + kitenzi chenye -ki- | Nitafika saa mbili, **isipokuwa basi likichelewa**. | Hali inayotengwa ni kuchelewa kwa basi. |\n| kauli yenye ukanushi + isipokuwa | Hutaingia, **isipokuwa kama una tiketi**. | Tiketi ni sharti la kuingia. |\n\nKauli kuu inaweza kuwa ya kukubali au ya kukanusha. **Isipokuwa** yenyewe haikulazimishi kukana kitenzi kinachofuata.\n\n:::note\n**Isipokuwa** pia hutenga mtu au kitu katika kundi: *Wote wamefika isipokuwa Asha.* Hapa hakuna sharti; Asha ndiye aliyetengwa katika taarifa kuhusu waliofika.\n:::\n\n## 3. Mradi: sharti la kukubali jambo\n\n**Mradi** huonyesha kwamba jambo linakubalika ikiwa sharti fulani linatimizwa. **Mradi tu** hukazia sharti hilo.\n\n:::example\n- Unaweza kuazima kitabu changu, **mradi ukirudishe kesho**.\n- Unaweza kukaa hapa, **mradi usipige kelele**.\n- Tutacheza nje, **mradi tu hakuna mvua**.\n:::\n\nMuundo baada ya **mradi** hutegemea unachotaka kusema:\n\n- Kwa tendo linalotakiwa, hali tegemezi inafaa: **mradi urudi mapema**.\n- Kwa tendo linalokatazwa, tumia ukanushi wake: **mradi usichelewe**.\n- Kwa hali iliyopo, unaweza kutumia kishazi kinachoeleza hali hiyo: **mradi una muda**.\n\n:::tip\nUsichukulie **mradi** kuwa neno linalohitaji hali tegemezi kila mara. Katika *Unaweza kujiunga nasi, mradi una muda*, sharti ni kuwa na muda.\n:::\n\n## 4. Tofauti ya maana na ukanushi\n\nFikiria mahali panaporuhusu mtu kukaa ikiwa hatapiga kelele:\n\n| Sentensi | Sharti linaelezwaje? |\n| --- | --- |\n| Unaweza kukaa hapa, **mradi usipige kelele**. | Kutopiga kelele ndilo sharti la kukubaliwa. |\n| Unaweza kukaa hapa, **isipokuwa kama utapiga kelele**. | Kupiga kelele ndiyo hali inayozuia ruhusa hiyo. |\n\nSentensi hizi zinaeleza kanuni inayofanana, lakini zinaangalia hali hiyo kwa njia tofauti. Unapobadili kiunganishi, chunguza pia kama unahitaji kubadili ukanushi.\n\n:::warning\n**Unaweza kukaa hapa, mradi upige kelele** ni sentensi yenye sarufi sahihi, lakini maana yake ni tofauti: kupiga kelele ndilo sharti la kukaa. Ikiwa unataka utulivu, sema **mradi usipige kelele**.\n:::\n\nPia, kutimiza sharti moja si lazima kutimize masharti mengine yote. *Hutaingia isipokuwa kama una tiketi* huonyesha kwamba tiketi inahitajika; hakuthibitishi kwamba mwenye tiketi ataruhusiwa kuingia katika kila hali.\n\n## 5. Mpangilio na ukumbusho\n\nKishazi cha sharti kinaweza kutangulia au kufuata kauli kuu. Kikianza sentensi, kitenganishe na kauli kuu kwa koma.\n\n:::example\n**Mradi urudi mapema,** unaweza kwenda sokoni.\n\nUnaweza kwenda sokoni **mradi urudi mapema**.\n\n**Isipokuwa kama mvua itanyesha,** tutacheza nje.\n:::\n\nKabla ya kuchagua kiunganishi:\n\n1. Taja jambo linalopangwa au linaloruhusiwa.\n2. Chagua **isipokuwa** kwa hali inayotengwa, au **mradi** kwa sharti la kukubali jambo.\n3. Hakiki ukanushi: je, unahitaji tendo lifanyike au lisifanyike?\n4. Soma sentensi nzima ili kuhakikisha kwamba sharti lina maana uliyokusudia.",[856],{"id":857,"name":632,"level":533,"language":9,"isCompleted":858,"completionPercentage":859,"totalExercises":26,"completedExercises":859},"01a1c61d-25f5-7004-aef3-09dfedbdfc87",false,0,"2026-11-10T15:39:21+00:00","2026-11-10T17:57:01+00:00",[863],{"id":864,"title":632,"vocabularyListWords":865,"isPublished":877},"01a1c61d-7899-72f1-a54e-f65ba623213b",[866,883,893,908],{"id":867,"vocabularyWord":868,"displayOrder":11},"01a1c61d-7899-734d-a54e-f65ba6938e90",{"id":869,"word":870,"frequency":41,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":871,"audio":858},"01a1c61d-5d65-73fc-821e-aa49c25d6b7e","isipokuwa",[872,878],{"id":873,"partOfSpeech":874,"definition":875,"exampleSentences":876,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-047b-7a17-9561-4a2fb76a9bf5","PREPOSITION","Neno linalotumiwa kutenga mtu au kitu kimoja katika kundi; lina maana ya 'bila kuhesabu' au 'ila', 'kasoro'.","Wanafunzi wote walifika darasani isipokuwa Juma.\nDuka hufunguliwa kila siku isipokuwa Jumapili.\nNimekula matunda yote isipokuwa embe.",true,{"id":879,"partOfSpeech":880,"definition":881,"exampleSentences":882,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-047b-7a63-9561-4a2fb7ed1a88","CONJUNCTION","Neno linalotumiwa kuonyesha sharti au kizuizi, lenye maana ya 'ila kama' au 'kasoro kama'; hutambulisha hali ambayo ikitokea, jambo lililotajwa halitatokea.","Tutacheza mpira kesho isipokuwa mvua inyeshe.\nHataweza kufaulu mtihani isipokuwa asome kwa bidii.\nNitakuja sherehe ya harusi isipokuwa nipate dharura kazini.",{"id":884,"vocabularyWord":885,"displayOrder":16},"01a1c61d-7899-7399-a54e-f65ba76579e3",{"id":886,"word":887,"frequency":36,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":888,"audio":858},"01a1c61d-5d64-7566-9ed2-8e55a27f7927","isipokuwa kama",[889],{"id":890,"partOfSpeech":880,"definition":891,"exampleSentences":892,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-047b-7917-9561-4a2fb6b10060","Maneno yanayotumika kuonyesha sharti la kipekee: jambo litatokea au litakuwa kweli, lakini si pale ambapo hali fulani maalum inatokea. Maana yake ni 'ila ikiwa' au 'labda tu kama'.","Tutacheza mpira kesho isipokuwa kama mvua itanyesha.\nHataweza kufaulu mtihani isipokuwa kama atasoma kwa bidii.\nSafari itafanyika kama ilivyopangwa isipokuwa kama basi litaharibika njiani.",{"id":894,"vocabularyWord":895,"displayOrder":21},"01a1c61d-7899-73c1-a54e-f65ba7ba712e",{"id":896,"word":897,"frequency":46,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":898,"audio":858},"01a1c61d-5de1-78f0-a1af-78b6a4a4bd8a","mradi",[899,904],{"id":900,"partOfSpeech":901,"definition":902,"exampleSentences":903,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-0646-7c25-93ad-023ddcc4b008","NOUN","Kazi au shughuli iliyopangwa kwa makini ili kufikia lengo fulani ndani ya muda na rasilimali maalum, kama vile ujenzi, kilimo au biashara.","Serikali imezindua mradi mkubwa wa kujenga barabara mpya.\nKikundi chetu cha vijana kina mradi wa kufuga kuku.\nMradi huu wa maji utawasaidia wakazi wa kijiji kupata maji safi.",{"id":905,"partOfSpeech":901,"definition":906,"exampleSentences":907,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-0646-7c9d-93ad-023ddd205ac7","Shughuli ya kibiashara au ya kujipatia kipato anayoifanya mtu binafsi au kikundi, hasa ndogo ndogo.","Mama yangu ana mradi mdogo wa kuuza mboga sokoni.\nBaada ya kustaafu, baba alianzisha mradi wa duka la vitabu.\nWanawake wengi vijijini wanaendesha miradi ya ushonaji.",{"id":909,"vocabularyWord":910,"displayOrder":26},"01a1c61d-7899-73e1-a54e-f65ba8aedb17",{"id":911,"word":912,"frequency":41,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":913,"audio":858},"01a1c61d-5de0-7925-a38c-278d4ead1f3c","mradi tu",[914,918],{"id":915,"partOfSpeech":880,"definition":916,"exampleSentences":917,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-0646-79d5-93ad-023ddb94e799","Kiunganishi kinachoonyesha sharti: jambo moja litatokea au ni sawa ikiwa sharti lililotajwa litatimizwa; kwa maana ya 'ikiwa tu' au 'kwa sharti kwamba'.","Unaweza kwenda kucheza mradi tu urudi kabla ya usiku.\nMradi tu tuko pamoja, hatuogopi chochote.\nNitakusaidia mradi tu uniambie ukweli wote.",{"id":919,"partOfSpeech":920,"definition":921,"exampleSentences":922,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-0646-7a51-93ad-023ddc3cae01","PHRASE","Maneno yanayoeleza kuwa kitu ni mradi wa kawaida tu na si jambo kubwa au la kudumu.","Wazo lile lilikuwa mradi tu, bado hatujaanza kulitekeleza.\nUsijali, huo ni mradi tu wa shule, si kazi kubwa.\nAlisema duka lake ni mradi tu wa muda, si biashara ya kudumu.",[],null,[926,935,941,948],{"@id":927,"@type":928,"id":929,"grammarPage":930,"title":931,"instructions":932,"displayOrder":859,"type":933,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":858,"ogImageUrl":934},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-3823-7829-b481-3f8a2ca42cac","GrammarExercise","01a1c61d-3823-7829-b481-3f8a2ca42cac","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1c61d-2778-7eae-a42d-3bf1015e68b6","Isipokuwa na mradi: kutambua sharti","Chagua jibu linalohifadhi maana ya maelezo yaliyotangulia. Usichague sentensi yenye sarufi sahihi lakini yenye maana tofauti.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_17603887-2204-43a0-9687-4fe90d7d7e7e_hero.webp?v=1794325166",{"@id":936,"@type":928,"id":937,"grammarPage":930,"title":938,"instructions":939,"displayOrder":11,"type":933,"questionCount":66,"blankCount":71,"isCompleted":858,"ogImageUrl":940},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-383a-71af-9b4f-fa723d3a2419","01a1c61d-383a-71af-9b4f-fa723d3a2419","Hifadhi maana unapobadili sharti","Soma kanuni au sentensi ya kwanza. Chagua maneno yanayohifadhi maana yake, ukizingatia ukanushi na mpangilio wa vishazi.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d44c35a8-0c45-4513-821e-95e4250355b8_hero.webp?v=1794325166",{"@id":942,"@type":928,"id":943,"grammarPage":930,"title":944,"instructions":945,"displayOrder":16,"type":946,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":858,"ogImageUrl":947},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-384f-71e4-a147-b52d3c1084ef","01a1c61d-384f-71e4-a147-b52d3c1084ef","Sharti baada ya kauli kuu","Panga vipande kuunda sentensi yenye sharti baada ya kauli kuu. Zingatia herufi kubwa na uakifishaji. Kuna neno moja la ziada katika kila swali.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f04faeef-4e52-4d4d-b035-a3721973dd4a_hero.webp?v=1794325166",{"@id":949,"@type":928,"id":950,"grammarPage":930,"title":951,"instructions":952,"displayOrder":21,"type":946,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":858,"ogImageUrl":953},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-385e-726d-af57-3206bc6c547e","01a1c61d-385e-726d-af57-3206bc6c547e","Anza sentensi kwa sharti","Panga vipande kuunda sentensi inayoanza kwa sharti. Zingatia herufi kubwa na koma. Kuna neno moja la ziada katika kila swali.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ba7a448c-3331-46a3-8d90-87ae0a3f63a1_hero.webp?v=1794325166",{"id":929,"grammarPage":930,"title":931,"instructions":932,"seoTitle":955,"seoDescription":956,"displayOrder":859,"type":933,"questions":957,"ogImageUrl":934},"Isipokuwa na mradi: chagua sharti sahihi","Jizoeze kutumia isipokuwa na mradi kwa kuchagua majibu katika sentensi kuhusu safari, kazi na huduma, ukitofautisha vizuizi na masharti ya kukubali.",[958],{"id":959,"sentenceTemplate":960,"displayOrder":859,"explanation":961,"exampleSentence":962,"blanks":963},"01a1c61d-3823-7a31-b481-3f8a2f6a02fd","Mpango ni kusafiri kesho; kufungwa kwa barabara kunaweza kuuzuia. Tutasafiri kesho, __1__ barabara itafungwa.","Kufungwa kwa barabara ni hali inayoweza kuzuia safari, hivyo tunatumia isipokuwa kama. Mradi kungefanya kufungwa kuwa sharti la kusafiri; kwa sababu kungefanya kuwa sababu ya safari.","Tutafanya mkutano uwanjani, isipokuwa kama upepo utakuwa mkali.",[964],{"id":965,"blankNumber":11,"options":966},"01a1c61d-3823-79dd-b481-3f8a2f4e7c40",[967,969,971],{"id":968,"optionText":897,"isCorrect":858,"displayOrder":859},"01a1c61d-3823-7945-b481-3f8a2d8be318",{"id":970,"optionText":887,"isCorrect":877,"displayOrder":11},"01a1c61d-3823-7989-b481-3f8a2e82168f",{"id":972,"optionText":973,"isCorrect":858,"displayOrder":16},"01a1c61d-3823-79b9-b481-3f8a2f3a4f4d","kwa sababu",{"html":975,"toc":976},"\u003Ch2 id=\"njia-mbili-za-kuweka-sharti\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Njia mbili za kuweka sharti\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Unapotaja sharti, unaweza kuonyesha hali inayozuia mpango au sharti linalofanya mpango ukubalike. \u003Cstrong>Isipokuwa\u003C\u002Fstrong> hutaja hali inayotengwa na kauli ya jumla; \u003Cstrong>mradi\u003C\u002Fstrong> huonyesha sharti muhimu la kukubali jambo.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tutakwenda ufukweni, isipokuwa kama mvua itanyesha.\u003C\u002Fstrong> Mpango ni kwenda; mvua inaweza kuuzuia.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tunaweza kwenda ufukweni, mradi turudi kabla ya giza.\u003C\u002Fstrong> Kwenda kunakubalika kwa sharti la kurudi mapema.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Utajifunza kuchagua kiunganishi kinachofaa, kupanga vishazi na kutumia ukanushi bila kubadili maana uliyokusudia.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"isipokuwa-hali-inayotengwa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Isipokuwa: hali inayotengwa\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Katika sentensi ya sharti, \u003Cstrong>isipokuwa\u003C\u002Fstrong> huonyesha hali ambayo kauli kuu haitatumika kama ilivyoelezwa. Unaweza kutumia \u003Cstrong>isipokuwa kama\u003C\u002Fstrong> au \u003Cstrong>isipokuwa\u003C\u002Fstrong> ikifuatiwa na kitenzi chenye \u003Cstrong>-ki-\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Muundo\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Mfano\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Maana katika muktadha\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>isipokuwa kama + kishazi\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nitafika saa mbili, \u003Cstrong>isipokuwa kama basi litachelewa\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kuchelewa kwa basi kunaweza kuzuia kufika saa mbili.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>isipokuwa + kitenzi chenye -ki-\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nitafika saa mbili, \u003Cstrong>isipokuwa basi likichelewa\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hali inayotengwa ni kuchelewa kwa basi.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>kauli yenye ukanushi + isipokuwa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hutaingia, \u003Cstrong>isipokuwa kama una tiketi\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tiketi ni sharti la kuingia.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Kauli kuu inaweza kuwa ya kukubali au ya kukanusha. \u003Cstrong>Isipokuwa\u003C\u002Fstrong> yenyewe haikulazimishi kukana kitenzi kinachofuata.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>\u003Cstrong>Isipokuwa\u003C\u002Fstrong> pia hutenga mtu au kitu katika kundi: \u003Cem>Wote wamefika isipokuwa Asha.\u003C\u002Fem> Hapa hakuna sharti; Asha ndiye aliyetengwa katika taarifa kuhusu waliofika.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"mradi-sharti-la-kukubali-jambo\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Mradi: sharti la kukubali jambo\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mradi\u003C\u002Fstrong> huonyesha kwamba jambo linakubalika ikiwa sharti fulani linatimizwa. \u003Cstrong>Mradi tu\u003C\u002Fstrong> hukazia sharti hilo.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>Unaweza kuazima kitabu changu, \u003Cstrong>mradi ukirudishe kesho\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Unaweza kukaa hapa, \u003Cstrong>mradi usipige kelele\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Tutacheza nje, \u003Cstrong>mradi tu hakuna mvua\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Muundo baada ya \u003Cstrong>mradi\u003C\u002Fstrong> hutegemea unachotaka kusema:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Kwa tendo linalotakiwa, hali tegemezi inafaa: \u003Cstrong>mradi urudi mapema\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Kwa tendo linalokatazwa, tumia ukanushi wake: \u003Cstrong>mradi usichelewe\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Kwa hali iliyopo, unaweza kutumia kishazi kinachoeleza hali hiyo: \u003Cstrong>mradi una muda\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Usichukulie \u003Cstrong>mradi\u003C\u002Fstrong> kuwa neno linalohitaji hali tegemezi kila mara. Katika \u003Cem>Unaweza kujiunga nasi, mradi una muda\u003C\u002Fem>, sharti ni kuwa na muda.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"tofauti-ya-maana-na-ukanushi\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Tofauti ya maana na ukanushi\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Fikiria mahali panaporuhusu mtu kukaa ikiwa hatapiga kelele:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Sentensi\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Sharti linaelezwaje?\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Unaweza kukaa hapa, \u003Cstrong>mradi usipige kelele\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kutopiga kelele ndilo sharti la kukubaliwa.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Unaweza kukaa hapa, \u003Cstrong>isipokuwa kama utapiga kelele\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kupiga kelele ndiyo hali inayozuia ruhusa hiyo.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sentensi hizi zinaeleza kanuni inayofanana, lakini zinaangalia hali hiyo kwa njia tofauti. Unapobadili kiunganishi, chunguza pia kama unahitaji kubadili ukanushi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>\u003Cstrong>Unaweza kukaa hapa, mradi upige kelele\u003C\u002Fstrong> ni sentensi yenye sarufi sahihi, lakini maana yake ni tofauti: kupiga kelele ndilo sharti la kukaa. Ikiwa unataka utulivu, sema \u003Cstrong>mradi usipige kelele\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Pia, kutimiza sharti moja si lazima kutimize masharti mengine yote. \u003Cem>Hutaingia isipokuwa kama una tiketi\u003C\u002Fem> huonyesha kwamba tiketi inahitajika; hakuthibitishi kwamba mwenye tiketi ataruhusiwa kuingia katika kila hali.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"mpangilio-na-ukumbusho\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Mpangilio na ukumbusho\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Kishazi cha sharti kinaweza kutangulia au kufuata kauli kuu. Kikianza sentensi, kitenganishe na kauli kuu kwa koma.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Mradi urudi mapema,\u003C\u002Fstrong> unaweza kwenda sokoni.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Unaweza kwenda sokoni \u003Cstrong>mradi urudi mapema\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Isipokuwa kama mvua itanyesha,\u003C\u002Fstrong> tutacheza nje.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Kabla ya kuchagua kiunganishi:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Taja jambo linalopangwa au linaloruhusiwa.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Chagua \u003Cstrong>isipokuwa\u003C\u002Fstrong> kwa hali inayotengwa, au \u003Cstrong>mradi\u003C\u002Fstrong> kwa sharti la kukubali jambo.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Hakiki ukanushi: je, unahitaji tendo lifanyike au lisifanyike?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Soma sentensi nzima ili kuhakikisha kwamba sharti lina maana uliyokusudia.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n",[977,981,985,989,993],{"id":978,"text":979,"depth":16,"number":980},"njia-mbili-za-kuweka-sharti","Njia mbili za kuweka sharti","1",{"id":982,"text":983,"depth":16,"number":984},"isipokuwa-hali-inayotengwa","Isipokuwa: hali inayotengwa","2",{"id":986,"text":987,"depth":16,"number":988},"mradi-sharti-la-kukubali-jambo","Mradi: sharti la kukubali jambo","3",{"id":990,"text":991,"depth":16,"number":992},"tofauti-ya-maana-na-ukanushi","Tofauti ya maana na ukanushi","4",{"id":994,"text":995,"depth":16,"number":996},"mpangilio-na-ukumbusho","Mpangilio na ukumbusho","5"]