[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-sw":3,"grammar-pages-sw":4,"grammar-page-sw-maswali-ya-ndiyo-au-hapana":852,"grammar-lesson-path-sw-maswali-ya-ndiyo-au-hapana-none":914,"grammar-exercises-by-page-01a1c61d-2793-7413-89a4-7e18e4bddc08":915,"grammar-quick-check-01a1c61d-2793-7413-89a4-7e18e4bddc08":951,"grammar-lesson-body-01a1c61d-2793-7413-89a4-7e18e4bddc08-1or1wxkq1w":973},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,364,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,535,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,797,802,807,812,817,822,827,832,837,842,847],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1c61d-2686-7e1d-90ce-ac64e1561816","Irabu na matamshi yake","irabu-na-matamshi-yake","sw","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1c61d-26b7-7995-9d90-320c37e9dea5","Konsonanti na miandiko sh, ch, dh na gh","konsonanti-na-miandiko-sh-ch-dh-na-gh",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1c61d-284b-73f8-ab03-7925e17e7b20","Silabi na mkazo wa neno","silabi-na-mkazo-wa-neno",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1c61d-27b4-7ebb-8a6f-5e3d87d02330","Mimi, wewe, yeye, sisi, ninyi na wao","mimi-wewe-yeye-sisi-ninyi-na-wao",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1c61d-294d-7830-819f-3e772d4c8280","Viambishi vya nafsi katika kitenzi","viambishi-vya-nafsi-katika-kitenzi",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1c61d-26a5-790d-ae6b-5d7f8eb2efc8","Kitenzi kuwa na kiunganishi ni","kitenzi-kuwa-na-kiunganishi-ni",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1c61d-289c-7bd1-bfc5-d2d15ba863fa","Ukanushi wa ni kwa si","ukanushi-wa-ni-kwa-si",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1c61d-2824-7db5-9ac5-dd4c27e18946","Ngeli ya M-WA: watu","ngeli-ya-m-wa-watu",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1c61d-28d0-7dd3-baf0-d224dc0e6d7e","Upatanisho wa M-WA katika sentensi","upatanisho-wa-m-wa-katika-sentensi",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1c61d-2820-7049-9e8a-5a3b407cc730","Ngeli ya M-MI: miti na vitu vingine","ngeli-ya-m-mi-miti-na-vitu-vingine",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1c61d-2814-7628-b854-a994b9d20bd9","Ngeli ya KI-VI: vitu na lugha","ngeli-ya-ki-vi-vitu-na-lugha",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1c61d-2829-706d-b9b0-ca4223b89bd2","Ngeli ya N-N: nomino zisizobadilika","ngeli-ya-n-n-nomino-zisizobadilika",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1c61d-280e-762d-94e5-ccc319d706a1","Ngeli ya JI-MA: nomino za kawaida","ngeli-ya-ji-ma-nomino-za-kawaida",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1c61d-2994-7dad-877c-76aa8937e9e9","Vivumishi vya msingi na upatanisho","vivumishi-vya-msingi-na-upatanisho",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1c61d-28c1-7267-8148-f7455ddaf2a2","Umilikaji kwa -angu, -ako na -ake","umilikaji-kwa-angu-ako-na-ake",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1c61d-28c6-7133-b7dc-d83ba27e73ea","Umilikaji kwa -etu, -enu na -ao","umilikaji-kwa-etu-enu-na-ao",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1c61d-29ba-745e-b573-7ca3d594f788","Wakati uliopo kwa -na-","wakati-uliopo-kwa-na",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1c61d-28ab-7ce0-8117-085345472775","Ukanushi wa wakati uliopo","ukanushi-wa-wakati-uliopo",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1c61d-2744-7237-8402-24e377d48f19","Kuwa na kitu: nina na una","kuwa-na-kitu-nina-na-una",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1c61d-2736-7bc0-b69d-e68f8a214aa8","Kutokuwa na kitu: sina na huna","kutokuwa-na-kitu-sina-na-huna",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1c61d-276f-7ae8-893e-b47f0a2ad710","Mahali kwa hapa, hapo na pale","mahali-kwa-hapa-hapo-na-pale",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1c61d-2749-7986-8647-a34a3568a5b9","Kuwepo mahali: yuko, iko na viko","kuwepo-mahali-yuko-iko-na-viko",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1c61d-2963-77bf-8d22-0d389e96fd37","Vioneshi vya karibu na mbali","vioneshi-vya-karibu-na-mbali",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1c61d-27f7-7b1f-86f9-23cd244585ee","Namba moja hadi kumi","namba-moja-hadi-kumi",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1c61d-27f2-7dcc-b0ab-b60e952d8340","Namba kubwa katika hesabu za kawaida","namba-kubwa-katika-hesabu-za-kawaida",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1c61d-273b-70c0-8fe3-3784dac30270","Kuuliza kiasi kwa ngapi","kuuliza-kiasi-kwa-ngapi",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1c61d-278f-7672-a665-096a05f35eb5","Maswali ya nani, nini na wapi","maswali-ya-nani-nini-na-wapi",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1c61d-278b-7842-8ff6-714f8effee78","Maswali ya lini, kwa nini na namna gani","maswali-ya-lini-kwa-nini-na-namna-gani",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1c61d-2793-7413-89a4-7e18e4bddc08","Maswali ya ndiyo au hapana","maswali-ya-ndiyo-au-hapana",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1c61d-2803-700a-8f8c-1356dbbbad43","Ndani ya, juu ya na chini ya","ndani-ya-juu-ya-na-chini-ya",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1c61d-299a-766a-ab57-7947eb8fad1b","Vivumishi vya rangi","vivumishi-vya-rangi",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1c61d-273f-79b6-b998-7546aaf05470","Kuunganisha kwa na, lakini na au","kuunganisha-kwa-na-lakini-na-au",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1c61d-2700-7dce-a172-c9e012a8ee40","Kutaka na kupenda pamoja na kitenzi-jina","kutaka-na-kupenda-pamoja-na-kitenzi-jina",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1c61d-2757-748f-8a5c-428081730207","Maagizo ya kawaida katika umoja","maagizo-ya-kawaida-katika-umoja",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1c61d-2861-7a54-9961-c12b23d349f4","Tofauti ya n, ng na ng'","tofauti-ya-n-ng-na-ng","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1c61d-282d-7061-a1b7-d38b8c3fe574","Ngeli ya U: nomino za hali na vitu","ngeli-ya-u-nomino-za-hali-na-vitu",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1c61d-281a-72c5-962b-e41d59deb3b1","Ngeli ya KU: vitenzi-jina","ngeli-ya-ku-vitenzi-jina",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1c61d-26aa-7352-a516-43bad817857b","Kiunganishi -a cha uhusiano kwa ngeli","kiunganishi-a-cha-uhusiano-kwa-ngeli",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1c61d-28ec-7801-a163-6dbee90d0185","Upatanisho wa nomino za viumbe hai","upatanisho-wa-nomino-za-viumbe-hai",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1c61d-295c-794a-8913-212362ca5e0e","Vioneshi vya hapo awali kwa huyo, hicho na hiyo","vioneshi-vya-hapo-awali-kwa-huyo-hicho-na-hiyo",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1c61d-26ae-7a70-a5f9-e386a85443c0","Kiwakilishi chenyewe na maumbo yake","kiwakilishi-chenyewe-na-maumbo-yake",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1c61d-2681-7625-8a31-a5aa959b9cc0","Idadi kwa -ote, kila na baadhi ya","idadi-kwa-ote-kila-na-baadhi-ya",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1c61d-2697-73a4-9bd2-d9127b10ecbb","Kiasi kwa -ingi na -chache","kiasi-kwa-ingi-na-chache",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1c61d-27fc-7c74-a606-a70ce2aad945","Namba za mpangilio kwa -a kwanza","namba-za-mpangilio-kwa-a-kwanza",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1c61d-29af-75ee-9338-838807215d7e","Wakati uliopita kwa -li-","wakati-uliopita-kwa-li",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1c61d-28a6-74a1-a86c-d258fec97c84","Ukanushi wa wakati uliopita kwa -ku-","ukanushi-wa-wakati-uliopita-kwa-ku",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1c61d-29a5-7596-9256-1e8c35f7028b","Wakati ujao kwa -ta-","wakati-ujao-kwa-ta",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1c61d-28a1-78af-a789-f1fe43531f3b","Ukanushi wa wakati ujao","ukanushi-wa-wakati-ujao",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1c61d-2670-7d54-acde-bc2d90b90155","Hali timilifu kwa -me-","hali-timilifu-kwa-me",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1c61d-2665-7968-9ba7-6525e14732a8","Bado na ukanushi kwa -ja-","bado-na-ukanushi-kwa-ja",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1c61d-279c-7083-82be-c333f14e58f9","Mazoea kwa hu-","mazoea-kwa-hu",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1c61d-285d-77c6-96a2-6222b41aee66","Tofauti ya -li- na -me-","tofauti-ya-li-na-me",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1c61d-2984-75c3-ab32-542faca42571","Vitenzi vya silabi moja katika nyakati za msingi","vitenzi-vya-silabi-moja-katika-nyakati-za-msingi",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1c61d-2989-79ef-8feb-4c47b560e1ff","Vitenzi vyenye asili ya kigeni","vitenzi-vyenye-asili-ya-kigeni",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1c61d-2957-7262-b9c9-996161c8b92d","Viambishi vya yambwa kwa watu","viambishi-vya-yambwa-kwa-watu",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1c61d-2952-7678-913b-9cc68fe07822","Viambishi vya yambwa kwa vitu","viambishi-vya-yambwa-kwa-vitu",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1c61d-26da-7cd0-b226-049e5ab357ac","Kujirejelea kwa -ji-","kujirejelea-kwa-ji",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1c61d-275b-7267-8eef-f7f27994e8ed","Maagizo ya wingi kwa -eni","maagizo-ya-wingi-kwa-eni",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1c61d-2753-75a4-872a-93a44dd055f5","Maagizo hasi kwa usi- na msi-","maagizo-hasi-kwa-usi-na-msi",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1c61d-2774-746b-bdd5-199db4bb31c9","Maombi ya heshima kwa naomba na tafadhali","maombi-ya-heshima-kwa-naomba-na-tafadhali",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1c61d-28b6-78cc-8044-695cb699fa05","Ulinganisho kwa kuliko","ulinganisho-kwa-kuliko",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1c61d-2933-75df-896e-871a1b261cb7","Usawa kwa kama na sawa na","usawa-kwa-kama-na-sawa-na",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1c61d-26b3-74b3-85f8-152411bc8096","Kiwango kwa sana na mno","kiwango-kwa-sana-na-mno",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1c61d-2691-7f4f-bc74-0b81bc7a41e0","Kiambishi cha mahali -ni","kiambishi-cha-mahali-ni",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1c61d-2831-7272-bbbc-15914a70f2e8","Ngeli za mahali PA, KU na MU","ngeli-za-mahali-pa-ku-na-mu",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1c61d-26c5-7692-a70f-5ad9bcb069e1","Kuelekea na kutoka mahali","kuelekea-na-kutoka-mahali",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1c61d-283d-7bd4-8556-9f0dac0d6cd8","Sababu kwa kwa sababu","sababu-kwa-kwa-sababu",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1c61d-277d-7c0b-a1f4-976fe38ad8a9","Masharti ya msingi kwa kama","masharti-ya-msingi-kwa-kama",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1c61d-27e3-7420-99ee-cdce59f21cd3","Muda kwa kabla ya na baada ya","muda-kwa-kabla-ya-na-baada-ya",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1c61d-26fb-74bd-a8db-1cbe3465a9e4","Kusimulia kwa kwanza, halafu na mwisho","kusimulia-kwa-kwanza-halafu-na-mwisho",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":362,"displayOrder":363},"01a1c61d-28dd-7089-ba6c-68dbb94b9702","Upatanisho wa ngeli za mahali katika vitenzi","upatanisho-wa-ngeli-za-mahali-katika-vitenzi","B1",71,{"id":365,"title":366,"slug":367,"language":9,"level":362,"displayOrder":368},"01a1c61d-28e7-7b35-ae75-ca64f1f6689b","Upatanisho wa nomino za U zenye wingi tofauti","upatanisho-wa-nomino-za-u-zenye-wingi-tofauti",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":362,"displayOrder":373},"01a1c61d-299f-7b79-b666-06bdead8bee0","Viwakilishi vya kurejelea vilivyotajwa","viwakilishi-vya-kurejelea-vilivyotajwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":362,"displayOrder":378},"01a1c61d-29c5-79a9-b27d-74380af68e57","Yoyote na maumbo yake kwa ngeli","yoyote-na-maumbo-yake-kwa-ngeli",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":362,"displayOrder":383},"01a1c61d-2865-7a2b-aebb-045beaed713a","Tofauti ya -ote na -o-ote","tofauti-ya-ote-na-o-ote",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":362,"displayOrder":388},"01a1c61d-2854-70bf-b002-8754f7fcf555","Tofauti ya -ingine na -ingineyo","tofauti-ya-ingine-na-ingineyo",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":362,"displayOrder":393},"01a1c61d-266b-76bc-bfd3-a4d0d6c370f0","Hali tegemezi yenye kiishio -e","hali-tegemezi-yenye-kiishio-e",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":362,"displayOrder":398},"01a1c61d-2883-77c3-aa3b-c78004ff1e58","Ukanushi wa hali tegemezi kwa -si-","ukanushi-wa-hali-tegemezi-kwa-si",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":362,"displayOrder":403},"01a1c61d-27aa-7254-9d1f-3d661ea1bd0e","Mfuatano wa matukio kwa -ka-","mfuatano-wa-matukio-kwa-ka",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":362,"displayOrder":408},"01a1c61d-2676-71e9-934e-4baacc2d99ff","Hali ya -ki- kwa wakati na sharti","hali-ya-ki-kwa-wakati-na-sharti",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":362,"displayOrder":413},"01a1c61d-29aa-786f-8657-847e2ce8c128","Wakati uliopita endelevu kwa alikuwa ana-","wakati-uliopita-endelevu-kwa-alikuwa-ana",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":362,"displayOrder":418},"01a1c61d-29b5-70b2-b834-9f4253124fe7","Wakati uliopita timilifu kwa alikuwa ame-","wakati-uliopita-timilifu-kwa-alikuwa-ame",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":362,"displayOrder":423},"01a1c61d-274e-7aa3-8c98-f512bc5a22f9","Kuweza, kupaswa na kulazimika","kuweza-kupaswa-na-kulazimika",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":362,"displayOrder":428},"01a1c61d-26ce-7d56-b832-1961071dd2c0","Kuendelea na kuanza kufanya jambo","kuendelea-na-kuanza-kufanya-jambo",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":362,"displayOrder":433},"01a1c61d-2711-7ea2-bdb9-7d1e50e041ba","Kutendea kwa -ia na -ea","kutendea-kwa-ia-na-ea",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":362,"displayOrder":438},"01a1c61d-2731-7c2d-b3d3-43b9d3a9b04e","Kutendwa kwa -wa","kutendwa-kwa-wa",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":362,"displayOrder":443},"01a1c61d-2706-7426-9da1-dedd05080b35","Kutendana kwa -ana","kutendana-kwa-ana",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":362,"displayOrder":448},"01a1c61d-2722-7d27-9b16-777642cc102a","Kutendesha kwa -isha na -esha","kutendesha-kwa-isha-na-esha",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":362,"displayOrder":453},"01a1c61d-271d-7499-8a59-dcb4475d285a","Kutendeka kwa -ika na -eka","kutendeka-kwa-ika-na-eka",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":362,"displayOrder":458},"01a1c61d-272c-7a29-9915-947fceb39a1f","Kutendua kwa -ua na -oa","kutendua-kwa-ua-na-oa",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":362,"displayOrder":463},"01a1c61d-2969-7258-a008-75d156b2094c","Vishazi rejeshi kwa amba-","vishazi-rejeshi-kwa-amba",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":362,"displayOrder":468},"01a1c61d-2906-75be-b926-f8128a27804a","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopo","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopo",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":362,"displayOrder":473},"01a1c61d-2901-7680-9bec-b847623eee26","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopita","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopita",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":362,"displayOrder":478},"01a1c61d-2928-72af-94ca-228137ab5435","Urejeshi wa wakati ujao kwa -taka-","urejeshi-wa-wakati-ujao-kwa-taka",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":362,"displayOrder":483},"01a1c61d-2916-7f29-8f39-3443704faa96","Urejeshi wa mahali kwa ambapo","urejeshi-wa-mahali-kwa-ambapo",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":362,"displayOrder":488},"01a1c61d-27ee-7317-ad8a-550f0dc0dff2","Nafasi ya kiambishi cha yambwa katika kitenzi","nafasi-ya-kiambishi-cha-yambwa-katika-kitenzi",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":362,"displayOrder":493},"01a1c61d-28fc-7a07-81be-ecae8553364f","Urejeshi na kiambishi cha yambwa","urejeshi-na-kiambishi-cha-yambwa",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":362,"displayOrder":498},"01a1c61d-276a-7686-b122-8b9e50fd4064","Madhumuni kwa ili","madhumuni-kwa-ili",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":362,"displayOrder":503},"01a1c61d-2797-72ce-963c-5e782e6cc2ca","Matokeo kwa hivyo na kwa hiyo","matokeo-kwa-hivyo-na-kwa-hiyo",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":362,"displayOrder":508},"01a1c61d-26e4-7d88-bc3d-1ff1b71415f0","Kukubali kikwazo kwa ingawa","kukubali-kikwazo-kwa-ingawa",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":362,"displayOrder":513},"01a1c61d-268c-75df-866c-c4e4f832d7fa","Kauli taarifa kwa kwamba","kauli-taarifa-kwa-kwamba",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":362,"displayOrder":518},"01a1c61d-26d5-7019-acff-140b728b3f0f","Kuhamisha yambwa mbele kwa msisitizo","kuhamisha-yambwa-mbele-kwa-msisitizo",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":362,"displayOrder":523},"01a1c61d-26ea-7f4c-a57f-c477afd8e11f","Kurejelea watu katika simulizi","kurejelea-watu-katika-simulizi",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":362,"displayOrder":528},"01a1c61d-267b-7c17-bb91-dccee62c273e","Heshima katika maombi na mapendekezo","heshima-katika-maombi-na-mapendekezo",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":533,"displayOrder":534},"01a1c61d-2874-7ae1-8993-bce7a671ba3f","Udogo kwa KI-VI na ukubwa kwa JI-MA","udogo-kwa-ki-vi-na-ukubwa-kwa-ji-ma","B2",105,{"id":536,"title":537,"slug":538,"language":9,"level":533,"displayOrder":539},"01a1c61d-2808-76d0-a659-bc51832ae9e1","Ngeli na nomino za mkopo","ngeli-na-nomino-za-mkopo",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":533,"displayOrder":544},"01a1c61d-28d6-731a-9871-8eb41911cb5f","Upatanisho wa majina ya uhusiano wa kifamilia","upatanisho-wa-majina-ya-uhusiano-wa-kifamilia",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":533,"displayOrder":549},"01a1c61d-292d-7e7d-8544-4a4015f1d9e2","Usambazaji wa kiasi kwa kila mmoja na wote wawili","usambazaji-wa-kiasi-kwa-kila-mmoja-na-wote-wawili",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":533,"displayOrder":554},"01a1c61d-27ca-71a3-8986-8fb5cf0d75b3","Mpangilio wa viambishi katika kitenzi changamano","mpangilio-wa-viambishi-katika-kitenzi-changamano",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":533,"displayOrder":559},"01a1c61d-2782-7992-a902-46de04995d88","Masharti yasiyo hakika kwa -nge-","masharti-yasiyo-hakika-kwa-nge",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":533,"displayOrder":564},"01a1c61d-2787-765e-bf10-724fcb22e544","Masharti yasiyotimia zamani kwa -ngali-","masharti-yasiyotimia-zamani-kwa-ngali",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":533,"displayOrder":569},"01a1c61d-2892-7cef-8faa-a36955f8a028","Ukanushi wa masharti kwa -singe- na -singali-","ukanushi-wa-masharti-kwa-singe-na-singali",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":533,"displayOrder":574},"01a1c61d-27af-7660-ac17-a1028e499373","Mfuatano wa wakati ujao kwa atakuwa ame-","mfuatano-wa-wakati-ujao-kwa-atakuwa-ame",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":533,"displayOrder":579},"01a1c61d-26c9-7b31-a045-f51daf5a3214","Kueleza kitendo kinachokaribia kwa -karibia","kueleza-kitendo-kinachokaribia-kwa-karibia",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":533,"displayOrder":584},"01a1c61d-2888-77d3-88c3-512a32376d12","Ukanushi wa jumla na ukanushi wa sehemu","ukanushi-wa-jumla-na-ukanushi-wa-sehemu",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":533,"displayOrder":589},"01a1c61d-2858-755f-9608-97f28697c8b9","Tofauti ya kutendwa na kutendeka","tofauti-ya-kutendwa-na-kutendeka",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":533,"displayOrder":594},"01a1c61d-2717-7a74-878a-01d907d8a78e","Kutendea: mnufaika, mahali na sababu","kutendea-mnufaika-mahali-na-sababu",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":533,"displayOrder":599},"01a1c61d-2727-7d64-a78d-c413aaccf7e9","Kutendesha na ushiriki wa mtendaji","kutendesha-na-ushiriki-wa-mtendaji",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":533,"displayOrder":604},"01a1c61d-27a0-7a00-9687-20fe354c3aee","Mchanganyiko wa kutendea na kutendwa","mchanganyiko-wa-kutendea-na-kutendwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":533,"displayOrder":609},"01a1c61d-26f0-79bf-9918-7be25f7391ee","Kurudia kitenzi kwa matendo yanayojirudia","kurudia-kitenzi-kwa-matendo-yanayojirudia",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":533,"displayOrder":614},"01a1c61d-2910-7dad-a045-2fdc5c34ba5c","Urejeshi wa jumla wenye kiambishi tamati","urejeshi-wa-jumla-wenye-kiambishi-tamati",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":533,"displayOrder":619},"01a1c61d-287e-794b-9fb2-db490084b4d0","Ukanushi katika vishazi rejeshi","ukanushi-katika-vishazi-rejeshi",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":533,"displayOrder":624},"01a1c61d-2922-7566-928b-f5f247246ab2","Urejeshi wa wakati kwa wakati ambapo","urejeshi-wa-wakati-kwa-wakati-ambapo",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":533,"displayOrder":629},"01a1c61d-291c-79f6-9475-c61e46012735","Urejeshi wa namna kwa jinsi","urejeshi-wa-namna-kwa-jinsi",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":533,"displayOrder":634},"01a1c61d-2778-7eae-a42d-3bf1015e68b6","Masharti kwa isipokuwa na mradi","masharti-kwa-isipokuwa-na-mradi",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":533,"displayOrder":639},"01a1c61d-27e8-756f-8d65-2b8b6c94b29e","Muda kwa tangu na mpaka","muda-kwa-tangu-na-mpaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":533,"displayOrder":644},"01a1c61d-297e-7bf4-ad41-3c60c975bfb9","Vishazi vya bila kufanya na bila ya kufanya","vishazi-vya-bila-kufanya-na-bila-ya-kufanya",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":533,"displayOrder":649},"01a1c61d-2973-7c4b-a79b-7a0ecfe642ff","Vishazi tegemezi katika usemi wa taarifa","vishazi-tegemezi-katika-usemi-wa-taarifa",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":533,"displayOrder":654},"01a1c61d-27dc-74f5-beb3-579302c4a0f0","Msisitizo kwa ndiye na ndicho","msisitizo-kwa-ndiye-na-ndicho",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":533,"displayOrder":659},"01a1c61d-2897-7ab5-ae63-62657a1bcc32","Ukanushi wa msisitizo kwa siye na sicho","ukanushi-wa-msisitizo-kwa-siye-na-sicho",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":533,"displayOrder":664},"01a1c61d-26bb-7e42-9f24-2e33c4712f82","Kuacha kiima kilicho wazi katika muktadha","kuacha-kiima-kilicho-wazi-katika-muktadha",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":533,"displayOrder":669},"01a1c61d-298f-7166-a592-e6a98fc17023","Viunganishi vya kuongeza na kupinga hoja","viunganishi-vya-kuongeza-na-kupinga-hoja",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":533,"displayOrder":674},"01a1c61d-26c0-7e69-9b6a-12bc24795540","Kubadilisha mtazamo katika simulizi","kubadilisha-mtazamo-katika-simulizi",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":533,"displayOrder":679},"01a1c61d-286a-7598-be78-79ddfef8dd5b","Tofauti za mazungumzo na maandishi rasmi","tofauti-za-mazungumzo-na-maandishi-rasmi",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":684,"displayOrder":685},"01a1c61d-2948-7a91-9177-1b57a548623d","Uundaji wa nomino dhahania kwa u-","uundaji-wa-nomino-dhahania-kwa-u","C1",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":684,"displayOrder":690},"01a1c61d-28e2-7751-be3a-3977f0656b61","Upatanisho wa nomino ambatani na vifupisho","upatanisho-wa-nomino-ambatani-na-vifupisho",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":684,"displayOrder":695},"01a1c61d-2839-7970-aa68-df666626d065","Rejea tata za viwakilishi katika matini","rejea-tata-za-viwakilishi-katika-matini",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":684,"displayOrder":700},"01a1c61d-28f1-7aa0-a9e6-4dc123b2e1be","Upeo wa kila, wote na hata","upeo-wa-kila-wote-na-hata",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":684,"displayOrder":705},"01a1c61d-27a5-74e7-b0a6-ba67656699cc","Mfuatano wa -ka- katika simulizi changamano","mfuatano-wa-ka-katika-simulizi-changamano",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":684,"displayOrder":710},"01a1c61d-2835-758f-9edd-d13c8f40a9b2","Nyakati ambatani na mahali pa mtazamo","nyakati-ambatani-na-mahali-pa-mtazamo",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":684,"displayOrder":715},"01a1c61d-28b0-7ed9-b475-abcd8503df26","Ukanushi wenye maana ya kusisitiza","ukanushi-wenye-maana-ya-kusisitiza",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":684,"displayOrder":720},"01a1c61d-29bf-7b45-9be5-3bcb5451e7b4","Yambwa linalotajwa wazi na kiambishi chake","yambwa-linalotajwa-wazi-na-kiambishi-chake",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":684,"displayOrder":725},"01a1c61d-27d0-7573-ac25-3a8eeb7a8c79","Mpangilio wa viambishi vya unyambulishaji","mpangilio-wa-viambishi-vya-unyambulishaji",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":684,"displayOrder":730},"01a1c61d-275f-7258-9d9e-3dd10192ba69","Maana za kileksika zisizotabirika katika unyambulishaji","maana-za-kileksika-zisizotabirika-katika-unyambulishaji",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":684,"displayOrder":735},"01a1c61d-270b-7f0c-87ec-0825608059f8","Kutendana na uwiano wa washiriki","kutendana-na-uwiano-wa-washiriki",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":684,"displayOrder":740},"01a1c61d-296e-75ed-a4d0-80792475d8ba","Vishazi rejeshi vilivyopachikwa","vishazi-rejeshi-vilivyopachikwa",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":684,"displayOrder":745},"01a1c61d-290b-73cc-b18f-44291d7768f3","Urejeshi wa jumla na maana ya mazoea","urejeshi-wa-jumla-na-maana-ya-mazoea",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":684,"displayOrder":750},"01a1c61d-26f6-7209-9e43-843ee160eee2","Kushurutisha kwa hata kama na hata ikiwa","kushurutisha-kwa-hata-kama-na-hata-ikiwa",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":684,"displayOrder":755},"01a1c61d-2841-7b62-adfa-191a0e9788ee","Sababu ya tukio na sababu ya kauli","sababu-ya-tukio-na-sababu-ya-kauli",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":684,"displayOrder":760},"01a1c61d-28bb-7ebd-b8e2-6d6f6e5b299b","Ulinganisho wa hali kwa kana kwamba","ulinganisho-wa-hali-kwa-kana-kwamba",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":684,"displayOrder":765},"01a1c61d-27d6-7272-8cd1-a6b2837758f7","Msisitizo kwa ndi- pamoja na urejeshi","msisitizo-kwa-ndi-pamoja-na-urejeshi",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":684,"displayOrder":770},"01a1c61d-286f-782d-92b2-6eee58b95b1e","Ubadilishaji wa mpangilio kwa mada na taarifa mpya","ubadilishaji-wa-mpangilio-kwa-mada-na-taarifa-mpya",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":684,"displayOrder":775},"01a1c61d-293e-76cf-9a4c-7259f0a3f03f","Ushikamani kwa urejeshi na udondoshaji","ushikamani-kwa-urejeshi-na-udondoshaji",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":684,"displayOrder":780},"01a1c61d-284f-7bc9-83b7-eb0ece8a9eb7","Tahadhari katika madai kwa huenda na yaelekea","tahadhari-katika-madai-kwa-huenda-na-yaelekea",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":684,"displayOrder":785},"01a1c61d-269b-7e72-84fa-756057a927b0","Kiswahili sanifu na tofauti za kikanda","kiswahili-sanifu-na-tofauti-za-kikanda",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":684,"displayOrder":790},"01a1c61d-27bf-758e-89c2-f59d8ccf1676","Miundo ya methali katika mawasiliano","miundo-ya-methali-katika-mawasiliano",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":795,"displayOrder":796},"01a1c61d-26a1-70ad-9a01-1da8fe52c1c9","Kitenzi kuwa katika miundo ya kifasihi","kitenzi-kuwa-katika-miundo-ya-kifasihi","C2",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":795,"displayOrder":801},"01a1c61d-2764-7e63-b29c-b4b75a6ac2cb","Mabadiliko ya mtazamo wa wakati katika fasihi","mabadiliko-ya-mtazamo-wa-wakati-katika-fasihi",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":795,"displayOrder":806},"01a1c61d-288d-766f-9ab5-4c060a9071ef","Ukanushi wa kimbalagha na tafsiri yake","ukanushi-wa-kimbalagha-na-tafsiri-yake",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":795,"displayOrder":811},"01a1c61d-28ca-7ee4-ab7b-a001f56c43e3","Unyambulishaji ulioganda na mipaka ya uchanganuzi","unyambulishaji-ulioganda-na-mipaka-ya-uchanganuzi",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":795,"displayOrder":816},"01a1c61d-28f7-72b1-be5c-83bac87e50a8","Urejeshi mfupi katika sajili rasmi na fasihi","urejeshi-mfupi-katika-sajili-rasmi-na-fasihi",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":795,"displayOrder":821},"01a1c61d-2979-740b-87b2-32ba10a29c84","Vishazi vinavyokatiza sentensi na uwazi wa maana","vishazi-vinavyokatiza-sentensi-na-uwazi-wa-maana",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":795,"displayOrder":826},"01a1c61d-2943-7bde-840e-4d2de117ea02","Utata wa muundo katika sentensi ndefu","utata-wa-muundo-katika-sentensi-ndefu",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":795,"displayOrder":831},"01a1c61d-2879-79aa-a793-bc3001b6694a","Udondoshaji na usambamba katika hotuba","udondoshaji-na-usambamba-katika-hotuba",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":795,"displayOrder":836},"01a1c61d-27c4-7608-86ff-1052c33d3374","Mpangilio wa kishairi na mipaka ya matumizi","mpangilio-wa-kishairi-na-mipaka-ya-matumizi",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":795,"displayOrder":841},"01a1c61d-2938-7f41-af34-d6729787fff5","Usemi wa taarifa na sauti ya msimulizi","usemi-wa-taarifa-na-sauti-ya-msimulizi",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":795,"displayOrder":846},"01a1c61d-2845-7d11-92b3-e8cd2d1bf4f5","Sarufi ya methali: maana halisi na matumizi","sarufi-ya-methali-maana-halisi-na-matumizi",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":795,"displayOrder":851},"01a1c61d-27b9-7cf1-8ded-e2e88e3149a8","Miundo ya kale katika usomaji wa matini","miundo-ya-kale-katika-usomaji-wa-matini",168,{"id":148,"title":149,"slug":150,"seoDescription":853,"content":854,"language":9,"level":10,"displayOrder":151,"grammarTopics":855,"createdAt":860,"updatedAt":861,"totalExercises":31,"vocabularyLists":862,"readyImages":913},"Jifunze kuuliza maswali ya ndiyo au hapana kwa kiimbo na kwa je, kuweka alama ya kuuliza, na kutoa majibu mafupi au sentensi rahisi za Kiswahili.","Maswali ya ndiyo au hapana yanauliza kama jambo ni kweli. Utajifunza kuuliza kwa sauti, kutumia **je**, kuweka alama ya kuuliza na kujibu kwa maneno machache.\n\n## 1. Swali na jibu\n\nUnaweza kujibu maswali haya kwa **ndiyo** au **hapana**.\n\n:::example\nA: Wewe ni mwanafunzi?\n\nB: **Ndiyo**, mimi ni mwanafunzi.\n\nA: Unakunywa chai?\n\nB: **Hapana**, sikunywi chai.\n:::\n\n**Ndiyo** inakubali jambo lililoulizwa. **Hapana** inalikataa katika maswali kama haya.\n\n## 2. Kutoka sentensi kwenda swali\n\nUnaweza kutumia maneno yaleyale kutoa habari au kuuliza swali. Huhitaji kubadilisha mpangilio wa maneno.\n\n| Habari | Swali |\n| --- | --- |\n| Wewe ni mwalimu. | Wewe ni mwalimu? |\n| Asha anasoma. | Asha anasoma? |\n| Unapenda chai. | Unapenda chai? |\n\nUnapoandika swali, weka **?** mwishoni. Unapozungumza, tumia *kiimbo cha swali*: namna sauti yako inavyobadilika kuonyesha kwamba unauliza.\n\n:::tip\nSoma **Asha anasoma.** kama habari. Kisha soma **Asha anasoma?** ukiuliza. Maneno hayabadiliki, lakini sauti inaonyesha tofauti.\n:::\n\n## 3. Kuuliza kwa je\n\nUnaweza kuweka **je** mwanzoni ili kuonyesha wazi kwamba unauliza swali. Katika mifano hii, tunaweka koma baada ya **je** na alama **?** mwishoni.\n\n:::example\n- **Je,** wewe ni mwanafunzi?\n- **Je,** Asha anasoma?\n- **Je,** unapenda chai?\n:::\n\n:::note\nSi lazima kutumia **je**. **Unapenda chai?** na **Je, unapenda chai?** yote ni maswali sahihi yenye maana ileile.\n:::\n\n## 4. Kujibu kwa kifupi au kwa sentensi\n\nJibu fupi linaweza kutosha. Unaweza pia kuongeza sentensi ili jibu liwe wazi zaidi.\n\n| Swali | Jibu fupi | Jibu lenye sentensi |\n| --- | --- | --- |\n| Wewe ni mwanafunzi? | Ndiyo. | Ndiyo, mimi ni mwanafunzi. |\n| Wewe ni mwalimu? | Hapana. | Hapana, mimi si mwalimu. |\n| Unapenda chai? | Ndiyo. | Ndiyo, ninapenda chai. |\n\nAngalia: mtu anakuuliza **wewe**, lakini unapojibu kuhusu nafsi yako unasema **mimi**. Vivyo hivyo, **unapenda** katika swali inakuwa **ninapenda** katika jibu lako.\n\n## 5. Kumbuka unapouliza\n\n- Tumia mpangilio wa kawaida wa maneno: **Asha anasoma?**\n- Ongeza **je** ukitaka: **Je, Asha anasoma?**\n- Katika maandishi, malizia swali kwa **?**\n- Jibu kwa **ndiyo** au **hapana**; ongeza sentensi ikiwa inasaidia.",[856],{"id":857,"name":149,"level":10,"language":9,"isCompleted":858,"completionPercentage":859,"totalExercises":31,"completedExercises":859},"01a1c61d-2598-7b6a-8e2b-cee29a6773d0",false,0,"2026-11-10T15:39:21+00:00","2026-11-10T17:57:01+00:00",[863],{"id":864,"title":149,"vocabularyListWords":865,"isPublished":877},"01a1c61d-78a2-7567-a1d2-2f9a6e516731",[866,883,898],{"id":867,"vocabularyWord":868,"displayOrder":11},"01a1c61d-78a2-75c7-a1d2-2f9a6e685cdb",{"id":869,"word":870,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":871,"audio":858},"01a1c61d-5a86-7620-b438-39b2f772540d","je",[872,878],{"id":873,"partOfSpeech":874,"definition":875,"exampleSentences":876,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-fd81-7218-ad46-cbed3b2b4376","PARTICLE","Neno linalotumiwa mwanzoni mwa sentensi kuonyesha kuwa ni swali la ndiyo au hapana, au kuuliza kitu kwa ujumla.","Je, wewe ni mwalimu?\nJe, unapenda chai au kahawa?\nJe, watoto wamefika shuleni?",true,{"id":879,"partOfSpeech":880,"definition":881,"exampleSentences":882,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c695-fd81-7260-ad46-cbed3b89c908","INTERJECTION","Neno la kuuliza hali au jambo, hasa linapotumiwa kumwuliza mtu habari, kwa mfano 'Je, hali yako?' au kuuliza 'vipi' au 'namna gani'.","Je, utafanya nini sasa?\nJe, tufanyeje ili tushinde?\nJe, hali ya hewa itakuwaje kesho?",{"id":884,"vocabularyWord":885,"displayOrder":16},"01a1c61d-78a2-7607-a1d2-2f9a6ed1d43f",{"id":886,"word":887,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":888,"audio":858},"01a1c61d-5b50-7de1-aeac-2ce75d603c5e","ndiyo",[889,893],{"id":890,"partOfSpeech":880,"definition":891,"exampleSentences":892,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-ff38-72c8-84a1-9fc7352d2212","Neno la kukubali au kuthibitisha jambo; hutumika kujibu swali kwa kusema kwamba jambo ni kweli au kukubaliana na mtu.","Je, wewe ni mwalimu? Ndiyo, mimi ni mwalimu.\nNdiyo, nimeelewa somo la leo.\nUnataka chai? Ndiyo, tafadhali.",{"id":894,"partOfSpeech":895,"definition":896,"exampleSentences":897,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c695-ff38-7314-84a1-9fc735f73c45","PHRASE","Neno linalomaanisha 'ni hivyo' au 'ndivyo ilivyo'; hutumika kusisitiza kwamba kitu ni kile kilichotajwa (ni + -o ya rejeshi ya ngeli ya 9).","Hii ndiyo njia sahihi ya kwenda sokoni.\nKazi ndiyo inayotuletea maendeleo.\nHiyo ndiyo habari niliyokuambia jana.",{"id":899,"vocabularyWord":900,"displayOrder":21},"01a1c61d-78a2-762f-a1d2-2f9a6f05cecb",{"id":901,"word":902,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":903,"audio":858},"01a1c61d-5a73-7937-8d1e-2b4933cd3644","hapana",[904,908],{"id":905,"partOfSpeech":880,"definition":906,"exampleSentences":907,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-fd7f-7900-a052-4e514ed8c9d2","Neno la kukataa au kujibu kwamba jambo si kweli au halikubaliwi; kinyume cha 'ndiyo'.","Je, umekula chakula? Hapana, bado sijala.\nHapana, siwezi kuja kesho kwa sababu nina kazi.\nMama aliniuliza kama nimechoka, nikamjibu, \"Hapana.\"",{"id":909,"partOfSpeech":910,"definition":911,"exampleSentences":912,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c695-fd7f-7944-a052-4e514fc9148d","VERB","Neno linalotumika kueleza kwamba kitu au mtu hayupo mahali fulani, au kwamba kitu hakipo; maana yake ni 'haipo' au 'hakuna'.","Sukari hapana nyumbani leo.\nMaji hapana katika kisima hiki wakati wa kiangazi.\nHapana mtu anayejua alikokwenda.",[],null,[916,925,931,938,945],{"@id":917,"@type":918,"id":919,"grammarPage":920,"title":921,"instructions":922,"displayOrder":859,"type":923,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":858,"ogImageUrl":924},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-39c3-7975-a3a2-17a90efe4fe7","GrammarExercise","01a1c61d-39c3-7975-a3a2-17a90efe4fe7","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1c61d-2793-7413-89a4-7e18e4bddc08","Kuandika maswali na kutumia je","Chagua jibu linalofuata maagizo. Angalia alama za mwisho, mpangilio wa maneno na matumizi ya je.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_821c50bc-6939-4d8e-8417-ac3fc715830d_hero.webp?v=1794325166",{"@id":926,"@type":918,"id":927,"grammarPage":920,"title":928,"instructions":929,"displayOrder":11,"type":923,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":858,"ogImageUrl":930},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-39d9-71b9-a2bc-c7a6b7922f16","01a1c61d-39d9-71b9-a2bc-c7a6b7922f16","Kujibu maswali kuhusu wewe","Soma mazungumzo na uchague jibu linalolingana na taarifa ulizopewa. Unapojibu kuhusu wewe mwenyewe, zingatia nafsi. Katika maswali 1–6, toa jibu la kukubali au kukataa, si swali jingine.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a1136405-a149-43dd-b8ad-ab1062648d14_hero.webp?v=1794325166",{"@id":932,"@type":918,"id":933,"grammarPage":920,"title":934,"instructions":935,"displayOrder":16,"type":936,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":858,"ogImageUrl":937},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-39ed-7c1b-aa90-e47f0ce6070f","01a1c61d-39ed-7c1b-aa90-e47f0ce6070f","Panga maswali na majibu ya nyumbani","Panga vipande kuunda swali au jibu. Kuna kipande cha ziada katika kila swali. Zingatia je, ndiyo, hapana na alama za mwisho.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d626ea09-16e6-43d7-a432-d086fe036412_hero.webp?v=1794325166",{"@id":939,"@type":918,"id":940,"grammarPage":920,"title":941,"instructions":942,"displayOrder":21,"type":943,"questionCount":26,"blankCount":859,"isCompleted":858,"ogImageUrl":944},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-39fd-787b-a948-7ec55e2d9263","01a1c61d-39fd-787b-a948-7ec55e2d9263","Tambua maswali na upange majibu","Gusa kipande, kisha gusa kundi lake. Weka kila kipande kulingana na maagizo ya ubao.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_bbdb25f0-fe0a-4f64-8587-d962146505a9_hero.webp?v=1794325166",{"@id":946,"@type":918,"id":947,"grammarPage":920,"title":948,"instructions":949,"displayOrder":26,"type":943,"questionCount":26,"blankCount":859,"isCompleted":858,"ogImageUrl":950},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-3a03-70f1-9d06-2c0184f15c4b","01a1c61d-3a03-70f1-9d06-2c0184f15c4b","Panga majibu na utambue anayezungumza","Gusa kipande, kisha gusa kundi linalofaa. Soma msingi wa kupanga kwenye kila ubao kabla ya kujibu.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_49738ca1-d7e6-4a88-b446-a157712407a9_hero.webp?v=1794325166",{"id":919,"grammarPage":920,"title":921,"instructions":922,"seoTitle":952,"seoDescription":953,"displayOrder":859,"type":923,"questions":954,"ogImageUrl":924},"Maswali ya ndiyo au hapana kwa maandishi","Fanya mazoezi ya maswali ya ndiyo au hapana kwa kuchagua maneno na alama. Sentensi zinahusu nyumbani, sokoni na shuleni, pamoja na matumizi ya je.",[955],{"id":956,"sentenceTemplate":957,"displayOrder":859,"explanation":958,"exampleSentence":959,"blanks":960},"01a1c61d-39c3-7c21-a3a2-17a9125ea1d7","Labda rafiki yako anaishi hapa. Unamuuliza: __1__ Rafiki: Ndiyo.","Unauliza kama rafiki yako anaishi hapa, hivyo unahitaji alama ya kuuliza. Unaishi hapa. ni habari. Ukiongeza je, bado unahitaji ? mwishoni.","Duka liko karibu?",[961],{"id":962,"blankNumber":11,"options":963},"01a1c61d-39c3-7b99-a3a2-17a911b0e524",[964,967,970],{"id":965,"optionText":966,"isCorrect":858,"displayOrder":859},"01a1c61d-39c3-7aa5-a3a2-17a90f79953c","Unaishi hapa.",{"id":968,"optionText":969,"isCorrect":877,"displayOrder":11},"01a1c61d-39c3-7afd-a3a2-17a90fc2835b","Unaishi hapa?",{"id":971,"optionText":972,"isCorrect":858,"displayOrder":16},"01a1c61d-39c3-7b55-a3a2-17a910b57b8b","Je, unaishi hapa.",{"html":974,"toc":975},"\u003Cp>Maswali ya ndiyo au hapana yanauliza kama jambo ni kweli. Utajifunza kuuliza kwa sauti, kutumia \u003Cstrong>je\u003C\u002Fstrong>, kuweka alama ya kuuliza na kujibu kwa maneno machache.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"swali-na-jibu\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Swali na jibu\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Unaweza kujibu maswali haya kwa \u003Cstrong>ndiyo\u003C\u002Fstrong> au \u003Cstrong>hapana\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>A: Wewe ni mwanafunzi?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>B: \u003Cstrong>Ndiyo\u003C\u002Fstrong>, mimi ni mwanafunzi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>A: Unakunywa chai?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>B: \u003Cstrong>Hapana\u003C\u002Fstrong>, sikunywi chai.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ndiyo\u003C\u002Fstrong> inakubali jambo lililoulizwa. \u003Cstrong>Hapana\u003C\u002Fstrong> inalikataa katika maswali kama haya.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"kutoka-sentensi-kwenda-swali\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Kutoka sentensi kwenda swali\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Unaweza kutumia maneno yaleyale kutoa habari au kuuliza swali. Huhitaji kubadilisha mpangilio wa maneno.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Habari\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Swali\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Wewe ni mwalimu.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Wewe ni mwalimu?\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Asha anasoma.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Asha anasoma?\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Unapenda chai.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Unapenda chai?\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Unapoandika swali, weka \u003Cstrong>?\u003C\u002Fstrong> mwishoni. Unapozungumza, tumia \u003Cem>kiimbo cha swali\u003C\u002Fem>: namna sauti yako inavyobadilika kuonyesha kwamba unauliza.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Soma \u003Cstrong>Asha anasoma.\u003C\u002Fstrong> kama habari. Kisha soma \u003Cstrong>Asha anasoma?\u003C\u002Fstrong> ukiuliza. Maneno hayabadiliki, lakini sauti inaonyesha tofauti.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"kuuliza-kwa-je\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Kuuliza kwa je\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Unaweza kuweka \u003Cstrong>je\u003C\u002Fstrong> mwanzoni ili kuonyesha wazi kwamba unauliza swali. Katika mifano hii, tunaweka koma baada ya \u003Cstrong>je\u003C\u002Fstrong> na alama \u003Cstrong>?\u003C\u002Fstrong> mwishoni.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Je,\u003C\u002Fstrong> wewe ni mwanafunzi?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Je,\u003C\u002Fstrong> Asha anasoma?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Je,\u003C\u002Fstrong> unapenda chai?\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Si lazima kutumia \u003Cstrong>je\u003C\u002Fstrong>. \u003Cstrong>Unapenda chai?\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>Je, unapenda chai?\u003C\u002Fstrong> yote ni maswali sahihi yenye maana ileile.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"kujibu-kwa-kifupi-au-kwa-sentensi\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Kujibu kwa kifupi au kwa sentensi\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Jibu fupi linaweza kutosha. Unaweza pia kuongeza sentensi ili jibu liwe wazi zaidi.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Swali\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Jibu fupi\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Jibu lenye sentensi\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Wewe ni mwanafunzi?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ndiyo.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ndiyo, mimi ni mwanafunzi.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Wewe ni mwalimu?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hapana.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hapana, mimi si mwalimu.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Unapenda chai?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ndiyo.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ndiyo, ninapenda chai.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Angalia: mtu anakuuliza \u003Cstrong>wewe\u003C\u002Fstrong>, lakini unapojibu kuhusu nafsi yako unasema \u003Cstrong>mimi\u003C\u002Fstrong>. Vivyo hivyo, \u003Cstrong>unapenda\u003C\u002Fstrong> katika swali inakuwa \u003Cstrong>ninapenda\u003C\u002Fstrong> katika jibu lako.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"kumbuka-unapouliza\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Kumbuka unapouliza\u003C\u002Fh2>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Tumia mpangilio wa kawaida wa maneno: \u003Cstrong>Asha anasoma?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ongeza \u003Cstrong>je\u003C\u002Fstrong> ukitaka: \u003Cstrong>Je, Asha anasoma?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Katika maandishi, malizia swali kwa \u003Cstrong>?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Jibu kwa \u003Cstrong>ndiyo\u003C\u002Fstrong> au \u003Cstrong>hapana\u003C\u002Fstrong>; ongeza sentensi ikiwa inasaidia.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n",[976,980,984,988,992],{"id":977,"text":978,"depth":16,"number":979},"swali-na-jibu","Swali na jibu","1",{"id":981,"text":982,"depth":16,"number":983},"kutoka-sentensi-kwenda-swali","Kutoka sentensi kwenda swali","2",{"id":985,"text":986,"depth":16,"number":987},"kuuliza-kwa-je","Kuuliza kwa je","3",{"id":989,"text":990,"depth":16,"number":991},"kujibu-kwa-kifupi-au-kwa-sentensi","Kujibu kwa kifupi au kwa sentensi","4",{"id":993,"text":994,"depth":16,"number":995},"kumbuka-unapouliza","Kumbuka unapouliza","5"]