[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-sw":3,"grammar-pages-sw":4,"grammar-page-sw-ngeli-ya-m-mi-miti-na-vitu-vingine":852,"grammar-lesson-path-sw-ngeli-ya-m-mi-miti-na-vitu-vingine-none":1046,"grammar-exercises-by-page-01a1c61d-2820-7049-9e8a-5a3b407cc730":1047,"grammar-quick-check-01a1c61d-2820-7049-9e8a-5a3b407cc730":1102,"grammar-lesson-body-01a1c61d-2820-7049-9e8a-5a3b407cc730-1vx1rpcx4n":1123},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,364,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,535,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,797,802,807,812,817,822,827,832,837,842,847],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1c61d-2686-7e1d-90ce-ac64e1561816","Irabu na matamshi yake","irabu-na-matamshi-yake","sw","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1c61d-26b7-7995-9d90-320c37e9dea5","Konsonanti na miandiko sh, ch, dh na gh","konsonanti-na-miandiko-sh-ch-dh-na-gh",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1c61d-284b-73f8-ab03-7925e17e7b20","Silabi na mkazo wa neno","silabi-na-mkazo-wa-neno",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1c61d-27b4-7ebb-8a6f-5e3d87d02330","Mimi, wewe, yeye, sisi, ninyi na wao","mimi-wewe-yeye-sisi-ninyi-na-wao",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1c61d-294d-7830-819f-3e772d4c8280","Viambishi vya nafsi katika kitenzi","viambishi-vya-nafsi-katika-kitenzi",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1c61d-26a5-790d-ae6b-5d7f8eb2efc8","Kitenzi kuwa na kiunganishi ni","kitenzi-kuwa-na-kiunganishi-ni",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1c61d-289c-7bd1-bfc5-d2d15ba863fa","Ukanushi wa ni kwa si","ukanushi-wa-ni-kwa-si",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1c61d-2824-7db5-9ac5-dd4c27e18946","Ngeli ya M-WA: watu","ngeli-ya-m-wa-watu",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1c61d-28d0-7dd3-baf0-d224dc0e6d7e","Upatanisho wa M-WA katika sentensi","upatanisho-wa-m-wa-katika-sentensi",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1c61d-2820-7049-9e8a-5a3b407cc730","Ngeli ya M-MI: miti na vitu vingine","ngeli-ya-m-mi-miti-na-vitu-vingine",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1c61d-2814-7628-b854-a994b9d20bd9","Ngeli ya KI-VI: vitu na lugha","ngeli-ya-ki-vi-vitu-na-lugha",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1c61d-2829-706d-b9b0-ca4223b89bd2","Ngeli ya N-N: nomino zisizobadilika","ngeli-ya-n-n-nomino-zisizobadilika",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1c61d-280e-762d-94e5-ccc319d706a1","Ngeli ya JI-MA: nomino za kawaida","ngeli-ya-ji-ma-nomino-za-kawaida",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1c61d-2994-7dad-877c-76aa8937e9e9","Vivumishi vya msingi na upatanisho","vivumishi-vya-msingi-na-upatanisho",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1c61d-28c1-7267-8148-f7455ddaf2a2","Umilikaji kwa -angu, -ako na -ake","umilikaji-kwa-angu-ako-na-ake",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1c61d-28c6-7133-b7dc-d83ba27e73ea","Umilikaji kwa -etu, -enu na -ao","umilikaji-kwa-etu-enu-na-ao",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1c61d-29ba-745e-b573-7ca3d594f788","Wakati uliopo kwa -na-","wakati-uliopo-kwa-na",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1c61d-28ab-7ce0-8117-085345472775","Ukanushi wa wakati uliopo","ukanushi-wa-wakati-uliopo",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1c61d-2744-7237-8402-24e377d48f19","Kuwa na kitu: nina na una","kuwa-na-kitu-nina-na-una",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1c61d-2736-7bc0-b69d-e68f8a214aa8","Kutokuwa na kitu: sina na huna","kutokuwa-na-kitu-sina-na-huna",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1c61d-276f-7ae8-893e-b47f0a2ad710","Mahali kwa hapa, hapo na pale","mahali-kwa-hapa-hapo-na-pale",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1c61d-2749-7986-8647-a34a3568a5b9","Kuwepo mahali: yuko, iko na viko","kuwepo-mahali-yuko-iko-na-viko",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1c61d-2963-77bf-8d22-0d389e96fd37","Vioneshi vya karibu na mbali","vioneshi-vya-karibu-na-mbali",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1c61d-27f7-7b1f-86f9-23cd244585ee","Namba moja hadi kumi","namba-moja-hadi-kumi",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1c61d-27f2-7dcc-b0ab-b60e952d8340","Namba kubwa katika hesabu za kawaida","namba-kubwa-katika-hesabu-za-kawaida",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1c61d-273b-70c0-8fe3-3784dac30270","Kuuliza kiasi kwa ngapi","kuuliza-kiasi-kwa-ngapi",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1c61d-278f-7672-a665-096a05f35eb5","Maswali ya nani, nini na wapi","maswali-ya-nani-nini-na-wapi",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1c61d-278b-7842-8ff6-714f8effee78","Maswali ya lini, kwa nini na namna gani","maswali-ya-lini-kwa-nini-na-namna-gani",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1c61d-2793-7413-89a4-7e18e4bddc08","Maswali ya ndiyo au hapana","maswali-ya-ndiyo-au-hapana",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1c61d-2803-700a-8f8c-1356dbbbad43","Ndani ya, juu ya na chini ya","ndani-ya-juu-ya-na-chini-ya",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1c61d-299a-766a-ab57-7947eb8fad1b","Vivumishi vya rangi","vivumishi-vya-rangi",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1c61d-273f-79b6-b998-7546aaf05470","Kuunganisha kwa na, lakini na au","kuunganisha-kwa-na-lakini-na-au",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1c61d-2700-7dce-a172-c9e012a8ee40","Kutaka na kupenda pamoja na kitenzi-jina","kutaka-na-kupenda-pamoja-na-kitenzi-jina",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1c61d-2757-748f-8a5c-428081730207","Maagizo ya kawaida katika umoja","maagizo-ya-kawaida-katika-umoja",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1c61d-2861-7a54-9961-c12b23d349f4","Tofauti ya n, ng na ng'","tofauti-ya-n-ng-na-ng","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1c61d-282d-7061-a1b7-d38b8c3fe574","Ngeli ya U: nomino za hali na vitu","ngeli-ya-u-nomino-za-hali-na-vitu",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1c61d-281a-72c5-962b-e41d59deb3b1","Ngeli ya KU: vitenzi-jina","ngeli-ya-ku-vitenzi-jina",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1c61d-26aa-7352-a516-43bad817857b","Kiunganishi -a cha uhusiano kwa ngeli","kiunganishi-a-cha-uhusiano-kwa-ngeli",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1c61d-28ec-7801-a163-6dbee90d0185","Upatanisho wa nomino za viumbe hai","upatanisho-wa-nomino-za-viumbe-hai",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1c61d-295c-794a-8913-212362ca5e0e","Vioneshi vya hapo awali kwa huyo, hicho na hiyo","vioneshi-vya-hapo-awali-kwa-huyo-hicho-na-hiyo",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1c61d-26ae-7a70-a5f9-e386a85443c0","Kiwakilishi chenyewe na maumbo yake","kiwakilishi-chenyewe-na-maumbo-yake",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1c61d-2681-7625-8a31-a5aa959b9cc0","Idadi kwa -ote, kila na baadhi ya","idadi-kwa-ote-kila-na-baadhi-ya",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1c61d-2697-73a4-9bd2-d9127b10ecbb","Kiasi kwa -ingi na -chache","kiasi-kwa-ingi-na-chache",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1c61d-27fc-7c74-a606-a70ce2aad945","Namba za mpangilio kwa -a kwanza","namba-za-mpangilio-kwa-a-kwanza",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1c61d-29af-75ee-9338-838807215d7e","Wakati uliopita kwa -li-","wakati-uliopita-kwa-li",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1c61d-28a6-74a1-a86c-d258fec97c84","Ukanushi wa wakati uliopita kwa -ku-","ukanushi-wa-wakati-uliopita-kwa-ku",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1c61d-29a5-7596-9256-1e8c35f7028b","Wakati ujao kwa -ta-","wakati-ujao-kwa-ta",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1c61d-28a1-78af-a789-f1fe43531f3b","Ukanushi wa wakati ujao","ukanushi-wa-wakati-ujao",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1c61d-2670-7d54-acde-bc2d90b90155","Hali timilifu kwa -me-","hali-timilifu-kwa-me",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1c61d-2665-7968-9ba7-6525e14732a8","Bado na ukanushi kwa -ja-","bado-na-ukanushi-kwa-ja",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1c61d-279c-7083-82be-c333f14e58f9","Mazoea kwa hu-","mazoea-kwa-hu",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1c61d-285d-77c6-96a2-6222b41aee66","Tofauti ya -li- na -me-","tofauti-ya-li-na-me",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1c61d-2984-75c3-ab32-542faca42571","Vitenzi vya silabi moja katika nyakati za msingi","vitenzi-vya-silabi-moja-katika-nyakati-za-msingi",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1c61d-2989-79ef-8feb-4c47b560e1ff","Vitenzi vyenye asili ya kigeni","vitenzi-vyenye-asili-ya-kigeni",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1c61d-2957-7262-b9c9-996161c8b92d","Viambishi vya yambwa kwa watu","viambishi-vya-yambwa-kwa-watu",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1c61d-2952-7678-913b-9cc68fe07822","Viambishi vya yambwa kwa vitu","viambishi-vya-yambwa-kwa-vitu",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1c61d-26da-7cd0-b226-049e5ab357ac","Kujirejelea kwa -ji-","kujirejelea-kwa-ji",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1c61d-275b-7267-8eef-f7f27994e8ed","Maagizo ya wingi kwa -eni","maagizo-ya-wingi-kwa-eni",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1c61d-2753-75a4-872a-93a44dd055f5","Maagizo hasi kwa usi- na msi-","maagizo-hasi-kwa-usi-na-msi",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1c61d-2774-746b-bdd5-199db4bb31c9","Maombi ya heshima kwa naomba na tafadhali","maombi-ya-heshima-kwa-naomba-na-tafadhali",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1c61d-28b6-78cc-8044-695cb699fa05","Ulinganisho kwa kuliko","ulinganisho-kwa-kuliko",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1c61d-2933-75df-896e-871a1b261cb7","Usawa kwa kama na sawa na","usawa-kwa-kama-na-sawa-na",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1c61d-26b3-74b3-85f8-152411bc8096","Kiwango kwa sana na mno","kiwango-kwa-sana-na-mno",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1c61d-2691-7f4f-bc74-0b81bc7a41e0","Kiambishi cha mahali -ni","kiambishi-cha-mahali-ni",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1c61d-2831-7272-bbbc-15914a70f2e8","Ngeli za mahali PA, KU na MU","ngeli-za-mahali-pa-ku-na-mu",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1c61d-26c5-7692-a70f-5ad9bcb069e1","Kuelekea na kutoka mahali","kuelekea-na-kutoka-mahali",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1c61d-283d-7bd4-8556-9f0dac0d6cd8","Sababu kwa kwa sababu","sababu-kwa-kwa-sababu",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1c61d-277d-7c0b-a1f4-976fe38ad8a9","Masharti ya msingi kwa kama","masharti-ya-msingi-kwa-kama",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1c61d-27e3-7420-99ee-cdce59f21cd3","Muda kwa kabla ya na baada ya","muda-kwa-kabla-ya-na-baada-ya",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1c61d-26fb-74bd-a8db-1cbe3465a9e4","Kusimulia kwa kwanza, halafu na mwisho","kusimulia-kwa-kwanza-halafu-na-mwisho",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":362,"displayOrder":363},"01a1c61d-28dd-7089-ba6c-68dbb94b9702","Upatanisho wa ngeli za mahali katika vitenzi","upatanisho-wa-ngeli-za-mahali-katika-vitenzi","B1",71,{"id":365,"title":366,"slug":367,"language":9,"level":362,"displayOrder":368},"01a1c61d-28e7-7b35-ae75-ca64f1f6689b","Upatanisho wa nomino za U zenye wingi tofauti","upatanisho-wa-nomino-za-u-zenye-wingi-tofauti",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":362,"displayOrder":373},"01a1c61d-299f-7b79-b666-06bdead8bee0","Viwakilishi vya kurejelea vilivyotajwa","viwakilishi-vya-kurejelea-vilivyotajwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":362,"displayOrder":378},"01a1c61d-29c5-79a9-b27d-74380af68e57","Yoyote na maumbo yake kwa ngeli","yoyote-na-maumbo-yake-kwa-ngeli",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":362,"displayOrder":383},"01a1c61d-2865-7a2b-aebb-045beaed713a","Tofauti ya -ote na -o-ote","tofauti-ya-ote-na-o-ote",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":362,"displayOrder":388},"01a1c61d-2854-70bf-b002-8754f7fcf555","Tofauti ya -ingine na -ingineyo","tofauti-ya-ingine-na-ingineyo",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":362,"displayOrder":393},"01a1c61d-266b-76bc-bfd3-a4d0d6c370f0","Hali tegemezi yenye kiishio -e","hali-tegemezi-yenye-kiishio-e",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":362,"displayOrder":398},"01a1c61d-2883-77c3-aa3b-c78004ff1e58","Ukanushi wa hali tegemezi kwa -si-","ukanushi-wa-hali-tegemezi-kwa-si",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":362,"displayOrder":403},"01a1c61d-27aa-7254-9d1f-3d661ea1bd0e","Mfuatano wa matukio kwa -ka-","mfuatano-wa-matukio-kwa-ka",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":362,"displayOrder":408},"01a1c61d-2676-71e9-934e-4baacc2d99ff","Hali ya -ki- kwa wakati na sharti","hali-ya-ki-kwa-wakati-na-sharti",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":362,"displayOrder":413},"01a1c61d-29aa-786f-8657-847e2ce8c128","Wakati uliopita endelevu kwa alikuwa ana-","wakati-uliopita-endelevu-kwa-alikuwa-ana",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":362,"displayOrder":418},"01a1c61d-29b5-70b2-b834-9f4253124fe7","Wakati uliopita timilifu kwa alikuwa ame-","wakati-uliopita-timilifu-kwa-alikuwa-ame",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":362,"displayOrder":423},"01a1c61d-274e-7aa3-8c98-f512bc5a22f9","Kuweza, kupaswa na kulazimika","kuweza-kupaswa-na-kulazimika",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":362,"displayOrder":428},"01a1c61d-26ce-7d56-b832-1961071dd2c0","Kuendelea na kuanza kufanya jambo","kuendelea-na-kuanza-kufanya-jambo",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":362,"displayOrder":433},"01a1c61d-2711-7ea2-bdb9-7d1e50e041ba","Kutendea kwa -ia na -ea","kutendea-kwa-ia-na-ea",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":362,"displayOrder":438},"01a1c61d-2731-7c2d-b3d3-43b9d3a9b04e","Kutendwa kwa -wa","kutendwa-kwa-wa",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":362,"displayOrder":443},"01a1c61d-2706-7426-9da1-dedd05080b35","Kutendana kwa -ana","kutendana-kwa-ana",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":362,"displayOrder":448},"01a1c61d-2722-7d27-9b16-777642cc102a","Kutendesha kwa -isha na -esha","kutendesha-kwa-isha-na-esha",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":362,"displayOrder":453},"01a1c61d-271d-7499-8a59-dcb4475d285a","Kutendeka kwa -ika na -eka","kutendeka-kwa-ika-na-eka",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":362,"displayOrder":458},"01a1c61d-272c-7a29-9915-947fceb39a1f","Kutendua kwa -ua na -oa","kutendua-kwa-ua-na-oa",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":362,"displayOrder":463},"01a1c61d-2969-7258-a008-75d156b2094c","Vishazi rejeshi kwa amba-","vishazi-rejeshi-kwa-amba",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":362,"displayOrder":468},"01a1c61d-2906-75be-b926-f8128a27804a","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopo","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopo",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":362,"displayOrder":473},"01a1c61d-2901-7680-9bec-b847623eee26","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopita","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopita",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":362,"displayOrder":478},"01a1c61d-2928-72af-94ca-228137ab5435","Urejeshi wa wakati ujao kwa -taka-","urejeshi-wa-wakati-ujao-kwa-taka",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":362,"displayOrder":483},"01a1c61d-2916-7f29-8f39-3443704faa96","Urejeshi wa mahali kwa ambapo","urejeshi-wa-mahali-kwa-ambapo",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":362,"displayOrder":488},"01a1c61d-27ee-7317-ad8a-550f0dc0dff2","Nafasi ya kiambishi cha yambwa katika kitenzi","nafasi-ya-kiambishi-cha-yambwa-katika-kitenzi",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":362,"displayOrder":493},"01a1c61d-28fc-7a07-81be-ecae8553364f","Urejeshi na kiambishi cha yambwa","urejeshi-na-kiambishi-cha-yambwa",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":362,"displayOrder":498},"01a1c61d-276a-7686-b122-8b9e50fd4064","Madhumuni kwa ili","madhumuni-kwa-ili",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":362,"displayOrder":503},"01a1c61d-2797-72ce-963c-5e782e6cc2ca","Matokeo kwa hivyo na kwa hiyo","matokeo-kwa-hivyo-na-kwa-hiyo",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":362,"displayOrder":508},"01a1c61d-26e4-7d88-bc3d-1ff1b71415f0","Kukubali kikwazo kwa ingawa","kukubali-kikwazo-kwa-ingawa",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":362,"displayOrder":513},"01a1c61d-268c-75df-866c-c4e4f832d7fa","Kauli taarifa kwa kwamba","kauli-taarifa-kwa-kwamba",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":362,"displayOrder":518},"01a1c61d-26d5-7019-acff-140b728b3f0f","Kuhamisha yambwa mbele kwa msisitizo","kuhamisha-yambwa-mbele-kwa-msisitizo",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":362,"displayOrder":523},"01a1c61d-26ea-7f4c-a57f-c477afd8e11f","Kurejelea watu katika simulizi","kurejelea-watu-katika-simulizi",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":362,"displayOrder":528},"01a1c61d-267b-7c17-bb91-dccee62c273e","Heshima katika maombi na mapendekezo","heshima-katika-maombi-na-mapendekezo",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":533,"displayOrder":534},"01a1c61d-2874-7ae1-8993-bce7a671ba3f","Udogo kwa KI-VI na ukubwa kwa JI-MA","udogo-kwa-ki-vi-na-ukubwa-kwa-ji-ma","B2",105,{"id":536,"title":537,"slug":538,"language":9,"level":533,"displayOrder":539},"01a1c61d-2808-76d0-a659-bc51832ae9e1","Ngeli na nomino za mkopo","ngeli-na-nomino-za-mkopo",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":533,"displayOrder":544},"01a1c61d-28d6-731a-9871-8eb41911cb5f","Upatanisho wa majina ya uhusiano wa kifamilia","upatanisho-wa-majina-ya-uhusiano-wa-kifamilia",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":533,"displayOrder":549},"01a1c61d-292d-7e7d-8544-4a4015f1d9e2","Usambazaji wa kiasi kwa kila mmoja na wote wawili","usambazaji-wa-kiasi-kwa-kila-mmoja-na-wote-wawili",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":533,"displayOrder":554},"01a1c61d-27ca-71a3-8986-8fb5cf0d75b3","Mpangilio wa viambishi katika kitenzi changamano","mpangilio-wa-viambishi-katika-kitenzi-changamano",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":533,"displayOrder":559},"01a1c61d-2782-7992-a902-46de04995d88","Masharti yasiyo hakika kwa -nge-","masharti-yasiyo-hakika-kwa-nge",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":533,"displayOrder":564},"01a1c61d-2787-765e-bf10-724fcb22e544","Masharti yasiyotimia zamani kwa -ngali-","masharti-yasiyotimia-zamani-kwa-ngali",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":533,"displayOrder":569},"01a1c61d-2892-7cef-8faa-a36955f8a028","Ukanushi wa masharti kwa -singe- na -singali-","ukanushi-wa-masharti-kwa-singe-na-singali",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":533,"displayOrder":574},"01a1c61d-27af-7660-ac17-a1028e499373","Mfuatano wa wakati ujao kwa atakuwa ame-","mfuatano-wa-wakati-ujao-kwa-atakuwa-ame",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":533,"displayOrder":579},"01a1c61d-26c9-7b31-a045-f51daf5a3214","Kueleza kitendo kinachokaribia kwa -karibia","kueleza-kitendo-kinachokaribia-kwa-karibia",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":533,"displayOrder":584},"01a1c61d-2888-77d3-88c3-512a32376d12","Ukanushi wa jumla na ukanushi wa sehemu","ukanushi-wa-jumla-na-ukanushi-wa-sehemu",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":533,"displayOrder":589},"01a1c61d-2858-755f-9608-97f28697c8b9","Tofauti ya kutendwa na kutendeka","tofauti-ya-kutendwa-na-kutendeka",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":533,"displayOrder":594},"01a1c61d-2717-7a74-878a-01d907d8a78e","Kutendea: mnufaika, mahali na sababu","kutendea-mnufaika-mahali-na-sababu",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":533,"displayOrder":599},"01a1c61d-2727-7d64-a78d-c413aaccf7e9","Kutendesha na ushiriki wa mtendaji","kutendesha-na-ushiriki-wa-mtendaji",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":533,"displayOrder":604},"01a1c61d-27a0-7a00-9687-20fe354c3aee","Mchanganyiko wa kutendea na kutendwa","mchanganyiko-wa-kutendea-na-kutendwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":533,"displayOrder":609},"01a1c61d-26f0-79bf-9918-7be25f7391ee","Kurudia kitenzi kwa matendo yanayojirudia","kurudia-kitenzi-kwa-matendo-yanayojirudia",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":533,"displayOrder":614},"01a1c61d-2910-7dad-a045-2fdc5c34ba5c","Urejeshi wa jumla wenye kiambishi tamati","urejeshi-wa-jumla-wenye-kiambishi-tamati",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":533,"displayOrder":619},"01a1c61d-287e-794b-9fb2-db490084b4d0","Ukanushi katika vishazi rejeshi","ukanushi-katika-vishazi-rejeshi",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":533,"displayOrder":624},"01a1c61d-2922-7566-928b-f5f247246ab2","Urejeshi wa wakati kwa wakati ambapo","urejeshi-wa-wakati-kwa-wakati-ambapo",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":533,"displayOrder":629},"01a1c61d-291c-79f6-9475-c61e46012735","Urejeshi wa namna kwa jinsi","urejeshi-wa-namna-kwa-jinsi",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":533,"displayOrder":634},"01a1c61d-2778-7eae-a42d-3bf1015e68b6","Masharti kwa isipokuwa na mradi","masharti-kwa-isipokuwa-na-mradi",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":533,"displayOrder":639},"01a1c61d-27e8-756f-8d65-2b8b6c94b29e","Muda kwa tangu na mpaka","muda-kwa-tangu-na-mpaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":533,"displayOrder":644},"01a1c61d-297e-7bf4-ad41-3c60c975bfb9","Vishazi vya bila kufanya na bila ya kufanya","vishazi-vya-bila-kufanya-na-bila-ya-kufanya",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":533,"displayOrder":649},"01a1c61d-2973-7c4b-a79b-7a0ecfe642ff","Vishazi tegemezi katika usemi wa taarifa","vishazi-tegemezi-katika-usemi-wa-taarifa",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":533,"displayOrder":654},"01a1c61d-27dc-74f5-beb3-579302c4a0f0","Msisitizo kwa ndiye na ndicho","msisitizo-kwa-ndiye-na-ndicho",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":533,"displayOrder":659},"01a1c61d-2897-7ab5-ae63-62657a1bcc32","Ukanushi wa msisitizo kwa siye na sicho","ukanushi-wa-msisitizo-kwa-siye-na-sicho",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":533,"displayOrder":664},"01a1c61d-26bb-7e42-9f24-2e33c4712f82","Kuacha kiima kilicho wazi katika muktadha","kuacha-kiima-kilicho-wazi-katika-muktadha",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":533,"displayOrder":669},"01a1c61d-298f-7166-a592-e6a98fc17023","Viunganishi vya kuongeza na kupinga hoja","viunganishi-vya-kuongeza-na-kupinga-hoja",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":533,"displayOrder":674},"01a1c61d-26c0-7e69-9b6a-12bc24795540","Kubadilisha mtazamo katika simulizi","kubadilisha-mtazamo-katika-simulizi",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":533,"displayOrder":679},"01a1c61d-286a-7598-be78-79ddfef8dd5b","Tofauti za mazungumzo na maandishi rasmi","tofauti-za-mazungumzo-na-maandishi-rasmi",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":684,"displayOrder":685},"01a1c61d-2948-7a91-9177-1b57a548623d","Uundaji wa nomino dhahania kwa u-","uundaji-wa-nomino-dhahania-kwa-u","C1",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":684,"displayOrder":690},"01a1c61d-28e2-7751-be3a-3977f0656b61","Upatanisho wa nomino ambatani na vifupisho","upatanisho-wa-nomino-ambatani-na-vifupisho",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":684,"displayOrder":695},"01a1c61d-2839-7970-aa68-df666626d065","Rejea tata za viwakilishi katika matini","rejea-tata-za-viwakilishi-katika-matini",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":684,"displayOrder":700},"01a1c61d-28f1-7aa0-a9e6-4dc123b2e1be","Upeo wa kila, wote na hata","upeo-wa-kila-wote-na-hata",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":684,"displayOrder":705},"01a1c61d-27a5-74e7-b0a6-ba67656699cc","Mfuatano wa -ka- katika simulizi changamano","mfuatano-wa-ka-katika-simulizi-changamano",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":684,"displayOrder":710},"01a1c61d-2835-758f-9edd-d13c8f40a9b2","Nyakati ambatani na mahali pa mtazamo","nyakati-ambatani-na-mahali-pa-mtazamo",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":684,"displayOrder":715},"01a1c61d-28b0-7ed9-b475-abcd8503df26","Ukanushi wenye maana ya kusisitiza","ukanushi-wenye-maana-ya-kusisitiza",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":684,"displayOrder":720},"01a1c61d-29bf-7b45-9be5-3bcb5451e7b4","Yambwa linalotajwa wazi na kiambishi chake","yambwa-linalotajwa-wazi-na-kiambishi-chake",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":684,"displayOrder":725},"01a1c61d-27d0-7573-ac25-3a8eeb7a8c79","Mpangilio wa viambishi vya unyambulishaji","mpangilio-wa-viambishi-vya-unyambulishaji",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":684,"displayOrder":730},"01a1c61d-275f-7258-9d9e-3dd10192ba69","Maana za kileksika zisizotabirika katika unyambulishaji","maana-za-kileksika-zisizotabirika-katika-unyambulishaji",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":684,"displayOrder":735},"01a1c61d-270b-7f0c-87ec-0825608059f8","Kutendana na uwiano wa washiriki","kutendana-na-uwiano-wa-washiriki",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":684,"displayOrder":740},"01a1c61d-296e-75ed-a4d0-80792475d8ba","Vishazi rejeshi vilivyopachikwa","vishazi-rejeshi-vilivyopachikwa",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":684,"displayOrder":745},"01a1c61d-290b-73cc-b18f-44291d7768f3","Urejeshi wa jumla na maana ya mazoea","urejeshi-wa-jumla-na-maana-ya-mazoea",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":684,"displayOrder":750},"01a1c61d-26f6-7209-9e43-843ee160eee2","Kushurutisha kwa hata kama na hata ikiwa","kushurutisha-kwa-hata-kama-na-hata-ikiwa",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":684,"displayOrder":755},"01a1c61d-2841-7b62-adfa-191a0e9788ee","Sababu ya tukio na sababu ya kauli","sababu-ya-tukio-na-sababu-ya-kauli",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":684,"displayOrder":760},"01a1c61d-28bb-7ebd-b8e2-6d6f6e5b299b","Ulinganisho wa hali kwa kana kwamba","ulinganisho-wa-hali-kwa-kana-kwamba",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":684,"displayOrder":765},"01a1c61d-27d6-7272-8cd1-a6b2837758f7","Msisitizo kwa ndi- pamoja na urejeshi","msisitizo-kwa-ndi-pamoja-na-urejeshi",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":684,"displayOrder":770},"01a1c61d-286f-782d-92b2-6eee58b95b1e","Ubadilishaji wa mpangilio kwa mada na taarifa mpya","ubadilishaji-wa-mpangilio-kwa-mada-na-taarifa-mpya",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":684,"displayOrder":775},"01a1c61d-293e-76cf-9a4c-7259f0a3f03f","Ushikamani kwa urejeshi na udondoshaji","ushikamani-kwa-urejeshi-na-udondoshaji",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":684,"displayOrder":780},"01a1c61d-284f-7bc9-83b7-eb0ece8a9eb7","Tahadhari katika madai kwa huenda na yaelekea","tahadhari-katika-madai-kwa-huenda-na-yaelekea",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":684,"displayOrder":785},"01a1c61d-269b-7e72-84fa-756057a927b0","Kiswahili sanifu na tofauti za kikanda","kiswahili-sanifu-na-tofauti-za-kikanda",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":684,"displayOrder":790},"01a1c61d-27bf-758e-89c2-f59d8ccf1676","Miundo ya methali katika mawasiliano","miundo-ya-methali-katika-mawasiliano",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":795,"displayOrder":796},"01a1c61d-26a1-70ad-9a01-1da8fe52c1c9","Kitenzi kuwa katika miundo ya kifasihi","kitenzi-kuwa-katika-miundo-ya-kifasihi","C2",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":795,"displayOrder":801},"01a1c61d-2764-7e63-b29c-b4b75a6ac2cb","Mabadiliko ya mtazamo wa wakati katika fasihi","mabadiliko-ya-mtazamo-wa-wakati-katika-fasihi",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":795,"displayOrder":806},"01a1c61d-288d-766f-9ab5-4c060a9071ef","Ukanushi wa kimbalagha na tafsiri yake","ukanushi-wa-kimbalagha-na-tafsiri-yake",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":795,"displayOrder":811},"01a1c61d-28ca-7ee4-ab7b-a001f56c43e3","Unyambulishaji ulioganda na mipaka ya uchanganuzi","unyambulishaji-ulioganda-na-mipaka-ya-uchanganuzi",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":795,"displayOrder":816},"01a1c61d-28f7-72b1-be5c-83bac87e50a8","Urejeshi mfupi katika sajili rasmi na fasihi","urejeshi-mfupi-katika-sajili-rasmi-na-fasihi",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":795,"displayOrder":821},"01a1c61d-2979-740b-87b2-32ba10a29c84","Vishazi vinavyokatiza sentensi na uwazi wa maana","vishazi-vinavyokatiza-sentensi-na-uwazi-wa-maana",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":795,"displayOrder":826},"01a1c61d-2943-7bde-840e-4d2de117ea02","Utata wa muundo katika sentensi ndefu","utata-wa-muundo-katika-sentensi-ndefu",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":795,"displayOrder":831},"01a1c61d-2879-79aa-a793-bc3001b6694a","Udondoshaji na usambamba katika hotuba","udondoshaji-na-usambamba-katika-hotuba",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":795,"displayOrder":836},"01a1c61d-27c4-7608-86ff-1052c33d3374","Mpangilio wa kishairi na mipaka ya matumizi","mpangilio-wa-kishairi-na-mipaka-ya-matumizi",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":795,"displayOrder":841},"01a1c61d-2938-7f41-af34-d6729787fff5","Usemi wa taarifa na sauti ya msimulizi","usemi-wa-taarifa-na-sauti-ya-msimulizi",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":795,"displayOrder":846},"01a1c61d-2845-7d11-92b3-e8cd2d1bf4f5","Sarufi ya methali: maana halisi na matumizi","sarufi-ya-methali-maana-halisi-na-matumizi",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":795,"displayOrder":851},"01a1c61d-27b9-7cf1-8ded-e2e88e3149a8","Miundo ya kale katika usomaji wa matini","miundo-ya-kale-katika-usomaji-wa-matini",168,{"id":53,"title":54,"slug":55,"seoDescription":853,"content":854,"language":9,"level":10,"displayOrder":56,"grammarTopics":855,"createdAt":860,"updatedAt":861,"totalExercises":46,"vocabularyLists":862,"readyImages":1045},"Jifunze ngeli ya M-MI: umoja na wingi wa mti, mto na mlango, pamoja na matumizi ya huu, hii, mkubwa na mikubwa katika sentensi fupi za kawaida.","Mti mmoja, miti miwili: **mti** na **miti** ni maumbo ya neno moja. Katika ngeli ya M-MI, utajifunza kutaja kitu kimoja na vitu vingi, na kutumia maneno kama **huu**, **hii**, **mkubwa** na **mikubwa**.\n\n## 1. M-MI ni ngeli gani?\n\n*Ngeli* ni kundi la nomino. Nomino ni neno linalotaja mtu, kitu au jambo. Ngeli ya M-MI ina majina ya miti na vitu vingine.\n\n- Miti: **mti**, **mwembe**.\n- Sehemu za mwili: **mkono**, **mguu**.\n- Vitu vingine: **mlango**, **mto**.\n\n**Umoja** ni kitu kimoja. **Wingi** ni vitu viwili au zaidi.\n\n## 2. Kutoka umoja kwenda wingi\n\nNomino nyingi za ngeli hii zina **m-** katika umoja na **mi-** katika wingi.\n\n| Umoja | Wingi |\n| --- | --- |\n| mti | miti |\n| mkono | mikono |\n| mguu | miguu |\n| mlango | milango |\n| mto | mito |\n| mzizi | mizizi |\n\nBaadhi zina **mw-** katika umoja: **mwembe → miembe**, **mwiba → miiba**. Jifunze umoja na wingi pamoja.\n\n:::example\nHapa kuna **mti mmoja**.\n\nPale kuna **miti miwili**.\n\nNyumba ina **mlango mmoja**.\n\nShule ina **milango miwili**.\n:::\n\n## 3. Maneno yanayoeleza nomino\n\nManeno yanayoeleza nomino hubadilika pia. Kwa kutaja kitu kilicho karibu, tumia **huu** kwa umoja na **hii** kwa wingi.\n\n| Umoja | Wingi |\n| --- | --- |\n| mti huu | miti hii |\n| mti mkubwa | miti mikubwa |\n| mto mrefu | mito mirefu |\n| mlango mpya | milango mipya |\n\n**Mkubwa**, **mrefu** na **mpya** yanaeleza nomino. Katika wingi wa M-MI, maumbo yake ni **mikubwa**, **mirefu** na **mipya**.\n\n:::example\n**Mti huu** ni **mkubwa**.\n\n**Miti hii** ni **mikubwa**.\n\n**Mlango huu** ni **mpya**.\n\n**Milango hii** ni **mipya**.\n:::\n\n## 4. Kitenzi hubadilika pia\n\nKitenzi kinaonyesha tendo au hali. Katika sentensi zifuatazo, tumia **u-** kwa umoja wa M-MI na **i-** kwa wingi.\n\n| Umoja | Wingi |\n| --- | --- |\n| Mti unakua. | Miti inakua. |\n| Mto unapita hapa. | Mito inapita hapa. |\n\nKatika **unakua**, **u-** inalingana na *mti*. Katika **inakua**, **i-** inalingana na *miti*.\n\n:::warning\nSi kila nomino inayoanza kwa **m-** ni ya M-MI.\n\n**Mti → miti** ni M-MI, lakini **mtoto → watoto** ni M-WA.\n\nKwa M-MI, sema **miti hii**, si **miti hizi**.\n:::\n\n## 5. Kumbuka maneno pamoja\n\nUnapotunga sentensi:\n\n1. Chagua umoja au wingi: **mti → miti**.\n2. Linganisha maneno yanayoeleza nomino: **mti huu mkubwa → miti hii mikubwa**.\n3. Linganisha kitenzi: **unakua → inakua**.\n\n:::example\n**Mti huu mkubwa unakua.**\n\n**Miti hii mikubwa inakua.**\n:::\n\nKumbuka: **mti huu — miti hii**; **mti unakua — miti inakua**.",[856],{"id":857,"name":54,"level":10,"language":9,"isCompleted":858,"completionPercentage":859,"totalExercises":46,"completedExercises":859},"01a1c61d-259f-75b9-a654-db5f5c9dc146",false,0,"2026-11-10T15:39:22+00:00","2026-11-10T17:57:01+00:00",[863],{"id":864,"title":54,"vocabularyListWords":865,"isPublished":877},"01a1c61d-78f4-78ab-9691-11a79d35a166",[866,882,892,906,920,934,944,958,972,988,1002,1017,1031],{"id":867,"vocabularyWord":868,"displayOrder":11},"01a1c61d-78f4-791f-9691-11a79d8775a3",{"id":869,"word":870,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":871,"audio":858},"01a1c61d-5b43-7325-b1b6-926cc193f765","mti",[872,878],{"id":873,"partOfSpeech":874,"definition":875,"exampleSentences":876,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-ff37-71ad-a382-6ef7d94a8c2f","NOUN","Mmea mkubwa wenye shina refu la mbao, matawi na majani, unaoota ardhini.","Kuna mti mkubwa mbele ya nyumba yetu.\nWatoto wanacheza chini ya mti.\nMkulima alipanda miti mingi shambani.",true,{"id":879,"partOfSpeech":874,"definition":880,"exampleSentences":881,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c695-ff37-71f5-a382-6ef7d997032b","Kipande cha mbao au gogo kinachotumika kwa ujenzi au kuni.","Fundi alitumia mti mrefu kujenga paa.\nBaba alikata mti kwa ajili ya kuni.\nWavuvi walibeba miti ya kujengea mashua.",{"id":883,"vocabularyWord":884,"displayOrder":16},"01a1c61d-78f4-796b-9691-11a79e0e9aa0",{"id":885,"word":886,"frequency":36,"level":181,"language":9,"partsOfSpeech":887,"audio":858},"01a1c61d-5cc2-7b32-b4ef-1c19fa961e06","mwembe",[888],{"id":889,"partOfSpeech":874,"definition":890,"exampleSentences":891,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-02c6-7bd2-936e-0fc87429072b","Mti unaozaa matunda yanayoitwa maembe; mti wa embe, wenye majani mengi na kivuli kizuri.","Mwembe huu umezaa embe nyingi mwaka huu.\nWatoto wanacheza chini ya mwembe kwa sababu kuna kivuli.\nBabu alipanda mwembe nyuma ya nyumba yetu.",{"id":893,"vocabularyWord":894,"displayOrder":21},"01a1c61d-78f4-798f-9691-11a79e5075e2",{"id":895,"word":896,"frequency":31,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":897,"audio":858},"01a1c61d-5de3-7a21-bccc-aaf90d2937cb","mwiba",[898,902],{"id":899,"partOfSpeech":874,"definition":900,"exampleSentences":901,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-0647-70b9-a3a6-083e029d8693","Kitu chenye ncha kali kinachoota kwenye mwili wa wanyama kama nungunungu au samaki, au kwenye mmea kama mti wa mkunazi, kinachoweza kuchoma na kuumiza.","Mwiba wa nungunungu ulimchoma mbwa mguuni.\nAlipokuwa akipita shambani, mwiba ulimchoma kwenye kidole.\nWaridi lina maua mazuri, lakini shina lake lina miiba mingi.",{"id":903,"partOfSpeech":874,"definition":904,"exampleSentences":905,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-0647-7139-a3a6-083e032b75a6","Kitu au jambo linalomsumbua, kumuumiza au kumtesa mtu kimoyo, kama tatizo linalodumu au mtu anayeleta kero.","Deni hili limekuwa mwiba moyoni mwake kwa miaka mingi.\nJirani yule mkorofi ni mwiba kwa wakazi wote wa mtaa.\nKukosa kuonana na mama yake kulikuwa mwiba mchungu kwake.",{"id":907,"vocabularyWord":908,"displayOrder":26},"01a1c61d-78f4-79b3-9691-11a79f0d971a",{"id":909,"word":910,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":911,"audio":858},"01a1c61d-5b3d-7bdd-891c-0012e54ea5ea","mkono",[912,916],{"id":913,"partOfSpeech":874,"definition":914,"exampleSentences":915,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-ff36-7af1-951d-475d5a7a6852","Sehemu ya mwili wa binadamu kuanzia bega hadi vidole, inayotumika kushika, kubeba na kufanya kazi mbalimbali.","Ninaandika kwa mkono wa kulia.\nMtoto alinipa mkono wake nivuke barabara.\nOsha mikono yako kabla ya kula chakula.",{"id":917,"partOfSpeech":874,"definition":918,"exampleSentences":919,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c695-ff36-7b39-951d-475d5aa817aa","Sehemu ya shati, koti au nguo nyingine inayofunika mkono.","Shati hili lina mkono mrefu.\nMama alishona mkono wa gauni langu.\nMikono ya koti hili imechanika.",{"id":921,"vocabularyWord":922,"displayOrder":31},"01a1c61d-78f4-79d3-9691-11a79f19a5ca",{"id":923,"word":924,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":925,"audio":858},"01a1c61d-5b39-75a3-88e6-6ba7927a4276","mguu",[926,930],{"id":927,"partOfSpeech":874,"definition":928,"exampleSentences":929,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-ff36-7699-951d-475d592e61ff","Sehemu ya mwili wa binadamu au mnyama inayotumika kutembea, kukimbia na kusimama, kuanzia kiunoni hadi unyayoni.","Mguu wangu wa kulia unaniuma.\nMtoto alipiga mpira kwa mguu wa kushoto.\nNilienda shuleni kwa mguu leo asubuhi.",{"id":931,"partOfSpeech":874,"definition":932,"exampleSentences":933,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c695-ff36-76e1-951d-475d59fc75fe","Kiungo cha samani au kitu kingine kinachokisimamisha juu ya ardhi.","Mguu wa meza umevunjika.\nKiti hiki kina miguu minne.\nFundi alitengeneza mguu wa kitanda.",{"id":935,"vocabularyWord":936,"displayOrder":36},"01a1c61d-78f4-79ef-9691-11a79f5a53da",{"id":937,"word":938,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":939,"audio":858},"01a1c61d-5b3e-7bc3-8f66-dc93a46e984c","mlango",[940],{"id":941,"partOfSpeech":874,"definition":942,"exampleSentences":943,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-ff36-7c35-951d-475d5adc4720","Sehemu ya nyumba au chumba inayofunguliwa na kufungwa ili watu waingie au watoke.","Tafadhali funga mlango kabla ya kulala.\nMtoto amesimama nje ya mlango.\nMlango wa darasa letu ni mkubwa na wa rangi ya kahawia.",{"id":945,"vocabularyWord":946,"displayOrder":41},"01a1c61d-78f4-7a0f-9691-11a79fcc7f9d",{"id":947,"word":948,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":949,"audio":858},"01a1c61d-5b44-738c-944e-8e396281ffab","mto",[950,954],{"id":951,"partOfSpeech":874,"definition":952,"exampleSentences":953,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-ff37-72ed-a382-6ef7da03461d","Maji mengi yanayotiririka kwa mwelekeo mmoja kutoka milimani kwenda ziwani au baharini.","Mto huu ni mrefu sana.\nWanawake wanafua nguo kwenye mto.\nMto Nile ni mto mrefu sana duniani.",{"id":955,"partOfSpeech":874,"definition":956,"exampleSentences":957,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c695-ff37-7339-a382-6ef7da091f68","Kitu laini cha kuwekea kichwa mtu anapolala kitandani.","Ninahitaji mto laini wa kulalia.\nMto uko juu ya kitanda.\nMtoto analala na mto wake.",{"id":959,"vocabularyWord":960,"displayOrder":46},"01a1c61d-78f4-7a2b-9691-11a7a04457bf",{"id":961,"word":962,"frequency":36,"level":181,"language":9,"partsOfSpeech":963,"audio":858},"01a1c61d-5d42-75c7-9987-90dcf66ae206","mzizi",[964,968],{"id":965,"partOfSpeech":874,"definition":966,"exampleSentences":967,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c61d-5d79-7ddd-82fe-f7803d5e94c6","Sehemu ya mmea iliyo chini ya ardhi inayoshika mmea na kufyonza maji na virutubisho kutoka udongoni.","Mzizi wa mti huu ni mrefu sana.\nMkulima alichimba chini ili kuona mizizi ya mhogo.\nMti ulianguka kwa sababu mizizi yake ilikuwa dhaifu.",{"id":969,"partOfSpeech":874,"definition":970,"exampleSentences":971,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-0479-7557-9984-f9688ce99716","Chanzo au asili ya kitu, tatizo au jambo fulani.","Tunataka kujua mzizi wa tatizo hili.\nUmaskini ni mzizi wa matatizo mengi katika jamii.\nMzizi wa neno hili unatoka katika lugha ya Kiarabu.",{"id":973,"vocabularyWord":974,"displayOrder":51},"01a1c61d-78f4-7a47-9691-11a7a07e5ea1",{"id":975,"word":976,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":977,"audio":858},"01a1c61d-5a7f-77ec-9e9c-f699945cc65f","huu",[978,983],{"id":979,"partOfSpeech":980,"definition":981,"exampleSentences":982,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-fd80-7978-b0bf-7c6432cff625","DETERMINER","Kiashiria cha karibu kinachotumiwa pamoja na nomino za umoja za ngeli ya U-I (mti, mlango) na ngeli ya U (ukuta, uzi) kuonyesha kitu kilicho karibu na msemaji; humaanisha 'huu wa hapa'.","Mti huu ni mrefu sana.\nMwaka huu nitasafiri kwenda Zanzibar.\nNinapenda mkate huu kwa sababu ni mtamu.",{"id":984,"partOfSpeech":985,"definition":986,"exampleSentences":987,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c695-fd80-79c0-b0bf-7c64339fd203","PRONOUN","Kiwakilishi cha kuonyesha kinachosimama peke yake badala ya nomino ya ngeli ya U-I au ngeli ya U, kuonyesha kitu kilicho karibu.","Huu ni mto mkubwa.\nHuu ndio mlango wa nyumba yangu.\nHuu ni uzi wa kushonea shati.",{"id":989,"vocabularyWord":990,"displayOrder":56},"01a1c61d-78f4-7a63-9691-11a7a140ea42",{"id":991,"word":992,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":993,"audio":858},"01a1c61d-5a77-788d-9131-230719dc9317","hii",[994,998],{"id":995,"partOfSpeech":980,"definition":996,"exampleSentences":997,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-fd7f-7f00-a052-4e51542353f5","Kiashiria cha karibu kinachoonyesha kitu kilicho karibu na mzungumzaji. Hutumika baada ya nomino za ngeli ya N (umoja na wingi, kwa mfano nyumba hii, nyumba hizi si sawa) na nomino za ngeli ya U-I katika wingi (miti hii).","Nyumba hii ni kubwa sana.\nNinapenda kazi hii.\nMiti hii ni mirefu.",{"id":999,"partOfSpeech":985,"definition":1000,"exampleSentences":1001,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c695-fd7f-7f50-a052-4e5154fce756","Kiwakilishi kinachosimama badala ya kitu kilicho karibu na mzungumzaji, bila kutaja nomino yake.","Hii ni kalamu yangu.\nHii ni nzuri sana.\nUnataka hii au ile?",{"id":1003,"vocabularyWord":1004,"displayOrder":61},"01a1c61d-78f4-7a7f-9691-11a7a1acdd86",{"id":1005,"word":1006,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1007,"audio":858},"01a1c61d-5bdd-747b-8697-d45747ef5ce2","mkubwa",[1008,1012],{"id":1009,"partOfSpeech":874,"definition":1010,"exampleSentences":1011,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-00ee-75e1-a7c9-417e9787aca8","Mtu mwenye cheo cha juu au mwenye umri mkubwa kuliko wengine; kiongozi, bosi au mtu anayeheshimiwa.","Mkubwa wangu kazini anaitwa Bwana Juma.\nMkubwa wa kijiji alizungumza na wananchi.\nWakubwa wanapaswa kuwaonyesha watoto mfano mzuri.",{"id":1013,"partOfSpeech":1014,"definition":1015,"exampleSentences":1016,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c61d-5c1c-79ee-b9e4-9f1aff27e7f0","ADJECTIVE","Kitu au mtu mwenye ukubwa wa juu, si mdogo; hutumika na nomino za ngeli ya M-\u002FWA- na ya U-\u002FI- (umoja), kwa mfano mtoto mkubwa, mti mkubwa.","Mti mkubwa uko karibu na nyumba yetu.\nMtoto mkubwa anasoma darasa la tano.\nMto mkubwa unapita karibu na kijiji chetu.",{"id":1018,"vocabularyWord":1019,"displayOrder":66},"01a1c61d-78f4-7a9b-9691-11a7a27cab38",{"id":1020,"word":1021,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1022,"audio":858},"01a1c61d-5bdf-77ad-9c75-2ad1d9e36f4d","mrefu",[1023,1027],{"id":1024,"partOfSpeech":1014,"definition":1025,"exampleSentences":1026,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-00ee-7801-a7c9-417e986f99e1","Kinachochukua muda mwingi au kinachokuwa na umbali mkubwa kutoka mwanzo hadi mwisho.","Tulisafiri safari ndefu kwa basi.\nMwalimu alitoa hotuba ndefu jana.\nBarabara ya kwenda kijijini ni ndefu.",{"id":1028,"partOfSpeech":1014,"definition":1029,"exampleSentences":1030,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c61d-5c1c-7c26-b9e4-9f1b0014c1d1","Kitu, mtu au mnyama chenye urefu mkubwa kuliko kawaida kwenda juu au kwa upande mmoja; kinyume cha mfupi.","Baba yangu ni mrefu sana.\nMti huu ni mrefu kuliko nyumba yetu.\nMsichana mrefu anasimama mbele ya darasa.",{"id":1032,"vocabularyWord":1033,"displayOrder":71},"01a1c61d-78f4-7abb-9691-11a7a3160e2a",{"id":1034,"word":1035,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1036,"audio":858},"01a1c61d-5bde-781e-b085-0b6b83636c15","mpya",[1037,1041],{"id":1038,"partOfSpeech":1014,"definition":1039,"exampleSentences":1040,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-00ee-76d5-a7c9-417e9860e657","Kitu au jambo ambalo bado halijazoeleka au halijajulikana kwa mtu; geni kwake.","Mji huu ni mpya kwangu, sijawahi kufika hapa.\nKazi hii mpya ni ngumu kidogo.\nWanafunzi wanajifunza maneno mapya kila siku.",{"id":1042,"partOfSpeech":1014,"definition":1043,"exampleSentences":1044,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c61d-5c1c-7b0a-b9e4-9f1affe4789e","Kitu kilichotengenezwa, kupatikana au kuanza hivi karibuni; kisicho cha zamani wala kilichotumika kwa muda mrefu. (Kiambishi cha kuonyesha ngeli ya m-\u002Fwa- na ya 9\u002F10, k.m. mtoto mpya, nyumba mpya.)","Nimenunua nyumba mpya karibu na soko.\nMwalimu mpya anafundisha darasa letu leo.\nMwaka mpya unaanza mwezi wa Januari.",[],null,[1048,1057,1063,1070,1076,1083,1089,1096],{"@id":1049,"@type":1050,"id":1051,"grammarPage":1052,"title":1053,"instructions":1054,"displayOrder":859,"type":1055,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":858,"ogImageUrl":1056},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-4149-72a5-8e00-d8e5f2c48769","GrammarExercise","01a1c61d-4149-72a5-8e00-d8e5f2c48769","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1c61d-2820-7049-9e8a-5a3b407cc730","M-MI: umoja, wingi na vivumishi","Chagua jibu linalokamilisha sentensi. Zingatia umoja, wingi na ngeli ya nomino.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_fd0a2301-ee68-48f4-84a2-11b4bacaf96d_hero.webp?v=1794325168",{"@id":1058,"@type":1050,"id":1059,"grammarPage":1052,"title":1060,"instructions":1061,"displayOrder":11,"type":1055,"questionCount":66,"blankCount":86,"isCompleted":858,"ogImageUrl":1062},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-4160-7227-b649-76863197b8d3","01a1c61d-4160-7227-b649-76863197b8d3","M-MI: vioneshi na vitenzi katika sentensi","Chagua maneno yanayolingana na nomino. Kwa vioneshi, taja vitu vilivyo karibu na wewe.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_33a0ee65-c5dd-48f3-9c75-596358bb323d_hero.webp?v=1794325168",{"@id":1064,"@type":1050,"id":1065,"grammarPage":1052,"title":1066,"instructions":1067,"displayOrder":16,"type":1068,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":858,"ogImageUrl":1069},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-4177-7672-bd65-f57c12f22092","01a1c61d-4177-7672-bd65-f57c12f22092","M-MI: kutaja na kueleza vitu","Panga vipande ili kuunda sentensi sahihi katika Kiswahili sanifu. Kuna maneno ya ziada; usiyatumie. Vioneshi vinataja vitu vilivyo karibu na wewe.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a54da6a4-4170-4b68-b44b-a494fc9d2007_hero.webp?v=1794325168",{"@id":1071,"@type":1050,"id":1072,"grammarPage":1052,"title":1073,"instructions":1074,"displayOrder":21,"type":1068,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":858,"ogImageUrl":1075},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-4186-7792-9da1-fc4f7c6aea10","01a1c61d-4186-7792-9da1-fc4f7c6aea10","M-MI: mimea inakua na mito inapita","Panga vipande ili kuunda sentensi sahihi. Kuna maneno ya ziada; usiyatumie. Vioneshi vinataja vitu vilivyo karibu na wewe.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_4c34ded6-1662-4d6b-85b9-8e197539708d_hero.webp?v=1794325168",{"@id":1077,"@type":1050,"id":1078,"grammarPage":1052,"title":1079,"instructions":1080,"displayOrder":26,"type":1081,"questionCount":46,"blankCount":859,"isCompleted":858,"ogImageUrl":1082},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-4195-75ad-a4e9-101ba9d3425c","01a1c61d-4195-75ad-a4e9-101ba9d3425c","M-MI: rekebisha vioneshi na vivumishi","Tafuta neno moja lenye kosa katika kila sentensi, kisha chagua marekebisho yake.","find_and_fix","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_274a78b9-59cd-4111-b6b3-59fe5b4e43b3_hero.webp?v=1794325168",{"@id":1084,"@type":1050,"id":1085,"grammarPage":1052,"title":1086,"instructions":1087,"displayOrder":31,"type":1081,"questionCount":46,"blankCount":859,"isCompleted":858,"ogImageUrl":1088},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-419c-7aab-bf20-339195a3cef7","01a1c61d-419c-7aab-bf20-339195a3cef7","M-MI: rekebisha sentensi za mimea na mito","Tafuta neno moja lisilolingana na maneno mengine katika kila sentensi, kisha chagua marekebisho yake.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b4772d07-3fc3-467d-b76e-fa93dcdf18c1_hero.webp?v=1794325168",{"@id":1090,"@type":1050,"id":1091,"grammarPage":1052,"title":1092,"instructions":1093,"displayOrder":36,"type":1094,"questionCount":26,"blankCount":859,"isCompleted":858,"ogImageUrl":1095},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-41a4-75f5-b921-9ed594db7505","01a1c61d-41a4-75f5-b921-9ed594db7505","M-MI: panga maumbo ya umoja na wingi","Gusa kipande, kisha gusa kundi lake. Weka kila kipande katika kundi moja.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_31df5a0a-64ec-4b94-80d0-6507611f9419_hero.webp?v=1794325168",{"@id":1097,"@type":1050,"id":1098,"grammarPage":1052,"title":1099,"instructions":1100,"displayOrder":41,"type":1094,"questionCount":26,"blankCount":859,"isCompleted":858,"ogImageUrl":1101},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-41ab-7509-ae20-27401511829b","01a1c61d-41ab-7509-ae20-27401511829b","M-MI: panga sentensi na tambua upatanisho","Gusa kipande, kisha gusa kundi lake. Soma msingi wa kupanga katika kila ubao.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a9487aa4-5bec-486b-91e4-5f7b762b0b2c_hero.webp?v=1794325168",{"id":1051,"grammarPage":1052,"title":1053,"instructions":1054,"seoTitle":1103,"seoDescription":1104,"displayOrder":859,"type":1055,"questions":1105,"ogImageUrl":1056},"Ngeli ya M-MI: chagua umoja na wingi","Fanya mazoezi ya ngeli ya M-MI kwa kuchagua majibu katika sentensi kuhusu miti, sehemu za mwili, milango na mito; linganisha nomino na vivumishi.",[1106],{"id":1107,"sentenceTemplate":1108,"displayOrder":859,"explanation":1109,"exampleSentence":1110,"blanks":1111},"01a1c61d-4149-755d-8e00-d8e5f52d4007","Bustani ina mti mmoja. Bustani mbili zina __1__ mingi.","Mingi inaonyesha wingi. Wingi wa mti ni miti: m- hubadilika kuwa mi-, si ma-.","Miti mikubwa iko karibu na shule.",[1112],{"id":1113,"blankNumber":11,"options":1114},"01a1c61d-4149-74d5-8e00-d8e5f50cc94d",[1115,1117,1120],{"id":1116,"optionText":870,"isCorrect":858,"displayOrder":859},"01a1c61d-4149-73e9-8e00-d8e5f3c1b96d",{"id":1118,"optionText":1119,"isCorrect":877,"displayOrder":11},"01a1c61d-4149-7445-8e00-d8e5f44f6307","miti",{"id":1121,"optionText":1122,"isCorrect":858,"displayOrder":16},"01a1c61d-4149-7491-8e00-d8e5f497afa3","mati",{"html":1124,"toc":1125},"\u003Cp>Mti mmoja, miti miwili: \u003Cstrong>mti\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>miti\u003C\u002Fstrong> ni maumbo ya neno moja. Katika ngeli ya M-MI, utajifunza kutaja kitu kimoja na vitu vingi, na kutumia maneno kama \u003Cstrong>huu\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>hii\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>mkubwa\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>mikubwa\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"m-mi-ni-ngeli-gani\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>M-MI ni ngeli gani?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cem>Ngeli\u003C\u002Fem> ni kundi la nomino. Nomino ni neno linalotaja mtu, kitu au jambo. Ngeli ya M-MI ina majina ya miti na vitu vingine.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Miti: \u003Cstrong>mti\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>mwembe\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Sehemu za mwili: \u003Cstrong>mkono\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>mguu\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Vitu vingine: \u003Cstrong>mlango\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>mto\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Umoja\u003C\u002Fstrong> ni kitu kimoja. \u003Cstrong>Wingi\u003C\u002Fstrong> ni vitu viwili au zaidi.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"kutoka-umoja-kwenda-wingi\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Kutoka umoja kwenda wingi\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Nomino nyingi za ngeli hii zina \u003Cstrong>m-\u003C\u002Fstrong> katika umoja na \u003Cstrong>mi-\u003C\u002Fstrong> katika wingi.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Umoja\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Wingi\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>mti\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>miti\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>mkono\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>mikono\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>mguu\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>miguu\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>mlango\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>milango\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>mto\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>mito\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>mzizi\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>mizizi\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Baadhi zina \u003Cstrong>mw-\u003C\u002Fstrong> katika umoja: \u003Cstrong>mwembe → miembe\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>mwiba → miiba\u003C\u002Fstrong>. Jifunze umoja na wingi pamoja.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Hapa kuna \u003Cstrong>mti mmoja\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Pale kuna \u003Cstrong>miti miwili\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Nyumba ina \u003Cstrong>mlango mmoja\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Shule ina \u003Cstrong>milango miwili\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"maneno-yanayoeleza-nomino\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Maneno yanayoeleza nomino\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Maneno yanayoeleza nomino hubadilika pia. Kwa kutaja kitu kilicho karibu, tumia \u003Cstrong>huu\u003C\u002Fstrong> kwa umoja na \u003Cstrong>hii\u003C\u002Fstrong> kwa wingi.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Umoja\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Wingi\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>mti huu\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>miti hii\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>mti mkubwa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>miti mikubwa\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>mto mrefu\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>mito mirefu\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>mlango mpya\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>milango mipya\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mkubwa\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>mrefu\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>mpya\u003C\u002Fstrong> yanaeleza nomino. Katika wingi wa M-MI, maumbo yake ni \u003Cstrong>mikubwa\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>mirefu\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>mipya\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Mti huu\u003C\u002Fstrong> ni \u003Cstrong>mkubwa\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Miti hii\u003C\u002Fstrong> ni \u003Cstrong>mikubwa\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mlango huu\u003C\u002Fstrong> ni \u003Cstrong>mpya\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Milango hii\u003C\u002Fstrong> ni \u003Cstrong>mipya\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"kitenzi-hubadilika-pia\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Kitenzi hubadilika pia\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Kitenzi kinaonyesha tendo au hali. Katika sentensi zifuatazo, tumia \u003Cstrong>u-\u003C\u002Fstrong> kwa umoja wa M-MI na \u003Cstrong>i-\u003C\u002Fstrong> kwa wingi.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Umoja\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Wingi\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Mti unakua.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Miti inakua.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Mto unapita hapa.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Mito inapita hapa.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Katika \u003Cstrong>unakua\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>u-\u003C\u002Fstrong> inalingana na \u003Cem>mti\u003C\u002Fem>. Katika \u003Cstrong>inakua\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>i-\u003C\u002Fstrong> inalingana na \u003Cem>miti\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Si kila nomino inayoanza kwa \u003Cstrong>m-\u003C\u002Fstrong> ni ya M-MI.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mti → miti\u003C\u002Fstrong> ni M-MI, lakini \u003Cstrong>mtoto → watoto\u003C\u002Fstrong> ni M-WA.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kwa M-MI, sema \u003Cstrong>miti hii\u003C\u002Fstrong>, si \u003Cstrong>miti hizi\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"kumbuka-maneno-pamoja\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Kumbuka maneno pamoja\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Unapotunga sentensi:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Chagua umoja au wingi: \u003Cstrong>mti → miti\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Linganisha maneno yanayoeleza nomino: \u003Cstrong>mti huu mkubwa → miti hii mikubwa\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Linganisha kitenzi: \u003Cstrong>unakua → inakua\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Mti huu mkubwa unakua.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Miti hii mikubwa inakua.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Kumbuka: \u003Cstrong>mti huu — miti hii\u003C\u002Fstrong>; \u003Cstrong>mti unakua — miti inakua\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n",[1126,1130,1134,1138,1142],{"id":1127,"text":1128,"depth":16,"number":1129},"m-mi-ni-ngeli-gani","M-MI ni ngeli gani?","1",{"id":1131,"text":1132,"depth":16,"number":1133},"kutoka-umoja-kwenda-wingi","Kutoka umoja kwenda wingi","2",{"id":1135,"text":1136,"depth":16,"number":1137},"maneno-yanayoeleza-nomino","Maneno yanayoeleza nomino","3",{"id":1139,"text":1140,"depth":16,"number":1141},"kitenzi-hubadilika-pia","Kitenzi hubadilika pia","4",{"id":1143,"text":1144,"depth":16,"number":1145},"kumbuka-maneno-pamoja","Kumbuka maneno pamoja","5"]