[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-sw":3,"grammar-pages-sw":4,"grammar-page-sw-tofauti-ya-n-ng-na-ng":852,"grammar-lesson-path-sw-tofauti-ya-n-ng-na-ng-none":975,"grammar-exercises-by-page-01a1c61d-2861-7a54-9961-c12b23d349f4":976,"grammar-quick-check-01a1c61d-2861-7a54-9961-c12b23d349f4":993,"grammar-lesson-body-01a1c61d-2861-7a54-9961-c12b23d349f4-21c1l1nrz6":1015},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,364,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,535,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,797,802,807,812,817,822,827,832,837,842,847],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1c61d-2686-7e1d-90ce-ac64e1561816","Irabu na matamshi yake","irabu-na-matamshi-yake","sw","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1c61d-26b7-7995-9d90-320c37e9dea5","Konsonanti na miandiko sh, ch, dh na gh","konsonanti-na-miandiko-sh-ch-dh-na-gh",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1c61d-284b-73f8-ab03-7925e17e7b20","Silabi na mkazo wa neno","silabi-na-mkazo-wa-neno",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1c61d-27b4-7ebb-8a6f-5e3d87d02330","Mimi, wewe, yeye, sisi, ninyi na wao","mimi-wewe-yeye-sisi-ninyi-na-wao",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1c61d-294d-7830-819f-3e772d4c8280","Viambishi vya nafsi katika kitenzi","viambishi-vya-nafsi-katika-kitenzi",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1c61d-26a5-790d-ae6b-5d7f8eb2efc8","Kitenzi kuwa na kiunganishi ni","kitenzi-kuwa-na-kiunganishi-ni",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1c61d-289c-7bd1-bfc5-d2d15ba863fa","Ukanushi wa ni kwa si","ukanushi-wa-ni-kwa-si",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1c61d-2824-7db5-9ac5-dd4c27e18946","Ngeli ya M-WA: watu","ngeli-ya-m-wa-watu",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1c61d-28d0-7dd3-baf0-d224dc0e6d7e","Upatanisho wa M-WA katika sentensi","upatanisho-wa-m-wa-katika-sentensi",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1c61d-2820-7049-9e8a-5a3b407cc730","Ngeli ya M-MI: miti na vitu vingine","ngeli-ya-m-mi-miti-na-vitu-vingine",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1c61d-2814-7628-b854-a994b9d20bd9","Ngeli ya KI-VI: vitu na lugha","ngeli-ya-ki-vi-vitu-na-lugha",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1c61d-2829-706d-b9b0-ca4223b89bd2","Ngeli ya N-N: nomino zisizobadilika","ngeli-ya-n-n-nomino-zisizobadilika",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1c61d-280e-762d-94e5-ccc319d706a1","Ngeli ya JI-MA: nomino za kawaida","ngeli-ya-ji-ma-nomino-za-kawaida",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1c61d-2994-7dad-877c-76aa8937e9e9","Vivumishi vya msingi na upatanisho","vivumishi-vya-msingi-na-upatanisho",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1c61d-28c1-7267-8148-f7455ddaf2a2","Umilikaji kwa -angu, -ako na -ake","umilikaji-kwa-angu-ako-na-ake",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1c61d-28c6-7133-b7dc-d83ba27e73ea","Umilikaji kwa -etu, -enu na -ao","umilikaji-kwa-etu-enu-na-ao",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1c61d-29ba-745e-b573-7ca3d594f788","Wakati uliopo kwa -na-","wakati-uliopo-kwa-na",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1c61d-28ab-7ce0-8117-085345472775","Ukanushi wa wakati uliopo","ukanushi-wa-wakati-uliopo",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1c61d-2744-7237-8402-24e377d48f19","Kuwa na kitu: nina na una","kuwa-na-kitu-nina-na-una",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1c61d-2736-7bc0-b69d-e68f8a214aa8","Kutokuwa na kitu: sina na huna","kutokuwa-na-kitu-sina-na-huna",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1c61d-276f-7ae8-893e-b47f0a2ad710","Mahali kwa hapa, hapo na pale","mahali-kwa-hapa-hapo-na-pale",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1c61d-2749-7986-8647-a34a3568a5b9","Kuwepo mahali: yuko, iko na viko","kuwepo-mahali-yuko-iko-na-viko",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1c61d-2963-77bf-8d22-0d389e96fd37","Vioneshi vya karibu na mbali","vioneshi-vya-karibu-na-mbali",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1c61d-27f7-7b1f-86f9-23cd244585ee","Namba moja hadi kumi","namba-moja-hadi-kumi",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1c61d-27f2-7dcc-b0ab-b60e952d8340","Namba kubwa katika hesabu za kawaida","namba-kubwa-katika-hesabu-za-kawaida",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1c61d-273b-70c0-8fe3-3784dac30270","Kuuliza kiasi kwa ngapi","kuuliza-kiasi-kwa-ngapi",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1c61d-278f-7672-a665-096a05f35eb5","Maswali ya nani, nini na wapi","maswali-ya-nani-nini-na-wapi",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1c61d-278b-7842-8ff6-714f8effee78","Maswali ya lini, kwa nini na namna gani","maswali-ya-lini-kwa-nini-na-namna-gani",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1c61d-2793-7413-89a4-7e18e4bddc08","Maswali ya ndiyo au hapana","maswali-ya-ndiyo-au-hapana",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1c61d-2803-700a-8f8c-1356dbbbad43","Ndani ya, juu ya na chini ya","ndani-ya-juu-ya-na-chini-ya",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1c61d-299a-766a-ab57-7947eb8fad1b","Vivumishi vya rangi","vivumishi-vya-rangi",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1c61d-273f-79b6-b998-7546aaf05470","Kuunganisha kwa na, lakini na au","kuunganisha-kwa-na-lakini-na-au",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1c61d-2700-7dce-a172-c9e012a8ee40","Kutaka na kupenda pamoja na kitenzi-jina","kutaka-na-kupenda-pamoja-na-kitenzi-jina",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1c61d-2757-748f-8a5c-428081730207","Maagizo ya kawaida katika umoja","maagizo-ya-kawaida-katika-umoja",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1c61d-2861-7a54-9961-c12b23d349f4","Tofauti ya n, ng na ng'","tofauti-ya-n-ng-na-ng","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1c61d-282d-7061-a1b7-d38b8c3fe574","Ngeli ya U: nomino za hali na vitu","ngeli-ya-u-nomino-za-hali-na-vitu",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1c61d-281a-72c5-962b-e41d59deb3b1","Ngeli ya KU: vitenzi-jina","ngeli-ya-ku-vitenzi-jina",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1c61d-26aa-7352-a516-43bad817857b","Kiunganishi -a cha uhusiano kwa ngeli","kiunganishi-a-cha-uhusiano-kwa-ngeli",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1c61d-28ec-7801-a163-6dbee90d0185","Upatanisho wa nomino za viumbe hai","upatanisho-wa-nomino-za-viumbe-hai",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1c61d-295c-794a-8913-212362ca5e0e","Vioneshi vya hapo awali kwa huyo, hicho na hiyo","vioneshi-vya-hapo-awali-kwa-huyo-hicho-na-hiyo",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1c61d-26ae-7a70-a5f9-e386a85443c0","Kiwakilishi chenyewe na maumbo yake","kiwakilishi-chenyewe-na-maumbo-yake",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1c61d-2681-7625-8a31-a5aa959b9cc0","Idadi kwa -ote, kila na baadhi ya","idadi-kwa-ote-kila-na-baadhi-ya",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1c61d-2697-73a4-9bd2-d9127b10ecbb","Kiasi kwa -ingi na -chache","kiasi-kwa-ingi-na-chache",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1c61d-27fc-7c74-a606-a70ce2aad945","Namba za mpangilio kwa -a kwanza","namba-za-mpangilio-kwa-a-kwanza",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1c61d-29af-75ee-9338-838807215d7e","Wakati uliopita kwa -li-","wakati-uliopita-kwa-li",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1c61d-28a6-74a1-a86c-d258fec97c84","Ukanushi wa wakati uliopita kwa -ku-","ukanushi-wa-wakati-uliopita-kwa-ku",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1c61d-29a5-7596-9256-1e8c35f7028b","Wakati ujao kwa -ta-","wakati-ujao-kwa-ta",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1c61d-28a1-78af-a789-f1fe43531f3b","Ukanushi wa wakati ujao","ukanushi-wa-wakati-ujao",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1c61d-2670-7d54-acde-bc2d90b90155","Hali timilifu kwa -me-","hali-timilifu-kwa-me",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1c61d-2665-7968-9ba7-6525e14732a8","Bado na ukanushi kwa -ja-","bado-na-ukanushi-kwa-ja",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1c61d-279c-7083-82be-c333f14e58f9","Mazoea kwa hu-","mazoea-kwa-hu",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1c61d-285d-77c6-96a2-6222b41aee66","Tofauti ya -li- na -me-","tofauti-ya-li-na-me",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1c61d-2984-75c3-ab32-542faca42571","Vitenzi vya silabi moja katika nyakati za msingi","vitenzi-vya-silabi-moja-katika-nyakati-za-msingi",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1c61d-2989-79ef-8feb-4c47b560e1ff","Vitenzi vyenye asili ya kigeni","vitenzi-vyenye-asili-ya-kigeni",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1c61d-2957-7262-b9c9-996161c8b92d","Viambishi vya yambwa kwa watu","viambishi-vya-yambwa-kwa-watu",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1c61d-2952-7678-913b-9cc68fe07822","Viambishi vya yambwa kwa vitu","viambishi-vya-yambwa-kwa-vitu",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1c61d-26da-7cd0-b226-049e5ab357ac","Kujirejelea kwa -ji-","kujirejelea-kwa-ji",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1c61d-275b-7267-8eef-f7f27994e8ed","Maagizo ya wingi kwa -eni","maagizo-ya-wingi-kwa-eni",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1c61d-2753-75a4-872a-93a44dd055f5","Maagizo hasi kwa usi- na msi-","maagizo-hasi-kwa-usi-na-msi",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1c61d-2774-746b-bdd5-199db4bb31c9","Maombi ya heshima kwa naomba na tafadhali","maombi-ya-heshima-kwa-naomba-na-tafadhali",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1c61d-28b6-78cc-8044-695cb699fa05","Ulinganisho kwa kuliko","ulinganisho-kwa-kuliko",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1c61d-2933-75df-896e-871a1b261cb7","Usawa kwa kama na sawa na","usawa-kwa-kama-na-sawa-na",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1c61d-26b3-74b3-85f8-152411bc8096","Kiwango kwa sana na mno","kiwango-kwa-sana-na-mno",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1c61d-2691-7f4f-bc74-0b81bc7a41e0","Kiambishi cha mahali -ni","kiambishi-cha-mahali-ni",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1c61d-2831-7272-bbbc-15914a70f2e8","Ngeli za mahali PA, KU na MU","ngeli-za-mahali-pa-ku-na-mu",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1c61d-26c5-7692-a70f-5ad9bcb069e1","Kuelekea na kutoka mahali","kuelekea-na-kutoka-mahali",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1c61d-283d-7bd4-8556-9f0dac0d6cd8","Sababu kwa kwa sababu","sababu-kwa-kwa-sababu",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1c61d-277d-7c0b-a1f4-976fe38ad8a9","Masharti ya msingi kwa kama","masharti-ya-msingi-kwa-kama",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1c61d-27e3-7420-99ee-cdce59f21cd3","Muda kwa kabla ya na baada ya","muda-kwa-kabla-ya-na-baada-ya",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1c61d-26fb-74bd-a8db-1cbe3465a9e4","Kusimulia kwa kwanza, halafu na mwisho","kusimulia-kwa-kwanza-halafu-na-mwisho",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":362,"displayOrder":363},"01a1c61d-28dd-7089-ba6c-68dbb94b9702","Upatanisho wa ngeli za mahali katika vitenzi","upatanisho-wa-ngeli-za-mahali-katika-vitenzi","B1",71,{"id":365,"title":366,"slug":367,"language":9,"level":362,"displayOrder":368},"01a1c61d-28e7-7b35-ae75-ca64f1f6689b","Upatanisho wa nomino za U zenye wingi tofauti","upatanisho-wa-nomino-za-u-zenye-wingi-tofauti",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":362,"displayOrder":373},"01a1c61d-299f-7b79-b666-06bdead8bee0","Viwakilishi vya kurejelea vilivyotajwa","viwakilishi-vya-kurejelea-vilivyotajwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":362,"displayOrder":378},"01a1c61d-29c5-79a9-b27d-74380af68e57","Yoyote na maumbo yake kwa ngeli","yoyote-na-maumbo-yake-kwa-ngeli",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":362,"displayOrder":383},"01a1c61d-2865-7a2b-aebb-045beaed713a","Tofauti ya -ote na -o-ote","tofauti-ya-ote-na-o-ote",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":362,"displayOrder":388},"01a1c61d-2854-70bf-b002-8754f7fcf555","Tofauti ya -ingine na -ingineyo","tofauti-ya-ingine-na-ingineyo",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":362,"displayOrder":393},"01a1c61d-266b-76bc-bfd3-a4d0d6c370f0","Hali tegemezi yenye kiishio -e","hali-tegemezi-yenye-kiishio-e",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":362,"displayOrder":398},"01a1c61d-2883-77c3-aa3b-c78004ff1e58","Ukanushi wa hali tegemezi kwa -si-","ukanushi-wa-hali-tegemezi-kwa-si",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":362,"displayOrder":403},"01a1c61d-27aa-7254-9d1f-3d661ea1bd0e","Mfuatano wa matukio kwa -ka-","mfuatano-wa-matukio-kwa-ka",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":362,"displayOrder":408},"01a1c61d-2676-71e9-934e-4baacc2d99ff","Hali ya -ki- kwa wakati na sharti","hali-ya-ki-kwa-wakati-na-sharti",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":362,"displayOrder":413},"01a1c61d-29aa-786f-8657-847e2ce8c128","Wakati uliopita endelevu kwa alikuwa ana-","wakati-uliopita-endelevu-kwa-alikuwa-ana",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":362,"displayOrder":418},"01a1c61d-29b5-70b2-b834-9f4253124fe7","Wakati uliopita timilifu kwa alikuwa ame-","wakati-uliopita-timilifu-kwa-alikuwa-ame",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":362,"displayOrder":423},"01a1c61d-274e-7aa3-8c98-f512bc5a22f9","Kuweza, kupaswa na kulazimika","kuweza-kupaswa-na-kulazimika",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":362,"displayOrder":428},"01a1c61d-26ce-7d56-b832-1961071dd2c0","Kuendelea na kuanza kufanya jambo","kuendelea-na-kuanza-kufanya-jambo",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":362,"displayOrder":433},"01a1c61d-2711-7ea2-bdb9-7d1e50e041ba","Kutendea kwa -ia na -ea","kutendea-kwa-ia-na-ea",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":362,"displayOrder":438},"01a1c61d-2731-7c2d-b3d3-43b9d3a9b04e","Kutendwa kwa -wa","kutendwa-kwa-wa",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":362,"displayOrder":443},"01a1c61d-2706-7426-9da1-dedd05080b35","Kutendana kwa -ana","kutendana-kwa-ana",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":362,"displayOrder":448},"01a1c61d-2722-7d27-9b16-777642cc102a","Kutendesha kwa -isha na -esha","kutendesha-kwa-isha-na-esha",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":362,"displayOrder":453},"01a1c61d-271d-7499-8a59-dcb4475d285a","Kutendeka kwa -ika na -eka","kutendeka-kwa-ika-na-eka",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":362,"displayOrder":458},"01a1c61d-272c-7a29-9915-947fceb39a1f","Kutendua kwa -ua na -oa","kutendua-kwa-ua-na-oa",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":362,"displayOrder":463},"01a1c61d-2969-7258-a008-75d156b2094c","Vishazi rejeshi kwa amba-","vishazi-rejeshi-kwa-amba",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":362,"displayOrder":468},"01a1c61d-2906-75be-b926-f8128a27804a","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopo","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopo",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":362,"displayOrder":473},"01a1c61d-2901-7680-9bec-b847623eee26","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopita","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopita",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":362,"displayOrder":478},"01a1c61d-2928-72af-94ca-228137ab5435","Urejeshi wa wakati ujao kwa -taka-","urejeshi-wa-wakati-ujao-kwa-taka",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":362,"displayOrder":483},"01a1c61d-2916-7f29-8f39-3443704faa96","Urejeshi wa mahali kwa ambapo","urejeshi-wa-mahali-kwa-ambapo",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":362,"displayOrder":488},"01a1c61d-27ee-7317-ad8a-550f0dc0dff2","Nafasi ya kiambishi cha yambwa katika kitenzi","nafasi-ya-kiambishi-cha-yambwa-katika-kitenzi",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":362,"displayOrder":493},"01a1c61d-28fc-7a07-81be-ecae8553364f","Urejeshi na kiambishi cha yambwa","urejeshi-na-kiambishi-cha-yambwa",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":362,"displayOrder":498},"01a1c61d-276a-7686-b122-8b9e50fd4064","Madhumuni kwa ili","madhumuni-kwa-ili",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":362,"displayOrder":503},"01a1c61d-2797-72ce-963c-5e782e6cc2ca","Matokeo kwa hivyo na kwa hiyo","matokeo-kwa-hivyo-na-kwa-hiyo",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":362,"displayOrder":508},"01a1c61d-26e4-7d88-bc3d-1ff1b71415f0","Kukubali kikwazo kwa ingawa","kukubali-kikwazo-kwa-ingawa",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":362,"displayOrder":513},"01a1c61d-268c-75df-866c-c4e4f832d7fa","Kauli taarifa kwa kwamba","kauli-taarifa-kwa-kwamba",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":362,"displayOrder":518},"01a1c61d-26d5-7019-acff-140b728b3f0f","Kuhamisha yambwa mbele kwa msisitizo","kuhamisha-yambwa-mbele-kwa-msisitizo",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":362,"displayOrder":523},"01a1c61d-26ea-7f4c-a57f-c477afd8e11f","Kurejelea watu katika simulizi","kurejelea-watu-katika-simulizi",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":362,"displayOrder":528},"01a1c61d-267b-7c17-bb91-dccee62c273e","Heshima katika maombi na mapendekezo","heshima-katika-maombi-na-mapendekezo",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":533,"displayOrder":534},"01a1c61d-2874-7ae1-8993-bce7a671ba3f","Udogo kwa KI-VI na ukubwa kwa JI-MA","udogo-kwa-ki-vi-na-ukubwa-kwa-ji-ma","B2",105,{"id":536,"title":537,"slug":538,"language":9,"level":533,"displayOrder":539},"01a1c61d-2808-76d0-a659-bc51832ae9e1","Ngeli na nomino za mkopo","ngeli-na-nomino-za-mkopo",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":533,"displayOrder":544},"01a1c61d-28d6-731a-9871-8eb41911cb5f","Upatanisho wa majina ya uhusiano wa kifamilia","upatanisho-wa-majina-ya-uhusiano-wa-kifamilia",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":533,"displayOrder":549},"01a1c61d-292d-7e7d-8544-4a4015f1d9e2","Usambazaji wa kiasi kwa kila mmoja na wote wawili","usambazaji-wa-kiasi-kwa-kila-mmoja-na-wote-wawili",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":533,"displayOrder":554},"01a1c61d-27ca-71a3-8986-8fb5cf0d75b3","Mpangilio wa viambishi katika kitenzi changamano","mpangilio-wa-viambishi-katika-kitenzi-changamano",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":533,"displayOrder":559},"01a1c61d-2782-7992-a902-46de04995d88","Masharti yasiyo hakika kwa -nge-","masharti-yasiyo-hakika-kwa-nge",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":533,"displayOrder":564},"01a1c61d-2787-765e-bf10-724fcb22e544","Masharti yasiyotimia zamani kwa -ngali-","masharti-yasiyotimia-zamani-kwa-ngali",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":533,"displayOrder":569},"01a1c61d-2892-7cef-8faa-a36955f8a028","Ukanushi wa masharti kwa -singe- na -singali-","ukanushi-wa-masharti-kwa-singe-na-singali",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":533,"displayOrder":574},"01a1c61d-27af-7660-ac17-a1028e499373","Mfuatano wa wakati ujao kwa atakuwa ame-","mfuatano-wa-wakati-ujao-kwa-atakuwa-ame",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":533,"displayOrder":579},"01a1c61d-26c9-7b31-a045-f51daf5a3214","Kueleza kitendo kinachokaribia kwa -karibia","kueleza-kitendo-kinachokaribia-kwa-karibia",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":533,"displayOrder":584},"01a1c61d-2888-77d3-88c3-512a32376d12","Ukanushi wa jumla na ukanushi wa sehemu","ukanushi-wa-jumla-na-ukanushi-wa-sehemu",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":533,"displayOrder":589},"01a1c61d-2858-755f-9608-97f28697c8b9","Tofauti ya kutendwa na kutendeka","tofauti-ya-kutendwa-na-kutendeka",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":533,"displayOrder":594},"01a1c61d-2717-7a74-878a-01d907d8a78e","Kutendea: mnufaika, mahali na sababu","kutendea-mnufaika-mahali-na-sababu",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":533,"displayOrder":599},"01a1c61d-2727-7d64-a78d-c413aaccf7e9","Kutendesha na ushiriki wa mtendaji","kutendesha-na-ushiriki-wa-mtendaji",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":533,"displayOrder":604},"01a1c61d-27a0-7a00-9687-20fe354c3aee","Mchanganyiko wa kutendea na kutendwa","mchanganyiko-wa-kutendea-na-kutendwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":533,"displayOrder":609},"01a1c61d-26f0-79bf-9918-7be25f7391ee","Kurudia kitenzi kwa matendo yanayojirudia","kurudia-kitenzi-kwa-matendo-yanayojirudia",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":533,"displayOrder":614},"01a1c61d-2910-7dad-a045-2fdc5c34ba5c","Urejeshi wa jumla wenye kiambishi tamati","urejeshi-wa-jumla-wenye-kiambishi-tamati",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":533,"displayOrder":619},"01a1c61d-287e-794b-9fb2-db490084b4d0","Ukanushi katika vishazi rejeshi","ukanushi-katika-vishazi-rejeshi",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":533,"displayOrder":624},"01a1c61d-2922-7566-928b-f5f247246ab2","Urejeshi wa wakati kwa wakati ambapo","urejeshi-wa-wakati-kwa-wakati-ambapo",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":533,"displayOrder":629},"01a1c61d-291c-79f6-9475-c61e46012735","Urejeshi wa namna kwa jinsi","urejeshi-wa-namna-kwa-jinsi",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":533,"displayOrder":634},"01a1c61d-2778-7eae-a42d-3bf1015e68b6","Masharti kwa isipokuwa na mradi","masharti-kwa-isipokuwa-na-mradi",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":533,"displayOrder":639},"01a1c61d-27e8-756f-8d65-2b8b6c94b29e","Muda kwa tangu na mpaka","muda-kwa-tangu-na-mpaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":533,"displayOrder":644},"01a1c61d-297e-7bf4-ad41-3c60c975bfb9","Vishazi vya bila kufanya na bila ya kufanya","vishazi-vya-bila-kufanya-na-bila-ya-kufanya",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":533,"displayOrder":649},"01a1c61d-2973-7c4b-a79b-7a0ecfe642ff","Vishazi tegemezi katika usemi wa taarifa","vishazi-tegemezi-katika-usemi-wa-taarifa",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":533,"displayOrder":654},"01a1c61d-27dc-74f5-beb3-579302c4a0f0","Msisitizo kwa ndiye na ndicho","msisitizo-kwa-ndiye-na-ndicho",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":533,"displayOrder":659},"01a1c61d-2897-7ab5-ae63-62657a1bcc32","Ukanushi wa msisitizo kwa siye na sicho","ukanushi-wa-msisitizo-kwa-siye-na-sicho",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":533,"displayOrder":664},"01a1c61d-26bb-7e42-9f24-2e33c4712f82","Kuacha kiima kilicho wazi katika muktadha","kuacha-kiima-kilicho-wazi-katika-muktadha",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":533,"displayOrder":669},"01a1c61d-298f-7166-a592-e6a98fc17023","Viunganishi vya kuongeza na kupinga hoja","viunganishi-vya-kuongeza-na-kupinga-hoja",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":533,"displayOrder":674},"01a1c61d-26c0-7e69-9b6a-12bc24795540","Kubadilisha mtazamo katika simulizi","kubadilisha-mtazamo-katika-simulizi",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":533,"displayOrder":679},"01a1c61d-286a-7598-be78-79ddfef8dd5b","Tofauti za mazungumzo na maandishi rasmi","tofauti-za-mazungumzo-na-maandishi-rasmi",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":684,"displayOrder":685},"01a1c61d-2948-7a91-9177-1b57a548623d","Uundaji wa nomino dhahania kwa u-","uundaji-wa-nomino-dhahania-kwa-u","C1",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":684,"displayOrder":690},"01a1c61d-28e2-7751-be3a-3977f0656b61","Upatanisho wa nomino ambatani na vifupisho","upatanisho-wa-nomino-ambatani-na-vifupisho",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":684,"displayOrder":695},"01a1c61d-2839-7970-aa68-df666626d065","Rejea tata za viwakilishi katika matini","rejea-tata-za-viwakilishi-katika-matini",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":684,"displayOrder":700},"01a1c61d-28f1-7aa0-a9e6-4dc123b2e1be","Upeo wa kila, wote na hata","upeo-wa-kila-wote-na-hata",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":684,"displayOrder":705},"01a1c61d-27a5-74e7-b0a6-ba67656699cc","Mfuatano wa -ka- katika simulizi changamano","mfuatano-wa-ka-katika-simulizi-changamano",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":684,"displayOrder":710},"01a1c61d-2835-758f-9edd-d13c8f40a9b2","Nyakati ambatani na mahali pa mtazamo","nyakati-ambatani-na-mahali-pa-mtazamo",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":684,"displayOrder":715},"01a1c61d-28b0-7ed9-b475-abcd8503df26","Ukanushi wenye maana ya kusisitiza","ukanushi-wenye-maana-ya-kusisitiza",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":684,"displayOrder":720},"01a1c61d-29bf-7b45-9be5-3bcb5451e7b4","Yambwa linalotajwa wazi na kiambishi chake","yambwa-linalotajwa-wazi-na-kiambishi-chake",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":684,"displayOrder":725},"01a1c61d-27d0-7573-ac25-3a8eeb7a8c79","Mpangilio wa viambishi vya unyambulishaji","mpangilio-wa-viambishi-vya-unyambulishaji",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":684,"displayOrder":730},"01a1c61d-275f-7258-9d9e-3dd10192ba69","Maana za kileksika zisizotabirika katika unyambulishaji","maana-za-kileksika-zisizotabirika-katika-unyambulishaji",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":684,"displayOrder":735},"01a1c61d-270b-7f0c-87ec-0825608059f8","Kutendana na uwiano wa washiriki","kutendana-na-uwiano-wa-washiriki",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":684,"displayOrder":740},"01a1c61d-296e-75ed-a4d0-80792475d8ba","Vishazi rejeshi vilivyopachikwa","vishazi-rejeshi-vilivyopachikwa",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":684,"displayOrder":745},"01a1c61d-290b-73cc-b18f-44291d7768f3","Urejeshi wa jumla na maana ya mazoea","urejeshi-wa-jumla-na-maana-ya-mazoea",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":684,"displayOrder":750},"01a1c61d-26f6-7209-9e43-843ee160eee2","Kushurutisha kwa hata kama na hata ikiwa","kushurutisha-kwa-hata-kama-na-hata-ikiwa",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":684,"displayOrder":755},"01a1c61d-2841-7b62-adfa-191a0e9788ee","Sababu ya tukio na sababu ya kauli","sababu-ya-tukio-na-sababu-ya-kauli",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":684,"displayOrder":760},"01a1c61d-28bb-7ebd-b8e2-6d6f6e5b299b","Ulinganisho wa hali kwa kana kwamba","ulinganisho-wa-hali-kwa-kana-kwamba",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":684,"displayOrder":765},"01a1c61d-27d6-7272-8cd1-a6b2837758f7","Msisitizo kwa ndi- pamoja na urejeshi","msisitizo-kwa-ndi-pamoja-na-urejeshi",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":684,"displayOrder":770},"01a1c61d-286f-782d-92b2-6eee58b95b1e","Ubadilishaji wa mpangilio kwa mada na taarifa mpya","ubadilishaji-wa-mpangilio-kwa-mada-na-taarifa-mpya",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":684,"displayOrder":775},"01a1c61d-293e-76cf-9a4c-7259f0a3f03f","Ushikamani kwa urejeshi na udondoshaji","ushikamani-kwa-urejeshi-na-udondoshaji",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":684,"displayOrder":780},"01a1c61d-284f-7bc9-83b7-eb0ece8a9eb7","Tahadhari katika madai kwa huenda na yaelekea","tahadhari-katika-madai-kwa-huenda-na-yaelekea",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":684,"displayOrder":785},"01a1c61d-269b-7e72-84fa-756057a927b0","Kiswahili sanifu na tofauti za kikanda","kiswahili-sanifu-na-tofauti-za-kikanda",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":684,"displayOrder":790},"01a1c61d-27bf-758e-89c2-f59d8ccf1676","Miundo ya methali katika mawasiliano","miundo-ya-methali-katika-mawasiliano",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":795,"displayOrder":796},"01a1c61d-26a1-70ad-9a01-1da8fe52c1c9","Kitenzi kuwa katika miundo ya kifasihi","kitenzi-kuwa-katika-miundo-ya-kifasihi","C2",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":795,"displayOrder":801},"01a1c61d-2764-7e63-b29c-b4b75a6ac2cb","Mabadiliko ya mtazamo wa wakati katika fasihi","mabadiliko-ya-mtazamo-wa-wakati-katika-fasihi",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":795,"displayOrder":806},"01a1c61d-288d-766f-9ab5-4c060a9071ef","Ukanushi wa kimbalagha na tafsiri yake","ukanushi-wa-kimbalagha-na-tafsiri-yake",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":795,"displayOrder":811},"01a1c61d-28ca-7ee4-ab7b-a001f56c43e3","Unyambulishaji ulioganda na mipaka ya uchanganuzi","unyambulishaji-ulioganda-na-mipaka-ya-uchanganuzi",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":795,"displayOrder":816},"01a1c61d-28f7-72b1-be5c-83bac87e50a8","Urejeshi mfupi katika sajili rasmi na fasihi","urejeshi-mfupi-katika-sajili-rasmi-na-fasihi",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":795,"displayOrder":821},"01a1c61d-2979-740b-87b2-32ba10a29c84","Vishazi vinavyokatiza sentensi na uwazi wa maana","vishazi-vinavyokatiza-sentensi-na-uwazi-wa-maana",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":795,"displayOrder":826},"01a1c61d-2943-7bde-840e-4d2de117ea02","Utata wa muundo katika sentensi ndefu","utata-wa-muundo-katika-sentensi-ndefu",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":795,"displayOrder":831},"01a1c61d-2879-79aa-a793-bc3001b6694a","Udondoshaji na usambamba katika hotuba","udondoshaji-na-usambamba-katika-hotuba",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":795,"displayOrder":836},"01a1c61d-27c4-7608-86ff-1052c33d3374","Mpangilio wa kishairi na mipaka ya matumizi","mpangilio-wa-kishairi-na-mipaka-ya-matumizi",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":795,"displayOrder":841},"01a1c61d-2938-7f41-af34-d6729787fff5","Usemi wa taarifa na sauti ya msimulizi","usemi-wa-taarifa-na-sauti-ya-msimulizi",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":795,"displayOrder":846},"01a1c61d-2845-7d11-92b3-e8cd2d1bf4f5","Sarufi ya methali: maana halisi na matumizi","sarufi-ya-methali-maana-halisi-na-matumizi",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":795,"displayOrder":851},"01a1c61d-27b9-7cf1-8ded-e2e88e3149a8","Miundo ya kale katika usomaji wa matini","miundo-ya-kale-katika-usomaji-wa-matini",168,{"id":178,"title":179,"slug":180,"seoDescription":853,"content":854,"language":9,"level":181,"displayOrder":182,"grammarTopics":855,"createdAt":860,"updatedAt":861,"totalExercises":16,"vocabularyLists":862,"readyImages":974},"Jifunze kutofautisha sauti za n, ng na ng' katika Kiswahili, kutamka maneno ya kawaida na kutumia alama ya apostrofi kwa usahihi katika maandishi yako.","Maneno **nane**, **ngoma** na **ng'ombe** yana sauti tofauti mwanzoni. Ukizitofautisha, unaweza kutamka na kuandika maneno haya kwa usahihi. Alama ndogo katika **ng'** ni muhimu: inaonyesha tofauti ya sauti.\n\n## 1. Sikiliza tofauti\n\nSoma maneno haya kwa sauti. Sikiliza hasa mwanzo wa kila neno.\n\n| Maandishi | Neno | Unachosikia |\n| --- | --- | --- |\n| **n** | {{say:nane}} | Sauti ya n, bila g |\n| **ng** | {{say:ngoma}} | Sauti ya puani inayofuatwa na g |\n| **ng'** | {{say:ng'ombe}} | Sauti moja ya puani, bila g inayofuata |\n\nKatika **ngoma**, unasikia **g**. Katika **ng'ombe**, hakuna sauti hiyo ya **g** baada ya sauti ya puani.\n\n## 2. Weka ulimi mahali panapofaa\n\n*Sauti ya puani* ni sauti ambayo hewa yake inapitia puani.\n\n- Kwa **n**, weka ncha ya ulimi nyuma ya meno ya juu. Hewa ipitie puani. Sema **nane**.\n- Kwa **ng'**, inua sehemu ya nyuma ya ulimi iguse sehemu ya nyuma ya paa la kinywa. Hewa ipitie puani. Usiongeze **g**. Sema **ng'ombe**.\n- Kwa **ng**, anza kwa sauti ya puani katika sehemu hiyo ya nyuma ya kinywa, kisha tamka **g**. Sema **ngoma**.\n\n:::tip\nKwa **ng**, usiweke irabu kati ya sauti ya puani na **g**. Tamka mwanzo wa **ngoma** pamoja; usiongeze **i** au **u** kabla ya **g**.\n:::\n\n## 3. Tambua sauti katika maneno\n\nTofauti hizi zinapatikana mwanzoni na katikati ya maneno.\n\n| Maandishi | Mwanzoni mwa neno | Katikati ya neno |\n| --- | --- | --- |\n| **n** | **nazi** | **jina** |\n| **ng** | **nguo** | **panga** |\n| **ng'** | **ng'ombe** | **ng'ang'ania** |\n\nKatika **ng'ang'ania**, kuna **ng'** mbili. Kila moja ina alama yake.\n\n:::example\n**n:** Nina **nazi** moja.\n\n**ng:** Nguo zangu ziko **ndani**. Sauti ya **ng** iko katika **nguo** na **zangu**; **ndani** ina sauti ya **n** kabla ya irabu **i**.\n\n**ng':** **Ng'ombe** anakula majani.\n:::\n\n## 4. Andika apostrofi kwa usahihi\n\nAlama **'** inaitwa *apostrofi*. Katika **ng'**, iandike mara tu baada ya **g**, bila nafasi.\n\n:::warning\nKwa jina la mnyama anayetoa maziwa:\n\n✓ **ng'ombe**\n\n✗ **ngombe**\n\nApostrofi si pambo, wala haikuambii usimame unapotamka neno. Inaonyesha sauti ya **ng'**, tofauti na **ng**.\n:::\n\nUsiongeze apostrofi katika kila neno lenye **ng**. Maneno **ngoma**, **nguo** na **panga** hayahitaji alama hiyo.\n\n## 5. Kumbuka na ujikague\n\nUnaposoma au kuandika neno:\n\n1. Tambua sauti: ni **n**, **ng** au **ng'**?\n2. Kwa **ng**, tamka pia **g**, bila kuongeza irabu katikati.\n3. Kwa **ng'**, usiongeze sauti ya **g**; katika maandishi, weka apostrofi baada ya **g**.\n\nRudia polepole: **nane — ngoma — ng'ombe**. Kumbuka: **n** hutamkwa mbele ya kinywa; **ng** na **ng'** huanza nyuma ya kinywa, lakini **ng** ina **g** inayofuata.",[856],{"id":857,"name":179,"level":181,"language":9,"isCompleted":858,"completionPercentage":859,"totalExercises":16,"completedExercises":859},"01a1c61d-25c1-7425-8cd8-1ce42ecad05d",false,0,"2026-11-10T15:39:22+00:00","2026-11-10T17:57:01+00:00",[863],{"id":864,"title":179,"vocabularyListWords":865,"isPublished":877},"01a1c61d-793b-77e8-a5e8-422709fd3964",[866,878,889,903,917,931,941,955],{"id":867,"vocabularyWord":868,"displayOrder":11},"01a1c61d-793b-7854-a5e8-42270a719502",{"id":869,"word":870,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":871,"audio":858},"01a1c61d-5b4b-77be-abef-5a2e408206da","nane",[872],{"id":873,"partOfSpeech":874,"definition":875,"exampleSentences":876,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-ff37-7c49-a382-6ef7e0f34219","NUMERAL","Namba inayokuja baada ya saba na kabla ya tisa; idadi ya 8.","Mimi nina vitabu nane.\nWatoto wanane wanacheza uwanjani.\nSaa nane mchana tutakula chakula.",true,{"id":879,"vocabularyWord":880,"displayOrder":16},"01a1c61d-793b-788c-a5e8-42270b4eda40",{"id":881,"word":882,"frequency":36,"level":181,"language":9,"partsOfSpeech":883,"audio":858},"01a1c61d-5d43-7746-83b5-09ceecca4395","nazi",[884],{"id":885,"partOfSpeech":886,"definition":887,"exampleSentences":888,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c61d-5d79-7ef5-82fe-f7803e3d6e7d","NOUN","Tunda gumu lenye ganda la nyuzinyuzi nje na nyama nyeupe na maji matamu ndani, linalotoka kwenye mnazi. Hutumiwa sana kupikia na kutengeneza mafuta.","Mama alinunua nazi sokoni kwa ajili ya kupika wali.\nWatoto walikunywa maji ya nazi ufukweni.\nTunapenda mchuzi wa samaki uliopikwa kwa tui la nazi.",{"id":890,"vocabularyWord":891,"displayOrder":21},"01a1c61d-793b-78b4-a5e8-42270bfde473",{"id":892,"word":893,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":894,"audio":858},"01a1c61d-5a88-767a-b21d-89edd21ddc68","jina",[895,899],{"id":896,"partOfSpeech":886,"definition":897,"exampleSentences":898,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-fd81-74c8-ad46-cbed3d61be31","Neno au maneno yanayotumiwa kumwita mtu, mnyama, kitu au mahali ili kujulikana; kwa mfano, jina la mtu.","Jina langu ni Vazgen.\nJina la mtoto wake ni Amani.\nUnaitwa jina gani?",{"id":900,"partOfSpeech":886,"definition":901,"exampleSentences":902,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c695-fd81-7514-ad46-cbed3d946364","Sifa nzuri au sifa mbaya ambayo mtu anayo kwa watu wengine; heshima au sifa ya mtu katika jamii.","Mwalimu huyu ana jina zuri katika kijiji chetu.\nUsiharibu jina la familia yako.\nMchezaji huyo amejipatia jina kubwa nchini.",{"id":904,"vocabularyWord":905,"displayOrder":26},"01a1c61d-793b-78d4-a5e8-42270c25c943",{"id":906,"word":907,"frequency":41,"level":181,"language":9,"partsOfSpeech":908,"audio":858},"01a1c61d-5cc4-7cd2-a1c3-a6139a26c060","ngoma",[909,913],{"id":910,"partOfSpeech":886,"definition":911,"exampleSentences":912,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-02c6-7e1a-936e-0fc874f0d848","Chombo cha muziki kinachopigwa kwa mikono au vijiti ili kutoa sauti, kwa kawaida chenye ngozi iliyonyoshwa juu yake.","Mtoto anapiga ngoma kwa vijiti viwili.\nSauti ya ngoma inasikika kutoka mbali kijijini.\nBabu yangu ana ngoma kubwa ya zamani nyumbani.",{"id":914,"partOfSpeech":886,"definition":915,"exampleSentences":916,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-02c6-7e62-936e-0fc875ada2d0","Tamasha au sherehe ya kitamaduni ambapo watu hucheza na kuimba kwa mdundo wa ngoma.","Jana usiku kulikuwa na ngoma kubwa harusini.\nWanakijiji wote walikusanyika kuangalia ngoma ya wacheza densi.\nBibi yangu anapenda ngoma za asili za kabila lake.",{"id":918,"vocabularyWord":919,"displayOrder":31},"01a1c61d-793b-78f4-a5e8-42270c7125ee",{"id":920,"word":921,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":922,"audio":858},"01a1c61d-5b55-719e-8da6-5fd810c5b24e","nguo",[923,927],{"id":924,"partOfSpeech":886,"definition":925,"exampleSentences":926,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-ff38-77c0-84a1-9fc7383929e0","Kitu anachovaa mtu mwilini ili kujisitiri au kujikinga na baridi, kama vile shati, gauni au suruali.","Mama anafua nguo zangu kila Jumamosi.\nNimenunua nguo mpya sokoni.\nWatoto wanavaa nguo safi kwenda shuleni.",{"id":928,"partOfSpeech":886,"definition":929,"exampleSentences":930,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c695-ff38-7808-84a1-9fc7390a38a0","Kitambaa kilichofumwa au kusukwa, kinachotumiwa kushonea mavazi au kufunika vitu.","Fundi ananunua nguo nyingi kwa ajili ya kushona gauni.\nTulitandika nguo juu ya meza.\nNguo hii ya pamba ni laini sana.",{"id":932,"vocabularyWord":933,"displayOrder":36},"01a1c61d-793b-7910-a5e8-42270d3e1c7a",{"id":934,"word":935,"frequency":36,"level":181,"language":9,"partsOfSpeech":936,"audio":858},"01a1c61d-5d45-7a99-8f11-b44d2227effb","panga",[937],{"id":938,"partOfSpeech":886,"definition":939,"exampleSentences":940,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c61d-5d7a-7191-b8f5-92f581e39f32","Kisu kikubwa na kipana chenye makali, kinachotumiwa kukata nyasi, miti midogo, mihogo au kufyekea shamba.","Baba alichukua panga na kwenda shambani.\nMkulima alinoa panga lake kabla ya kuanza kufyeka.\nTafadhali weka panga mahali salama ili watoto wasilifikie.",{"id":942,"vocabularyWord":943,"displayOrder":41},"01a1c61d-793b-792c-a5e8-42270d6bbdc0",{"id":944,"word":945,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":946,"audio":858},"01a1c61d-5b53-7f95-b568-5af291486e50","ng'ombe",[947,951],{"id":948,"partOfSpeech":886,"definition":949,"exampleSentences":950,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-ff38-7670-84a1-9fc737859162","Mnyama mkubwa anayefugwa nyumbani, mwenye pembe na kwato, anayetoa maziwa na nyama.","Ng'ombe wetu anatoa maziwa mengi kila asubuhi.\nBaba yangu ana ng'ombe watano shambani.\nMchungaji anapeleka ng'ombe malishoni.",{"id":952,"partOfSpeech":886,"definition":953,"exampleSentences":954,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c695-ff38-76bc-84a1-9fc7382f66c4","Nyama ya ng'ombe inayoliwa kama chakula.","Leo tunakula wali na nyama ya ng'ombe.\nMama amenunua ng'ombe kilo mbili sokoni.\nSupu ya ng'ombe ni tamu sana.",{"id":956,"vocabularyWord":957,"displayOrder":46},"01a1c61d-793b-7948-a5e8-42270e29e7df",{"id":958,"word":959,"frequency":36,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":960,"audio":858},"01a1c61d-5e0a-70b3-9322-6d6c980675d2","ng'ang'ania",[961,966,970],{"id":962,"partOfSpeech":963,"definition":964,"exampleSentences":965,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c61d-5e2d-7c79-b129-04011ec2a849","VERB","Kushikilia jambo au msimamo wako kwa nguvu bila kukubali kuacha au kubadili, hata wengine wanapokupinga.","Mzee huyo alikung'ang'ania msimamo wake hata baada ya kushauriwa na wazee wote.\nUsikung'ang'anie maoni yako kama huna ushahidi wa kutosha.\nWatoto walikung'ang'ania kucheza nje ingawa mvua ilikuwa inanyesha.",{"id":967,"partOfSpeech":963,"definition":968,"exampleSentences":969,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-064a-7be2-b9e5-b9dc9997d4cb","Kushikilia kitu au mtu kwa nguvu ili kisiondoke au kisichukuliwe.","Mtoto alimkung'ang'ania mama yake asiende sokoni.\nMwizi alikung'ang'ania mkoba lakini polisi walifanikiwa kuuchukua.\nPaka alikung'ang'ania tawi la mti wakati upepo mkali ulipovuma.",{"id":971,"partOfSpeech":963,"definition":972,"exampleSentences":973,"isPrimary":858,"meaningOrder":21},"01a1c696-064a-7c32-b9e5-b9dc999dfc71","Kudai au kusisitiza jambo mara kwa mara bila kuchoka mpaka ulipate au ukubaliwe.","Mfanyabiashara alikung'ang'ania kulipwa deni lake kila siku.\nMwanafunzi alikung'ang'ania kuonana na mwalimu mkuu ili aeleze shida yake.\nWananchi walikung'ang'ania haki yao mpaka serikali ikawasikiliza.",[],null,[977,986],{"@id":978,"@type":979,"id":980,"grammarPage":981,"title":982,"instructions":983,"displayOrder":859,"type":984,"questionCount":81,"blankCount":81,"isCompleted":858,"ogImageUrl":985},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-4595-7650-b56a-a90aaddfb3c0","GrammarExercise","01a1c61d-4595-7650-b56a-a90aaddfb3c0","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1c61d-2861-7a54-9961-c12b23d349f4","Tambua n, ng na ng' katika maandishi","Chagua jibu sahihi kuhusu maandishi na namna ya kutamka n, ng na ng'. Huhitaji kusikiliza rekodi.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_fd2607c4-15c9-499b-8aec-6e42ff55e05b_hero.webp?v=1794325169",{"@id":987,"@type":979,"id":988,"grammarPage":981,"title":989,"instructions":990,"displayOrder":11,"type":991,"questionCount":26,"blankCount":859,"isCompleted":858,"ogImageUrl":992},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-45b1-796f-ac66-790ce616d940","01a1c61d-45b1-796f-ac66-790ce616d940","Panga maneno yenye n, ng na ng'","Gusa kipande, kisha gusa safu inayofaa. Weka kila kipande kulingana na maelekezo ya kila ubao.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_6c8db3e4-c01f-418c-95ab-845b5464e5a2_hero.webp?v=1794325169",{"id":980,"grammarPage":981,"title":982,"instructions":983,"seoTitle":994,"seoDescription":995,"displayOrder":859,"type":984,"questions":996,"ogImageUrl":985},"Tofauti ya n, ng na ng': chagua maandishi","Fanya mazoezi ya tofauti ya n, ng na ng' kwa kuchagua majibu katika sentensi kuhusu maneno, nafasi ya ulimi, sauti za puani na matumizi ya apostrofi.",[997],{"id":998,"sentenceTemplate":999,"displayOrder":859,"explanation":1000,"exampleSentence":1001,"blanks":1002},"01a1c61d-4595-7940-b56a-a90ab11982b2","Katika neno nazi, herufi inayowakilisha sauti ya kwanza ni __1__.","Nazi huanza kwa n, si ng wala ng'. Hapa unatambua maandishi ya mwanzo wa neno ulilopewa.","Neno nane linaanza kwa n.",[1003],{"id":1004,"blankNumber":11,"options":1005},"01a1c61d-4595-78b8-b56a-a90ab0af2ebd",[1006,1009,1012],{"id":1007,"optionText":1008,"isCorrect":858,"displayOrder":859},"01a1c61d-4595-77bc-b56a-a90aae8e8034","ng",{"id":1010,"optionText":1011,"isCorrect":877,"displayOrder":11},"01a1c61d-4595-7818-b56a-a90aaedf521f","n",{"id":1013,"optionText":1014,"isCorrect":858,"displayOrder":16},"01a1c61d-4595-7860-b56a-a90aafd3e4eb","ng'",{"html":1016,"toc":1017},"\u003Cp>Maneno \u003Cstrong>nane\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ngoma\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>ng&#39;ombe\u003C\u002Fstrong> yana sauti tofauti mwanzoni. Ukizitofautisha, unaweza kutamka na kuandika maneno haya kwa usahihi. Alama ndogo katika \u003Cstrong>ng&#39;\u003C\u002Fstrong> ni muhimu: inaonyesha tofauti ya sauti.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"sikiliza-tofauti\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Sikiliza tofauti\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Soma maneno haya kwa sauti. Sikiliza hasa mwanzo wa kila neno.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Maandishi\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Neno\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Unachosikia\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>n\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong class=\"grammar-say-word\">nane\u003C\u002Fstrong>\u003Cbutton type=\"button\" class=\"grammar-say\" data-say=\"nane\" data-testid=\"inline-pronounce-button\" aria-label=\"Hear nane pronounced\" hidden>\u003Csvg xmlns=\"http:\u002F\u002Fwww.w3.org\u002F2000\u002Fsvg\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"2\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\">\u003Cpath d=\"M11 4.702a.705.705 0 0 0-1.203-.498L6.413 7.587A1.4 1.4 0 0 1 5.416 8H3a1 1 0 0 0-1 1v6a1 1 0 0 0 1 1h2.416a1.4 1.4 0 0 1 .997.413l3.383 3.384A.705.705 0 0 0 11 19.298z\"\u002F>\u003Cpath d=\"M16 9a5 5 0 0 1 0 6\"\u002F>\u003Cpath d=\"M19.364 18.364a9 9 0 0 0 0-12.728\"\u002F>\u003C\u002Fsvg>\u003C\u002Fbutton>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Sauti ya n, bila g\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong class=\"grammar-say-word\">ngoma\u003C\u002Fstrong>\u003Cbutton type=\"button\" class=\"grammar-say\" data-say=\"ngoma\" data-testid=\"inline-pronounce-button\" aria-label=\"Hear ngoma pronounced\" hidden>\u003Csvg xmlns=\"http:\u002F\u002Fwww.w3.org\u002F2000\u002Fsvg\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"2\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\">\u003Cpath d=\"M11 4.702a.705.705 0 0 0-1.203-.498L6.413 7.587A1.4 1.4 0 0 1 5.416 8H3a1 1 0 0 0-1 1v6a1 1 0 0 0 1 1h2.416a1.4 1.4 0 0 1 .997.413l3.383 3.384A.705.705 0 0 0 11 19.298z\"\u002F>\u003Cpath d=\"M16 9a5 5 0 0 1 0 6\"\u002F>\u003Cpath d=\"M19.364 18.364a9 9 0 0 0 0-12.728\"\u002F>\u003C\u002Fsvg>\u003C\u002Fbutton>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Sauti ya puani inayofuatwa na g\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ng&#39;\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong class=\"grammar-say-word\">ng&#39;ombe\u003C\u002Fstrong>\u003Cbutton type=\"button\" class=\"grammar-say\" data-say=\"ng&#39;ombe\" data-testid=\"inline-pronounce-button\" aria-label=\"Hear ng&#39;ombe pronounced\" hidden>\u003Csvg xmlns=\"http:\u002F\u002Fwww.w3.org\u002F2000\u002Fsvg\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"2\" stroke-linecap=\"round\" stroke-linejoin=\"round\" aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\">\u003Cpath d=\"M11 4.702a.705.705 0 0 0-1.203-.498L6.413 7.587A1.4 1.4 0 0 1 5.416 8H3a1 1 0 0 0-1 1v6a1 1 0 0 0 1 1h2.416a1.4 1.4 0 0 1 .997.413l3.383 3.384A.705.705 0 0 0 11 19.298z\"\u002F>\u003Cpath d=\"M16 9a5 5 0 0 1 0 6\"\u002F>\u003Cpath d=\"M19.364 18.364a9 9 0 0 0 0-12.728\"\u002F>\u003C\u002Fsvg>\u003C\u002Fbutton>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Sauti moja ya puani, bila g inayofuata\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Katika \u003Cstrong>ngoma\u003C\u002Fstrong>, unasikia \u003Cstrong>g\u003C\u002Fstrong>. Katika \u003Cstrong>ng&#39;ombe\u003C\u002Fstrong>, hakuna sauti hiyo ya \u003Cstrong>g\u003C\u002Fstrong> baada ya sauti ya puani.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"weka-ulimi-mahali-panapofaa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Weka ulimi mahali panapofaa\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cem>Sauti ya puani\u003C\u002Fem> ni sauti ambayo hewa yake inapitia puani.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Kwa \u003Cstrong>n\u003C\u002Fstrong>, weka ncha ya ulimi nyuma ya meno ya juu. Hewa ipitie puani. Sema \u003Cstrong>nane\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Kwa \u003Cstrong>ng&#39;\u003C\u002Fstrong>, inua sehemu ya nyuma ya ulimi iguse sehemu ya nyuma ya paa la kinywa. Hewa ipitie puani. Usiongeze \u003Cstrong>g\u003C\u002Fstrong>. Sema \u003Cstrong>ng&#39;ombe\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Kwa \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong>, anza kwa sauti ya puani katika sehemu hiyo ya nyuma ya kinywa, kisha tamka \u003Cstrong>g\u003C\u002Fstrong>. Sema \u003Cstrong>ngoma\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Kwa \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong>, usiweke irabu kati ya sauti ya puani na \u003Cstrong>g\u003C\u002Fstrong>. Tamka mwanzo wa \u003Cstrong>ngoma\u003C\u002Fstrong> pamoja; usiongeze \u003Cstrong>i\u003C\u002Fstrong> au \u003Cstrong>u\u003C\u002Fstrong> kabla ya \u003Cstrong>g\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"tambua-sauti-katika-maneno\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Tambua sauti katika maneno\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tofauti hizi zinapatikana mwanzoni na katikati ya maneno.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Maandishi\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Mwanzoni mwa neno\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Katikati ya neno\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>n\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>nazi\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>jina\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>nguo\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>panga\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ng&#39;\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ng&#39;ombe\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ng&#39;ang&#39;ania\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Katika \u003Cstrong>ng&#39;ang&#39;ania\u003C\u002Fstrong>, kuna \u003Cstrong>ng&#39;\u003C\u002Fstrong> mbili. Kila moja ina alama yake.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>n:\u003C\u002Fstrong> Nina \u003Cstrong>nazi\u003C\u002Fstrong> moja.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>ng:\u003C\u002Fstrong> Nguo zangu ziko \u003Cstrong>ndani\u003C\u002Fstrong>. Sauti ya \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> iko katika \u003Cstrong>nguo\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>zangu\u003C\u002Fstrong>; \u003Cstrong>ndani\u003C\u002Fstrong> ina sauti ya \u003Cstrong>n\u003C\u002Fstrong> kabla ya irabu \u003Cstrong>i\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>ng&#39;:\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>Ng&#39;ombe\u003C\u002Fstrong> anakula majani.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"andika-apostrofi-kwa-usahihi\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Andika apostrofi kwa usahihi\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Alama \u003Cstrong>&#39;\u003C\u002Fstrong> inaitwa \u003Cem>apostrofi\u003C\u002Fem>. Katika \u003Cstrong>ng&#39;\u003C\u002Fstrong>, iandike mara tu baada ya \u003Cstrong>g\u003C\u002Fstrong>, bila nafasi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Kwa jina la mnyama anayetoa maziwa:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ \u003Cstrong>ng&#39;ombe\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✗ \u003Cstrong>ngombe\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Apostrofi si pambo, wala haikuambii usimame unapotamka neno. Inaonyesha sauti ya \u003Cstrong>ng&#39;\u003C\u002Fstrong>, tofauti na \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Usiongeze apostrofi katika kila neno lenye \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong>. Maneno \u003Cstrong>ngoma\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>nguo\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>panga\u003C\u002Fstrong> hayahitaji alama hiyo.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"kumbuka-na-ujikague\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Kumbuka na ujikague\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Unaposoma au kuandika neno:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Tambua sauti: ni \u003Cstrong>n\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> au \u003Cstrong>ng&#39;\u003C\u002Fstrong>?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Kwa \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong>, tamka pia \u003Cstrong>g\u003C\u002Fstrong>, bila kuongeza irabu katikati.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Kwa \u003Cstrong>ng&#39;\u003C\u002Fstrong>, usiongeze sauti ya \u003Cstrong>g\u003C\u002Fstrong>; katika maandishi, weka apostrofi baada ya \u003Cstrong>g\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Rudia polepole: \u003Cstrong>nane — ngoma — ng&#39;ombe\u003C\u002Fstrong>. Kumbuka: \u003Cstrong>n\u003C\u002Fstrong> hutamkwa mbele ya kinywa; \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>ng&#39;\u003C\u002Fstrong> huanza nyuma ya kinywa, lakini \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> ina \u003Cstrong>g\u003C\u002Fstrong> inayofuata.\u003C\u002Fp>\n",[1018,1022,1026,1030,1034],{"id":1019,"text":1020,"depth":16,"number":1021},"sikiliza-tofauti","Sikiliza tofauti","1",{"id":1023,"text":1024,"depth":16,"number":1025},"weka-ulimi-mahali-panapofaa","Weka ulimi mahali panapofaa","2",{"id":1027,"text":1028,"depth":16,"number":1029},"tambua-sauti-katika-maneno","Tambua sauti katika maneno","3",{"id":1031,"text":1032,"depth":16,"number":1033},"andika-apostrofi-kwa-usahihi","Andika apostrofi kwa usahihi","4",{"id":1035,"text":1036,"depth":16,"number":1037},"kumbuka-na-ujikague","Kumbuka na ujikague","5"]