[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-sw":3,"grammar-pages-sw":4,"grammar-page-sw-upatanisho-wa-nomino-ambatani-na-vifupisho":852,"grammar-lesson-path-sw-upatanisho-wa-nomino-ambatani-na-vifupisho-none":973,"grammar-exercises-by-page-01a1c61d-28e2-7751-be3a-3977f0656b61":974,"grammar-quick-check-01a1c61d-28e2-7751-be3a-3977f0656b61":1003,"grammar-lesson-body-01a1c61d-28e2-7751-be3a-3977f0656b61-59xi0l7ub":1025},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,364,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,535,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,797,802,807,812,817,822,827,832,837,842,847],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1c61d-2686-7e1d-90ce-ac64e1561816","Irabu na matamshi yake","irabu-na-matamshi-yake","sw","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1c61d-26b7-7995-9d90-320c37e9dea5","Konsonanti na miandiko sh, ch, dh na gh","konsonanti-na-miandiko-sh-ch-dh-na-gh",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1c61d-284b-73f8-ab03-7925e17e7b20","Silabi na mkazo wa neno","silabi-na-mkazo-wa-neno",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1c61d-27b4-7ebb-8a6f-5e3d87d02330","Mimi, wewe, yeye, sisi, ninyi na wao","mimi-wewe-yeye-sisi-ninyi-na-wao",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1c61d-294d-7830-819f-3e772d4c8280","Viambishi vya nafsi katika kitenzi","viambishi-vya-nafsi-katika-kitenzi",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1c61d-26a5-790d-ae6b-5d7f8eb2efc8","Kitenzi kuwa na kiunganishi ni","kitenzi-kuwa-na-kiunganishi-ni",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1c61d-289c-7bd1-bfc5-d2d15ba863fa","Ukanushi wa ni kwa si","ukanushi-wa-ni-kwa-si",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1c61d-2824-7db5-9ac5-dd4c27e18946","Ngeli ya M-WA: watu","ngeli-ya-m-wa-watu",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1c61d-28d0-7dd3-baf0-d224dc0e6d7e","Upatanisho wa M-WA katika sentensi","upatanisho-wa-m-wa-katika-sentensi",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1c61d-2820-7049-9e8a-5a3b407cc730","Ngeli ya M-MI: miti na vitu vingine","ngeli-ya-m-mi-miti-na-vitu-vingine",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1c61d-2814-7628-b854-a994b9d20bd9","Ngeli ya KI-VI: vitu na lugha","ngeli-ya-ki-vi-vitu-na-lugha",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1c61d-2829-706d-b9b0-ca4223b89bd2","Ngeli ya N-N: nomino zisizobadilika","ngeli-ya-n-n-nomino-zisizobadilika",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1c61d-280e-762d-94e5-ccc319d706a1","Ngeli ya JI-MA: nomino za kawaida","ngeli-ya-ji-ma-nomino-za-kawaida",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1c61d-2994-7dad-877c-76aa8937e9e9","Vivumishi vya msingi na upatanisho","vivumishi-vya-msingi-na-upatanisho",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1c61d-28c1-7267-8148-f7455ddaf2a2","Umilikaji kwa -angu, -ako na -ake","umilikaji-kwa-angu-ako-na-ake",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1c61d-28c6-7133-b7dc-d83ba27e73ea","Umilikaji kwa -etu, -enu na -ao","umilikaji-kwa-etu-enu-na-ao",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1c61d-29ba-745e-b573-7ca3d594f788","Wakati uliopo kwa -na-","wakati-uliopo-kwa-na",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1c61d-28ab-7ce0-8117-085345472775","Ukanushi wa wakati uliopo","ukanushi-wa-wakati-uliopo",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1c61d-2744-7237-8402-24e377d48f19","Kuwa na kitu: nina na una","kuwa-na-kitu-nina-na-una",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1c61d-2736-7bc0-b69d-e68f8a214aa8","Kutokuwa na kitu: sina na huna","kutokuwa-na-kitu-sina-na-huna",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1c61d-276f-7ae8-893e-b47f0a2ad710","Mahali kwa hapa, hapo na pale","mahali-kwa-hapa-hapo-na-pale",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1c61d-2749-7986-8647-a34a3568a5b9","Kuwepo mahali: yuko, iko na viko","kuwepo-mahali-yuko-iko-na-viko",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1c61d-2963-77bf-8d22-0d389e96fd37","Vioneshi vya karibu na mbali","vioneshi-vya-karibu-na-mbali",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1c61d-27f7-7b1f-86f9-23cd244585ee","Namba moja hadi kumi","namba-moja-hadi-kumi",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1c61d-27f2-7dcc-b0ab-b60e952d8340","Namba kubwa katika hesabu za kawaida","namba-kubwa-katika-hesabu-za-kawaida",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1c61d-273b-70c0-8fe3-3784dac30270","Kuuliza kiasi kwa ngapi","kuuliza-kiasi-kwa-ngapi",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1c61d-278f-7672-a665-096a05f35eb5","Maswali ya nani, nini na wapi","maswali-ya-nani-nini-na-wapi",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1c61d-278b-7842-8ff6-714f8effee78","Maswali ya lini, kwa nini na namna gani","maswali-ya-lini-kwa-nini-na-namna-gani",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1c61d-2793-7413-89a4-7e18e4bddc08","Maswali ya ndiyo au hapana","maswali-ya-ndiyo-au-hapana",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1c61d-2803-700a-8f8c-1356dbbbad43","Ndani ya, juu ya na chini ya","ndani-ya-juu-ya-na-chini-ya",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1c61d-299a-766a-ab57-7947eb8fad1b","Vivumishi vya rangi","vivumishi-vya-rangi",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1c61d-273f-79b6-b998-7546aaf05470","Kuunganisha kwa na, lakini na au","kuunganisha-kwa-na-lakini-na-au",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1c61d-2700-7dce-a172-c9e012a8ee40","Kutaka na kupenda pamoja na kitenzi-jina","kutaka-na-kupenda-pamoja-na-kitenzi-jina",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1c61d-2757-748f-8a5c-428081730207","Maagizo ya kawaida katika umoja","maagizo-ya-kawaida-katika-umoja",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1c61d-2861-7a54-9961-c12b23d349f4","Tofauti ya n, ng na ng'","tofauti-ya-n-ng-na-ng","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1c61d-282d-7061-a1b7-d38b8c3fe574","Ngeli ya U: nomino za hali na vitu","ngeli-ya-u-nomino-za-hali-na-vitu",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1c61d-281a-72c5-962b-e41d59deb3b1","Ngeli ya KU: vitenzi-jina","ngeli-ya-ku-vitenzi-jina",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1c61d-26aa-7352-a516-43bad817857b","Kiunganishi -a cha uhusiano kwa ngeli","kiunganishi-a-cha-uhusiano-kwa-ngeli",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1c61d-28ec-7801-a163-6dbee90d0185","Upatanisho wa nomino za viumbe hai","upatanisho-wa-nomino-za-viumbe-hai",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1c61d-295c-794a-8913-212362ca5e0e","Vioneshi vya hapo awali kwa huyo, hicho na hiyo","vioneshi-vya-hapo-awali-kwa-huyo-hicho-na-hiyo",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1c61d-26ae-7a70-a5f9-e386a85443c0","Kiwakilishi chenyewe na maumbo yake","kiwakilishi-chenyewe-na-maumbo-yake",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1c61d-2681-7625-8a31-a5aa959b9cc0","Idadi kwa -ote, kila na baadhi ya","idadi-kwa-ote-kila-na-baadhi-ya",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1c61d-2697-73a4-9bd2-d9127b10ecbb","Kiasi kwa -ingi na -chache","kiasi-kwa-ingi-na-chache",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1c61d-27fc-7c74-a606-a70ce2aad945","Namba za mpangilio kwa -a kwanza","namba-za-mpangilio-kwa-a-kwanza",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1c61d-29af-75ee-9338-838807215d7e","Wakati uliopita kwa -li-","wakati-uliopita-kwa-li",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1c61d-28a6-74a1-a86c-d258fec97c84","Ukanushi wa wakati uliopita kwa -ku-","ukanushi-wa-wakati-uliopita-kwa-ku",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1c61d-29a5-7596-9256-1e8c35f7028b","Wakati ujao kwa -ta-","wakati-ujao-kwa-ta",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1c61d-28a1-78af-a789-f1fe43531f3b","Ukanushi wa wakati ujao","ukanushi-wa-wakati-ujao",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1c61d-2670-7d54-acde-bc2d90b90155","Hali timilifu kwa -me-","hali-timilifu-kwa-me",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1c61d-2665-7968-9ba7-6525e14732a8","Bado na ukanushi kwa -ja-","bado-na-ukanushi-kwa-ja",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1c61d-279c-7083-82be-c333f14e58f9","Mazoea kwa hu-","mazoea-kwa-hu",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1c61d-285d-77c6-96a2-6222b41aee66","Tofauti ya -li- na -me-","tofauti-ya-li-na-me",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1c61d-2984-75c3-ab32-542faca42571","Vitenzi vya silabi moja katika nyakati za msingi","vitenzi-vya-silabi-moja-katika-nyakati-za-msingi",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1c61d-2989-79ef-8feb-4c47b560e1ff","Vitenzi vyenye asili ya kigeni","vitenzi-vyenye-asili-ya-kigeni",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1c61d-2957-7262-b9c9-996161c8b92d","Viambishi vya yambwa kwa watu","viambishi-vya-yambwa-kwa-watu",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1c61d-2952-7678-913b-9cc68fe07822","Viambishi vya yambwa kwa vitu","viambishi-vya-yambwa-kwa-vitu",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1c61d-26da-7cd0-b226-049e5ab357ac","Kujirejelea kwa -ji-","kujirejelea-kwa-ji",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1c61d-275b-7267-8eef-f7f27994e8ed","Maagizo ya wingi kwa -eni","maagizo-ya-wingi-kwa-eni",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1c61d-2753-75a4-872a-93a44dd055f5","Maagizo hasi kwa usi- na msi-","maagizo-hasi-kwa-usi-na-msi",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1c61d-2774-746b-bdd5-199db4bb31c9","Maombi ya heshima kwa naomba na tafadhali","maombi-ya-heshima-kwa-naomba-na-tafadhali",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1c61d-28b6-78cc-8044-695cb699fa05","Ulinganisho kwa kuliko","ulinganisho-kwa-kuliko",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1c61d-2933-75df-896e-871a1b261cb7","Usawa kwa kama na sawa na","usawa-kwa-kama-na-sawa-na",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1c61d-26b3-74b3-85f8-152411bc8096","Kiwango kwa sana na mno","kiwango-kwa-sana-na-mno",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1c61d-2691-7f4f-bc74-0b81bc7a41e0","Kiambishi cha mahali -ni","kiambishi-cha-mahali-ni",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1c61d-2831-7272-bbbc-15914a70f2e8","Ngeli za mahali PA, KU na MU","ngeli-za-mahali-pa-ku-na-mu",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1c61d-26c5-7692-a70f-5ad9bcb069e1","Kuelekea na kutoka mahali","kuelekea-na-kutoka-mahali",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1c61d-283d-7bd4-8556-9f0dac0d6cd8","Sababu kwa kwa sababu","sababu-kwa-kwa-sababu",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1c61d-277d-7c0b-a1f4-976fe38ad8a9","Masharti ya msingi kwa kama","masharti-ya-msingi-kwa-kama",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1c61d-27e3-7420-99ee-cdce59f21cd3","Muda kwa kabla ya na baada ya","muda-kwa-kabla-ya-na-baada-ya",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1c61d-26fb-74bd-a8db-1cbe3465a9e4","Kusimulia kwa kwanza, halafu na mwisho","kusimulia-kwa-kwanza-halafu-na-mwisho",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":362,"displayOrder":363},"01a1c61d-28dd-7089-ba6c-68dbb94b9702","Upatanisho wa ngeli za mahali katika vitenzi","upatanisho-wa-ngeli-za-mahali-katika-vitenzi","B1",71,{"id":365,"title":366,"slug":367,"language":9,"level":362,"displayOrder":368},"01a1c61d-28e7-7b35-ae75-ca64f1f6689b","Upatanisho wa nomino za U zenye wingi tofauti","upatanisho-wa-nomino-za-u-zenye-wingi-tofauti",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":362,"displayOrder":373},"01a1c61d-299f-7b79-b666-06bdead8bee0","Viwakilishi vya kurejelea vilivyotajwa","viwakilishi-vya-kurejelea-vilivyotajwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":362,"displayOrder":378},"01a1c61d-29c5-79a9-b27d-74380af68e57","Yoyote na maumbo yake kwa ngeli","yoyote-na-maumbo-yake-kwa-ngeli",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":362,"displayOrder":383},"01a1c61d-2865-7a2b-aebb-045beaed713a","Tofauti ya -ote na -o-ote","tofauti-ya-ote-na-o-ote",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":362,"displayOrder":388},"01a1c61d-2854-70bf-b002-8754f7fcf555","Tofauti ya -ingine na -ingineyo","tofauti-ya-ingine-na-ingineyo",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":362,"displayOrder":393},"01a1c61d-266b-76bc-bfd3-a4d0d6c370f0","Hali tegemezi yenye kiishio -e","hali-tegemezi-yenye-kiishio-e",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":362,"displayOrder":398},"01a1c61d-2883-77c3-aa3b-c78004ff1e58","Ukanushi wa hali tegemezi kwa -si-","ukanushi-wa-hali-tegemezi-kwa-si",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":362,"displayOrder":403},"01a1c61d-27aa-7254-9d1f-3d661ea1bd0e","Mfuatano wa matukio kwa -ka-","mfuatano-wa-matukio-kwa-ka",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":362,"displayOrder":408},"01a1c61d-2676-71e9-934e-4baacc2d99ff","Hali ya -ki- kwa wakati na sharti","hali-ya-ki-kwa-wakati-na-sharti",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":362,"displayOrder":413},"01a1c61d-29aa-786f-8657-847e2ce8c128","Wakati uliopita endelevu kwa alikuwa ana-","wakati-uliopita-endelevu-kwa-alikuwa-ana",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":362,"displayOrder":418},"01a1c61d-29b5-70b2-b834-9f4253124fe7","Wakati uliopita timilifu kwa alikuwa ame-","wakati-uliopita-timilifu-kwa-alikuwa-ame",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":362,"displayOrder":423},"01a1c61d-274e-7aa3-8c98-f512bc5a22f9","Kuweza, kupaswa na kulazimika","kuweza-kupaswa-na-kulazimika",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":362,"displayOrder":428},"01a1c61d-26ce-7d56-b832-1961071dd2c0","Kuendelea na kuanza kufanya jambo","kuendelea-na-kuanza-kufanya-jambo",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":362,"displayOrder":433},"01a1c61d-2711-7ea2-bdb9-7d1e50e041ba","Kutendea kwa -ia na -ea","kutendea-kwa-ia-na-ea",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":362,"displayOrder":438},"01a1c61d-2731-7c2d-b3d3-43b9d3a9b04e","Kutendwa kwa -wa","kutendwa-kwa-wa",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":362,"displayOrder":443},"01a1c61d-2706-7426-9da1-dedd05080b35","Kutendana kwa -ana","kutendana-kwa-ana",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":362,"displayOrder":448},"01a1c61d-2722-7d27-9b16-777642cc102a","Kutendesha kwa -isha na -esha","kutendesha-kwa-isha-na-esha",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":362,"displayOrder":453},"01a1c61d-271d-7499-8a59-dcb4475d285a","Kutendeka kwa -ika na -eka","kutendeka-kwa-ika-na-eka",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":362,"displayOrder":458},"01a1c61d-272c-7a29-9915-947fceb39a1f","Kutendua kwa -ua na -oa","kutendua-kwa-ua-na-oa",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":362,"displayOrder":463},"01a1c61d-2969-7258-a008-75d156b2094c","Vishazi rejeshi kwa amba-","vishazi-rejeshi-kwa-amba",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":362,"displayOrder":468},"01a1c61d-2906-75be-b926-f8128a27804a","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopo","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopo",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":362,"displayOrder":473},"01a1c61d-2901-7680-9bec-b847623eee26","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopita","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopita",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":362,"displayOrder":478},"01a1c61d-2928-72af-94ca-228137ab5435","Urejeshi wa wakati ujao kwa -taka-","urejeshi-wa-wakati-ujao-kwa-taka",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":362,"displayOrder":483},"01a1c61d-2916-7f29-8f39-3443704faa96","Urejeshi wa mahali kwa ambapo","urejeshi-wa-mahali-kwa-ambapo",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":362,"displayOrder":488},"01a1c61d-27ee-7317-ad8a-550f0dc0dff2","Nafasi ya kiambishi cha yambwa katika kitenzi","nafasi-ya-kiambishi-cha-yambwa-katika-kitenzi",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":362,"displayOrder":493},"01a1c61d-28fc-7a07-81be-ecae8553364f","Urejeshi na kiambishi cha yambwa","urejeshi-na-kiambishi-cha-yambwa",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":362,"displayOrder":498},"01a1c61d-276a-7686-b122-8b9e50fd4064","Madhumuni kwa ili","madhumuni-kwa-ili",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":362,"displayOrder":503},"01a1c61d-2797-72ce-963c-5e782e6cc2ca","Matokeo kwa hivyo na kwa hiyo","matokeo-kwa-hivyo-na-kwa-hiyo",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":362,"displayOrder":508},"01a1c61d-26e4-7d88-bc3d-1ff1b71415f0","Kukubali kikwazo kwa ingawa","kukubali-kikwazo-kwa-ingawa",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":362,"displayOrder":513},"01a1c61d-268c-75df-866c-c4e4f832d7fa","Kauli taarifa kwa kwamba","kauli-taarifa-kwa-kwamba",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":362,"displayOrder":518},"01a1c61d-26d5-7019-acff-140b728b3f0f","Kuhamisha yambwa mbele kwa msisitizo","kuhamisha-yambwa-mbele-kwa-msisitizo",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":362,"displayOrder":523},"01a1c61d-26ea-7f4c-a57f-c477afd8e11f","Kurejelea watu katika simulizi","kurejelea-watu-katika-simulizi",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":362,"displayOrder":528},"01a1c61d-267b-7c17-bb91-dccee62c273e","Heshima katika maombi na mapendekezo","heshima-katika-maombi-na-mapendekezo",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":533,"displayOrder":534},"01a1c61d-2874-7ae1-8993-bce7a671ba3f","Udogo kwa KI-VI na ukubwa kwa JI-MA","udogo-kwa-ki-vi-na-ukubwa-kwa-ji-ma","B2",105,{"id":536,"title":537,"slug":538,"language":9,"level":533,"displayOrder":539},"01a1c61d-2808-76d0-a659-bc51832ae9e1","Ngeli na nomino za mkopo","ngeli-na-nomino-za-mkopo",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":533,"displayOrder":544},"01a1c61d-28d6-731a-9871-8eb41911cb5f","Upatanisho wa majina ya uhusiano wa kifamilia","upatanisho-wa-majina-ya-uhusiano-wa-kifamilia",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":533,"displayOrder":549},"01a1c61d-292d-7e7d-8544-4a4015f1d9e2","Usambazaji wa kiasi kwa kila mmoja na wote wawili","usambazaji-wa-kiasi-kwa-kila-mmoja-na-wote-wawili",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":533,"displayOrder":554},"01a1c61d-27ca-71a3-8986-8fb5cf0d75b3","Mpangilio wa viambishi katika kitenzi changamano","mpangilio-wa-viambishi-katika-kitenzi-changamano",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":533,"displayOrder":559},"01a1c61d-2782-7992-a902-46de04995d88","Masharti yasiyo hakika kwa -nge-","masharti-yasiyo-hakika-kwa-nge",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":533,"displayOrder":564},"01a1c61d-2787-765e-bf10-724fcb22e544","Masharti yasiyotimia zamani kwa -ngali-","masharti-yasiyotimia-zamani-kwa-ngali",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":533,"displayOrder":569},"01a1c61d-2892-7cef-8faa-a36955f8a028","Ukanushi wa masharti kwa -singe- na -singali-","ukanushi-wa-masharti-kwa-singe-na-singali",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":533,"displayOrder":574},"01a1c61d-27af-7660-ac17-a1028e499373","Mfuatano wa wakati ujao kwa atakuwa ame-","mfuatano-wa-wakati-ujao-kwa-atakuwa-ame",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":533,"displayOrder":579},"01a1c61d-26c9-7b31-a045-f51daf5a3214","Kueleza kitendo kinachokaribia kwa -karibia","kueleza-kitendo-kinachokaribia-kwa-karibia",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":533,"displayOrder":584},"01a1c61d-2888-77d3-88c3-512a32376d12","Ukanushi wa jumla na ukanushi wa sehemu","ukanushi-wa-jumla-na-ukanushi-wa-sehemu",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":533,"displayOrder":589},"01a1c61d-2858-755f-9608-97f28697c8b9","Tofauti ya kutendwa na kutendeka","tofauti-ya-kutendwa-na-kutendeka",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":533,"displayOrder":594},"01a1c61d-2717-7a74-878a-01d907d8a78e","Kutendea: mnufaika, mahali na sababu","kutendea-mnufaika-mahali-na-sababu",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":533,"displayOrder":599},"01a1c61d-2727-7d64-a78d-c413aaccf7e9","Kutendesha na ushiriki wa mtendaji","kutendesha-na-ushiriki-wa-mtendaji",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":533,"displayOrder":604},"01a1c61d-27a0-7a00-9687-20fe354c3aee","Mchanganyiko wa kutendea na kutendwa","mchanganyiko-wa-kutendea-na-kutendwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":533,"displayOrder":609},"01a1c61d-26f0-79bf-9918-7be25f7391ee","Kurudia kitenzi kwa matendo yanayojirudia","kurudia-kitenzi-kwa-matendo-yanayojirudia",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":533,"displayOrder":614},"01a1c61d-2910-7dad-a045-2fdc5c34ba5c","Urejeshi wa jumla wenye kiambishi tamati","urejeshi-wa-jumla-wenye-kiambishi-tamati",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":533,"displayOrder":619},"01a1c61d-287e-794b-9fb2-db490084b4d0","Ukanushi katika vishazi rejeshi","ukanushi-katika-vishazi-rejeshi",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":533,"displayOrder":624},"01a1c61d-2922-7566-928b-f5f247246ab2","Urejeshi wa wakati kwa wakati ambapo","urejeshi-wa-wakati-kwa-wakati-ambapo",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":533,"displayOrder":629},"01a1c61d-291c-79f6-9475-c61e46012735","Urejeshi wa namna kwa jinsi","urejeshi-wa-namna-kwa-jinsi",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":533,"displayOrder":634},"01a1c61d-2778-7eae-a42d-3bf1015e68b6","Masharti kwa isipokuwa na mradi","masharti-kwa-isipokuwa-na-mradi",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":533,"displayOrder":639},"01a1c61d-27e8-756f-8d65-2b8b6c94b29e","Muda kwa tangu na mpaka","muda-kwa-tangu-na-mpaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":533,"displayOrder":644},"01a1c61d-297e-7bf4-ad41-3c60c975bfb9","Vishazi vya bila kufanya na bila ya kufanya","vishazi-vya-bila-kufanya-na-bila-ya-kufanya",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":533,"displayOrder":649},"01a1c61d-2973-7c4b-a79b-7a0ecfe642ff","Vishazi tegemezi katika usemi wa taarifa","vishazi-tegemezi-katika-usemi-wa-taarifa",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":533,"displayOrder":654},"01a1c61d-27dc-74f5-beb3-579302c4a0f0","Msisitizo kwa ndiye na ndicho","msisitizo-kwa-ndiye-na-ndicho",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":533,"displayOrder":659},"01a1c61d-2897-7ab5-ae63-62657a1bcc32","Ukanushi wa msisitizo kwa siye na sicho","ukanushi-wa-msisitizo-kwa-siye-na-sicho",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":533,"displayOrder":664},"01a1c61d-26bb-7e42-9f24-2e33c4712f82","Kuacha kiima kilicho wazi katika muktadha","kuacha-kiima-kilicho-wazi-katika-muktadha",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":533,"displayOrder":669},"01a1c61d-298f-7166-a592-e6a98fc17023","Viunganishi vya kuongeza na kupinga hoja","viunganishi-vya-kuongeza-na-kupinga-hoja",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":533,"displayOrder":674},"01a1c61d-26c0-7e69-9b6a-12bc24795540","Kubadilisha mtazamo katika simulizi","kubadilisha-mtazamo-katika-simulizi",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":533,"displayOrder":679},"01a1c61d-286a-7598-be78-79ddfef8dd5b","Tofauti za mazungumzo na maandishi rasmi","tofauti-za-mazungumzo-na-maandishi-rasmi",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":684,"displayOrder":685},"01a1c61d-2948-7a91-9177-1b57a548623d","Uundaji wa nomino dhahania kwa u-","uundaji-wa-nomino-dhahania-kwa-u","C1",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":684,"displayOrder":690},"01a1c61d-28e2-7751-be3a-3977f0656b61","Upatanisho wa nomino ambatani na vifupisho","upatanisho-wa-nomino-ambatani-na-vifupisho",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":684,"displayOrder":695},"01a1c61d-2839-7970-aa68-df666626d065","Rejea tata za viwakilishi katika matini","rejea-tata-za-viwakilishi-katika-matini",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":684,"displayOrder":700},"01a1c61d-28f1-7aa0-a9e6-4dc123b2e1be","Upeo wa kila, wote na hata","upeo-wa-kila-wote-na-hata",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":684,"displayOrder":705},"01a1c61d-27a5-74e7-b0a6-ba67656699cc","Mfuatano wa -ka- katika simulizi changamano","mfuatano-wa-ka-katika-simulizi-changamano",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":684,"displayOrder":710},"01a1c61d-2835-758f-9edd-d13c8f40a9b2","Nyakati ambatani na mahali pa mtazamo","nyakati-ambatani-na-mahali-pa-mtazamo",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":684,"displayOrder":715},"01a1c61d-28b0-7ed9-b475-abcd8503df26","Ukanushi wenye maana ya kusisitiza","ukanushi-wenye-maana-ya-kusisitiza",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":684,"displayOrder":720},"01a1c61d-29bf-7b45-9be5-3bcb5451e7b4","Yambwa linalotajwa wazi na kiambishi chake","yambwa-linalotajwa-wazi-na-kiambishi-chake",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":684,"displayOrder":725},"01a1c61d-27d0-7573-ac25-3a8eeb7a8c79","Mpangilio wa viambishi vya unyambulishaji","mpangilio-wa-viambishi-vya-unyambulishaji",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":684,"displayOrder":730},"01a1c61d-275f-7258-9d9e-3dd10192ba69","Maana za kileksika zisizotabirika katika unyambulishaji","maana-za-kileksika-zisizotabirika-katika-unyambulishaji",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":684,"displayOrder":735},"01a1c61d-270b-7f0c-87ec-0825608059f8","Kutendana na uwiano wa washiriki","kutendana-na-uwiano-wa-washiriki",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":684,"displayOrder":740},"01a1c61d-296e-75ed-a4d0-80792475d8ba","Vishazi rejeshi vilivyopachikwa","vishazi-rejeshi-vilivyopachikwa",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":684,"displayOrder":745},"01a1c61d-290b-73cc-b18f-44291d7768f3","Urejeshi wa jumla na maana ya mazoea","urejeshi-wa-jumla-na-maana-ya-mazoea",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":684,"displayOrder":750},"01a1c61d-26f6-7209-9e43-843ee160eee2","Kushurutisha kwa hata kama na hata ikiwa","kushurutisha-kwa-hata-kama-na-hata-ikiwa",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":684,"displayOrder":755},"01a1c61d-2841-7b62-adfa-191a0e9788ee","Sababu ya tukio na sababu ya kauli","sababu-ya-tukio-na-sababu-ya-kauli",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":684,"displayOrder":760},"01a1c61d-28bb-7ebd-b8e2-6d6f6e5b299b","Ulinganisho wa hali kwa kana kwamba","ulinganisho-wa-hali-kwa-kana-kwamba",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":684,"displayOrder":765},"01a1c61d-27d6-7272-8cd1-a6b2837758f7","Msisitizo kwa ndi- pamoja na urejeshi","msisitizo-kwa-ndi-pamoja-na-urejeshi",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":684,"displayOrder":770},"01a1c61d-286f-782d-92b2-6eee58b95b1e","Ubadilishaji wa mpangilio kwa mada na taarifa mpya","ubadilishaji-wa-mpangilio-kwa-mada-na-taarifa-mpya",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":684,"displayOrder":775},"01a1c61d-293e-76cf-9a4c-7259f0a3f03f","Ushikamani kwa urejeshi na udondoshaji","ushikamani-kwa-urejeshi-na-udondoshaji",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":684,"displayOrder":780},"01a1c61d-284f-7bc9-83b7-eb0ece8a9eb7","Tahadhari katika madai kwa huenda na yaelekea","tahadhari-katika-madai-kwa-huenda-na-yaelekea",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":684,"displayOrder":785},"01a1c61d-269b-7e72-84fa-756057a927b0","Kiswahili sanifu na tofauti za kikanda","kiswahili-sanifu-na-tofauti-za-kikanda",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":684,"displayOrder":790},"01a1c61d-27bf-758e-89c2-f59d8ccf1676","Miundo ya methali katika mawasiliano","miundo-ya-methali-katika-mawasiliano",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":795,"displayOrder":796},"01a1c61d-26a1-70ad-9a01-1da8fe52c1c9","Kitenzi kuwa katika miundo ya kifasihi","kitenzi-kuwa-katika-miundo-ya-kifasihi","C2",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":795,"displayOrder":801},"01a1c61d-2764-7e63-b29c-b4b75a6ac2cb","Mabadiliko ya mtazamo wa wakati katika fasihi","mabadiliko-ya-mtazamo-wa-wakati-katika-fasihi",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":795,"displayOrder":806},"01a1c61d-288d-766f-9ab5-4c060a9071ef","Ukanushi wa kimbalagha na tafsiri yake","ukanushi-wa-kimbalagha-na-tafsiri-yake",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":795,"displayOrder":811},"01a1c61d-28ca-7ee4-ab7b-a001f56c43e3","Unyambulishaji ulioganda na mipaka ya uchanganuzi","unyambulishaji-ulioganda-na-mipaka-ya-uchanganuzi",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":795,"displayOrder":816},"01a1c61d-28f7-72b1-be5c-83bac87e50a8","Urejeshi mfupi katika sajili rasmi na fasihi","urejeshi-mfupi-katika-sajili-rasmi-na-fasihi",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":795,"displayOrder":821},"01a1c61d-2979-740b-87b2-32ba10a29c84","Vishazi vinavyokatiza sentensi na uwazi wa maana","vishazi-vinavyokatiza-sentensi-na-uwazi-wa-maana",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":795,"displayOrder":826},"01a1c61d-2943-7bde-840e-4d2de117ea02","Utata wa muundo katika sentensi ndefu","utata-wa-muundo-katika-sentensi-ndefu",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":795,"displayOrder":831},"01a1c61d-2879-79aa-a793-bc3001b6694a","Udondoshaji na usambamba katika hotuba","udondoshaji-na-usambamba-katika-hotuba",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":795,"displayOrder":836},"01a1c61d-27c4-7608-86ff-1052c33d3374","Mpangilio wa kishairi na mipaka ya matumizi","mpangilio-wa-kishairi-na-mipaka-ya-matumizi",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":795,"displayOrder":841},"01a1c61d-2938-7f41-af34-d6729787fff5","Usemi wa taarifa na sauti ya msimulizi","usemi-wa-taarifa-na-sauti-ya-msimulizi",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":795,"displayOrder":846},"01a1c61d-2845-7d11-92b3-e8cd2d1bf4f5","Sarufi ya methali: maana halisi na matumizi","sarufi-ya-methali-maana-halisi-na-matumizi",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":795,"displayOrder":851},"01a1c61d-27b9-7cf1-8ded-e2e88e3149a8","Miundo ya kale katika usomaji wa matini","miundo-ya-kale-katika-usomaji-wa-matini",168,{"id":687,"title":688,"slug":689,"seoDescription":853,"content":854,"language":9,"level":684,"displayOrder":690,"grammarTopics":855,"createdAt":860,"updatedAt":861,"totalExercises":26,"vocabularyLists":862,"readyImages":972},"Jifunze kuchagua upatanisho wa nomino ambatani na vifupisho kwa kuzingatia ngeli, maana, jina kamili na tofauti kati ya taasisi na watu wanaoiwakilisha.","Nomino ambatani na vifupisho vinaweza kuficha ngeli inayotawala upatanisho. Ili kuchagua vioneshi, vivumishi na viambishi vya vitenzi, unahitaji kutambua nomino nzima, maana yake na, kwa vifupisho, jina kamili linalowakilishwa. Pia unahitaji kutofautisha taasisi na watu wanaoiwakilisha.\n\n## 1. Tambua nomino nzima\n\nNomino ambatani huunganisha vipashio vinavyotambulisha kitu au dhana moja, kama **mwanasiasa** na **barua pepe**. Kuandikwa kwa neno moja au kwa maneno yaliyotenganishwa hakutoshi kuamua upatanisho.\n\nUsichague ngeli kwa kutazama kipashio cha mwisho pekee. Chunguza:\n\n- nomino nzima inataja nini;\n- umbo lake la umoja na wingi;\n- ngeli yake katika matumizi sanifu;\n- kama maana ya kiumbe hai inaathiri upatanisho.\n\nKatika **barua pepe**, nomino **barua** ndiyo msingi wa upatanisho. Katika **mwanasiasa**, tumia maumbo ya nomino nzima: **mwanasiasa huyu**, **wanasiasa hawa**.\n\nKatika **kipima joto → vipima joto**, kipashio cha kwanza pekee hubadilika katika wingi; nomino nzima hufuata upatanisho wa KI–VI. Katika **mbwa mwitu**, umbo la nomino halibadiliki, lakini maana ya mnyama huleta upatanisho wa A–WA katika vioneshi na vitenzi: **mbwa mwitu huyu anawinda → mbwa mwitu hawa wanawinda**.\n\n## 2. Upatanisho wa nomino ambatani\n\nJedwali linaonyesha kuwa uambatani hauundi ngeli mpya. Nomino nzima huingia katika mfumo wa ngeli unaoufahamu tayari.\n\n| Nomino | Idadi | Kioneshi na kivumishi | Kitenzi |\n| --- | --- | --- | --- |\n| mwanasiasa | Umoja | **huyu maarufu** | **amewasili** |\n| wanasiasa | Wingi | **hawa maarufu** | **wamewasili** |\n| barua pepe | Umoja | **hii fupi** | **imefika** |\n| barua pepe | Wingi | **hizi fupi** | **zimefika** |\n| kipima joto | Umoja | **hiki kipya** | **kimeharibika** |\n| vipima joto | Wingi | **hivi vipya** | **vimeharibika** |\n| mbwa mwitu | Umoja | **huyu mkubwa** | **anawinda** |\n| mbwa mwitu | Wingi | **hawa wakubwa** | **wanawinda** |\n\n:::example\n**Mwanasiasa huyu maarufu amewasili** mapema.\n\n**Wanasiasa hawa maarufu wamewasili** mapema.\n\n**Barua pepe hii fupi imefika** sasa.\n\n**Barua pepe hizi fupi zimefika** sasa.\n\n**Kipima joto hiki kimeharibika**.\n\n**Vipima joto hivi vimeharibika**.\n\n**Mbwa mwitu huyu anawinda**.\n\n**Mbwa mwitu hawa wanawinda**.\n:::\n\nKatika **barua pepe**, umbo la nomino halibadiliki kati ya umoja na wingi. Vioneshi na vitenzi vinaonyesha tofauti hiyo. Neno **pepe** halibadilishwi ili kuonyesha wingi.\n\n:::warning\nUsichukulie kwamba kila kipashio ndani ya nomino ambatani lazima kibadilike kulingana na ngeli. Tofautisha sehemu ya jina lenyewe na kivumishi kinachoongezwa kulielezea: katika **barua pepe hizi fupi**, **pepe** ni sehemu ya jina; **fupi** inaelezea barua hizo.\n:::\n\n## 3. Tumia jina kamili la kifupisho\n\nKwa vifupisho vya majina ya taasisi na istilahi, jina kamili mara nyingi hukupa msingi wa upatanisho. Herufi ya kwanza ya kifupisho si kiambishi cha ngeli.\n\n| Kifupisho | Jina kamili | Msingi wa upatanisho | Mfano |\n| --- | --- | --- | --- |\n| BAKITA | Baraza la Kiswahili la Taifa | **baraza**, LI–YA | BAKITA **limetoa** taarifa. |\n| TUKI | Taasisi ya Uchunguzi wa Kiswahili | **taasisi**, I–ZI | TUKI **imechapisha** kamusi. |\n| VVU | Virusi vya Ukimwi | **virusi**, wingi wa KI–VI | VVU **vimegunduliwa** katika sampuli hiyo. |\n| UKIMWI | Upungufu wa kinga mwilini | **upungufu**, U–U | UKIMWI **umeathiri** jamii nyingi. |\n\nKatika **BAKITA limetoa taarifa**, upatanisho unatokana na **baraza**, si **Kiswahili** wala **taifa**. Katika **VVU vimegunduliwa**, umbo la wingi linatokana na **virusi**, si idadi ya herufi katika kifupisho.\n\n:::note\nJina kamili ni msingi mmoja wa kuchagua upatanisho, si kanuni ya lazima kwa kila matumizi ya kifupisho. Kwa majina ya taasisi, matumizi hutofautiana: pamoja na **BAKITA limetoa taarifa**, utakutana pia na **BAKITA imetoa taarifa** katika maandishi ya vyombo vya habari. Umbo la pili lina upatanisho wa I–ZI, unaolingana na kuitazama BAKITA kama **taasisi**. Fuata mtindo wa chombo unachoandikia na udumishe uthabiti ndani ya matini unapoitaja taasisi ileile kwa maana ileile.\n:::\n\n:::tip\nUkikumbana na kifupisho usichokijua, tafuta jina lake kamili na matumizi yake katika maandishi yanayoaminika. Usikibunie ngeli kwa kutegemea sauti au herufi zake.\n:::\n\n## 4. Tofautisha jina na unachokirejelea\n\nSi kila sentensi yenye kifupisho hutumia kifupisho hicho kama kiima. Nomino nyingine inaweza kutawala upatanisho.\n\n:::example\n**BAKITA limetoa** taarifa.\n\n**Wafanyakazi wa BAKITA wametoa** taarifa.\n\n**Kifupisho BAKITA kimeandikwa** kwa herufi kubwa.\n:::\n\nKatika sentensi ya kwanza, kinachorejelewa ni **baraza**. Katika ya pili, kiima ni **wafanyakazi wa BAKITA**, na **wafanyakazi** hutawala upatanisho. Katika ya tatu, unazungumzia **kifupisho** kama umbo la maandishi, si taasisi yenyewe.\n\n:::note\nKatika mazungumzo, jina la taasisi linaweza kutumiwa kuwataja watu wake. Kwa hiyo, usahihi wa upatanisho hauamuliwi kwa kifupisho peke yake bila muktadha. Katika maandishi rasmi, taja **wafanyakazi**, **wajumbe** au **viongozi** ikiwa hao ndio unaowakusudia; hivyo unaondoa utata.\n\n**Mazungumzo:** BAKITA **wamesema** kwamba watatuma mwakilishi.\n\n**Maandishi rasmi, ikiwa wanaokusudiwa ni viongozi:** Viongozi wa BAKITA **wamesema** kwamba watatuma mwakilishi.\n\nKatika mfano wa mazungumzo, **wa-** inarejelea watu wanaoiwakilisha taasisi. Katika mfano rasmi, nomino **viongozi** inaweka wazi watu wanaorejelewa.\n:::\n\n## 5. Rekebisha upatanisho bila kubadili maana\n\nUnapohariri, hakikisha kwamba kioneshi na kitenzi vinarejelea nomino ileile na idadi ileile.\n\n| Umbo lisilofaa katika muktadha uliotajwa | Marekebisho | Sababu |\n| --- | --- | --- |\n| Barua pepe hii zimefika. | Barua pepe **hii imefika**. | Unazungumzia barua moja. |\n| Barua pepe hizi imefika. | Barua pepe **hizi zimefika**. | Unazungumzia barua zaidi ya moja. |\n| VVU imegunduliwa katika sampuli hiyo. | VVU **vimegunduliwa** katika sampuli hiyo. | Kifupisho kinawakilisha **virusi**. |\n| Kifupisho BAKITA limeandikwa vibaya. | Kifupisho BAKITA **kimeandikwa** vibaya. | Kiima kinachotawala upatanisho ni **kifupisho**. |\n\nUsisahihishe **barua pepe hizi zimefika** kuwa umoja kwa sababu tu umbo **barua pepe** halina badiliko linaloonekana. Idadi inaonyeshwa na muktadha pamoja na upatanisho.\n\n## 6. Orodha ya ukaguzi\n\n1. **Tambua kinachorejelewa:** mtu, kitu, taasisi, watu wa taasisi au jina lenyewe.\n2. **Kwa nomino ambatani, tambua ngeli ya nomino nzima:** usitegemee kipashio cha mwisho au nafasi kati ya maneno.\n3. **Kwa kifupisho, fungua jina kamili:** bainisha nomino inayotoa msingi wa upatanisho na hakiki matumizi yaliyokita.\n4. **Kagua sentensi nzima:** kioneshi, kivumishi na kitenzi vilingane na nomino na idadi inayokusudiwa.\n\nKumbuka tofauti kuu: **barua pepe hii imefika**, lakini **barua pepe hizi zimefika**; **BAKITA limetoa taarifa**, lakini **wafanyakazi wa BAKITA wametoa taarifa**.",[856],{"id":857,"name":688,"level":684,"language":9,"isCompleted":858,"completionPercentage":859,"totalExercises":26,"completedExercises":859},"01a1c61d-2613-73ff-aa04-7cb91cda9d25",false,0,"2026-11-10T15:39:22+00:00","2026-11-10T17:57:01+00:00",[863],{"id":864,"title":688,"vocabularyListWords":865,"isPublished":877},"01a1c61d-7977-7e66-94d5-1180f6195c6e",[866,878,892,902,912,926,940,954],{"id":867,"vocabularyWord":868,"displayOrder":11},"01a1c61d-7977-7ec2-94d5-1180f62e0b96",{"id":869,"word":870,"frequency":41,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":871,"audio":858},"01a1c61d-5de2-78d2-befc-860cad399dd1","mwanasiasa",[872],{"id":873,"partOfSpeech":874,"definition":875,"exampleSentences":876,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-0646-7e81-93ad-023dddc6dd65","NOUN","Mtu anayejihusisha na siasa, hasa mtu anayeshika au anayetafuta nafasi ya uongozi katika serikali au chama cha siasa.","Mwanasiasa huyo alihutubia wananchi katika uwanja wa mji.\nWanasiasa wengi walihudhuria mkutano wa chama jana.\nBaba yangu ni mwanasiasa maarufu katika mkoa wetu.",true,{"id":879,"vocabularyWord":880,"displayOrder":16},"01a1c61d-7977-7ef6-94d5-1180f65f05c1",{"id":881,"word":882,"frequency":41,"level":181,"language":9,"partsOfSpeech":883,"audio":858},"01a1c61d-5bfc-78d2-bf6e-034351df784c","barua pepe",[884,888],{"id":885,"partOfSpeech":874,"definition":886,"exampleSentences":887,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-00f0-7967-a402-683c1d128cdc","Ujumbe ulioandikwa na kutumwa kwa kompyuta au simu kupitia mtandao wa intaneti.","Nimetuma barua pepe kwa mwalimu wangu jana.\nNilipokea barua pepe mpya asubuhi hii.\nDada yangu anaandika barua pepe ndefu kwa rafiki yake.",{"id":889,"partOfSpeech":874,"definition":890,"exampleSentences":891,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-00f0-79b3-a402-683c1dbe618e","Anwani ya mtu ya kupokelea na kutumia ujumbe wa kielektroniki kwenye intaneti.","Tafadhali nipe barua pepe yako ili nikutumie picha.\nBarua pepe ya kampuni hii imeandikwa kwenye kadi.\nNimesahau nenosiri la barua pepe yangu.",{"id":893,"vocabularyWord":894,"displayOrder":21},"01a1c61d-7977-7f1a-94d5-1180f6e15a1d",{"id":895,"word":896,"frequency":31,"level":181,"language":9,"partsOfSpeech":897,"audio":858},"01a1c61d-5c70-7e82-8d6a-8bbd21fb1c3c","kipima joto",[898],{"id":899,"partOfSpeech":874,"definition":900,"exampleSentences":901,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-02bd-7f28-b05d-d712256e505a","Kifaa kinachotumika kupima kiwango cha joto cha mwili wa mtu, cha hewa au cha kitu kingine.","Nesi alitumia kipima joto kupima joto la mtoto.\nTafadhali niletee kipima joto, nahisi homa.\nKipima joto kinaonyesha digrii thelathini na nane.",{"id":903,"vocabularyWord":904,"displayOrder":26},"01a1c61d-7977-7f3e-94d5-1180f7c54999",{"id":905,"word":906,"frequency":31,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":907,"audio":858},"01a1c61d-5ddd-7813-9c25-0b327c47c94d","mbwa mwitu",[908],{"id":909,"partOfSpeech":874,"definition":910,"exampleSentences":911,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-0646-7441-93ad-023dda371970","Mnyama pori mla nyama anayefanana na mbwa lakini ni mkubwa na mkali zaidi, huishi na kuwinda katika makundi, na hupatikana hasa porini na misituni.","Mbwa mwitu alilia usiku kucha msituni.\nWawindaji waliona mbwa mwitu watatu wakikimbia kwenye theluji.\nMbwa mwitu huishi na kuwinda katika makundi.",{"id":913,"vocabularyWord":914,"displayOrder":31},"01a1c61d-7977-7f5e-94d5-1180f8074e70",{"id":915,"word":916,"frequency":41,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":917,"audio":858},"01a1c61d-5d5c-76ab-aa5b-c941c5fc6d1d","baraza",[918,922],{"id":919,"partOfSpeech":874,"definition":920,"exampleSentences":921,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-047a-7e9a-8fa7-a74aea54c970","Kikao au mkutano wa watu waliochaguliwa au walioteuliwa kujadili na kuamua mambo fulani, kama vile baraza la mawaziri au baraza la mji.","Baraza la mawaziri lilikutana jana kujadili bajeti ya taifa.\nWazee wa kijiji waliunda baraza la kutatua mgogoro wa ardhi.\nBaraza la Madiwani litakutana wiki ijayo.",{"id":923,"partOfSpeech":874,"definition":924,"exampleSentences":925,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-047a-7ede-8fa7-a74aeab6b0bb","Kibaraza: sehemu ya kukaa iliyojengwa kwa jiwe au udongo mbele ya nyumba, ambapo watu hukaa kupumzika na kupiga soga.","Wazee walikaa kwenye baraza mbele ya nyumba wakicheza bao.\nJioni tulikaa barazani tukinywa kahawa na kuzungumza.\nNyumba za Pwani ya Kenya na Tanzania mara nyingi huwa na baraza pana.",{"id":927,"vocabularyWord":928,"displayOrder":36},"01a1c61d-7977-7f7a-94d5-1180f8e92d50",{"id":929,"word":930,"frequency":41,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":931,"audio":858},"01a1c61d-5dec-7b9a-8737-6e6da1790594","taasisi",[932,936],{"id":933,"partOfSpeech":874,"definition":934,"exampleSentences":935,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-0648-73de-bf47-1cec27d06b7a","Shirika au chombo kilichoanzishwa rasmi kwa madhumuni maalum ya kielimu, kitaaluma, utafiti, kijamii au kitamaduni, kama vile chuo au kituo cha utafiti.","Kaka yangu anasoma katika taasisi ya teknolojia jijini Dar es Salaam.\nTaasisi hiyo ya utafiti imegundua aina mpya ya mbegu za mahindi zinazostahimili ukame.\nSerikali imetoa fedha kusaidia taasisi za elimu ya juu nchini.",{"id":937,"partOfSpeech":874,"definition":938,"exampleSentences":939,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-0648-743a-bf47-1cec280ce5fb","Mfumo au utaratibu uliowekwa na jamii na unaokubalika kwa muda mrefu, kama vile ndoa, familia, serikali au dini, unaoongoza maisha ya watu.","Ndoa ni taasisi muhimu katika jamii nyingi za Afrika.\nFamilia ni taasisi ya kwanza inayomfundisha mtoto maadili.\nMahakama ni taasisi inayosimamia haki katika nchi.",{"id":941,"vocabularyWord":942,"displayOrder":41},"01a1c61d-7978-7006-b8c3-07df5d33a96c",{"id":943,"word":944,"frequency":41,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":945,"audio":858},"01a1c61d-5df9-74b1-bee6-55ea6ac52e4e","virusi",[946,950],{"id":947,"partOfSpeech":874,"definition":948,"exampleSentences":949,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-0649-763e-ab4b-11e00a05e1cc","Programu hatari ya kompyuta inayojinakili yenyewe na kuharibu faili au mfumo wa kompyuta.","Virusi vya kompyuta viliharibu faili zangu zote.\nNi lazima uweke programu ya kuzuia virusi kwenye simu yako.\nKirusi hicho kilienea kupitia barua pepe.",{"id":951,"partOfSpeech":874,"definition":952,"exampleSentences":953,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-0649-75f6-ab4b-11e0097adc75","Kiumbe kidogo sana kisichoonekana kwa macho, kinachoingia mwilini mwa binadamu, mnyama au mmea na kusababisha magonjwa kama homa, mafua na UKIMWI. Katika matumizi ya kawaida, wingi wake \"virusi\" hutumika zaidi.","Virusi vya korona vilienea duniani kote kwa muda mfupi.\nDaktari alisema virusi husababisha homa ya mafua.\nKirusi hiki ni kidogo sana hivi kwamba hakiwezi kuonekana bila darubini.",{"id":955,"vocabularyWord":956,"displayOrder":46},"01a1c61d-7978-702e-b8c3-07df5da110b6",{"id":957,"word":958,"frequency":41,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":959,"audio":858},"01a1c61d-5df6-7506-80a0-f23861ab3c74","upungufu",[960,964,968],{"id":961,"partOfSpeech":874,"definition":962,"exampleSentences":963,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-0649-71b6-ab4b-11e00635c0eb","Hali ya kuwa na kitu kidogo kuliko kinachohitajika; ukosefu au uhaba wa kitu fulani.","Kijiji chetu kina upungufu wa maji safi wakati wa kiangazi.\nHospitali ilitangaza upungufu wa dawa muhimu.\nUpungufu wa chakula ulisababisha watu wengi kuhangaika.",{"id":965,"partOfSpeech":874,"definition":966,"exampleSentences":967,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-0649-71fe-ab4b-11e006433065","Kasoro, dosari au udhaifu uliopo katika mtu au kitu unaokifanya kisiwe kamili.","Kila binadamu ana upungufu wake, hakuna aliye mkamilifu.\nMhandisi aligundua upungufu katika ujenzi wa daraja hilo.\nMwalimu alinielekeza upungufu uliopo katika insha yangu.",{"id":969,"partOfSpeech":874,"definition":970,"exampleSentences":971,"isPrimary":858,"meaningOrder":21},"01a1c696-0649-7242-ab4b-11e006a09fd8","Kupungua kwa idadi, kiasi au thamani ya kitu; kushuka kwa kitu kutoka kiwango cha awali.","Kulikuwa na upungufu mkubwa wa idadi ya wanafunzi shuleni mwaka huu.\nDuka lilipata upungufu wa mapato baada ya bei kupanda.\nUpungufu wa joto usiku ulituamsha tukiwa tumeganda baridi.",[],null,[975,984,990,997],{"@id":976,"@type":977,"id":978,"grammarPage":979,"title":980,"instructions":981,"displayOrder":859,"type":982,"questionCount":66,"blankCount":71,"isCompleted":858,"ogImageUrl":983},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-4c4e-72fa-81c1-88fdf906a9a7","GrammarExercise","01a1c61d-4c4e-72fa-81c1-88fdf906a9a7","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1c61d-28e2-7751-be3a-3977f0656b61","Nomino ambatani: idadi na upatanisho","Chagua jibu linalopatana na nomino nzima na idadi inayotajwa katika kila sentensi.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5518e8f5-bea1-45f9-b39d-02d05ed8a37d_hero.webp?v=1794325171",{"@id":985,"@type":977,"id":986,"grammarPage":979,"title":987,"instructions":988,"displayOrder":11,"type":982,"questionCount":66,"blankCount":71,"isCompleted":858,"ogImageUrl":989},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-4c67-7bb6-9fb8-53905c5bddca","01a1c61d-4c67-7bb6-9fb8-53905c5bddca","Vifupisho: taasisi, watu na maandishi","Chagua upatanisho unaolingana na kiima, maana inayokusudiwa na mtindo uliotajwa. Usibadili mtindo huo ndani ya sentensi.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_8909e68c-1f50-4894-b210-3ae36cfabd93_hero.webp?v=1794325171",{"@id":991,"@type":977,"id":992,"grammarPage":979,"title":993,"instructions":994,"displayOrder":16,"type":995,"questionCount":46,"blankCount":859,"isCompleted":858,"ogImageUrl":996},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-4c80-7131-95bc-6b3333737c0a","01a1c61d-4c80-7131-95bc-6b3333737c0a","Nomino ambatani: tafuta kosa la upatanisho","Tafuta neno moja lenye kosa katika kila sentensi, kisha uchague marekebisho yake.","find_and_fix","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ddd28172-8bfb-4a01-8e0c-914c2a2f33d1_hero.webp?v=1794325171",{"@id":998,"@type":977,"id":999,"grammarPage":979,"title":1000,"instructions":1001,"displayOrder":21,"type":995,"questionCount":46,"blankCount":859,"isCompleted":858,"ogImageUrl":1002},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-4c88-7973-946d-e108df87ea5f","01a1c61d-4c88-7973-946d-e108df87ea5f","Vifupisho: tambua kiima na urekebishe kosa","Tafuta neno moja lenye kosa la upatanisho katika kila sentensi, kisha uchague marekebisho yake.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c86bda1f-9897-4cdb-82aa-e475d81b015d_hero.webp?v=1794325171",{"id":978,"grammarPage":979,"title":980,"instructions":981,"seoTitle":1004,"seoDescription":1005,"displayOrder":859,"type":982,"questions":1006,"ogImageUrl":983},"Nomino ambatani: chagua upatanisho sahihi","Fanya mazoezi ya kuchagua upatanisho wa nomino ambatani katika sentensi kuhusu barua pepe za ofisini, vipima joto vya kliniki, wanasiasa na mbwa mwitu.",[1007],{"id":1008,"sentenceTemplate":1009,"displayOrder":859,"explanation":1010,"exampleSentence":1011,"blanks":1012},"01a1c61d-4c4e-75c2-81c1-88fdfbc911c5","Nimepokea barua pepe moja tu; barua pepe __1__ ina anwani ya ukumbi.","Maneno moja tu yanaweka wazi umoja. Barua pepe hufuata I–ZI: hii ni umoja, hizi ni wingi, na hiki ni cha KI–VI.","Barua pepe hii yenye picha imenifurahisha.",[1013],{"id":1014,"blankNumber":11,"options":1015},"01a1c61d-4c4e-753e-81c1-88fdfaf6eb0b",[1016,1019,1022],{"id":1017,"optionText":1018,"isCorrect":858,"displayOrder":859},"01a1c61d-4c4e-7452-81c1-88fdf9480513","hizi",{"id":1020,"optionText":1021,"isCorrect":877,"displayOrder":11},"01a1c61d-4c4e-74ae-81c1-88fdfa45b3e2","hii",{"id":1023,"optionText":1024,"isCorrect":858,"displayOrder":16},"01a1c61d-4c4e-74fa-81c1-88fdfa8c3eca","hiki",{"html":1026,"toc":1027},"\u003Cp>Nomino ambatani na vifupisho vinaweza kuficha ngeli inayotawala upatanisho. Ili kuchagua vioneshi, vivumishi na viambishi vya vitenzi, unahitaji kutambua nomino nzima, maana yake na, kwa vifupisho, jina kamili linalowakilishwa. Pia unahitaji kutofautisha taasisi na watu wanaoiwakilisha.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"tambua-nomino-nzima\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Tambua nomino nzima\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Nomino ambatani huunganisha vipashio vinavyotambulisha kitu au dhana moja, kama \u003Cstrong>mwanasiasa\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>barua pepe\u003C\u002Fstrong>. Kuandikwa kwa neno moja au kwa maneno yaliyotenganishwa hakutoshi kuamua upatanisho.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Usichague ngeli kwa kutazama kipashio cha mwisho pekee. Chunguza:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>nomino nzima inataja nini;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>umbo lake la umoja na wingi;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>ngeli yake katika matumizi sanifu;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>kama maana ya kiumbe hai inaathiri upatanisho.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Katika \u003Cstrong>barua pepe\u003C\u002Fstrong>, nomino \u003Cstrong>barua\u003C\u002Fstrong> ndiyo msingi wa upatanisho. Katika \u003Cstrong>mwanasiasa\u003C\u002Fstrong>, tumia maumbo ya nomino nzima: \u003Cstrong>mwanasiasa huyu\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>wanasiasa hawa\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Katika \u003Cstrong>kipima joto → vipima joto\u003C\u002Fstrong>, kipashio cha kwanza pekee hubadilika katika wingi; nomino nzima hufuata upatanisho wa KI–VI. Katika \u003Cstrong>mbwa mwitu\u003C\u002Fstrong>, umbo la nomino halibadiliki, lakini maana ya mnyama huleta upatanisho wa A–WA katika vioneshi na vitenzi: \u003Cstrong>mbwa mwitu huyu anawinda → mbwa mwitu hawa wanawinda\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"upatanisho-wa-nomino-ambatani\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Upatanisho wa nomino ambatani\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Jedwali linaonyesha kuwa uambatani hauundi ngeli mpya. Nomino nzima huingia katika mfumo wa ngeli unaoufahamu tayari.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Nomino\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Idadi\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Kioneshi na kivumishi\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Kitenzi\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>mwanasiasa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Umoja\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>huyu maarufu\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>amewasili\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>wanasiasa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Wingi\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>hawa maarufu\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>wamewasili\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>barua pepe\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Umoja\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>hii fupi\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>imefika\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>barua pepe\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Wingi\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>hizi fupi\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>zimefika\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>kipima joto\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Umoja\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>hiki kipya\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>kimeharibika\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>vipima joto\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Wingi\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>hivi vipya\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>vimeharibika\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>mbwa mwitu\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Umoja\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>huyu mkubwa\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>anawinda\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>mbwa mwitu\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Wingi\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>hawa wakubwa\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>wanawinda\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Mwanasiasa huyu maarufu amewasili\u003C\u002Fstrong> mapema.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Wanasiasa hawa maarufu wamewasili\u003C\u002Fstrong> mapema.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Barua pepe hii fupi imefika\u003C\u002Fstrong> sasa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Barua pepe hizi fupi zimefika\u003C\u002Fstrong> sasa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kipima joto hiki kimeharibika\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Vipima joto hivi vimeharibika\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mbwa mwitu huyu anawinda\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mbwa mwitu hawa wanawinda\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Katika \u003Cstrong>barua pepe\u003C\u002Fstrong>, umbo la nomino halibadiliki kati ya umoja na wingi. Vioneshi na vitenzi vinaonyesha tofauti hiyo. Neno \u003Cstrong>pepe\u003C\u002Fstrong> halibadilishwi ili kuonyesha wingi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Usichukulie kwamba kila kipashio ndani ya nomino ambatani lazima kibadilike kulingana na ngeli. Tofautisha sehemu ya jina lenyewe na kivumishi kinachoongezwa kulielezea: katika \u003Cstrong>barua pepe hizi fupi\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>pepe\u003C\u002Fstrong> ni sehemu ya jina; \u003Cstrong>fupi\u003C\u002Fstrong> inaelezea barua hizo.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"tumia-jina-kamili-la-kifupisho\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Tumia jina kamili la kifupisho\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Kwa vifupisho vya majina ya taasisi na istilahi, jina kamili mara nyingi hukupa msingi wa upatanisho. Herufi ya kwanza ya kifupisho si kiambishi cha ngeli.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Kifupisho\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Jina kamili\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Msingi wa upatanisho\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Mfano\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>BAKITA\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Baraza la Kiswahili la Taifa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>baraza\u003C\u002Fstrong>, LI–YA\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>BAKITA \u003Cstrong>limetoa\u003C\u002Fstrong> taarifa.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>TUKI\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Taasisi ya Uchunguzi wa Kiswahili\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>taasisi\u003C\u002Fstrong>, I–ZI\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>TUKI \u003Cstrong>imechapisha\u003C\u002Fstrong> kamusi.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>VVU\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Virusi vya Ukimwi\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>virusi\u003C\u002Fstrong>, wingi wa KI–VI\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>VVU \u003Cstrong>vimegunduliwa\u003C\u002Fstrong> katika sampuli hiyo.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>UKIMWI\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Upungufu wa kinga mwilini\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>upungufu\u003C\u002Fstrong>, U–U\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>UKIMWI \u003Cstrong>umeathiri\u003C\u002Fstrong> jamii nyingi.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Katika \u003Cstrong>BAKITA limetoa taarifa\u003C\u002Fstrong>, upatanisho unatokana na \u003Cstrong>baraza\u003C\u002Fstrong>, si \u003Cstrong>Kiswahili\u003C\u002Fstrong> wala \u003Cstrong>taifa\u003C\u002Fstrong>. Katika \u003Cstrong>VVU vimegunduliwa\u003C\u002Fstrong>, umbo la wingi linatokana na \u003Cstrong>virusi\u003C\u002Fstrong>, si idadi ya herufi katika kifupisho.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Jina kamili ni msingi mmoja wa kuchagua upatanisho, si kanuni ya lazima kwa kila matumizi ya kifupisho. Kwa majina ya taasisi, matumizi hutofautiana: pamoja na \u003Cstrong>BAKITA limetoa taarifa\u003C\u002Fstrong>, utakutana pia na \u003Cstrong>BAKITA imetoa taarifa\u003C\u002Fstrong> katika maandishi ya vyombo vya habari. Umbo la pili lina upatanisho wa I–ZI, unaolingana na kuitazama BAKITA kama \u003Cstrong>taasisi\u003C\u002Fstrong>. Fuata mtindo wa chombo unachoandikia na udumishe uthabiti ndani ya matini unapoitaja taasisi ileile kwa maana ileile.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Ukikumbana na kifupisho usichokijua, tafuta jina lake kamili na matumizi yake katika maandishi yanayoaminika. Usikibunie ngeli kwa kutegemea sauti au herufi zake.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"tofautisha-jina-na-unachokirejelea\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Tofautisha jina na unachokirejelea\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Si kila sentensi yenye kifupisho hutumia kifupisho hicho kama kiima. Nomino nyingine inaweza kutawala upatanisho.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>BAKITA limetoa\u003C\u002Fstrong> taarifa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Wafanyakazi wa BAKITA wametoa\u003C\u002Fstrong> taarifa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kifupisho BAKITA kimeandikwa\u003C\u002Fstrong> kwa herufi kubwa.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Katika sentensi ya kwanza, kinachorejelewa ni \u003Cstrong>baraza\u003C\u002Fstrong>. Katika ya pili, kiima ni \u003Cstrong>wafanyakazi wa BAKITA\u003C\u002Fstrong>, na \u003Cstrong>wafanyakazi\u003C\u002Fstrong> hutawala upatanisho. Katika ya tatu, unazungumzia \u003Cstrong>kifupisho\u003C\u002Fstrong> kama umbo la maandishi, si taasisi yenyewe.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Katika mazungumzo, jina la taasisi linaweza kutumiwa kuwataja watu wake. Kwa hiyo, usahihi wa upatanisho hauamuliwi kwa kifupisho peke yake bila muktadha. Katika maandishi rasmi, taja \u003Cstrong>wafanyakazi\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>wajumbe\u003C\u002Fstrong> au \u003Cstrong>viongozi\u003C\u002Fstrong> ikiwa hao ndio unaowakusudia; hivyo unaondoa utata.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mazungumzo:\u003C\u002Fstrong> BAKITA \u003Cstrong>wamesema\u003C\u002Fstrong> kwamba watatuma mwakilishi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Maandishi rasmi, ikiwa wanaokusudiwa ni viongozi:\u003C\u002Fstrong> Viongozi wa BAKITA \u003Cstrong>wamesema\u003C\u002Fstrong> kwamba watatuma mwakilishi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Katika mfano wa mazungumzo, \u003Cstrong>wa-\u003C\u002Fstrong> inarejelea watu wanaoiwakilisha taasisi. Katika mfano rasmi, nomino \u003Cstrong>viongozi\u003C\u002Fstrong> inaweka wazi watu wanaorejelewa.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"rekebisha-upatanisho-bila-kubadili-maana\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Rekebisha upatanisho bila kubadili maana\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Unapohariri, hakikisha kwamba kioneshi na kitenzi vinarejelea nomino ileile na idadi ileile.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Umbo lisilofaa katika muktadha uliotajwa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Marekebisho\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Sababu\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Barua pepe hii zimefika.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Barua pepe \u003Cstrong>hii imefika\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Unazungumzia barua moja.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Barua pepe hizi imefika.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Barua pepe \u003Cstrong>hizi zimefika\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Unazungumzia barua zaidi ya moja.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>VVU imegunduliwa katika sampuli hiyo.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>VVU \u003Cstrong>vimegunduliwa\u003C\u002Fstrong> katika sampuli hiyo.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kifupisho kinawakilisha \u003Cstrong>virusi\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Kifupisho BAKITA limeandikwa vibaya.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kifupisho BAKITA \u003Cstrong>kimeandikwa\u003C\u002Fstrong> vibaya.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kiima kinachotawala upatanisho ni \u003Cstrong>kifupisho\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Usisahihishe \u003Cstrong>barua pepe hizi zimefika\u003C\u002Fstrong> kuwa umoja kwa sababu tu umbo \u003Cstrong>barua pepe\u003C\u002Fstrong> halina badiliko linaloonekana. Idadi inaonyeshwa na muktadha pamoja na upatanisho.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"orodha-ya-ukaguzi\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Orodha ya ukaguzi\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tambua kinachorejelewa:\u003C\u002Fstrong> mtu, kitu, taasisi, watu wa taasisi au jina lenyewe.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kwa nomino ambatani, tambua ngeli ya nomino nzima:\u003C\u002Fstrong> usitegemee kipashio cha mwisho au nafasi kati ya maneno.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kwa kifupisho, fungua jina kamili:\u003C\u002Fstrong> bainisha nomino inayotoa msingi wa upatanisho na hakiki matumizi yaliyokita.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kagua sentensi nzima:\u003C\u002Fstrong> kioneshi, kivumishi na kitenzi vilingane na nomino na idadi inayokusudiwa.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Kumbuka tofauti kuu: \u003Cstrong>barua pepe hii imefika\u003C\u002Fstrong>, lakini \u003Cstrong>barua pepe hizi zimefika\u003C\u002Fstrong>; \u003Cstrong>BAKITA limetoa taarifa\u003C\u002Fstrong>, lakini \u003Cstrong>wafanyakazi wa BAKITA wametoa taarifa\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n",[1028,1032,1036,1040,1044,1048],{"id":1029,"text":1030,"depth":16,"number":1031},"tambua-nomino-nzima","Tambua nomino nzima","1",{"id":1033,"text":1034,"depth":16,"number":1035},"upatanisho-wa-nomino-ambatani","Upatanisho wa nomino ambatani","2",{"id":1037,"text":1038,"depth":16,"number":1039},"tumia-jina-kamili-la-kifupisho","Tumia jina kamili la kifupisho","3",{"id":1041,"text":1042,"depth":16,"number":1043},"tofautisha-jina-na-unachokirejelea","Tofautisha jina na unachokirejelea","4",{"id":1045,"text":1046,"depth":16,"number":1047},"rekebisha-upatanisho-bila-kubadili-maana","Rekebisha upatanisho bila kubadili maana","5",{"id":1049,"text":1050,"depth":16,"number":1051},"orodha-ya-ukaguzi","Orodha ya ukaguzi","6"]