[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-sw":3,"grammar-pages-sw":4,"grammar-page-sw-utata-wa-muundo-katika-sentensi-ndefu":852,"grammar-lesson-path-sw-utata-wa-muundo-katika-sentensi-ndefu-none":864,"grammar-exercises-by-page-01a1c61d-2943-7bde-840e-4d2de117ea02":865,"grammar-quick-check-01a1c61d-2943-7bde-840e-4d2de117ea02":881,"grammar-lesson-body-01a1c61d-2943-7bde-840e-4d2de117ea02-54r72ezt0":904},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,364,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,535,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,797,802,807,812,817,822,827,832,837,842,847],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1c61d-2686-7e1d-90ce-ac64e1561816","Irabu na matamshi yake","irabu-na-matamshi-yake","sw","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1c61d-26b7-7995-9d90-320c37e9dea5","Konsonanti na miandiko sh, ch, dh na gh","konsonanti-na-miandiko-sh-ch-dh-na-gh",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1c61d-284b-73f8-ab03-7925e17e7b20","Silabi na mkazo wa neno","silabi-na-mkazo-wa-neno",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1c61d-27b4-7ebb-8a6f-5e3d87d02330","Mimi, wewe, yeye, sisi, ninyi na wao","mimi-wewe-yeye-sisi-ninyi-na-wao",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1c61d-294d-7830-819f-3e772d4c8280","Viambishi vya nafsi katika kitenzi","viambishi-vya-nafsi-katika-kitenzi",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1c61d-26a5-790d-ae6b-5d7f8eb2efc8","Kitenzi kuwa na kiunganishi ni","kitenzi-kuwa-na-kiunganishi-ni",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1c61d-289c-7bd1-bfc5-d2d15ba863fa","Ukanushi wa ni kwa si","ukanushi-wa-ni-kwa-si",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1c61d-2824-7db5-9ac5-dd4c27e18946","Ngeli ya M-WA: watu","ngeli-ya-m-wa-watu",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1c61d-28d0-7dd3-baf0-d224dc0e6d7e","Upatanisho wa M-WA katika sentensi","upatanisho-wa-m-wa-katika-sentensi",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1c61d-2820-7049-9e8a-5a3b407cc730","Ngeli ya M-MI: miti na vitu vingine","ngeli-ya-m-mi-miti-na-vitu-vingine",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1c61d-2814-7628-b854-a994b9d20bd9","Ngeli ya KI-VI: vitu na lugha","ngeli-ya-ki-vi-vitu-na-lugha",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1c61d-2829-706d-b9b0-ca4223b89bd2","Ngeli ya N-N: nomino zisizobadilika","ngeli-ya-n-n-nomino-zisizobadilika",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1c61d-280e-762d-94e5-ccc319d706a1","Ngeli ya JI-MA: nomino za kawaida","ngeli-ya-ji-ma-nomino-za-kawaida",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1c61d-2994-7dad-877c-76aa8937e9e9","Vivumishi vya msingi na upatanisho","vivumishi-vya-msingi-na-upatanisho",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1c61d-28c1-7267-8148-f7455ddaf2a2","Umilikaji kwa -angu, -ako na -ake","umilikaji-kwa-angu-ako-na-ake",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1c61d-28c6-7133-b7dc-d83ba27e73ea","Umilikaji kwa -etu, -enu na -ao","umilikaji-kwa-etu-enu-na-ao",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1c61d-29ba-745e-b573-7ca3d594f788","Wakati uliopo kwa -na-","wakati-uliopo-kwa-na",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1c61d-28ab-7ce0-8117-085345472775","Ukanushi wa wakati uliopo","ukanushi-wa-wakati-uliopo",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1c61d-2744-7237-8402-24e377d48f19","Kuwa na kitu: nina na una","kuwa-na-kitu-nina-na-una",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1c61d-2736-7bc0-b69d-e68f8a214aa8","Kutokuwa na kitu: sina na huna","kutokuwa-na-kitu-sina-na-huna",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1c61d-276f-7ae8-893e-b47f0a2ad710","Mahali kwa hapa, hapo na pale","mahali-kwa-hapa-hapo-na-pale",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1c61d-2749-7986-8647-a34a3568a5b9","Kuwepo mahali: yuko, iko na viko","kuwepo-mahali-yuko-iko-na-viko",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1c61d-2963-77bf-8d22-0d389e96fd37","Vioneshi vya karibu na mbali","vioneshi-vya-karibu-na-mbali",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1c61d-27f7-7b1f-86f9-23cd244585ee","Namba moja hadi kumi","namba-moja-hadi-kumi",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1c61d-27f2-7dcc-b0ab-b60e952d8340","Namba kubwa katika hesabu za kawaida","namba-kubwa-katika-hesabu-za-kawaida",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1c61d-273b-70c0-8fe3-3784dac30270","Kuuliza kiasi kwa ngapi","kuuliza-kiasi-kwa-ngapi",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1c61d-278f-7672-a665-096a05f35eb5","Maswali ya nani, nini na wapi","maswali-ya-nani-nini-na-wapi",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1c61d-278b-7842-8ff6-714f8effee78","Maswali ya lini, kwa nini na namna gani","maswali-ya-lini-kwa-nini-na-namna-gani",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1c61d-2793-7413-89a4-7e18e4bddc08","Maswali ya ndiyo au hapana","maswali-ya-ndiyo-au-hapana",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1c61d-2803-700a-8f8c-1356dbbbad43","Ndani ya, juu ya na chini ya","ndani-ya-juu-ya-na-chini-ya",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1c61d-299a-766a-ab57-7947eb8fad1b","Vivumishi vya rangi","vivumishi-vya-rangi",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1c61d-273f-79b6-b998-7546aaf05470","Kuunganisha kwa na, lakini na au","kuunganisha-kwa-na-lakini-na-au",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1c61d-2700-7dce-a172-c9e012a8ee40","Kutaka na kupenda pamoja na kitenzi-jina","kutaka-na-kupenda-pamoja-na-kitenzi-jina",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1c61d-2757-748f-8a5c-428081730207","Maagizo ya kawaida katika umoja","maagizo-ya-kawaida-katika-umoja",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1c61d-2861-7a54-9961-c12b23d349f4","Tofauti ya n, ng na ng'","tofauti-ya-n-ng-na-ng","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1c61d-282d-7061-a1b7-d38b8c3fe574","Ngeli ya U: nomino za hali na vitu","ngeli-ya-u-nomino-za-hali-na-vitu",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1c61d-281a-72c5-962b-e41d59deb3b1","Ngeli ya KU: vitenzi-jina","ngeli-ya-ku-vitenzi-jina",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1c61d-26aa-7352-a516-43bad817857b","Kiunganishi -a cha uhusiano kwa ngeli","kiunganishi-a-cha-uhusiano-kwa-ngeli",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1c61d-28ec-7801-a163-6dbee90d0185","Upatanisho wa nomino za viumbe hai","upatanisho-wa-nomino-za-viumbe-hai",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1c61d-295c-794a-8913-212362ca5e0e","Vioneshi vya hapo awali kwa huyo, hicho na hiyo","vioneshi-vya-hapo-awali-kwa-huyo-hicho-na-hiyo",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1c61d-26ae-7a70-a5f9-e386a85443c0","Kiwakilishi chenyewe na maumbo yake","kiwakilishi-chenyewe-na-maumbo-yake",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1c61d-2681-7625-8a31-a5aa959b9cc0","Idadi kwa -ote, kila na baadhi ya","idadi-kwa-ote-kila-na-baadhi-ya",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1c61d-2697-73a4-9bd2-d9127b10ecbb","Kiasi kwa -ingi na -chache","kiasi-kwa-ingi-na-chache",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1c61d-27fc-7c74-a606-a70ce2aad945","Namba za mpangilio kwa -a kwanza","namba-za-mpangilio-kwa-a-kwanza",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1c61d-29af-75ee-9338-838807215d7e","Wakati uliopita kwa -li-","wakati-uliopita-kwa-li",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1c61d-28a6-74a1-a86c-d258fec97c84","Ukanushi wa wakati uliopita kwa -ku-","ukanushi-wa-wakati-uliopita-kwa-ku",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1c61d-29a5-7596-9256-1e8c35f7028b","Wakati ujao kwa -ta-","wakati-ujao-kwa-ta",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1c61d-28a1-78af-a789-f1fe43531f3b","Ukanushi wa wakati ujao","ukanushi-wa-wakati-ujao",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1c61d-2670-7d54-acde-bc2d90b90155","Hali timilifu kwa -me-","hali-timilifu-kwa-me",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1c61d-2665-7968-9ba7-6525e14732a8","Bado na ukanushi kwa -ja-","bado-na-ukanushi-kwa-ja",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1c61d-279c-7083-82be-c333f14e58f9","Mazoea kwa hu-","mazoea-kwa-hu",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1c61d-285d-77c6-96a2-6222b41aee66","Tofauti ya -li- na -me-","tofauti-ya-li-na-me",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1c61d-2984-75c3-ab32-542faca42571","Vitenzi vya silabi moja katika nyakati za msingi","vitenzi-vya-silabi-moja-katika-nyakati-za-msingi",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1c61d-2989-79ef-8feb-4c47b560e1ff","Vitenzi vyenye asili ya kigeni","vitenzi-vyenye-asili-ya-kigeni",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1c61d-2957-7262-b9c9-996161c8b92d","Viambishi vya yambwa kwa watu","viambishi-vya-yambwa-kwa-watu",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1c61d-2952-7678-913b-9cc68fe07822","Viambishi vya yambwa kwa vitu","viambishi-vya-yambwa-kwa-vitu",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1c61d-26da-7cd0-b226-049e5ab357ac","Kujirejelea kwa -ji-","kujirejelea-kwa-ji",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1c61d-275b-7267-8eef-f7f27994e8ed","Maagizo ya wingi kwa -eni","maagizo-ya-wingi-kwa-eni",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1c61d-2753-75a4-872a-93a44dd055f5","Maagizo hasi kwa usi- na msi-","maagizo-hasi-kwa-usi-na-msi",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1c61d-2774-746b-bdd5-199db4bb31c9","Maombi ya heshima kwa naomba na tafadhali","maombi-ya-heshima-kwa-naomba-na-tafadhali",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1c61d-28b6-78cc-8044-695cb699fa05","Ulinganisho kwa kuliko","ulinganisho-kwa-kuliko",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1c61d-2933-75df-896e-871a1b261cb7","Usawa kwa kama na sawa na","usawa-kwa-kama-na-sawa-na",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1c61d-26b3-74b3-85f8-152411bc8096","Kiwango kwa sana na mno","kiwango-kwa-sana-na-mno",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1c61d-2691-7f4f-bc74-0b81bc7a41e0","Kiambishi cha mahali -ni","kiambishi-cha-mahali-ni",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1c61d-2831-7272-bbbc-15914a70f2e8","Ngeli za mahali PA, KU na MU","ngeli-za-mahali-pa-ku-na-mu",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1c61d-26c5-7692-a70f-5ad9bcb069e1","Kuelekea na kutoka mahali","kuelekea-na-kutoka-mahali",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1c61d-283d-7bd4-8556-9f0dac0d6cd8","Sababu kwa kwa sababu","sababu-kwa-kwa-sababu",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1c61d-277d-7c0b-a1f4-976fe38ad8a9","Masharti ya msingi kwa kama","masharti-ya-msingi-kwa-kama",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1c61d-27e3-7420-99ee-cdce59f21cd3","Muda kwa kabla ya na baada ya","muda-kwa-kabla-ya-na-baada-ya",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1c61d-26fb-74bd-a8db-1cbe3465a9e4","Kusimulia kwa kwanza, halafu na mwisho","kusimulia-kwa-kwanza-halafu-na-mwisho",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":362,"displayOrder":363},"01a1c61d-28dd-7089-ba6c-68dbb94b9702","Upatanisho wa ngeli za mahali katika vitenzi","upatanisho-wa-ngeli-za-mahali-katika-vitenzi","B1",71,{"id":365,"title":366,"slug":367,"language":9,"level":362,"displayOrder":368},"01a1c61d-28e7-7b35-ae75-ca64f1f6689b","Upatanisho wa nomino za U zenye wingi tofauti","upatanisho-wa-nomino-za-u-zenye-wingi-tofauti",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":362,"displayOrder":373},"01a1c61d-299f-7b79-b666-06bdead8bee0","Viwakilishi vya kurejelea vilivyotajwa","viwakilishi-vya-kurejelea-vilivyotajwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":362,"displayOrder":378},"01a1c61d-29c5-79a9-b27d-74380af68e57","Yoyote na maumbo yake kwa ngeli","yoyote-na-maumbo-yake-kwa-ngeli",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":362,"displayOrder":383},"01a1c61d-2865-7a2b-aebb-045beaed713a","Tofauti ya -ote na -o-ote","tofauti-ya-ote-na-o-ote",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":362,"displayOrder":388},"01a1c61d-2854-70bf-b002-8754f7fcf555","Tofauti ya -ingine na -ingineyo","tofauti-ya-ingine-na-ingineyo",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":362,"displayOrder":393},"01a1c61d-266b-76bc-bfd3-a4d0d6c370f0","Hali tegemezi yenye kiishio -e","hali-tegemezi-yenye-kiishio-e",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":362,"displayOrder":398},"01a1c61d-2883-77c3-aa3b-c78004ff1e58","Ukanushi wa hali tegemezi kwa -si-","ukanushi-wa-hali-tegemezi-kwa-si",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":362,"displayOrder":403},"01a1c61d-27aa-7254-9d1f-3d661ea1bd0e","Mfuatano wa matukio kwa -ka-","mfuatano-wa-matukio-kwa-ka",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":362,"displayOrder":408},"01a1c61d-2676-71e9-934e-4baacc2d99ff","Hali ya -ki- kwa wakati na sharti","hali-ya-ki-kwa-wakati-na-sharti",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":362,"displayOrder":413},"01a1c61d-29aa-786f-8657-847e2ce8c128","Wakati uliopita endelevu kwa alikuwa ana-","wakati-uliopita-endelevu-kwa-alikuwa-ana",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":362,"displayOrder":418},"01a1c61d-29b5-70b2-b834-9f4253124fe7","Wakati uliopita timilifu kwa alikuwa ame-","wakati-uliopita-timilifu-kwa-alikuwa-ame",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":362,"displayOrder":423},"01a1c61d-274e-7aa3-8c98-f512bc5a22f9","Kuweza, kupaswa na kulazimika","kuweza-kupaswa-na-kulazimika",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":362,"displayOrder":428},"01a1c61d-26ce-7d56-b832-1961071dd2c0","Kuendelea na kuanza kufanya jambo","kuendelea-na-kuanza-kufanya-jambo",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":362,"displayOrder":433},"01a1c61d-2711-7ea2-bdb9-7d1e50e041ba","Kutendea kwa -ia na -ea","kutendea-kwa-ia-na-ea",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":362,"displayOrder":438},"01a1c61d-2731-7c2d-b3d3-43b9d3a9b04e","Kutendwa kwa -wa","kutendwa-kwa-wa",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":362,"displayOrder":443},"01a1c61d-2706-7426-9da1-dedd05080b35","Kutendana kwa -ana","kutendana-kwa-ana",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":362,"displayOrder":448},"01a1c61d-2722-7d27-9b16-777642cc102a","Kutendesha kwa -isha na -esha","kutendesha-kwa-isha-na-esha",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":362,"displayOrder":453},"01a1c61d-271d-7499-8a59-dcb4475d285a","Kutendeka kwa -ika na -eka","kutendeka-kwa-ika-na-eka",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":362,"displayOrder":458},"01a1c61d-272c-7a29-9915-947fceb39a1f","Kutendua kwa -ua na -oa","kutendua-kwa-ua-na-oa",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":362,"displayOrder":463},"01a1c61d-2969-7258-a008-75d156b2094c","Vishazi rejeshi kwa amba-","vishazi-rejeshi-kwa-amba",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":362,"displayOrder":468},"01a1c61d-2906-75be-b926-f8128a27804a","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopo","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopo",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":362,"displayOrder":473},"01a1c61d-2901-7680-9bec-b847623eee26","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopita","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopita",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":362,"displayOrder":478},"01a1c61d-2928-72af-94ca-228137ab5435","Urejeshi wa wakati ujao kwa -taka-","urejeshi-wa-wakati-ujao-kwa-taka",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":362,"displayOrder":483},"01a1c61d-2916-7f29-8f39-3443704faa96","Urejeshi wa mahali kwa ambapo","urejeshi-wa-mahali-kwa-ambapo",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":362,"displayOrder":488},"01a1c61d-27ee-7317-ad8a-550f0dc0dff2","Nafasi ya kiambishi cha yambwa katika kitenzi","nafasi-ya-kiambishi-cha-yambwa-katika-kitenzi",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":362,"displayOrder":493},"01a1c61d-28fc-7a07-81be-ecae8553364f","Urejeshi na kiambishi cha yambwa","urejeshi-na-kiambishi-cha-yambwa",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":362,"displayOrder":498},"01a1c61d-276a-7686-b122-8b9e50fd4064","Madhumuni kwa ili","madhumuni-kwa-ili",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":362,"displayOrder":503},"01a1c61d-2797-72ce-963c-5e782e6cc2ca","Matokeo kwa hivyo na kwa hiyo","matokeo-kwa-hivyo-na-kwa-hiyo",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":362,"displayOrder":508},"01a1c61d-26e4-7d88-bc3d-1ff1b71415f0","Kukubali kikwazo kwa ingawa","kukubali-kikwazo-kwa-ingawa",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":362,"displayOrder":513},"01a1c61d-268c-75df-866c-c4e4f832d7fa","Kauli taarifa kwa kwamba","kauli-taarifa-kwa-kwamba",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":362,"displayOrder":518},"01a1c61d-26d5-7019-acff-140b728b3f0f","Kuhamisha yambwa mbele kwa msisitizo","kuhamisha-yambwa-mbele-kwa-msisitizo",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":362,"displayOrder":523},"01a1c61d-26ea-7f4c-a57f-c477afd8e11f","Kurejelea watu katika simulizi","kurejelea-watu-katika-simulizi",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":362,"displayOrder":528},"01a1c61d-267b-7c17-bb91-dccee62c273e","Heshima katika maombi na mapendekezo","heshima-katika-maombi-na-mapendekezo",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":533,"displayOrder":534},"01a1c61d-2874-7ae1-8993-bce7a671ba3f","Udogo kwa KI-VI na ukubwa kwa JI-MA","udogo-kwa-ki-vi-na-ukubwa-kwa-ji-ma","B2",105,{"id":536,"title":537,"slug":538,"language":9,"level":533,"displayOrder":539},"01a1c61d-2808-76d0-a659-bc51832ae9e1","Ngeli na nomino za mkopo","ngeli-na-nomino-za-mkopo",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":533,"displayOrder":544},"01a1c61d-28d6-731a-9871-8eb41911cb5f","Upatanisho wa majina ya uhusiano wa kifamilia","upatanisho-wa-majina-ya-uhusiano-wa-kifamilia",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":533,"displayOrder":549},"01a1c61d-292d-7e7d-8544-4a4015f1d9e2","Usambazaji wa kiasi kwa kila mmoja na wote wawili","usambazaji-wa-kiasi-kwa-kila-mmoja-na-wote-wawili",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":533,"displayOrder":554},"01a1c61d-27ca-71a3-8986-8fb5cf0d75b3","Mpangilio wa viambishi katika kitenzi changamano","mpangilio-wa-viambishi-katika-kitenzi-changamano",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":533,"displayOrder":559},"01a1c61d-2782-7992-a902-46de04995d88","Masharti yasiyo hakika kwa -nge-","masharti-yasiyo-hakika-kwa-nge",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":533,"displayOrder":564},"01a1c61d-2787-765e-bf10-724fcb22e544","Masharti yasiyotimia zamani kwa -ngali-","masharti-yasiyotimia-zamani-kwa-ngali",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":533,"displayOrder":569},"01a1c61d-2892-7cef-8faa-a36955f8a028","Ukanushi wa masharti kwa -singe- na -singali-","ukanushi-wa-masharti-kwa-singe-na-singali",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":533,"displayOrder":574},"01a1c61d-27af-7660-ac17-a1028e499373","Mfuatano wa wakati ujao kwa atakuwa ame-","mfuatano-wa-wakati-ujao-kwa-atakuwa-ame",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":533,"displayOrder":579},"01a1c61d-26c9-7b31-a045-f51daf5a3214","Kueleza kitendo kinachokaribia kwa -karibia","kueleza-kitendo-kinachokaribia-kwa-karibia",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":533,"displayOrder":584},"01a1c61d-2888-77d3-88c3-512a32376d12","Ukanushi wa jumla na ukanushi wa sehemu","ukanushi-wa-jumla-na-ukanushi-wa-sehemu",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":533,"displayOrder":589},"01a1c61d-2858-755f-9608-97f28697c8b9","Tofauti ya kutendwa na kutendeka","tofauti-ya-kutendwa-na-kutendeka",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":533,"displayOrder":594},"01a1c61d-2717-7a74-878a-01d907d8a78e","Kutendea: mnufaika, mahali na sababu","kutendea-mnufaika-mahali-na-sababu",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":533,"displayOrder":599},"01a1c61d-2727-7d64-a78d-c413aaccf7e9","Kutendesha na ushiriki wa mtendaji","kutendesha-na-ushiriki-wa-mtendaji",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":533,"displayOrder":604},"01a1c61d-27a0-7a00-9687-20fe354c3aee","Mchanganyiko wa kutendea na kutendwa","mchanganyiko-wa-kutendea-na-kutendwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":533,"displayOrder":609},"01a1c61d-26f0-79bf-9918-7be25f7391ee","Kurudia kitenzi kwa matendo yanayojirudia","kurudia-kitenzi-kwa-matendo-yanayojirudia",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":533,"displayOrder":614},"01a1c61d-2910-7dad-a045-2fdc5c34ba5c","Urejeshi wa jumla wenye kiambishi tamati","urejeshi-wa-jumla-wenye-kiambishi-tamati",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":533,"displayOrder":619},"01a1c61d-287e-794b-9fb2-db490084b4d0","Ukanushi katika vishazi rejeshi","ukanushi-katika-vishazi-rejeshi",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":533,"displayOrder":624},"01a1c61d-2922-7566-928b-f5f247246ab2","Urejeshi wa wakati kwa wakati ambapo","urejeshi-wa-wakati-kwa-wakati-ambapo",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":533,"displayOrder":629},"01a1c61d-291c-79f6-9475-c61e46012735","Urejeshi wa namna kwa jinsi","urejeshi-wa-namna-kwa-jinsi",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":533,"displayOrder":634},"01a1c61d-2778-7eae-a42d-3bf1015e68b6","Masharti kwa isipokuwa na mradi","masharti-kwa-isipokuwa-na-mradi",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":533,"displayOrder":639},"01a1c61d-27e8-756f-8d65-2b8b6c94b29e","Muda kwa tangu na mpaka","muda-kwa-tangu-na-mpaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":533,"displayOrder":644},"01a1c61d-297e-7bf4-ad41-3c60c975bfb9","Vishazi vya bila kufanya na bila ya kufanya","vishazi-vya-bila-kufanya-na-bila-ya-kufanya",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":533,"displayOrder":649},"01a1c61d-2973-7c4b-a79b-7a0ecfe642ff","Vishazi tegemezi katika usemi wa taarifa","vishazi-tegemezi-katika-usemi-wa-taarifa",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":533,"displayOrder":654},"01a1c61d-27dc-74f5-beb3-579302c4a0f0","Msisitizo kwa ndiye na ndicho","msisitizo-kwa-ndiye-na-ndicho",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":533,"displayOrder":659},"01a1c61d-2897-7ab5-ae63-62657a1bcc32","Ukanushi wa msisitizo kwa siye na sicho","ukanushi-wa-msisitizo-kwa-siye-na-sicho",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":533,"displayOrder":664},"01a1c61d-26bb-7e42-9f24-2e33c4712f82","Kuacha kiima kilicho wazi katika muktadha","kuacha-kiima-kilicho-wazi-katika-muktadha",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":533,"displayOrder":669},"01a1c61d-298f-7166-a592-e6a98fc17023","Viunganishi vya kuongeza na kupinga hoja","viunganishi-vya-kuongeza-na-kupinga-hoja",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":533,"displayOrder":674},"01a1c61d-26c0-7e69-9b6a-12bc24795540","Kubadilisha mtazamo katika simulizi","kubadilisha-mtazamo-katika-simulizi",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":533,"displayOrder":679},"01a1c61d-286a-7598-be78-79ddfef8dd5b","Tofauti za mazungumzo na maandishi rasmi","tofauti-za-mazungumzo-na-maandishi-rasmi",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":684,"displayOrder":685},"01a1c61d-2948-7a91-9177-1b57a548623d","Uundaji wa nomino dhahania kwa u-","uundaji-wa-nomino-dhahania-kwa-u","C1",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":684,"displayOrder":690},"01a1c61d-28e2-7751-be3a-3977f0656b61","Upatanisho wa nomino ambatani na vifupisho","upatanisho-wa-nomino-ambatani-na-vifupisho",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":684,"displayOrder":695},"01a1c61d-2839-7970-aa68-df666626d065","Rejea tata za viwakilishi katika matini","rejea-tata-za-viwakilishi-katika-matini",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":684,"displayOrder":700},"01a1c61d-28f1-7aa0-a9e6-4dc123b2e1be","Upeo wa kila, wote na hata","upeo-wa-kila-wote-na-hata",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":684,"displayOrder":705},"01a1c61d-27a5-74e7-b0a6-ba67656699cc","Mfuatano wa -ka- katika simulizi changamano","mfuatano-wa-ka-katika-simulizi-changamano",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":684,"displayOrder":710},"01a1c61d-2835-758f-9edd-d13c8f40a9b2","Nyakati ambatani na mahali pa mtazamo","nyakati-ambatani-na-mahali-pa-mtazamo",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":684,"displayOrder":715},"01a1c61d-28b0-7ed9-b475-abcd8503df26","Ukanushi wenye maana ya kusisitiza","ukanushi-wenye-maana-ya-kusisitiza",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":684,"displayOrder":720},"01a1c61d-29bf-7b45-9be5-3bcb5451e7b4","Yambwa linalotajwa wazi na kiambishi chake","yambwa-linalotajwa-wazi-na-kiambishi-chake",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":684,"displayOrder":725},"01a1c61d-27d0-7573-ac25-3a8eeb7a8c79","Mpangilio wa viambishi vya unyambulishaji","mpangilio-wa-viambishi-vya-unyambulishaji",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":684,"displayOrder":730},"01a1c61d-275f-7258-9d9e-3dd10192ba69","Maana za kileksika zisizotabirika katika unyambulishaji","maana-za-kileksika-zisizotabirika-katika-unyambulishaji",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":684,"displayOrder":735},"01a1c61d-270b-7f0c-87ec-0825608059f8","Kutendana na uwiano wa washiriki","kutendana-na-uwiano-wa-washiriki",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":684,"displayOrder":740},"01a1c61d-296e-75ed-a4d0-80792475d8ba","Vishazi rejeshi vilivyopachikwa","vishazi-rejeshi-vilivyopachikwa",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":684,"displayOrder":745},"01a1c61d-290b-73cc-b18f-44291d7768f3","Urejeshi wa jumla na maana ya mazoea","urejeshi-wa-jumla-na-maana-ya-mazoea",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":684,"displayOrder":750},"01a1c61d-26f6-7209-9e43-843ee160eee2","Kushurutisha kwa hata kama na hata ikiwa","kushurutisha-kwa-hata-kama-na-hata-ikiwa",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":684,"displayOrder":755},"01a1c61d-2841-7b62-adfa-191a0e9788ee","Sababu ya tukio na sababu ya kauli","sababu-ya-tukio-na-sababu-ya-kauli",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":684,"displayOrder":760},"01a1c61d-28bb-7ebd-b8e2-6d6f6e5b299b","Ulinganisho wa hali kwa kana kwamba","ulinganisho-wa-hali-kwa-kana-kwamba",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":684,"displayOrder":765},"01a1c61d-27d6-7272-8cd1-a6b2837758f7","Msisitizo kwa ndi- pamoja na urejeshi","msisitizo-kwa-ndi-pamoja-na-urejeshi",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":684,"displayOrder":770},"01a1c61d-286f-782d-92b2-6eee58b95b1e","Ubadilishaji wa mpangilio kwa mada na taarifa mpya","ubadilishaji-wa-mpangilio-kwa-mada-na-taarifa-mpya",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":684,"displayOrder":775},"01a1c61d-293e-76cf-9a4c-7259f0a3f03f","Ushikamani kwa urejeshi na udondoshaji","ushikamani-kwa-urejeshi-na-udondoshaji",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":684,"displayOrder":780},"01a1c61d-284f-7bc9-83b7-eb0ece8a9eb7","Tahadhari katika madai kwa huenda na yaelekea","tahadhari-katika-madai-kwa-huenda-na-yaelekea",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":684,"displayOrder":785},"01a1c61d-269b-7e72-84fa-756057a927b0","Kiswahili sanifu na tofauti za kikanda","kiswahili-sanifu-na-tofauti-za-kikanda",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":684,"displayOrder":790},"01a1c61d-27bf-758e-89c2-f59d8ccf1676","Miundo ya methali katika mawasiliano","miundo-ya-methali-katika-mawasiliano",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":795,"displayOrder":796},"01a1c61d-26a1-70ad-9a01-1da8fe52c1c9","Kitenzi kuwa katika miundo ya kifasihi","kitenzi-kuwa-katika-miundo-ya-kifasihi","C2",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":795,"displayOrder":801},"01a1c61d-2764-7e63-b29c-b4b75a6ac2cb","Mabadiliko ya mtazamo wa wakati katika fasihi","mabadiliko-ya-mtazamo-wa-wakati-katika-fasihi",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":795,"displayOrder":806},"01a1c61d-288d-766f-9ab5-4c060a9071ef","Ukanushi wa kimbalagha na tafsiri yake","ukanushi-wa-kimbalagha-na-tafsiri-yake",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":795,"displayOrder":811},"01a1c61d-28ca-7ee4-ab7b-a001f56c43e3","Unyambulishaji ulioganda na mipaka ya uchanganuzi","unyambulishaji-ulioganda-na-mipaka-ya-uchanganuzi",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":795,"displayOrder":816},"01a1c61d-28f7-72b1-be5c-83bac87e50a8","Urejeshi mfupi katika sajili rasmi na fasihi","urejeshi-mfupi-katika-sajili-rasmi-na-fasihi",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":795,"displayOrder":821},"01a1c61d-2979-740b-87b2-32ba10a29c84","Vishazi vinavyokatiza sentensi na uwazi wa maana","vishazi-vinavyokatiza-sentensi-na-uwazi-wa-maana",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":795,"displayOrder":826},"01a1c61d-2943-7bde-840e-4d2de117ea02","Utata wa muundo katika sentensi ndefu","utata-wa-muundo-katika-sentensi-ndefu",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":795,"displayOrder":831},"01a1c61d-2879-79aa-a793-bc3001b6694a","Udondoshaji na usambamba katika hotuba","udondoshaji-na-usambamba-katika-hotuba",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":795,"displayOrder":836},"01a1c61d-27c4-7608-86ff-1052c33d3374","Mpangilio wa kishairi na mipaka ya matumizi","mpangilio-wa-kishairi-na-mipaka-ya-matumizi",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":795,"displayOrder":841},"01a1c61d-2938-7f41-af34-d6729787fff5","Usemi wa taarifa na sauti ya msimulizi","usemi-wa-taarifa-na-sauti-ya-msimulizi",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":795,"displayOrder":846},"01a1c61d-2845-7d11-92b3-e8cd2d1bf4f5","Sarufi ya methali: maana halisi na matumizi","sarufi-ya-methali-maana-halisi-na-matumizi",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":795,"displayOrder":851},"01a1c61d-27b9-7cf1-8ded-e2e88e3149a8","Miundo ya kale katika usomaji wa matini","miundo-ya-kale-katika-usomaji-wa-matini",168,{"id":823,"title":824,"slug":825,"seoDescription":853,"content":854,"language":9,"level":795,"displayOrder":826,"grammarTopics":855,"createdAt":860,"updatedAt":861,"totalExercises":16,"vocabularyLists":862,"readyImages":863},"Changanua utata wa muundo katika sentensi ndefu kwa kufuatilia utegemezi wa vishazi, uratibu na upatanisho, kisha andika upya bila kubadili maana.","Sentensi ndefu inaweza kuruhusu maana zaidi ya moja hata kama kila neno linaeleweka. Utata wa muundo hutokea pale vipashio vinapoweza kuhusishwa kwa njia tofauti. Hapa utachanganua utegemezi wa vishazi, uratibu na upatanisho, kisha utaandika upya sentensi bila kubadili maana iliyokusudiwa.\n\n## 1. Tambua utata, si urefu pekee\n\nSentensi si tata kwa sababu tu ni ndefu. Swali muhimu ni hili: **je, maneno yaleyale yanaruhusu miundo miwili yenye maana tofauti?** Tofautisha hali hizi:\n\n- **Utata wa muundo:** kirai au kishazi kinaweza kuhusishwa na vipashio tofauti.\n- **Utata wa neno:** neno lenyewe lina maana zaidi ya moja, hata bila kubadili muundo.\n- **Ugumu wa kufuatilia:** muundo una maana moja, lakini taarifa nyingi zinafanya iwe vigumu kuutambua.\n\n:::example\nMwandishi aliwahoji walimu wa wanafunzi **ambao walishinda tuzo katika mashindano ya kitaifa**.\n\nNi nani walioshinda tuzo: **walimu** au **wanafunzi**? Kishazi cha urejeshi kinaweza kurejelea mojawapo ya makundi hayo. Huu ni utata wa muundo, si ukosefu wa maana ya neno *tuzo*.\n:::\n\nMuktadha unaweza kufanya maana moja ionekane ya kawaida zaidi. Hata hivyo, maana inayotarajiwa zaidi si lazima iwe ndiyo pekee inayoruhusiwa na sarufi.\n\n## 2. Fuatilia kishazi cha urejeshi\n\nKatika mfano uliotangulia, **walimu** na **wanafunzi** ni nomino za wingi zinazorejelea watu. Umbo **ambao** linaafikiana na zote mbili; kwa hiyo upatanisho hauondoi utata.\n\n| Maana iliyokusudiwa | Uandishi ulio wazi zaidi |\n| --- | --- |\n| Walimu ndio walioshinda | Mwandishi aliwahoji walimu ambao walishinda tuzo katika mashindano ya kitaifa. Walimu hao wanawafundisha wanafunzi waliotajwa. |\n| Wanafunzi ndio walioshinda | Wanafunzi walishinda tuzo katika mashindano ya kitaifa. Mwandishi aliwahoji walimu wao. |\n\nUandishi huo unahitaji wanafunzi wanaozungumziwa watambulike katika muktadha. Unapoondoa utata, usipoteze uhusiano uliokuwa muhimu katika sentensi ya awali.\n\nLinganisha na sentensi hii:\n\n:::example\nMwandishi alikagua ripoti za walimu **ambazo zilichapishwa jana**.\n\n**Ambazo zilichapishwa** hurejelea **ripoti**, si **walimu**. Upatanisho unaweka mpaka wa kisarufi hata ingawa *walimu* iko karibu zaidi na kishazi hicho.\n:::\n\n:::warning\nUsitumie kanuni kwamba kishazi cha urejeshi hurejelea nomino iliyo karibu zaidi kila wakati. Ukaribu unaweza kuongoza usomaji, lakini lazima pia uchunguze upatanisho, muundo na muktadha.\n:::\n\n## 3. Pima upeo wa kirai au kishazi cha wakati\n\n*Upeo* hapa ni sehemu ya sentensi inayofafanuliwa na kipashio fulani. Kishazi cha wakati kinapofuata sentensi yenye tukio ndani ya tukio jingine la kuripoti, kinaweza kufafanua tukio la ndani au tukio la kuripoti.\n\n:::example\nAsha aliripoti kwamba Juma aliondoka **baada ya mkutano kumalizika**.\n\n**Usomaji wa kwanza:** Juma aliondoka baada ya mkutano kumalizika. Wakati wa Asha kuripoti haujaelezwa moja kwa moja.\n\n**Usomaji wa pili:** Asha alitoa taarifa baada ya mkutano kumalizika. Wakati wa Juma kuondoka ukilinganishwa na mwisho wa mkutano haujaelezwa moja kwa moja.\n:::\n\nKatika usomaji wa kwanza, kishazi cha wakati kinahusishwa na **aliondoka**; katika wa pili, kinahusishwa na **aliripoti**. Usomaji wa kwanza unaweza kujitokeza kwa urahisi zaidi bila muktadha, lakini hilo halifuti wa pili.\n\nIli kutenganisha maana hizo, unaweza kuandika:\n\n- **Wakati wa kuondoka:** Kwa mujibu wa taarifa ya Asha, Juma aliondoka baada ya mkutano kumalizika.\n- **Wakati wa kuripoti:** Baada ya mkutano kumalizika, Asha alitoa taarifa hii: Juma alikuwa ameondoka.\n\nUsiongeze kwamba Juma aliondoka *kabla* ya mkutano kumalizika katika uandishi wa pili. Hiyo ingekuwa taarifa mpya, si ufafanuzi wa lazima wa maana ya awali.\n\n## 4. Chunguza uratibu na sifa inayofuata\n\nVipashio vinapounganishwa kwa **na**, kishazi kinachofuata kinaweza kueleweka kuwa kinahusu kipashio cha mwisho au mkusanyiko mzima. Upatanisho unapolingana na uwezekano wote wawili, muktadha huwa muhimu zaidi.\n\n:::example\nMratibu aliwaalika walimu na wanafunzi **waliokuwa wamejisajili mapema** ili wajadili ratiba ya ziara.\n\n**Maana moja:** Walimu walioalikwa na wanafunzi walioalikwa walikuwa wamejisajili mapema.\n\n**Maana nyingine:** Sharti la kujisajili mapema linawahusu wanafunzi walioalikwa; sentensi haisemi kama walimu walijisajili mapema.\n:::\n\nKwa maana ya kwanza, rudia sifa inapohitajika:\n\n**Mratibu aliwaalika walimu waliokuwa wamejisajili mapema na wanafunzi waliokuwa wamejisajili mapema ili wajadili ratiba ya ziara.**\n\nKwa maana ya pili, tenganisha makundi:\n\n**Mratibu aliwaalika walimu ili wajadili ratiba ya ziara. Pia aliwaalika wanafunzi waliokuwa wamejisajili mapema kushiriki mjadala huo.**\n\nUandishi wa pili haupaswi kubadilishwa kuwa *walimu wote* bila ushahidi wa muktadha. Kutowekewa sifa ya kujisajili hakumaanishi moja kwa moja kwamba kila mwalimu alialikwa.\n\n## 5. Ondoa utata bila kuongeza madai\n\nKatika taarifa rasmi, mikataba na maelekezo, tegemeza uwazi kwenye muundo badala ya kumwachia msomaji akisie. Unaweza kurudia nomino, kusogeza kipashio karibu na kinachofafanuliwa, au kugawa sentensi.\n\n| Mbinu | Faida | Jambo la kuhakiki |\n| --- | --- | --- |\n| Kurudia nomino | Hubainisha rejeleo | Je, nomino bado inataja kundi lilelile? |\n| Kurudia kishazi cha sifa | Huonyesha kwamba sifa inahusu kila kundi | Je, sifa hiyo kweli inahusu makundi yote? |\n| Kusogeza kishazi | Huonyesha uhusiano unaokusudiwa | Je, bado kuna uhusiano mwingine unaowezekana? |\n| Kugawa sentensi | Hutenganisha madai na matukio | Je, chanzo cha taarifa na uhusiano wa wakati vimehifadhiwa? |\n\n:::note\nKoma na mapumziko ya sauti yanaweza kusaidia kuelekeza usomaji, lakini si dawa ya kila utata. Kubadili alama pekee hakuhakikishi kwamba kishazi sasa kina rejeleo moja tu.\n:::\n\nKatika fasihi, utata unaweza kutumiwa kimakusudi kuahirisha ufahamu au kuleta maana zinazoshindana. Hata hivyo, utata wenye athari ya kisanaa unahitaji udhibiti: unapaswa kutambua maana zinazopatikana, si kuuita kila mkanganyiko mbinu ya kifasihi.\n\n## 6. Hakiki kila usomaji\n\nUnapokutana na sentensi ndefu, fuata hatua hizi:\n\n1. Tambua vitenzi vikuu na mipaka ya vishazi.\n2. Tafuta kipashio ambacho utegemezi au upeo wake haueleweki mara moja.\n3. Taja sehemu mbili zinazoweza kufafanuliwa na kipashio hicho.\n4. Tumia upatanisho kuondoa uchanganuzi usioruhusiwa na sarufi.\n5. Eleza kila maana iliyobaki kwa sentensi tofauti.\n6. Ukiandika upya, hakikisha hujaongeza wahusika, masharti, nyakati au madai ambayo hayakuwapo.\n\n**Kipimo cha mwisho:** ikiwa miundo miwili inaruhusiwa na kila mmoja unatoa maana tofauti, kuna utata wa muundo. Ikiwa muktadha unachagua mmoja, eleza uchaguzi huo; usiwasilishe tafsiri inayopendelewa kana kwamba ndiyo pekee inayowezekana kisarufi.",[856],{"id":857,"name":824,"level":795,"language":9,"isCompleted":858,"completionPercentage":859,"totalExercises":16,"completedExercises":859},"01a1c61d-2622-725d-911f-3d39fe83407e",false,0,"2026-11-10T15:39:22+00:00","2026-11-10T17:57:01+00:00",[],[],null,[866,875],{"@id":867,"@type":868,"id":869,"grammarPage":870,"title":871,"instructions":872,"displayOrder":859,"type":873,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":858,"ogImageUrl":874},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-51ac-73b9-9766-be937bb7881d","GrammarExercise","01a1c61d-51ac-73b9-9766-be937bb7881d","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1c61d-2943-7bde-840e-4d2de117ea02","Changanua rejeleo na upeo wa vishazi","Chagua uchanganuzi unaolingana na sentensi na muktadha uliotolewa. Tofautisha maana inayowezekana kisarufi na maana inayopendelewa tu.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_912e8112-3628-4e66-a8e3-c32f709cfee6_hero.webp?v=1794325172",{"@id":876,"@type":868,"id":877,"grammarPage":870,"title":878,"instructions":879,"displayOrder":11,"type":873,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":858,"ogImageUrl":880},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-51c5-70a7-b732-947087174459","01a1c61d-51c5-70a7-b732-947087174459","Andika kwa uwazi bila kubadili madai","Chagua uandishi au uamuzi unaohifadhi maana iliyotajwa. Usiongeze taarifa kuhusu watu, makundi au wakati, wala kutegemea alama pekee.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2e81a8ed-463a-4e41-aede-9b6e90c4cbd5_hero.webp?v=1794325172",{"id":869,"grammarPage":870,"title":871,"instructions":872,"seoTitle":882,"seoDescription":883,"displayOrder":859,"type":873,"questions":884,"ogImageUrl":874},"Utata wa muundo: rejeleo na upeo wa vishazi","Changanua utata wa muundo kwa kujaza nafasi kuhusu rejeleo, upatanisho na upeo wa wakati katika sentensi za taarifa, shughuli za shule na mikutano.",[885],{"id":886,"sentenceTemplate":887,"displayOrder":859,"explanation":888,"exampleSentence":889,"blanks":890},"01a1c61d-51ac-7685-9766-be937dc45197","Katika sentensi Mhariri alizungumza na wasimamizi wa waandishi ambao walihamia mjini, ambao walihamia mjini kinaweza kurejelea __1__.","Makundi yote mawili ni watu katika wingi, hivyo ambao walihamia kinaafikiana na yote. Ukaribu na kushiriki mazungumzo havitoi rejeleo la lazima.","Tulikutana na walezi wa watoto ambao walikuwa safarini; huenda waliokuwa safarini ni walezi au watoto.",[891],{"id":892,"blankNumber":11,"options":893},"01a1c61d-51ac-7609-9766-be937d70c3ab",[894,897,901],{"id":895,"optionText":896,"isCorrect":858,"displayOrder":859},"01a1c61d-51ac-7531-9766-be937c7f741e","waandishi pekee kwa sababu wako karibu",{"id":898,"optionText":899,"isCorrect":900,"displayOrder":11},"01a1c61d-51ac-7589-9766-be937d135572","wasimamizi au waandishi",true,{"id":902,"optionText":903,"isCorrect":858,"displayOrder":16},"01a1c61d-51ac-75cd-9766-be937d4cd0e8","wasimamizi pekee kwa sababu walizungumza na mhariri",{"html":905,"toc":906},"\u003Cp>Sentensi ndefu inaweza kuruhusu maana zaidi ya moja hata kama kila neno linaeleweka. Utata wa muundo hutokea pale vipashio vinapoweza kuhusishwa kwa njia tofauti. Hapa utachanganua utegemezi wa vishazi, uratibu na upatanisho, kisha utaandika upya sentensi bila kubadili maana iliyokusudiwa.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"tambua-utata-si-urefu-pekee\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Tambua utata, si urefu pekee\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sentensi si tata kwa sababu tu ni ndefu. Swali muhimu ni hili: \u003Cstrong>je, maneno yaleyale yanaruhusu miundo miwili yenye maana tofauti?\u003C\u002Fstrong> Tofautisha hali hizi:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Utata wa muundo:\u003C\u002Fstrong> kirai au kishazi kinaweza kuhusishwa na vipashio tofauti.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Utata wa neno:\u003C\u002Fstrong> neno lenyewe lina maana zaidi ya moja, hata bila kubadili muundo.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ugumu wa kufuatilia:\u003C\u002Fstrong> muundo una maana moja, lakini taarifa nyingi zinafanya iwe vigumu kuutambua.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Mwandishi aliwahoji walimu wa wanafunzi \u003Cstrong>ambao walishinda tuzo katika mashindano ya kitaifa\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ni nani walioshinda tuzo: \u003Cstrong>walimu\u003C\u002Fstrong> au \u003Cstrong>wanafunzi\u003C\u002Fstrong>? Kishazi cha urejeshi kinaweza kurejelea mojawapo ya makundi hayo. Huu ni utata wa muundo, si ukosefu wa maana ya neno \u003Cem>tuzo\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Muktadha unaweza kufanya maana moja ionekane ya kawaida zaidi. Hata hivyo, maana inayotarajiwa zaidi si lazima iwe ndiyo pekee inayoruhusiwa na sarufi.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"fuatilia-kishazi-cha-urejeshi\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Fuatilia kishazi cha urejeshi\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Katika mfano uliotangulia, \u003Cstrong>walimu\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>wanafunzi\u003C\u002Fstrong> ni nomino za wingi zinazorejelea watu. Umbo \u003Cstrong>ambao\u003C\u002Fstrong> linaafikiana na zote mbili; kwa hiyo upatanisho hauondoi utata.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Maana iliyokusudiwa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Uandishi ulio wazi zaidi\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Walimu ndio walioshinda\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Mwandishi aliwahoji walimu ambao walishinda tuzo katika mashindano ya kitaifa. Walimu hao wanawafundisha wanafunzi waliotajwa.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Wanafunzi ndio walioshinda\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Wanafunzi walishinda tuzo katika mashindano ya kitaifa. Mwandishi aliwahoji walimu wao.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Uandishi huo unahitaji wanafunzi wanaozungumziwa watambulike katika muktadha. Unapoondoa utata, usipoteze uhusiano uliokuwa muhimu katika sentensi ya awali.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Linganisha na sentensi hii:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Mwandishi alikagua ripoti za walimu \u003Cstrong>ambazo zilichapishwa jana\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ambazo zilichapishwa\u003C\u002Fstrong> hurejelea \u003Cstrong>ripoti\u003C\u002Fstrong>, si \u003Cstrong>walimu\u003C\u002Fstrong>. Upatanisho unaweka mpaka wa kisarufi hata ingawa \u003Cem>walimu\u003C\u002Fem> iko karibu zaidi na kishazi hicho.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Usitumie kanuni kwamba kishazi cha urejeshi hurejelea nomino iliyo karibu zaidi kila wakati. Ukaribu unaweza kuongoza usomaji, lakini lazima pia uchunguze upatanisho, muundo na muktadha.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"pima-upeo-wa-kirai-au-kishazi-cha-wakati\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Pima upeo wa kirai au kishazi cha wakati\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cem>Upeo\u003C\u002Fem> hapa ni sehemu ya sentensi inayofafanuliwa na kipashio fulani. Kishazi cha wakati kinapofuata sentensi yenye tukio ndani ya tukio jingine la kuripoti, kinaweza kufafanua tukio la ndani au tukio la kuripoti.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Asha aliripoti kwamba Juma aliondoka \u003Cstrong>baada ya mkutano kumalizika\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Usomaji wa kwanza:\u003C\u002Fstrong> Juma aliondoka baada ya mkutano kumalizika. Wakati wa Asha kuripoti haujaelezwa moja kwa moja.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Usomaji wa pili:\u003C\u002Fstrong> Asha alitoa taarifa baada ya mkutano kumalizika. Wakati wa Juma kuondoka ukilinganishwa na mwisho wa mkutano haujaelezwa moja kwa moja.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Katika usomaji wa kwanza, kishazi cha wakati kinahusishwa na \u003Cstrong>aliondoka\u003C\u002Fstrong>; katika wa pili, kinahusishwa na \u003Cstrong>aliripoti\u003C\u002Fstrong>. Usomaji wa kwanza unaweza kujitokeza kwa urahisi zaidi bila muktadha, lakini hilo halifuti wa pili.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ili kutenganisha maana hizo, unaweza kuandika:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Wakati wa kuondoka:\u003C\u002Fstrong> Kwa mujibu wa taarifa ya Asha, Juma aliondoka baada ya mkutano kumalizika.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Wakati wa kuripoti:\u003C\u002Fstrong> Baada ya mkutano kumalizika, Asha alitoa taarifa hii: Juma alikuwa ameondoka.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Usiongeze kwamba Juma aliondoka \u003Cem>kabla\u003C\u002Fem> ya mkutano kumalizika katika uandishi wa pili. Hiyo ingekuwa taarifa mpya, si ufafanuzi wa lazima wa maana ya awali.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"chunguza-uratibu-na-sifa-inayofuata\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Chunguza uratibu na sifa inayofuata\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Vipashio vinapounganishwa kwa \u003Cstrong>na\u003C\u002Fstrong>, kishazi kinachofuata kinaweza kueleweka kuwa kinahusu kipashio cha mwisho au mkusanyiko mzima. Upatanisho unapolingana na uwezekano wote wawili, muktadha huwa muhimu zaidi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Mratibu aliwaalika walimu na wanafunzi \u003Cstrong>waliokuwa wamejisajili mapema\u003C\u002Fstrong> ili wajadili ratiba ya ziara.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Maana moja:\u003C\u002Fstrong> Walimu walioalikwa na wanafunzi walioalikwa walikuwa wamejisajili mapema.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Maana nyingine:\u003C\u002Fstrong> Sharti la kujisajili mapema linawahusu wanafunzi walioalikwa; sentensi haisemi kama walimu walijisajili mapema.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Kwa maana ya kwanza, rudia sifa inapohitajika:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mratibu aliwaalika walimu waliokuwa wamejisajili mapema na wanafunzi waliokuwa wamejisajili mapema ili wajadili ratiba ya ziara.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kwa maana ya pili, tenganisha makundi:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mratibu aliwaalika walimu ili wajadili ratiba ya ziara. Pia aliwaalika wanafunzi waliokuwa wamejisajili mapema kushiriki mjadala huo.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Uandishi wa pili haupaswi kubadilishwa kuwa \u003Cem>walimu wote\u003C\u002Fem> bila ushahidi wa muktadha. Kutowekewa sifa ya kujisajili hakumaanishi moja kwa moja kwamba kila mwalimu alialikwa.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"ondoa-utata-bila-kuongeza-madai\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Ondoa utata bila kuongeza madai\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Katika taarifa rasmi, mikataba na maelekezo, tegemeza uwazi kwenye muundo badala ya kumwachia msomaji akisie. Unaweza kurudia nomino, kusogeza kipashio karibu na kinachofafanuliwa, au kugawa sentensi.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Mbinu\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Faida\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Jambo la kuhakiki\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Kurudia nomino\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hubainisha rejeleo\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Je, nomino bado inataja kundi lilelile?\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Kurudia kishazi cha sifa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Huonyesha kwamba sifa inahusu kila kundi\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Je, sifa hiyo kweli inahusu makundi yote?\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Kusogeza kishazi\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Huonyesha uhusiano unaokusudiwa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Je, bado kuna uhusiano mwingine unaowezekana?\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Kugawa sentensi\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hutenganisha madai na matukio\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Je, chanzo cha taarifa na uhusiano wa wakati vimehifadhiwa?\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Koma na mapumziko ya sauti yanaweza kusaidia kuelekeza usomaji, lakini si dawa ya kila utata. Kubadili alama pekee hakuhakikishi kwamba kishazi sasa kina rejeleo moja tu.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Katika fasihi, utata unaweza kutumiwa kimakusudi kuahirisha ufahamu au kuleta maana zinazoshindana. Hata hivyo, utata wenye athari ya kisanaa unahitaji udhibiti: unapaswa kutambua maana zinazopatikana, si kuuita kila mkanganyiko mbinu ya kifasihi.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"hakiki-kila-usomaji\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Hakiki kila usomaji\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Unapokutana na sentensi ndefu, fuata hatua hizi:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Tambua vitenzi vikuu na mipaka ya vishazi.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Tafuta kipashio ambacho utegemezi au upeo wake haueleweki mara moja.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Taja sehemu mbili zinazoweza kufafanuliwa na kipashio hicho.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Tumia upatanisho kuondoa uchanganuzi usioruhusiwa na sarufi.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Eleza kila maana iliyobaki kwa sentensi tofauti.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ukiandika upya, hakikisha hujaongeza wahusika, masharti, nyakati au madai ambayo hayakuwapo.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kipimo cha mwisho:\u003C\u002Fstrong> ikiwa miundo miwili inaruhusiwa na kila mmoja unatoa maana tofauti, kuna utata wa muundo. Ikiwa muktadha unachagua mmoja, eleza uchaguzi huo; usiwasilishe tafsiri inayopendelewa kana kwamba ndiyo pekee inayowezekana kisarufi.\u003C\u002Fp>\n",[907,911,915,919,923,927],{"id":908,"text":909,"depth":16,"number":910},"tambua-utata-si-urefu-pekee","Tambua utata, si urefu pekee","1",{"id":912,"text":913,"depth":16,"number":914},"fuatilia-kishazi-cha-urejeshi","Fuatilia kishazi cha urejeshi","2",{"id":916,"text":917,"depth":16,"number":918},"pima-upeo-wa-kirai-au-kishazi-cha-wakati","Pima upeo wa kirai au kishazi cha wakati","3",{"id":920,"text":921,"depth":16,"number":922},"chunguza-uratibu-na-sifa-inayofuata","Chunguza uratibu na sifa inayofuata","4",{"id":924,"text":925,"depth":16,"number":926},"ondoa-utata-bila-kuongeza-madai","Ondoa utata bila kuongeza madai","5",{"id":928,"text":929,"depth":16,"number":930},"hakiki-kila-usomaji","Hakiki kila usomaji","6"]