[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-sw":3,"grammar-pages-sw":4,"grammar-page-sw-viunganishi-vya-kuongeza-na-kupinga-hoja":852,"grammar-lesson-path-sw-viunganishi-vya-kuongeza-na-kupinga-hoja-none":1016,"grammar-exercises-by-page-01a1c61d-298f-7166-a592-e6a98fc17023":1017,"grammar-quick-check-01a1c61d-298f-7166-a592-e6a98fc17023":1045,"grammar-lesson-body-01a1c61d-298f-7166-a592-e6a98fc17023-580agx8o6":1067},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,364,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,535,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,797,802,807,812,817,822,827,832,837,842,847],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1c61d-2686-7e1d-90ce-ac64e1561816","Irabu na matamshi yake","irabu-na-matamshi-yake","sw","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1c61d-26b7-7995-9d90-320c37e9dea5","Konsonanti na miandiko sh, ch, dh na gh","konsonanti-na-miandiko-sh-ch-dh-na-gh",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1c61d-284b-73f8-ab03-7925e17e7b20","Silabi na mkazo wa neno","silabi-na-mkazo-wa-neno",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1c61d-27b4-7ebb-8a6f-5e3d87d02330","Mimi, wewe, yeye, sisi, ninyi na wao","mimi-wewe-yeye-sisi-ninyi-na-wao",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1c61d-294d-7830-819f-3e772d4c8280","Viambishi vya nafsi katika kitenzi","viambishi-vya-nafsi-katika-kitenzi",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1c61d-26a5-790d-ae6b-5d7f8eb2efc8","Kitenzi kuwa na kiunganishi ni","kitenzi-kuwa-na-kiunganishi-ni",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1c61d-289c-7bd1-bfc5-d2d15ba863fa","Ukanushi wa ni kwa si","ukanushi-wa-ni-kwa-si",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1c61d-2824-7db5-9ac5-dd4c27e18946","Ngeli ya M-WA: watu","ngeli-ya-m-wa-watu",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1c61d-28d0-7dd3-baf0-d224dc0e6d7e","Upatanisho wa M-WA katika sentensi","upatanisho-wa-m-wa-katika-sentensi",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1c61d-2820-7049-9e8a-5a3b407cc730","Ngeli ya M-MI: miti na vitu vingine","ngeli-ya-m-mi-miti-na-vitu-vingine",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1c61d-2814-7628-b854-a994b9d20bd9","Ngeli ya KI-VI: vitu na lugha","ngeli-ya-ki-vi-vitu-na-lugha",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1c61d-2829-706d-b9b0-ca4223b89bd2","Ngeli ya N-N: nomino zisizobadilika","ngeli-ya-n-n-nomino-zisizobadilika",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1c61d-280e-762d-94e5-ccc319d706a1","Ngeli ya JI-MA: nomino za kawaida","ngeli-ya-ji-ma-nomino-za-kawaida",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1c61d-2994-7dad-877c-76aa8937e9e9","Vivumishi vya msingi na upatanisho","vivumishi-vya-msingi-na-upatanisho",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1c61d-28c1-7267-8148-f7455ddaf2a2","Umilikaji kwa -angu, -ako na -ake","umilikaji-kwa-angu-ako-na-ake",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1c61d-28c6-7133-b7dc-d83ba27e73ea","Umilikaji kwa -etu, -enu na -ao","umilikaji-kwa-etu-enu-na-ao",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1c61d-29ba-745e-b573-7ca3d594f788","Wakati uliopo kwa -na-","wakati-uliopo-kwa-na",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1c61d-28ab-7ce0-8117-085345472775","Ukanushi wa wakati uliopo","ukanushi-wa-wakati-uliopo",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1c61d-2744-7237-8402-24e377d48f19","Kuwa na kitu: nina na una","kuwa-na-kitu-nina-na-una",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1c61d-2736-7bc0-b69d-e68f8a214aa8","Kutokuwa na kitu: sina na huna","kutokuwa-na-kitu-sina-na-huna",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1c61d-276f-7ae8-893e-b47f0a2ad710","Mahali kwa hapa, hapo na pale","mahali-kwa-hapa-hapo-na-pale",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1c61d-2749-7986-8647-a34a3568a5b9","Kuwepo mahali: yuko, iko na viko","kuwepo-mahali-yuko-iko-na-viko",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1c61d-2963-77bf-8d22-0d389e96fd37","Vioneshi vya karibu na mbali","vioneshi-vya-karibu-na-mbali",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1c61d-27f7-7b1f-86f9-23cd244585ee","Namba moja hadi kumi","namba-moja-hadi-kumi",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1c61d-27f2-7dcc-b0ab-b60e952d8340","Namba kubwa katika hesabu za kawaida","namba-kubwa-katika-hesabu-za-kawaida",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1c61d-273b-70c0-8fe3-3784dac30270","Kuuliza kiasi kwa ngapi","kuuliza-kiasi-kwa-ngapi",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1c61d-278f-7672-a665-096a05f35eb5","Maswali ya nani, nini na wapi","maswali-ya-nani-nini-na-wapi",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1c61d-278b-7842-8ff6-714f8effee78","Maswali ya lini, kwa nini na namna gani","maswali-ya-lini-kwa-nini-na-namna-gani",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1c61d-2793-7413-89a4-7e18e4bddc08","Maswali ya ndiyo au hapana","maswali-ya-ndiyo-au-hapana",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1c61d-2803-700a-8f8c-1356dbbbad43","Ndani ya, juu ya na chini ya","ndani-ya-juu-ya-na-chini-ya",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1c61d-299a-766a-ab57-7947eb8fad1b","Vivumishi vya rangi","vivumishi-vya-rangi",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1c61d-273f-79b6-b998-7546aaf05470","Kuunganisha kwa na, lakini na au","kuunganisha-kwa-na-lakini-na-au",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1c61d-2700-7dce-a172-c9e012a8ee40","Kutaka na kupenda pamoja na kitenzi-jina","kutaka-na-kupenda-pamoja-na-kitenzi-jina",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1c61d-2757-748f-8a5c-428081730207","Maagizo ya kawaida katika umoja","maagizo-ya-kawaida-katika-umoja",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1c61d-2861-7a54-9961-c12b23d349f4","Tofauti ya n, ng na ng'","tofauti-ya-n-ng-na-ng","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1c61d-282d-7061-a1b7-d38b8c3fe574","Ngeli ya U: nomino za hali na vitu","ngeli-ya-u-nomino-za-hali-na-vitu",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1c61d-281a-72c5-962b-e41d59deb3b1","Ngeli ya KU: vitenzi-jina","ngeli-ya-ku-vitenzi-jina",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1c61d-26aa-7352-a516-43bad817857b","Kiunganishi -a cha uhusiano kwa ngeli","kiunganishi-a-cha-uhusiano-kwa-ngeli",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1c61d-28ec-7801-a163-6dbee90d0185","Upatanisho wa nomino za viumbe hai","upatanisho-wa-nomino-za-viumbe-hai",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1c61d-295c-794a-8913-212362ca5e0e","Vioneshi vya hapo awali kwa huyo, hicho na hiyo","vioneshi-vya-hapo-awali-kwa-huyo-hicho-na-hiyo",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1c61d-26ae-7a70-a5f9-e386a85443c0","Kiwakilishi chenyewe na maumbo yake","kiwakilishi-chenyewe-na-maumbo-yake",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1c61d-2681-7625-8a31-a5aa959b9cc0","Idadi kwa -ote, kila na baadhi ya","idadi-kwa-ote-kila-na-baadhi-ya",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1c61d-2697-73a4-9bd2-d9127b10ecbb","Kiasi kwa -ingi na -chache","kiasi-kwa-ingi-na-chache",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1c61d-27fc-7c74-a606-a70ce2aad945","Namba za mpangilio kwa -a kwanza","namba-za-mpangilio-kwa-a-kwanza",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1c61d-29af-75ee-9338-838807215d7e","Wakati uliopita kwa -li-","wakati-uliopita-kwa-li",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1c61d-28a6-74a1-a86c-d258fec97c84","Ukanushi wa wakati uliopita kwa -ku-","ukanushi-wa-wakati-uliopita-kwa-ku",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1c61d-29a5-7596-9256-1e8c35f7028b","Wakati ujao kwa -ta-","wakati-ujao-kwa-ta",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1c61d-28a1-78af-a789-f1fe43531f3b","Ukanushi wa wakati ujao","ukanushi-wa-wakati-ujao",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1c61d-2670-7d54-acde-bc2d90b90155","Hali timilifu kwa -me-","hali-timilifu-kwa-me",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1c61d-2665-7968-9ba7-6525e14732a8","Bado na ukanushi kwa -ja-","bado-na-ukanushi-kwa-ja",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1c61d-279c-7083-82be-c333f14e58f9","Mazoea kwa hu-","mazoea-kwa-hu",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1c61d-285d-77c6-96a2-6222b41aee66","Tofauti ya -li- na -me-","tofauti-ya-li-na-me",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1c61d-2984-75c3-ab32-542faca42571","Vitenzi vya silabi moja katika nyakati za msingi","vitenzi-vya-silabi-moja-katika-nyakati-za-msingi",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1c61d-2989-79ef-8feb-4c47b560e1ff","Vitenzi vyenye asili ya kigeni","vitenzi-vyenye-asili-ya-kigeni",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1c61d-2957-7262-b9c9-996161c8b92d","Viambishi vya yambwa kwa watu","viambishi-vya-yambwa-kwa-watu",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1c61d-2952-7678-913b-9cc68fe07822","Viambishi vya yambwa kwa vitu","viambishi-vya-yambwa-kwa-vitu",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1c61d-26da-7cd0-b226-049e5ab357ac","Kujirejelea kwa -ji-","kujirejelea-kwa-ji",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1c61d-275b-7267-8eef-f7f27994e8ed","Maagizo ya wingi kwa -eni","maagizo-ya-wingi-kwa-eni",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1c61d-2753-75a4-872a-93a44dd055f5","Maagizo hasi kwa usi- na msi-","maagizo-hasi-kwa-usi-na-msi",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1c61d-2774-746b-bdd5-199db4bb31c9","Maombi ya heshima kwa naomba na tafadhali","maombi-ya-heshima-kwa-naomba-na-tafadhali",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1c61d-28b6-78cc-8044-695cb699fa05","Ulinganisho kwa kuliko","ulinganisho-kwa-kuliko",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1c61d-2933-75df-896e-871a1b261cb7","Usawa kwa kama na sawa na","usawa-kwa-kama-na-sawa-na",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1c61d-26b3-74b3-85f8-152411bc8096","Kiwango kwa sana na mno","kiwango-kwa-sana-na-mno",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1c61d-2691-7f4f-bc74-0b81bc7a41e0","Kiambishi cha mahali -ni","kiambishi-cha-mahali-ni",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1c61d-2831-7272-bbbc-15914a70f2e8","Ngeli za mahali PA, KU na MU","ngeli-za-mahali-pa-ku-na-mu",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1c61d-26c5-7692-a70f-5ad9bcb069e1","Kuelekea na kutoka mahali","kuelekea-na-kutoka-mahali",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1c61d-283d-7bd4-8556-9f0dac0d6cd8","Sababu kwa kwa sababu","sababu-kwa-kwa-sababu",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1c61d-277d-7c0b-a1f4-976fe38ad8a9","Masharti ya msingi kwa kama","masharti-ya-msingi-kwa-kama",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1c61d-27e3-7420-99ee-cdce59f21cd3","Muda kwa kabla ya na baada ya","muda-kwa-kabla-ya-na-baada-ya",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1c61d-26fb-74bd-a8db-1cbe3465a9e4","Kusimulia kwa kwanza, halafu na mwisho","kusimulia-kwa-kwanza-halafu-na-mwisho",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":362,"displayOrder":363},"01a1c61d-28dd-7089-ba6c-68dbb94b9702","Upatanisho wa ngeli za mahali katika vitenzi","upatanisho-wa-ngeli-za-mahali-katika-vitenzi","B1",71,{"id":365,"title":366,"slug":367,"language":9,"level":362,"displayOrder":368},"01a1c61d-28e7-7b35-ae75-ca64f1f6689b","Upatanisho wa nomino za U zenye wingi tofauti","upatanisho-wa-nomino-za-u-zenye-wingi-tofauti",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":362,"displayOrder":373},"01a1c61d-299f-7b79-b666-06bdead8bee0","Viwakilishi vya kurejelea vilivyotajwa","viwakilishi-vya-kurejelea-vilivyotajwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":362,"displayOrder":378},"01a1c61d-29c5-79a9-b27d-74380af68e57","Yoyote na maumbo yake kwa ngeli","yoyote-na-maumbo-yake-kwa-ngeli",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":362,"displayOrder":383},"01a1c61d-2865-7a2b-aebb-045beaed713a","Tofauti ya -ote na -o-ote","tofauti-ya-ote-na-o-ote",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":362,"displayOrder":388},"01a1c61d-2854-70bf-b002-8754f7fcf555","Tofauti ya -ingine na -ingineyo","tofauti-ya-ingine-na-ingineyo",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":362,"displayOrder":393},"01a1c61d-266b-76bc-bfd3-a4d0d6c370f0","Hali tegemezi yenye kiishio -e","hali-tegemezi-yenye-kiishio-e",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":362,"displayOrder":398},"01a1c61d-2883-77c3-aa3b-c78004ff1e58","Ukanushi wa hali tegemezi kwa -si-","ukanushi-wa-hali-tegemezi-kwa-si",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":362,"displayOrder":403},"01a1c61d-27aa-7254-9d1f-3d661ea1bd0e","Mfuatano wa matukio kwa -ka-","mfuatano-wa-matukio-kwa-ka",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":362,"displayOrder":408},"01a1c61d-2676-71e9-934e-4baacc2d99ff","Hali ya -ki- kwa wakati na sharti","hali-ya-ki-kwa-wakati-na-sharti",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":362,"displayOrder":413},"01a1c61d-29aa-786f-8657-847e2ce8c128","Wakati uliopita endelevu kwa alikuwa ana-","wakati-uliopita-endelevu-kwa-alikuwa-ana",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":362,"displayOrder":418},"01a1c61d-29b5-70b2-b834-9f4253124fe7","Wakati uliopita timilifu kwa alikuwa ame-","wakati-uliopita-timilifu-kwa-alikuwa-ame",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":362,"displayOrder":423},"01a1c61d-274e-7aa3-8c98-f512bc5a22f9","Kuweza, kupaswa na kulazimika","kuweza-kupaswa-na-kulazimika",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":362,"displayOrder":428},"01a1c61d-26ce-7d56-b832-1961071dd2c0","Kuendelea na kuanza kufanya jambo","kuendelea-na-kuanza-kufanya-jambo",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":362,"displayOrder":433},"01a1c61d-2711-7ea2-bdb9-7d1e50e041ba","Kutendea kwa -ia na -ea","kutendea-kwa-ia-na-ea",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":362,"displayOrder":438},"01a1c61d-2731-7c2d-b3d3-43b9d3a9b04e","Kutendwa kwa -wa","kutendwa-kwa-wa",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":362,"displayOrder":443},"01a1c61d-2706-7426-9da1-dedd05080b35","Kutendana kwa -ana","kutendana-kwa-ana",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":362,"displayOrder":448},"01a1c61d-2722-7d27-9b16-777642cc102a","Kutendesha kwa -isha na -esha","kutendesha-kwa-isha-na-esha",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":362,"displayOrder":453},"01a1c61d-271d-7499-8a59-dcb4475d285a","Kutendeka kwa -ika na -eka","kutendeka-kwa-ika-na-eka",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":362,"displayOrder":458},"01a1c61d-272c-7a29-9915-947fceb39a1f","Kutendua kwa -ua na -oa","kutendua-kwa-ua-na-oa",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":362,"displayOrder":463},"01a1c61d-2969-7258-a008-75d156b2094c","Vishazi rejeshi kwa amba-","vishazi-rejeshi-kwa-amba",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":362,"displayOrder":468},"01a1c61d-2906-75be-b926-f8128a27804a","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopo","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopo",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":362,"displayOrder":473},"01a1c61d-2901-7680-9bec-b847623eee26","Urejeshi ndani ya kitenzi katika wakati uliopita","urejeshi-ndani-ya-kitenzi-katika-wakati-uliopita",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":362,"displayOrder":478},"01a1c61d-2928-72af-94ca-228137ab5435","Urejeshi wa wakati ujao kwa -taka-","urejeshi-wa-wakati-ujao-kwa-taka",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":362,"displayOrder":483},"01a1c61d-2916-7f29-8f39-3443704faa96","Urejeshi wa mahali kwa ambapo","urejeshi-wa-mahali-kwa-ambapo",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":362,"displayOrder":488},"01a1c61d-27ee-7317-ad8a-550f0dc0dff2","Nafasi ya kiambishi cha yambwa katika kitenzi","nafasi-ya-kiambishi-cha-yambwa-katika-kitenzi",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":362,"displayOrder":493},"01a1c61d-28fc-7a07-81be-ecae8553364f","Urejeshi na kiambishi cha yambwa","urejeshi-na-kiambishi-cha-yambwa",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":362,"displayOrder":498},"01a1c61d-276a-7686-b122-8b9e50fd4064","Madhumuni kwa ili","madhumuni-kwa-ili",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":362,"displayOrder":503},"01a1c61d-2797-72ce-963c-5e782e6cc2ca","Matokeo kwa hivyo na kwa hiyo","matokeo-kwa-hivyo-na-kwa-hiyo",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":362,"displayOrder":508},"01a1c61d-26e4-7d88-bc3d-1ff1b71415f0","Kukubali kikwazo kwa ingawa","kukubali-kikwazo-kwa-ingawa",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":362,"displayOrder":513},"01a1c61d-268c-75df-866c-c4e4f832d7fa","Kauli taarifa kwa kwamba","kauli-taarifa-kwa-kwamba",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":362,"displayOrder":518},"01a1c61d-26d5-7019-acff-140b728b3f0f","Kuhamisha yambwa mbele kwa msisitizo","kuhamisha-yambwa-mbele-kwa-msisitizo",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":362,"displayOrder":523},"01a1c61d-26ea-7f4c-a57f-c477afd8e11f","Kurejelea watu katika simulizi","kurejelea-watu-katika-simulizi",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":362,"displayOrder":528},"01a1c61d-267b-7c17-bb91-dccee62c273e","Heshima katika maombi na mapendekezo","heshima-katika-maombi-na-mapendekezo",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":533,"displayOrder":534},"01a1c61d-2874-7ae1-8993-bce7a671ba3f","Udogo kwa KI-VI na ukubwa kwa JI-MA","udogo-kwa-ki-vi-na-ukubwa-kwa-ji-ma","B2",105,{"id":536,"title":537,"slug":538,"language":9,"level":533,"displayOrder":539},"01a1c61d-2808-76d0-a659-bc51832ae9e1","Ngeli na nomino za mkopo","ngeli-na-nomino-za-mkopo",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":533,"displayOrder":544},"01a1c61d-28d6-731a-9871-8eb41911cb5f","Upatanisho wa majina ya uhusiano wa kifamilia","upatanisho-wa-majina-ya-uhusiano-wa-kifamilia",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":533,"displayOrder":549},"01a1c61d-292d-7e7d-8544-4a4015f1d9e2","Usambazaji wa kiasi kwa kila mmoja na wote wawili","usambazaji-wa-kiasi-kwa-kila-mmoja-na-wote-wawili",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":533,"displayOrder":554},"01a1c61d-27ca-71a3-8986-8fb5cf0d75b3","Mpangilio wa viambishi katika kitenzi changamano","mpangilio-wa-viambishi-katika-kitenzi-changamano",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":533,"displayOrder":559},"01a1c61d-2782-7992-a902-46de04995d88","Masharti yasiyo hakika kwa -nge-","masharti-yasiyo-hakika-kwa-nge",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":533,"displayOrder":564},"01a1c61d-2787-765e-bf10-724fcb22e544","Masharti yasiyotimia zamani kwa -ngali-","masharti-yasiyotimia-zamani-kwa-ngali",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":533,"displayOrder":569},"01a1c61d-2892-7cef-8faa-a36955f8a028","Ukanushi wa masharti kwa -singe- na -singali-","ukanushi-wa-masharti-kwa-singe-na-singali",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":533,"displayOrder":574},"01a1c61d-27af-7660-ac17-a1028e499373","Mfuatano wa wakati ujao kwa atakuwa ame-","mfuatano-wa-wakati-ujao-kwa-atakuwa-ame",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":533,"displayOrder":579},"01a1c61d-26c9-7b31-a045-f51daf5a3214","Kueleza kitendo kinachokaribia kwa -karibia","kueleza-kitendo-kinachokaribia-kwa-karibia",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":533,"displayOrder":584},"01a1c61d-2888-77d3-88c3-512a32376d12","Ukanushi wa jumla na ukanushi wa sehemu","ukanushi-wa-jumla-na-ukanushi-wa-sehemu",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":533,"displayOrder":589},"01a1c61d-2858-755f-9608-97f28697c8b9","Tofauti ya kutendwa na kutendeka","tofauti-ya-kutendwa-na-kutendeka",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":533,"displayOrder":594},"01a1c61d-2717-7a74-878a-01d907d8a78e","Kutendea: mnufaika, mahali na sababu","kutendea-mnufaika-mahali-na-sababu",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":533,"displayOrder":599},"01a1c61d-2727-7d64-a78d-c413aaccf7e9","Kutendesha na ushiriki wa mtendaji","kutendesha-na-ushiriki-wa-mtendaji",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":533,"displayOrder":604},"01a1c61d-27a0-7a00-9687-20fe354c3aee","Mchanganyiko wa kutendea na kutendwa","mchanganyiko-wa-kutendea-na-kutendwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":533,"displayOrder":609},"01a1c61d-26f0-79bf-9918-7be25f7391ee","Kurudia kitenzi kwa matendo yanayojirudia","kurudia-kitenzi-kwa-matendo-yanayojirudia",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":533,"displayOrder":614},"01a1c61d-2910-7dad-a045-2fdc5c34ba5c","Urejeshi wa jumla wenye kiambishi tamati","urejeshi-wa-jumla-wenye-kiambishi-tamati",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":533,"displayOrder":619},"01a1c61d-287e-794b-9fb2-db490084b4d0","Ukanushi katika vishazi rejeshi","ukanushi-katika-vishazi-rejeshi",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":533,"displayOrder":624},"01a1c61d-2922-7566-928b-f5f247246ab2","Urejeshi wa wakati kwa wakati ambapo","urejeshi-wa-wakati-kwa-wakati-ambapo",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":533,"displayOrder":629},"01a1c61d-291c-79f6-9475-c61e46012735","Urejeshi wa namna kwa jinsi","urejeshi-wa-namna-kwa-jinsi",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":533,"displayOrder":634},"01a1c61d-2778-7eae-a42d-3bf1015e68b6","Masharti kwa isipokuwa na mradi","masharti-kwa-isipokuwa-na-mradi",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":533,"displayOrder":639},"01a1c61d-27e8-756f-8d65-2b8b6c94b29e","Muda kwa tangu na mpaka","muda-kwa-tangu-na-mpaka",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":533,"displayOrder":644},"01a1c61d-297e-7bf4-ad41-3c60c975bfb9","Vishazi vya bila kufanya na bila ya kufanya","vishazi-vya-bila-kufanya-na-bila-ya-kufanya",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":533,"displayOrder":649},"01a1c61d-2973-7c4b-a79b-7a0ecfe642ff","Vishazi tegemezi katika usemi wa taarifa","vishazi-tegemezi-katika-usemi-wa-taarifa",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":533,"displayOrder":654},"01a1c61d-27dc-74f5-beb3-579302c4a0f0","Msisitizo kwa ndiye na ndicho","msisitizo-kwa-ndiye-na-ndicho",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":533,"displayOrder":659},"01a1c61d-2897-7ab5-ae63-62657a1bcc32","Ukanushi wa msisitizo kwa siye na sicho","ukanushi-wa-msisitizo-kwa-siye-na-sicho",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":533,"displayOrder":664},"01a1c61d-26bb-7e42-9f24-2e33c4712f82","Kuacha kiima kilicho wazi katika muktadha","kuacha-kiima-kilicho-wazi-katika-muktadha",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":533,"displayOrder":669},"01a1c61d-298f-7166-a592-e6a98fc17023","Viunganishi vya kuongeza na kupinga hoja","viunganishi-vya-kuongeza-na-kupinga-hoja",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":533,"displayOrder":674},"01a1c61d-26c0-7e69-9b6a-12bc24795540","Kubadilisha mtazamo katika simulizi","kubadilisha-mtazamo-katika-simulizi",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":533,"displayOrder":679},"01a1c61d-286a-7598-be78-79ddfef8dd5b","Tofauti za mazungumzo na maandishi rasmi","tofauti-za-mazungumzo-na-maandishi-rasmi",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":684,"displayOrder":685},"01a1c61d-2948-7a91-9177-1b57a548623d","Uundaji wa nomino dhahania kwa u-","uundaji-wa-nomino-dhahania-kwa-u","C1",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":684,"displayOrder":690},"01a1c61d-28e2-7751-be3a-3977f0656b61","Upatanisho wa nomino ambatani na vifupisho","upatanisho-wa-nomino-ambatani-na-vifupisho",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":684,"displayOrder":695},"01a1c61d-2839-7970-aa68-df666626d065","Rejea tata za viwakilishi katika matini","rejea-tata-za-viwakilishi-katika-matini",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":684,"displayOrder":700},"01a1c61d-28f1-7aa0-a9e6-4dc123b2e1be","Upeo wa kila, wote na hata","upeo-wa-kila-wote-na-hata",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":684,"displayOrder":705},"01a1c61d-27a5-74e7-b0a6-ba67656699cc","Mfuatano wa -ka- katika simulizi changamano","mfuatano-wa-ka-katika-simulizi-changamano",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":684,"displayOrder":710},"01a1c61d-2835-758f-9edd-d13c8f40a9b2","Nyakati ambatani na mahali pa mtazamo","nyakati-ambatani-na-mahali-pa-mtazamo",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":684,"displayOrder":715},"01a1c61d-28b0-7ed9-b475-abcd8503df26","Ukanushi wenye maana ya kusisitiza","ukanushi-wenye-maana-ya-kusisitiza",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":684,"displayOrder":720},"01a1c61d-29bf-7b45-9be5-3bcb5451e7b4","Yambwa linalotajwa wazi na kiambishi chake","yambwa-linalotajwa-wazi-na-kiambishi-chake",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":684,"displayOrder":725},"01a1c61d-27d0-7573-ac25-3a8eeb7a8c79","Mpangilio wa viambishi vya unyambulishaji","mpangilio-wa-viambishi-vya-unyambulishaji",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":684,"displayOrder":730},"01a1c61d-275f-7258-9d9e-3dd10192ba69","Maana za kileksika zisizotabirika katika unyambulishaji","maana-za-kileksika-zisizotabirika-katika-unyambulishaji",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":684,"displayOrder":735},"01a1c61d-270b-7f0c-87ec-0825608059f8","Kutendana na uwiano wa washiriki","kutendana-na-uwiano-wa-washiriki",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":684,"displayOrder":740},"01a1c61d-296e-75ed-a4d0-80792475d8ba","Vishazi rejeshi vilivyopachikwa","vishazi-rejeshi-vilivyopachikwa",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":684,"displayOrder":745},"01a1c61d-290b-73cc-b18f-44291d7768f3","Urejeshi wa jumla na maana ya mazoea","urejeshi-wa-jumla-na-maana-ya-mazoea",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":684,"displayOrder":750},"01a1c61d-26f6-7209-9e43-843ee160eee2","Kushurutisha kwa hata kama na hata ikiwa","kushurutisha-kwa-hata-kama-na-hata-ikiwa",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":684,"displayOrder":755},"01a1c61d-2841-7b62-adfa-191a0e9788ee","Sababu ya tukio na sababu ya kauli","sababu-ya-tukio-na-sababu-ya-kauli",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":684,"displayOrder":760},"01a1c61d-28bb-7ebd-b8e2-6d6f6e5b299b","Ulinganisho wa hali kwa kana kwamba","ulinganisho-wa-hali-kwa-kana-kwamba",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":684,"displayOrder":765},"01a1c61d-27d6-7272-8cd1-a6b2837758f7","Msisitizo kwa ndi- pamoja na urejeshi","msisitizo-kwa-ndi-pamoja-na-urejeshi",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":684,"displayOrder":770},"01a1c61d-286f-782d-92b2-6eee58b95b1e","Ubadilishaji wa mpangilio kwa mada na taarifa mpya","ubadilishaji-wa-mpangilio-kwa-mada-na-taarifa-mpya",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":684,"displayOrder":775},"01a1c61d-293e-76cf-9a4c-7259f0a3f03f","Ushikamani kwa urejeshi na udondoshaji","ushikamani-kwa-urejeshi-na-udondoshaji",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":684,"displayOrder":780},"01a1c61d-284f-7bc9-83b7-eb0ece8a9eb7","Tahadhari katika madai kwa huenda na yaelekea","tahadhari-katika-madai-kwa-huenda-na-yaelekea",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":684,"displayOrder":785},"01a1c61d-269b-7e72-84fa-756057a927b0","Kiswahili sanifu na tofauti za kikanda","kiswahili-sanifu-na-tofauti-za-kikanda",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":684,"displayOrder":790},"01a1c61d-27bf-758e-89c2-f59d8ccf1676","Miundo ya methali katika mawasiliano","miundo-ya-methali-katika-mawasiliano",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":795,"displayOrder":796},"01a1c61d-26a1-70ad-9a01-1da8fe52c1c9","Kitenzi kuwa katika miundo ya kifasihi","kitenzi-kuwa-katika-miundo-ya-kifasihi","C2",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":795,"displayOrder":801},"01a1c61d-2764-7e63-b29c-b4b75a6ac2cb","Mabadiliko ya mtazamo wa wakati katika fasihi","mabadiliko-ya-mtazamo-wa-wakati-katika-fasihi",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":795,"displayOrder":806},"01a1c61d-288d-766f-9ab5-4c060a9071ef","Ukanushi wa kimbalagha na tafsiri yake","ukanushi-wa-kimbalagha-na-tafsiri-yake",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":795,"displayOrder":811},"01a1c61d-28ca-7ee4-ab7b-a001f56c43e3","Unyambulishaji ulioganda na mipaka ya uchanganuzi","unyambulishaji-ulioganda-na-mipaka-ya-uchanganuzi",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":795,"displayOrder":816},"01a1c61d-28f7-72b1-be5c-83bac87e50a8","Urejeshi mfupi katika sajili rasmi na fasihi","urejeshi-mfupi-katika-sajili-rasmi-na-fasihi",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":795,"displayOrder":821},"01a1c61d-2979-740b-87b2-32ba10a29c84","Vishazi vinavyokatiza sentensi na uwazi wa maana","vishazi-vinavyokatiza-sentensi-na-uwazi-wa-maana",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":795,"displayOrder":826},"01a1c61d-2943-7bde-840e-4d2de117ea02","Utata wa muundo katika sentensi ndefu","utata-wa-muundo-katika-sentensi-ndefu",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":795,"displayOrder":831},"01a1c61d-2879-79aa-a793-bc3001b6694a","Udondoshaji na usambamba katika hotuba","udondoshaji-na-usambamba-katika-hotuba",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":795,"displayOrder":836},"01a1c61d-27c4-7608-86ff-1052c33d3374","Mpangilio wa kishairi na mipaka ya matumizi","mpangilio-wa-kishairi-na-mipaka-ya-matumizi",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":795,"displayOrder":841},"01a1c61d-2938-7f41-af34-d6729787fff5","Usemi wa taarifa na sauti ya msimulizi","usemi-wa-taarifa-na-sauti-ya-msimulizi",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":795,"displayOrder":846},"01a1c61d-2845-7d11-92b3-e8cd2d1bf4f5","Sarufi ya methali: maana halisi na matumizi","sarufi-ya-methali-maana-halisi-na-matumizi",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":795,"displayOrder":851},"01a1c61d-27b9-7cf1-8ded-e2e88e3149a8","Miundo ya kale katika usomaji wa matini","miundo-ya-kale-katika-usomaji-wa-matini",168,{"id":666,"title":667,"slug":668,"seoDescription":853,"content":854,"language":9,"level":533,"displayOrder":669,"grammarTopics":855,"createdAt":860,"updatedAt":861,"totalExercises":26,"vocabularyLists":862,"readyImages":1015},"Jifunze kutumia pia, aidha, hata hivyo, ingawa na bali kuongeza au kupinga hoja, kutofautisha maana zake na kuunganisha sentensi katika matini wazi.","Unapojenga hoja, unahitaji kuonyesha kama taarifa mpya inaongeza sababu, inaleta tofauti au inasahihisha kauli iliyotangulia. Hapa utachagua viunganishi vinavyofaa na kuvitumia kuunganisha sentensi katika matini wazi.\n\n## 1. Uhusiano kati ya hoja\n\nUsichague kiunganishi kwa sababu tu kinapendeza. Kwanza, tambua uhusiano wa maana unaotaka kuonyesha:\n\n- **Kuongeza:** taarifa ya pili inaunga mkono au inaendeleza hoja ya kwanza.\n- **Kulinganisha kwa tofauti:** taarifa mbili zinaonyesha hali zinazotofautiana.\n- **Kupinga matarajio:** taarifa ya pili ni tofauti na kile ambacho ungeweza kutarajia kutokana na taarifa ya kwanza.\n- **Kusahihisha:** unakataa taarifa moja na kuweka taarifa nyingine badala yake.\n\nKatika somo hili, *viunganishi* vinajumuisha pia maneno na virai vinavyounganisha hoja katika sentensi tofauti, kama **aidha** na **hata hivyo**.\n\n:::example\n**Kuongeza:** Maktaba ina vitabu vingi. **Pia**, ina sehemu tulivu ya kusomea.\n\n**Kupinga matarajio:** Maktaba ina vitabu vingi. **Hata hivyo**, wanafunzi wachache huitumia.\n\nSentensi ya kwanza haijabadilika, lakini kiunganishi kinaonyesha uhusiano tofauti na taarifa inayofuata.\n:::\n\n## 2. Kuongeza hoja kwa pia, vilevile na aidha\n\nManeno haya yanaweza kuongeza taarifa, lakini hutofautiana katika nafasi na mtindo wa matumizi.\n\n| Kiunganishi | Matumizi | Mfano |\n| --- | --- | --- |\n| **pia** | Huongeza taarifa; hutumika katika mazungumzo na maandishi. | Kituo kina maktaba. Kina **pia** chumba cha mikutano. |\n| **vilevile** | Huongeza jambo jingine linalohusiana na lililotajwa. | Ada ni ndogo. **Vilevile**, vifaa vinatolewa bila malipo. |\n| **aidha** | Huongeza hoja; hutumika zaidi katika maandishi na mazungumzo rasmi. | Mradi utaongeza ajira. **Aidha**, utaboresha huduma za maji. |\n| **zaidi ya hayo** | Huongeza hoja nyingine na kuipa uzito katika maelezo. | Barabara ni nyembamba. **Zaidi ya hayo**, haina taa. |\n\nNafasi ya **pia** inaweza kusaidia kuonyesha kinachoongezwa. Muktadha ndio unaofanya maana iwe wazi.\n\n:::example\nAsha ametoa maoni. **Juma pia** ametoa maoni.\n\nHapa, Juma anaongezwa katika watu waliotoa maoni.\n\nJuma amesoma ripoti. **Pia, ametoa maoni**.\n\nHapa, kutoa maoni kunaongezwa katika mambo aliyofanya Juma.\n:::\n\n:::note\nKatika matumizi haya, **aidha** huongeza taarifa. Usichanganye matumizi haya na muundo wa uchaguzi **aidha … au …**, kama katika: Unaweza kulipa aidha kwa simu au kwa fedha taslimu.\n:::\n\n## 3. Kuonyesha tofauti na kupinga matarajio\n\n**Lakini** huunganisha mawazo yanayotofautiana ndani ya sentensi. **Hata hivyo** na **hata hivyo bado** vinaweza kuonyesha kwamba hali fulani haiondoi ukweli wa jambo linalofuata; mara nyingi **hata hivyo** huunganisha sentensi tofauti.\n\n| Kiunganishi | Uhusiano unaoonyeshwa | Mfano |\n| --- | --- | --- |\n| **lakini** | Tofauti au kizuizi kwa hoja iliyotangulia | Mpango ni mzuri, **lakini** unahitaji fedha nyingi. |\n| **hata hivyo** | Hoja mpya inapunguza nguvu ya matarajio yaliyotokana na hoja ya awali | Tumepata fedha. **Hata hivyo**, hatuwezi kuanza bila kibali. |\n| **ilhali** | Hali mbili zinatofautishwa | Kituo cha mjini kina madaktari watano, **ilhali** kituo cha kijijini kina daktari mmoja tu. |\n| **kwa upande mwingine** | Upande mwingine wa suala unawekwa mbele | Kazi hii inalipa vizuri. **Kwa upande mwingine**, inahitaji safari nyingi. |\n\n**Kwa upande mwingine** hakumaanishi lazima kwamba hoja ya kwanza si kweli. Unaweza kukubali hoja zote mbili huku ukionyesha faida na hasara za jambo moja.\n\n:::tip\nUkisoma sentensi mbili na kuona kwamba ya pili ni faida nyingine tu, tumia **pia** au **aidha**. Ikiwa ya pili inaleta kizuizi au jambo lisilotarajiwa, fikiria **lakini** au **hata hivyo**.\n:::\n\n## 4. Kukubali jambo bila kukubali hitimisho linalotarajiwa\n\n**Ingawa** na **ijapokuwa** huanzisha kishazi kinachokubali jambo fulani. Kishazi kingine kinaonyesha kwamba matokeo yanayotazamiwa kutokana na jambo hilo hayajatokea. Kishazi ni sehemu ya sentensi yenye kitenzi.\n\n:::example\n**Ingawa** ada imepunguzwa, wanafunzi wengine bado hawawezi kuilipa.\n\nWanafunzi wengine bado hawawezi kuilipa ada **ingawa** imepunguzwa.\n\n**Ijapokuwa** ukumbi ni mdogo, unaweza kutoshea washiriki wote.\n:::\n\nKatika mfano wa ada, kupunguzwa kwake kungeweza kufanya utarajie kwamba kila mwanafunzi ataweza kulipa. Sehemu kuu ya sentensi inapinga matarajio hayo.\n\nKishazi cha **ingawa** kikianza sentensi, kwa kawaida kiwekewe koma baada yake. Kikifuata sehemu kuu, koma si lazima, hasa sentensi inapokuwa fupi.\n\nLinganisha njia mbili za kueleza uhusiano huo:\n\n- **Ingawa** gharama ni kubwa, mradi una manufaa mengi.\n- Gharama ni kubwa. **Hata hivyo**, mradi una manufaa mengi.\n\nNjia ya kwanza huweka mawazo yote katika sentensi moja. Ya pili huwasilisha hoja ya kwanza, kisha huipa hoja inayofuata nafasi yake katika sentensi mpya.\n\n## 5. Kusahihisha kauli kwa bali\n\nTumia **bali** unapokataa maelezo fulani na kutoa maelezo yanayochukua nafasi yake. Katika muundo huu, sehemu ya kwanza huwa na ukanushi kama **si** au **hatuku-**.\n\n:::example\nTatizo **si** ukosefu wa fedha, **bali** matumizi mabaya ya fedha.\n\n**Hatukukataa** pendekezo, **bali** tuliomba muda wa kulichunguza.\n:::\n\n**Bali** pia hutumika katika muundo **si … tu, bali pia …**. Hapa hukatai taarifa ya kwanza: unaonyesha kwamba haitoshi kueleza mambo yote.\n\n:::example\nMaktaba **si** mahali pa kuazima vitabu **tu, bali pia** ni mahali pa kujifunza pamoja.\n:::\n\n:::warning\nUsitumie **bali** badala ya **lakini** bila kuangalia maana.\n\n**Mpango ni mzuri, lakini ni ghali.** Sifa zote mbili zinakubaliwa.\n\n**Mpango si wa bure, bali unahitaji malipo.** Maelezo ya kwanza yanakataliwa na kusahihishwa.\n:::\n\n## 6. Kuunganisha aya na kujikagua\n\nChagua viunganishi kulingana na hatua za hoja, si kwa kutaka kutumia vingi iwezekanavyo.\n\n:::example\nTunapendekeza maktaba ifunguliwe hadi saa mbili usiku. Hatua hii itawasaidia wanafunzi wanaofanya kazi mchana. **Aidha**, itawapa wakazi muda zaidi wa kutumia huduma za maktaba. **Hata hivyo**, muda wa kazi wa wafanyakazi utahitaji kupangwa upya. **Ingawa** mabadiliko hayo yataongeza gharama, manufaa yake yanaweza kuhalalisha matumizi hayo. Lengo **si** kuongeza saa pekee, **bali** kupanua upatikanaji wa huduma.\n:::\n\nUnapohariri aya yako, jiulize:\n\n1. Ninaongeza hoja inayohusiana na ya kwanza? Chagua **pia**, **vilevile** au **aidha**.\n2. Ninaonyesha tofauti au upande mwingine? Chagua **lakini**, **ilhali** au **kwa upande mwingine** kulingana na maana.\n3. Ninapinga matarajio? Tumia **hata hivyo**, au unganisha vishazi kwa **ingawa** au **ijapokuwa**.\n4. Ninakataa kauli na kuisahihisha? Tumia **si … bali …**.\n5. Ninapanua taarifa bila kuikataa? Tumia **si … tu, bali pia …**.\n\nKiunganishi kizuri hakibadili ukweli wa hoja zako: kinaweka wazi uhusiano unaotaka msomaji au msikilizaji auelewe.",[856],{"id":857,"name":667,"level":533,"language":9,"isCompleted":858,"completionPercentage":859,"totalExercises":26,"completedExercises":859},"01a1c61d-2607-7967-a951-93e241608ed6",false,0,"2026-11-10T15:39:22+00:00","2026-11-10T17:57:01+00:00",[863],{"id":864,"title":667,"vocabularyListWords":865,"isPublished":877},"01a1c61d-7cc4-7d4f-9f9c-5a79174720ad",[866,882,892,907,922,932,946,956,970,980,990,1005],{"id":867,"vocabularyWord":868,"displayOrder":11},"01a1c61d-7cc4-7daf-9f9c-5a7917e9c5ea",{"id":869,"word":870,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":871,"audio":858},"01a1c61d-5b63-7d39-a5fd-7a0a5e4fd4d0","pia",[872,878],{"id":873,"partOfSpeech":874,"definition":875,"exampleSentences":876,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-ff39-78b3-966e-6a0d4bde03b8","ADVERB","Neno linalotumika kuongeza jambo jingine kwa lile lililosemwa tayari; vilevile, tena, pamoja na hilo.","Mimi pia ninapenda chai.\nBaba anaenda sokoni, na mama pia anaenda.\nNinazungumza Kiswahili na Kiingereza pia.",true,{"id":879,"partOfSpeech":874,"definition":880,"exampleSentences":881,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c695-ff39-78fb-966e-6a0d4c9064ab","Neno linalotumika baada ya \"wote\" au \"yote\" kusisitiza kuwa wote au kila kitu kwa pamoja, bila kumwacha yeyote.","Watoto wote pia wamefika shuleni.\nTulikula chakula chote pia.\nWageni wote pia walikaribishwa.",{"id":883,"vocabularyWord":884,"displayOrder":16},"01a1c61d-7cc4-7df3-9f9c-5a791896a2ed",{"id":885,"word":886,"frequency":46,"level":181,"language":9,"partsOfSpeech":887,"audio":858},"01a1c61d-5d1d-7823-9d58-978252d5349d","vilevile",[888],{"id":889,"partOfSpeech":874,"definition":890,"exampleSentences":891,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-0476-7f9d-9638-fd0cce920757","Kwa namna ile ile au kwa njia inayofanana na iliyotajwa; pia, kadhalika.","Baba alifurahi sana, na mama vilevile alifurahi.\nWewe unapenda chai, na mimi vilevile.\nFanya vilevile kama nilivyokuonyesha jana.",{"id":893,"vocabularyWord":894,"displayOrder":21},"01a1c61d-7cc4-7e1b-9f9c-5a791982fe07",{"id":895,"word":896,"frequency":36,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":897,"audio":858},"01a1c61d-5d59-7c40-a6bf-ea0aece24616","aidha",[898,903],{"id":899,"partOfSpeech":900,"definition":901,"exampleSentences":902,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-047a-7ace-8fa7-a74ae63ba43a","CONJUNCTION","Neno la kuunganisha sentensi au hoja linaloongeza jambo jingine kwa lililotangulia, lenye maana ya 'zaidi ya hayo' au 'tena'.","Serikali imejenga shule mpya; aidha, imewapatia walimu vitabu vya kufundishia.\nMkutano ulijadili bajeti ya mwaka. Aidha, wajumbe walipitisha mpango mpya wa kilimo.\nKampuni inatoa mishahara mizuri, aidha, wafanyakazi hupata bima ya afya.",{"id":904,"partOfSpeech":874,"definition":905,"exampleSentences":906,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-047a-7b16-8fa7-a74ae6d1239e","Kwa kuongezea; pia. Hutumiwa kuonyesha kwamba kitu kingine kimeongezwa kwa kile kilichokwishatajwa.","Waziri alitembelea hospitali na aidha alizungumza na wagonjwa.\nMwalimu aliwapongeza wanafunzi na aidha aliwapa zawadi.\nMkulima huyu hulima mahindi, na aidha hufuga ng'ombe.",{"id":908,"vocabularyWord":909,"displayOrder":26},"01a1c61d-7cc4-7e3b-9f9c-5a7919a25151",{"id":910,"word":911,"frequency":41,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":912,"audio":858},"01a1c61d-5e11-7e89-86cf-bae731002e0c","zaidi ya hayo",[913,918],{"id":914,"partOfSpeech":915,"definition":916,"exampleSentences":917,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-064b-7627-a513-64968822ea03","PHRASE","Msemo unaotumiwa kuongeza jambo jingine linaloongezea au kuimarisha kile ambacho kimeshasemwa; maana yake ni 'pia', 'mbali na hayo' au 'kwa kuongezea'.","Nyumba hii ni nzuri sana, na zaidi ya hayo, bei yake ni nafuu.\nAlichelewa kazini; zaidi ya hayo, hakuleta ripoti aliyoahidi.\nMwalimu wetu anafundisha vizuri, na zaidi ya hayo, anatujali sana.",{"id":919,"partOfSpeech":915,"definition":920,"exampleSentences":921,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-064b-7673-a513-6496887fa687","Msemo wenye maana ya 'kuzidi mambo yaliyotajwa' au 'kuliko vitu hivyo', unaotumiwa kuonyesha kiasi au kiwango kikubwa kuliko kilichotajwa.","Alinipa shilingi elfu kumi, lakini mimi nilitaka zaidi ya hayo.\nTumejaribu kila njia, na hatuwezi kufanya zaidi ya hayo.\nHakuna jambo jingine analohitaji zaidi ya hayo uliyomletea.",{"id":923,"vocabularyWord":924,"displayOrder":31},"01a1c61d-7cc4-7e5b-9f9c-5a791a78b31a",{"id":925,"word":926,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":927,"audio":858},"01a1c61d-5b2b-775a-b1a7-d23fc70109fc","lakini",[928],{"id":929,"partOfSpeech":900,"definition":930,"exampleSentences":931,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c695-ff35-76cf-8c0e-fde8e9c556c7","Neno linalotumiwa kuunganisha sentensi au mawazo mawili yanayopingana au yanayotofautiana; maana yake ni 'ila' au 'ingawa hivyo'.","Ninapenda chai, lakini sipendi kahawa.\nNilitaka kwenda sokoni, lakini mvua ilianza kunyesha.\nKiswahili ni kigumu kidogo, lakini ni kizuri sana.",{"id":933,"vocabularyWord":934,"displayOrder":36},"01a1c61d-7cc4-7e77-9f9c-5a791ab18b36",{"id":935,"word":936,"frequency":46,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":937,"audio":858},"01a1c61d-5d5f-7d93-b889-f71b4fd4fe30","hata hivyo",[938,942],{"id":939,"partOfSpeech":900,"definition":940,"exampleSentences":941,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-047b-73bf-9561-4a2fb3b7d334","Kiunganishi kinachotumiwa kuonyesha kwamba jambo la pili linatokea au ni kweli licha ya jambo la kwanza lililotajwa; maana yake ni 'ingawa ni hivyo' au 'licha ya hayo'.","Mvua ilinyesha sana; hata hivyo, tulifika shuleni kwa wakati.\nAlikuwa mgonjwa, hata hivyo aliendelea kufanya kazi yake.\nBei ya bidhaa ilipanda; hata hivyo, watu wengi bado walinunua.",{"id":943,"partOfSpeech":874,"definition":944,"exampleSentences":945,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-047b-7417-9561-4a2fb4028865","Kielezi kinachoonyesha kwamba jambo hutokea au ni kweli bila kujali hali iliyotajwa; maana yake ni 'vilevile' au 'kwa vyovyote vile', kikitumiwa mwanzoni au katikati ya sentensi.","Timu yetu ilishindwa. Hata hivyo, wachezaji walicheza vizuri.\nMtihani ulikuwa mgumu. Hata hivyo, wanafunzi wengi walifaulu.\nSikualikwa kwenye sherehe. Hata hivyo, nilimtumia rafiki yangu zawadi.",{"id":947,"vocabularyWord":948,"displayOrder":41},"01a1c61d-7cc4-7e97-9f9c-5a791b21d162",{"id":949,"word":950,"frequency":36,"level":533,"language":9,"partsOfSpeech":951,"audio":858},"01a1c61d-5e12-7e45-95c5-2da34298b89e","ilhali",[952],{"id":953,"partOfSpeech":900,"definition":954,"exampleSentences":955,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-064b-7777-a513-649688d12659","Neno linalounganisha sentensi mbili kuonyesha kwamba jambo la pili linapingana na la kwanza au halilingani na matarajio; kinyume cha hali iliyotajwa, sawa na 'ingawa' au 'hali yakuwa'.","Alikataa kula chakula ilhali alikuwa na njaa kali.\nWanafunzi wengi walifeli mtihani ilhali walikuwa wamesoma kwa bidii.\nAnaishi katika nyumba kubwa ilhali hana kazi ya kudumu.",{"id":957,"vocabularyWord":958,"displayOrder":46},"01a1c61d-7cc4-7eb3-9f9c-5a791b7f9de1",{"id":959,"word":960,"frequency":41,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":961,"audio":858},"01a1c61d-5ddb-75d2-8c08-40a98643879f","kwa upande mwingine",[962,966],{"id":963,"partOfSpeech":915,"definition":964,"exampleSentences":965,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-0645-7ec6-9fe9-2e843a6a9dcd","Msemo unaotumika kuleta wazo jingine linalopingana au linalotofautiana na wazo lililotangulia, kwa maana ya 'lakini' au 'kwa mtazamo mwingine'.","Kuishi mjini kuna fursa nyingi za kazi; kwa upande mwingine, maisha ni ghali sana.\nSimu hii ni nzuri na ina kamera bora, kwa upande mwingine betri yake haidumu muda mrefu.\nWanafunzi wengine wanapenda masomo ya sayansi, kwa upande mwingine wengine wanapenda sanaa.",{"id":967,"partOfSpeech":915,"definition":968,"exampleSentences":969,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-0645-7f42-9fe9-2e843aced0a9","Msemo wenye maana ya halisi ya mahali: katika sehemu au ubavu wa pili wa kitu, njia, mto au mpaka.","Duka liko kwa upande mwingine wa barabara.\nMto huu ni mpana, na kijiji chetu kiko kwa upande mwingine.\nTafadhali kaa kwa upande mwingine wa meza ili tuweze kuzungumza.",{"id":971,"vocabularyWord":972,"displayOrder":51},"01a1c61d-7cc4-7ecf-9f9c-5a791b9ba089",{"id":973,"word":974,"frequency":46,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":975,"audio":858},"01a1c61d-5d63-76bd-bfc9-3fb00cccbb65","ingawa",[976],{"id":977,"partOfSpeech":900,"definition":978,"exampleSentences":979,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-047b-7813-9561-4a2fb65fc926","Kiunganishi kinachotumika kuonyesha kwamba jambo la pili ni kinyume cha matarajio ya jambo la kwanza; maana yake ni 'hata kama' au 'licha ya kwamba'.","Ingawa mvua ilikuwa inanyesha, tulikwenda sokoni.\nAnafanya kazi kwa bidii ingawa ni mgonjwa.\nIngawa nilichelewa, mwalimu aliniruhusu kuingia darasani.",{"id":981,"vocabularyWord":982,"displayOrder":56},"01a1c61d-7cc4-7eeb-9f9c-5a791c903926",{"id":983,"word":984,"frequency":31,"level":533,"language":9,"partsOfSpeech":985,"audio":858},"01a1c61d-5e22-7328-b33e-a31629ff7979","ijapokuwa",[986],{"id":987,"partOfSpeech":900,"definition":988,"exampleSentences":989,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c61d-5e2f-71c5-8213-419de9bbcf96","Kiunganishi kinachotumika kuonyesha kwamba jambo la sentensi ya pili hutokea au ni kweli licha ya hali iliyotajwa katika sentensi ya kwanza; maana yake ni 'ingawa' au 'hata kama'.","Ijapokuwa mvua ilikuwa inanyesha kwa nguvu, wanafunzi walifika shuleni kwa wakati.\nIjapokuwa alikuwa mgonjwa, Amina aliendelea kufanya kazi yake kwa bidii.\nIjapokuwa nyumba ile ni ya zamani, bado ni imara na nzuri sana.",{"id":991,"vocabularyWord":992,"displayOrder":61},"01a1c61d-7cc4-7f03-9f9c-5a791cf39035",{"id":993,"word":994,"frequency":41,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":995,"audio":858},"01a1c61d-5d5b-7978-95fe-8845769d645d","bali",[996,1000],{"id":997,"partOfSpeech":900,"definition":998,"exampleSentences":999,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-047a-7d52-8fa7-a74ae8e6234d","Neno linalotumiwa kupinga jambo lililotangulia na kutaja jambo jingine lililo sahihi; maana yake ni 'lakini kwa kweli' au 'badala yake'.","Hakuja jana, bali alikuja leo asubuhi.\nYeye si mwalimu, bali ni daktari.\nWatoto hawakucheka, bali walilia kwa huzuni.",{"id":1001,"partOfSpeech":1002,"definition":1003,"exampleSentences":1004,"isPrimary":858,"meaningOrder":16},"01a1c696-047a-7d9e-8fa7-a74ae9c7c738","PROPER_NOUN","Jina la kisiwa maarufu cha nchini Indonesia kinachopendwa na watalii kwa fukwe na utamaduni wake.","Bali ni kisiwa kizuri chenye fukwe za kuvutia.\nMwaka jana tulisafiri hadi Bali kwa likizo.\nWatalii wengi hutembelea Bali kila mwaka.",{"id":1006,"vocabularyWord":1007,"displayOrder":66},"01a1c61d-7cc4-7f1f-9f9c-5a791d9d2b6d",{"id":1008,"word":1009,"frequency":36,"level":362,"language":9,"partsOfSpeech":1010,"audio":858},"01a1c61d-5dfa-72c3-b795-44ce30ff1d55","bali pia",[1011],{"id":1012,"partOfSpeech":915,"definition":1013,"exampleSentences":1014,"isPrimary":877,"meaningOrder":11},"01a1c696-0649-773e-ab4b-11e00a0a7467","Msemo unaotumika kuongeza jambo jingine la ziada baada ya jambo la kwanza, hasa baada ya 'si ... tu'; humaanisha 'na zaidi ya hayo' au 'tena pia'.","Yeye si mwalimu mzuri tu, bali pia ni mwandishi hodari.\nMvua hii haikuharibu mazao tu, bali pia iliharibu barabara za kijiji.\nKujifunza lugha hakukupi kazi nzuri tu, bali pia kunakufungulia marafiki wapya.",[],null,[1018,1027,1033,1040],{"@id":1019,"@type":1020,"id":1021,"grammarPage":1022,"title":1023,"instructions":1024,"displayOrder":859,"type":1025,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":858,"ogImageUrl":1026},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-5594-7e36-99d9-c966fa490fb4","GrammarExercise","01a1c61d-5594-7e36-99d9-c966fa490fb4","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1c61d-298f-7166-a592-e6a98fc17023","Chagua kiunganishi kulingana na hoja","Soma uhusiano uliotajwa katika kila swali, kisha uchague kiunganishi kinachouonyesha.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_05bb3ab8-6e72-4d10-a94e-1926b2da66f4_hero.webp?v=1794325173",{"@id":1028,"@type":1020,"id":1029,"grammarPage":1022,"title":1030,"instructions":1031,"displayOrder":11,"type":1025,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":858,"ogImageUrl":1032},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-55ac-7107-9e87-82dd7859f1cf","01a1c61d-55ac-7107-9e87-82dd7859f1cf","Tafsiri na hariri uhusiano wa hoja","Chagua tafsiri au muundo unaohifadhi uhusiano wa hoja uliotajwa. Zingatia muktadha, nafasi ya kiunganishi na ukanushi.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_3cc963f7-064e-485d-b0a2-56d8eebccd98_hero.webp?v=1794325173",{"@id":1034,"@type":1020,"id":1035,"grammarPage":1022,"title":1036,"instructions":1037,"displayOrder":16,"type":1038,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":858,"ogImageUrl":1039},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-55c0-7eb3-9780-718aa1b3cb3a","01a1c61d-55c0-7eb3-9780-718aa1b3cb3a","Panga hoja kuhusu huduma za jamii","Panga vipande kuunda sentensi sahihi. Kuna maneno ya ziada usiyohitaji. Hifadhi herufi kubwa na alama za uakifishaji.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_bec269e1-1a0b-4e99-a53e-81ee2a16ebd0_hero.webp?v=1794325173",{"@id":1041,"@type":1020,"id":1042,"grammarPage":1022,"title":1043,"instructions":1037,"displayOrder":21,"type":1038,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":858,"ogImageUrl":1044},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1c61d-55ce-7e76-aecd-e1710e477fee","01a1c61d-55ce-7e76-aecd-e1710e477fee","Panga kauli za kukubali na kusahihisha","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0d45a8ad-fcbe-4e47-9f01-7743068dfae1_hero.webp?v=1794325173",{"id":1021,"grammarPage":1022,"title":1023,"instructions":1024,"seoTitle":1046,"seoDescription":1047,"displayOrder":859,"type":1025,"questions":1048,"ogImageUrl":1026},"Viunganishi vya hoja katika sentensi","Fanya mazoezi ya kuchagua viunganishi vya kuongeza, kutofautisha na kusahihisha hoja katika sentensi kuhusu huduma, kazi, elimu na mipango ya jamii.",[1049],{"id":1050,"sentenceTemplate":1051,"displayOrder":859,"explanation":1052,"exampleSentence":1053,"blanks":1054},"01a1c61d-5595-708d-aa8a-b8d834ef74f7","Ongeza faida nyingine bila kuonyesha upinzani: Bustani ina miti ya kivuli. __1__, ina sehemu ya watoto kuchezea.","Sehemu ya kuchezea ni faida inayoongezwa kwa ile ya kivuli. Pia huongeza taarifa; machaguo mengine yanaweka upinzani au upande mwingine ambao haujaombwa.","Duka letu linauza mboga. Linauza pia matunda.",[1055],{"id":1056,"blankNumber":11,"options":1057},"01a1c61d-5595-703d-aa8a-b8d8341e5ab6",[1058,1061,1064],{"id":1059,"optionText":1060,"isCorrect":858,"displayOrder":859},"01a1c61d-5594-7f42-99d9-c966fb1c82b9","Hata hivyo",{"id":1062,"optionText":1063,"isCorrect":877,"displayOrder":11},"01a1c61d-5594-7f82-99d9-c966fb764288","Pia",{"id":1065,"optionText":1066,"isCorrect":858,"displayOrder":16},"01a1c61d-5595-7011-aa8a-b8d83340564e","Kwa upande mwingine",{"html":1068,"toc":1069},"\u003Cp>Unapojenga hoja, unahitaji kuonyesha kama taarifa mpya inaongeza sababu, inaleta tofauti au inasahihisha kauli iliyotangulia. Hapa utachagua viunganishi vinavyofaa na kuvitumia kuunganisha sentensi katika matini wazi.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"uhusiano-kati-ya-hoja\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Uhusiano kati ya hoja\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Usichague kiunganishi kwa sababu tu kinapendeza. Kwanza, tambua uhusiano wa maana unaotaka kuonyesha:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kuongeza:\u003C\u002Fstrong> taarifa ya pili inaunga mkono au inaendeleza hoja ya kwanza.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kulinganisha kwa tofauti:\u003C\u002Fstrong> taarifa mbili zinaonyesha hali zinazotofautiana.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kupinga matarajio:\u003C\u002Fstrong> taarifa ya pili ni tofauti na kile ambacho ungeweza kutarajia kutokana na taarifa ya kwanza.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kusahihisha:\u003C\u002Fstrong> unakataa taarifa moja na kuweka taarifa nyingine badala yake.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Katika somo hili, \u003Cem>viunganishi\u003C\u002Fem> vinajumuisha pia maneno na virai vinavyounganisha hoja katika sentensi tofauti, kama \u003Cstrong>aidha\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>hata hivyo\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Kuongeza:\u003C\u002Fstrong> Maktaba ina vitabu vingi. \u003Cstrong>Pia\u003C\u002Fstrong>, ina sehemu tulivu ya kusomea.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kupinga matarajio:\u003C\u002Fstrong> Maktaba ina vitabu vingi. \u003Cstrong>Hata hivyo\u003C\u002Fstrong>, wanafunzi wachache huitumia.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sentensi ya kwanza haijabadilika, lakini kiunganishi kinaonyesha uhusiano tofauti na taarifa inayofuata.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"kuongeza-hoja-kwa-pia-vilevile-na-aidha\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Kuongeza hoja kwa pia, vilevile na aidha\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Maneno haya yanaweza kuongeza taarifa, lakini hutofautiana katika nafasi na mtindo wa matumizi.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Kiunganishi\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Matumizi\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Mfano\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>pia\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Huongeza taarifa; hutumika katika mazungumzo na maandishi.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kituo kina maktaba. Kina \u003Cstrong>pia\u003C\u002Fstrong> chumba cha mikutano.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>vilevile\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Huongeza jambo jingine linalohusiana na lililotajwa.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ada ni ndogo. \u003Cstrong>Vilevile\u003C\u002Fstrong>, vifaa vinatolewa bila malipo.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>aidha\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Huongeza hoja; hutumika zaidi katika maandishi na mazungumzo rasmi.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Mradi utaongeza ajira. \u003Cstrong>Aidha\u003C\u002Fstrong>, utaboresha huduma za maji.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>zaidi ya hayo\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Huongeza hoja nyingine na kuipa uzito katika maelezo.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Barabara ni nyembamba. \u003Cstrong>Zaidi ya hayo\u003C\u002Fstrong>, haina taa.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Nafasi ya \u003Cstrong>pia\u003C\u002Fstrong> inaweza kusaidia kuonyesha kinachoongezwa. Muktadha ndio unaofanya maana iwe wazi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Asha ametoa maoni. \u003Cstrong>Juma pia\u003C\u002Fstrong> ametoa maoni.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hapa, Juma anaongezwa katika watu waliotoa maoni.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Juma amesoma ripoti. \u003Cstrong>Pia, ametoa maoni\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hapa, kutoa maoni kunaongezwa katika mambo aliyofanya Juma.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Katika matumizi haya, \u003Cstrong>aidha\u003C\u002Fstrong> huongeza taarifa. Usichanganye matumizi haya na muundo wa uchaguzi \u003Cstrong>aidha … au …\u003C\u002Fstrong>, kama katika: Unaweza kulipa aidha kwa simu au kwa fedha taslimu.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"kuonyesha-tofauti-na-kupinga-matarajio\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Kuonyesha tofauti na kupinga matarajio\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Lakini\u003C\u002Fstrong> huunganisha mawazo yanayotofautiana ndani ya sentensi. \u003Cstrong>Hata hivyo\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>hata hivyo bado\u003C\u002Fstrong> vinaweza kuonyesha kwamba hali fulani haiondoi ukweli wa jambo linalofuata; mara nyingi \u003Cstrong>hata hivyo\u003C\u002Fstrong> huunganisha sentensi tofauti.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Kiunganishi\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Uhusiano unaoonyeshwa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Mfano\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>lakini\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tofauti au kizuizi kwa hoja iliyotangulia\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Mpango ni mzuri, \u003Cstrong>lakini\u003C\u002Fstrong> unahitaji fedha nyingi.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>hata hivyo\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hoja mpya inapunguza nguvu ya matarajio yaliyotokana na hoja ya awali\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tumepata fedha. \u003Cstrong>Hata hivyo\u003C\u002Fstrong>, hatuwezi kuanza bila kibali.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ilhali\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hali mbili zinatofautishwa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kituo cha mjini kina madaktari watano, \u003Cstrong>ilhali\u003C\u002Fstrong> kituo cha kijijini kina daktari mmoja tu.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>kwa upande mwingine\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Upande mwingine wa suala unawekwa mbele\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kazi hii inalipa vizuri. \u003Cstrong>Kwa upande mwingine\u003C\u002Fstrong>, inahitaji safari nyingi.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kwa upande mwingine\u003C\u002Fstrong> hakumaanishi lazima kwamba hoja ya kwanza si kweli. Unaweza kukubali hoja zote mbili huku ukionyesha faida na hasara za jambo moja.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Ukisoma sentensi mbili na kuona kwamba ya pili ni faida nyingine tu, tumia \u003Cstrong>pia\u003C\u002Fstrong> au \u003Cstrong>aidha\u003C\u002Fstrong>. Ikiwa ya pili inaleta kizuizi au jambo lisilotarajiwa, fikiria \u003Cstrong>lakini\u003C\u002Fstrong> au \u003Cstrong>hata hivyo\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"kukubali-jambo-bila-kukubali-hitimisho-linalotarajiwa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Kukubali jambo bila kukubali hitimisho linalotarajiwa\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ingawa\u003C\u002Fstrong> na \u003Cstrong>ijapokuwa\u003C\u002Fstrong> huanzisha kishazi kinachokubali jambo fulani. Kishazi kingine kinaonyesha kwamba matokeo yanayotazamiwa kutokana na jambo hilo hayajatokea. Kishazi ni sehemu ya sentensi yenye kitenzi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Ingawa\u003C\u002Fstrong> ada imepunguzwa, wanafunzi wengine bado hawawezi kuilipa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Wanafunzi wengine bado hawawezi kuilipa ada \u003Cstrong>ingawa\u003C\u002Fstrong> imepunguzwa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ijapokuwa\u003C\u002Fstrong> ukumbi ni mdogo, unaweza kutoshea washiriki wote.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Katika mfano wa ada, kupunguzwa kwake kungeweza kufanya utarajie kwamba kila mwanafunzi ataweza kulipa. Sehemu kuu ya sentensi inapinga matarajio hayo.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kishazi cha \u003Cstrong>ingawa\u003C\u002Fstrong> kikianza sentensi, kwa kawaida kiwekewe koma baada yake. Kikifuata sehemu kuu, koma si lazima, hasa sentensi inapokuwa fupi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Linganisha njia mbili za kueleza uhusiano huo:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ingawa\u003C\u002Fstrong> gharama ni kubwa, mradi una manufaa mengi.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Gharama ni kubwa. \u003Cstrong>Hata hivyo\u003C\u002Fstrong>, mradi una manufaa mengi.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Njia ya kwanza huweka mawazo yote katika sentensi moja. Ya pili huwasilisha hoja ya kwanza, kisha huipa hoja inayofuata nafasi yake katika sentensi mpya.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"kusahihisha-kauli-kwa-bali\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Kusahihisha kauli kwa bali\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tumia \u003Cstrong>bali\u003C\u002Fstrong> unapokataa maelezo fulani na kutoa maelezo yanayochukua nafasi yake. Katika muundo huu, sehemu ya kwanza huwa na ukanushi kama \u003Cstrong>si\u003C\u002Fstrong> au \u003Cstrong>hatuku-\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Tatizo \u003Cstrong>si\u003C\u002Fstrong> ukosefu wa fedha, \u003Cstrong>bali\u003C\u002Fstrong> matumizi mabaya ya fedha.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Hatukukataa\u003C\u002Fstrong> pendekezo, \u003Cstrong>bali\u003C\u002Fstrong> tuliomba muda wa kulichunguza.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Bali\u003C\u002Fstrong> pia hutumika katika muundo \u003Cstrong>si … tu, bali pia …\u003C\u002Fstrong>. Hapa hukatai taarifa ya kwanza: unaonyesha kwamba haitoshi kueleza mambo yote.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Maktaba \u003Cstrong>si\u003C\u002Fstrong> mahali pa kuazima vitabu \u003Cstrong>tu, bali pia\u003C\u002Fstrong> ni mahali pa kujifunza pamoja.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Usitumie \u003Cstrong>bali\u003C\u002Fstrong> badala ya \u003Cstrong>lakini\u003C\u002Fstrong> bila kuangalia maana.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mpango ni mzuri, lakini ni ghali.\u003C\u002Fstrong> Sifa zote mbili zinakubaliwa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mpango si wa bure, bali unahitaji malipo.\u003C\u002Fstrong> Maelezo ya kwanza yanakataliwa na kusahihishwa.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"kuunganisha-aya-na-kujikagua\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Kuunganisha aya na kujikagua\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Chagua viunganishi kulingana na hatua za hoja, si kwa kutaka kutumia vingi iwezekanavyo.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Tunapendekeza maktaba ifunguliwe hadi saa mbili usiku. Hatua hii itawasaidia wanafunzi wanaofanya kazi mchana. \u003Cstrong>Aidha\u003C\u002Fstrong>, itawapa wakazi muda zaidi wa kutumia huduma za maktaba. \u003Cstrong>Hata hivyo\u003C\u002Fstrong>, muda wa kazi wa wafanyakazi utahitaji kupangwa upya. \u003Cstrong>Ingawa\u003C\u002Fstrong> mabadiliko hayo yataongeza gharama, manufaa yake yanaweza kuhalalisha matumizi hayo. Lengo \u003Cstrong>si\u003C\u002Fstrong> kuongeza saa pekee, \u003Cstrong>bali\u003C\u002Fstrong> kupanua upatikanaji wa huduma.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Unapohariri aya yako, jiulize:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Ninaongeza hoja inayohusiana na ya kwanza? Chagua \u003Cstrong>pia\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>vilevile\u003C\u002Fstrong> au \u003Cstrong>aidha\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ninaonyesha tofauti au upande mwingine? Chagua \u003Cstrong>lakini\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ilhali\u003C\u002Fstrong> au \u003Cstrong>kwa upande mwingine\u003C\u002Fstrong> kulingana na maana.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ninapinga matarajio? Tumia \u003Cstrong>hata hivyo\u003C\u002Fstrong>, au unganisha vishazi kwa \u003Cstrong>ingawa\u003C\u002Fstrong> au \u003Cstrong>ijapokuwa\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ninakataa kauli na kuisahihisha? Tumia \u003Cstrong>si … bali …\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ninapanua taarifa bila kuikataa? Tumia \u003Cstrong>si … tu, bali pia …\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Kiunganishi kizuri hakibadili ukweli wa hoja zako: kinaweka wazi uhusiano unaotaka msomaji au msikilizaji auelewe.\u003C\u002Fp>\n",[1070,1074,1078,1082,1086,1090],{"id":1071,"text":1072,"depth":16,"number":1073},"uhusiano-kati-ya-hoja","Uhusiano kati ya hoja","1",{"id":1075,"text":1076,"depth":16,"number":1077},"kuongeza-hoja-kwa-pia-vilevile-na-aidha","Kuongeza hoja kwa pia, vilevile na aidha","2",{"id":1079,"text":1080,"depth":16,"number":1081},"kuonyesha-tofauti-na-kupinga-matarajio","Kuonyesha tofauti na kupinga matarajio","3",{"id":1083,"text":1084,"depth":16,"number":1085},"kukubali-jambo-bila-kukubali-hitimisho-linalotarajiwa","Kukubali jambo bila kukubali hitimisho linalotarajiwa","4",{"id":1087,"text":1088,"depth":16,"number":1089},"kusahihisha-kauli-kwa-bali","Kusahihisha kauli kwa bali","5",{"id":1091,"text":1092,"depth":16,"number":1093},"kuunganisha-aya-na-kujikagua","Kuunganisha aya na kujikagua","6"]