[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-pages-tl":4,"grammar-page-tl-ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap":837,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3":875,"grammar-lesson-path-tl-ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap-pananda-ng-papel-at-pangalan-a2":904,"grammar-quick-check-01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3":943,"grammar-lesson-body-01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3-2tg147o5za":962},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,681,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,782,787,792,797,802,807,812,817,822,827,832],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","tl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":181,"displayOrder":362},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":367,"displayOrder":368},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema","B1",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":367,"displayOrder":373},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":367,"displayOrder":378},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":367,"displayOrder":383},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":367,"displayOrder":388},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":367,"displayOrder":393},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":367,"displayOrder":398},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":367,"displayOrder":403},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":367,"displayOrder":408},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":367,"displayOrder":413},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":367,"displayOrder":418},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":367,"displayOrder":423},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":367,"displayOrder":428},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":367,"displayOrder":433},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":367,"displayOrder":438},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":367,"displayOrder":443},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":367,"displayOrder":448},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":367,"displayOrder":453},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":367,"displayOrder":458},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":367,"displayOrder":463},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":367,"displayOrder":468},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":367,"displayOrder":473},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":367,"displayOrder":478},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":367,"displayOrder":483},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":367,"displayOrder":488},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":367,"displayOrder":493},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":367,"displayOrder":498},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":367,"displayOrder":503},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":367,"displayOrder":508},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":367,"displayOrder":513},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":367,"displayOrder":518},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":367,"displayOrder":523},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":367,"displayOrder":528},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":367,"displayOrder":533},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":538,"displayOrder":539},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":538,"displayOrder":544},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":538,"displayOrder":549},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":538,"displayOrder":554},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":538,"displayOrder":559},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":538,"displayOrder":564},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":538,"displayOrder":569},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":538,"displayOrder":574},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":538,"displayOrder":579},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":538,"displayOrder":584},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":538,"displayOrder":589},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":538,"displayOrder":594},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":538,"displayOrder":599},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":538,"displayOrder":604},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":538,"displayOrder":609},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":538,"displayOrder":614},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":538,"displayOrder":619},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":538,"displayOrder":624},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":538,"displayOrder":629},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":538,"displayOrder":634},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":538,"displayOrder":639},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":538,"displayOrder":644},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":538,"displayOrder":649},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":538,"displayOrder":654},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":538,"displayOrder":659},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":538,"displayOrder":664},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":538,"displayOrder":669},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":538,"displayOrder":674},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":679,"displayOrder":680},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":682,"title":683,"slug":684,"language":9,"level":679,"displayOrder":685},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":679,"displayOrder":690},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":679,"displayOrder":695},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":679,"displayOrder":700},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":679,"displayOrder":705},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":679,"displayOrder":710},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":679,"displayOrder":715},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":679,"displayOrder":720},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":679,"displayOrder":725},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":679,"displayOrder":730},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":679,"displayOrder":735},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":679,"displayOrder":740},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":679,"displayOrder":745},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":679,"displayOrder":750},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":679,"displayOrder":755},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":679,"displayOrder":760},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":679,"displayOrder":765},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":679,"displayOrder":770},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":679,"displayOrder":775},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":780,"displayOrder":781},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":783,"title":784,"slug":785,"language":9,"level":780,"displayOrder":786},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":788,"title":789,"slug":790,"language":9,"level":780,"displayOrder":791},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":793,"title":794,"slug":795,"language":9,"level":780,"displayOrder":796},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":780,"displayOrder":801},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":780,"displayOrder":806},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":780,"displayOrder":811},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":780,"displayOrder":816},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":780,"displayOrder":821},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":780,"displayOrder":826},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":780,"displayOrder":831},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":780,"displayOrder":836},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,{"id":178,"title":179,"slug":180,"seoDescription":838,"content":839,"language":9,"level":181,"displayOrder":182,"grammarTopics":840,"createdAt":846,"updatedAt":847,"totalExercises":26,"vocabularyLists":848,"primaryTopicHub":872,"readyImages":874},"Alamin ang magkaibang gamit ng ang, ng at sa para sa paksa, tagaganap, bagay, pagmamay-ari at lugar, at ang kaugnayan ng mga pananda sa pandiwa.","## 1. Ano ang ipinapakita ng mga pananda?\n\nMagkaiba ang gamit ng **ang**, **ng** at **sa**. Ipinapakita nila ang papel ng kasunod na pangngalan: paksa ba ito, gumagawa, bagay na binibili, may-ari o lugar? Mahalaga rin ang anyo ng pandiwa sa pagpili ng pananda.\n\nSa pahinang ito, matututuhan mong:\n\n- kilalanin ang papel ng **ang**, **ng** at **sa**;\n- iugnay ang pananda sa pandiwa;\n- gamitin ang **ng** sa pagmamay-ari at **sa** sa lugar o patutunguhan.\n\n## 2. Ang: pananda ng paksa\n\nAng **paksa** ang tao o bagay na itinatampok sa pangungusap. Karaniwang may **ang** bago ang pangngalang paksa. Hindi laging ang paksa ang gumagawa ng kilos.\n\n:::example\n**Bumili ang bata ng tinapay.**\n\nAng bata ang bumili. **Ang bata** ang paksa at gumagawa ng kilos.\n\n**Binili ng bata ang tinapay.**\n\nTinapay ang binili. **Ang tinapay** ang paksa; ang bata pa rin ang bumili.\n:::\n\nPansinin ang **bumili** at **binili**. Kaugnay ng anyo ng pandiwa ang papel ng paksa: sa unang pangungusap, ito ang bumili; sa ikalawa, ito ang binili.\n\nMay **ang** din sa pangungusap na walang pandiwang nagsasaad ng kilos:\n\n- Malinis **ang silid**.\n- Nasa kusina **ang pagkain**.\n\n## 3. Ng: bagay, gumagawa o may-ari\n\nHindi iisa ang papel ng pariralang may **ng**. Tingnan ang buong pangungusap, lalo na ang pandiwa.\n\n| Pangungusap | Pariralang may ng | Papel |\n| --- | --- | --- |\n| Bumili ang bata **ng tinapay**. | ng tinapay | Bagay na binili |\n| Binili **ng bata** ang tinapay. | ng bata | Gumagawa ng kilos |\n| Malinis ang bahay **ng guro**. | ng guro | May-ari ng bahay |\n\nSa pagmamay-ari, nauuna ang bagay at sumusunod ang may-ari: **bahay ng guro**, **laruan ng bata**, **pinto ng bahay**. Maaari ring magpakita ang **ng** ng kaugnayan, gaya ng pinto na bahagi ng bahay.\n\n:::warning\nHuwag ipalagay na ang may **ang** ang laging gumagawa at ang may **ng** ang laging bagay na ginagalaw.\n\nSa **Binili ng bata ang tinapay**, ang bata ang gumagawa kahit **ng** ang pananda nito.\n:::\n\n## 4. Sa: lugar, patutunguhan at tumatanggap\n\nMadalas gamitin ang **sa** para sa lugar ng kilos, patutunguhan o tumatanggap ng isang bagay.\n\n| Gamit | Halimbawa | Ipinapakita ng sa |\n| --- | --- | --- |\n| Lugar ng kilos | Kumain ang bata **sa kusina**. | Saan kumain? |\n| Patutunguhan | Pumunta ang bata **sa paaralan**. | Saan pumunta? |\n| Tumatanggap | Nagbigay ang bata ng bulaklak **sa guro**. | Kanino nagbigay? |\n\nKung sinasabi mo kung nasaan ang isang tao o bagay, karaniwan ang **nasa**:\n\n:::example\n**Nasa kusina ang bata.** — Naroon ang bata.\n\n**Kumain sa kusina ang bata.** — Doon ginawa ng bata ang kilos.\n:::\n\n:::note\nHindi lamang lugar ang ipinapakita ng **sa**. Sa **Nagbigay ang bata ng bulaklak sa guro**, ang guro ang tumatanggap, hindi ang lugar.\n:::\n\n## 5. Piliin ayon sa buong pangungusap\n\nTingnan ang tatlong pananda sa iisang pangungusap:\n\n:::example\nNagbigay **ang bata** **ng bulaklak** **sa guro**.\n\n- **Ang bata**: paksa at nagbibigay.\n- **Ng bulaklak**: bagay na ibinigay.\n- **Sa guro**: tumatanggap ng bulaklak.\n:::\n\nHindi sapat na palitan lamang ang pananda upang baguhin ang paksa. Maaaring kailangan ding baguhin ang pandiwa.\n\n**Bumili ang bata ng tinapay.** → **Binili ng bata ang tinapay.**\n\nSa dalawang pangungusap, bata ang bumili at tinapay ang binili. Nagbago ang paksa at ang anyo ng pandiwa.\n\n:::tip\nKapag pumipili ka ng pananda:\n\n1. Tingnan ang pandiwa, kung mayroon.\n2. Tukuyin ang paksa at ang papel nito.\n3. Tukuyin ang ibang papel: bagay, gumagawa, may-ari, lugar o tumatanggap.\n\nTandaan: **ang** para sa pangngalang paksa; **ng** para sa ilang ibang papel o pagmamay-ari; **sa** para sa lugar, patutunguhan o tumatanggap sa mga halimbawang ito.\n:::",[841],{"id":842,"name":843,"level":181,"language":9,"isCompleted":844,"completionPercentage":845,"totalExercises":56,"completedExercises":845},"01a1932e-3cda-708e-8930-f787b0c9cd94","Mga pananda ng papel at pangalan",false,0,"2026-10-31T18:17:23+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[849],{"id":850,"title":851,"vocabularyListWords":852,"isPublished":871},"01a1932e-8f4d-72d3-bbae-a12c47b433b8","Mga pananda ng papel sa pangungusap",[853,859,865],{"id":854,"vocabularyWord":855,"displayOrder":11},"01a1932e-8f4d-734b-bbae-a12c488798af",{"id":856,"word":857,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":858,"audio":844},"01a1932e-6f02-7794-b066-10fcfe04d2b0","ang",[],{"id":860,"vocabularyWord":861,"displayOrder":16},"01a1932e-8f4d-73b3-bbae-a12c48952de6",{"id":862,"word":863,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":864,"audio":844},"01a1932e-7009-7e3f-9362-8ea4e062e5cd","ng",[],{"id":866,"vocabularyWord":867,"displayOrder":21},"01a1932e-8f4d-73db-bbae-a12c49183c02",{"id":868,"word":869,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":870,"audio":844},"01a1932e-7091-7565-aff7-82f4e506f1b0","sa",[],true,{"name":843,"slug":873,"language":9},"pananda-ng-papel-at-pangalan-a2",[],[876,885,891,898],{"@id":877,"@type":878,"id":879,"grammarPage":880,"title":881,"instructions":882,"displayOrder":845,"type":883,"questionCount":66,"blankCount":81,"isCompleted":844,"ogImageUrl":884},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-434f-7d61-a228-320ce13de251","GrammarExercise","01a1932e-434f-7d61-a228-320ce13de251","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Paksa, bagay at may-ari","Piliin ang panandang angkop sa pandiwa at sa papel na inilalarawan sa bawat pangungusap.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0f91d9c1-b2e8-4c35-b3fc-afe1a76210b9_hero.webp?v=1793470645",{"@id":886,"@type":878,"id":887,"grammarPage":880,"title":888,"instructions":889,"displayOrder":11,"type":883,"questionCount":66,"blankCount":96,"isCompleted":844,"ogImageUrl":890},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-4367-734d-8e83-33ed1549c53f","01a1932e-4367-734d-8e83-33ed1549c53f","Lugar, patutunguhan at tumatanggap","Basahin ang konteksto. Piliin ang pananda o anyong bumubuo sa pangungusap ayon sa mga papel na nakasaad.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_fd079da3-859d-4534-8dec-36a1a5de3d42_hero.webp?v=1793470645",{"@id":892,"@type":878,"id":893,"grammarPage":880,"title":894,"instructions":895,"displayOrder":16,"type":896,"questionCount":26,"blankCount":845,"isCompleted":844,"ogImageUrl":897},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-4385-70ea-b6b4-d8bbf0971a15","01a1932e-4385-70ea-b6b4-d8bbf0971a15","Ang at ng: kilalanin ang papel","Pindutin ang bawat piraso, pagkatapos ay pindutin ang kolum na tumutugma sa papel na tinatanong.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c7f0ad4c-d790-48d8-b046-1f0dd7b8d9e2_hero.webp?v=1793470645",{"@id":899,"@type":878,"id":900,"grammarPage":880,"title":901,"instructions":902,"displayOrder":21,"type":896,"questionCount":26,"blankCount":845,"isCompleted":844,"ogImageUrl":903},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-438b-7061-8dc1-c998023a7310","01a1932e-438b-7061-8dc1-c998023a7310","Sa at nasa: lugar at tumatanggap","Pindutin ang isang piraso, saka ang angkop na kolum. Ilagay ang lahat ng piraso ayon sa panuto ng bawat tanong.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ea2b9c4d-99c4-40aa-8373-2be187b71157_hero.webp?v=1793470645",{"id":842,"name":843,"slug":873,"language":9,"level":181,"introduction":905,"lessonCount":16,"totalExercises":56,"objectives":906,"prerequisites":909,"lessons":911},"Suriin muna ang ang, ng at sa ayon sa papel ng parirala. Pagkatapos, ilapat ang parehong pagkakaiba sa pangalan ng tao gamit ang si, ni, kay at ang kanilang pangmaramihang anyo.",[907,908],"Piliin ang pananda ayon sa papel at pokus.","Itapat ang karaniwang pananda sa personal na pananda.",[910],"Nagamit mo na ang ang, ng, sa at si sa payak na pangungusap.",[912,920],{"id":178,"contentId":913,"slug":180,"title":179,"level":181,"summary":914,"order":11,"exercises":915},"pg_0ee754a2-9172-40d0-ac83-0c542216ff9b","Suriin ang magkakaibang papel ng ang, ng at sa, kabilang ang paksa, tagaganap, layon at destinasyon, ayon sa pokus ng pandiwa.",[916,917,918,919],{"id":879,"title":881,"order":845,"type":883},{"id":887,"title":888,"order":11,"type":883},{"id":893,"title":894,"order":16,"type":896},{"id":900,"title":901,"order":21,"type":896},{"id":184,"contentId":921,"slug":186,"title":185,"level":181,"summary":922,"order":16,"exercises":923},"pg_e2e72058-7a01-4416-9406-fcf8f06ddb42","Itapat ang si, ni at kay at ang sina, nina at kina sa mga pangalan ng tao; gamitin ang mga ito sa pagmamay-ari, kilos at pariralang may para.",[924,927,930,934,937,940],{"id":925,"title":926,"order":845,"type":883},"01a1932e-6b8b-701a-bcc5-09ff5f00509a","Mga pangalan at papel sa pangungusap",{"id":928,"title":929,"order":11,"type":883},"01a1932e-6ba1-7bc4-9210-ebbc2c36af8b","Pag-aari, mensahe at mga kasama",{"id":931,"title":932,"order":16,"type":933},"01a1932e-6bb9-7c45-a40f-c8ffc7b39cbe","Mga pananda para sa isang pangalan","sentence_builder",{"id":935,"title":936,"order":21,"type":933},"01a1932e-6bca-7c3b-b4ad-1afe49434041","Mga pangkat, kasama at pag-aari",{"id":938,"title":939,"order":26,"type":896},"01a1932e-6bda-72eb-b498-97ec4dc564ce","Si, ni at kay: papel ng tao",{"id":941,"title":942,"order":31,"type":896},"01a1932e-6be0-7904-9dca-0a0813581059","Isang tao o pangkat: mga panandang personal",{"id":879,"grammarPage":880,"title":881,"instructions":882,"seoTitle":944,"seoDescription":945,"displayOrder":845,"type":883,"questions":946,"ogImageUrl":884},"Ang, ng at sa: pagsasanay sa mga pananda","Magsanay sa ang, ng at sa sa pagpili ng pananda ayon sa pandiwa at papel ng pangngalan sa pamimili, pagkain, lokasyon, gamit sa bahay at pagmamay-ari.",[947],{"id":948,"sentenceTemplate":949,"displayOrder":845,"explanation":950,"exampleSentence":951,"blanks":952},"01a1932e-4350-709b-a654-a7d3342e34ec","Bumili __1__ turista ng mapa.","Sa bumili, ang namimili ang paksa. Kaya ang turista ang kailangan; hindi minamarkahan ng ng o sa ang gumagawang paksa rito.","Bumili ang kapatid ko ng bagong sapatos.",[953],{"id":954,"blankNumber":11,"options":955},"01a1932e-434f-7f9d-a228-320ce3affe85",[956,958,960],{"id":957,"optionText":863,"isCorrect":844,"displayOrder":845},"01a1932e-434f-7ead-a228-320ce1e1d244",{"id":959,"optionText":857,"isCorrect":871,"displayOrder":11},"01a1932e-434f-7f09-a228-320ce26c01d4",{"id":961,"optionText":869,"isCorrect":844,"displayOrder":16},"01a1932e-434f-7f55-a228-320ce2faa658",{"html":963,"toc":964},"\u003Ch2 id=\"ano-ang-ipinapakita-ng-mga-pananda\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Ano ang ipinapakita ng mga pananda?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Magkaiba ang gamit ng \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>sa\u003C\u002Fstrong>. Ipinapakita nila ang papel ng kasunod na pangngalan: paksa ba ito, gumagawa, bagay na binibili, may-ari o lugar? Mahalaga rin ang anyo ng pandiwa sa pagpili ng pananda.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa pahinang ito, matututuhan mong:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>kilalanin ang papel ng \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>sa\u003C\u002Fstrong>;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>iugnay ang pananda sa pandiwa;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>gamitin ang \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> sa pagmamay-ari at \u003Cstrong>sa\u003C\u002Fstrong> sa lugar o patutunguhan.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"ang-pananda-ng-paksa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Ang: pananda ng paksa\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>paksa\u003C\u002Fstrong> ang tao o bagay na itinatampok sa pangungusap. Karaniwang may \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong> bago ang pangngalang paksa. Hindi laging ang paksa ang gumagawa ng kilos.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Bumili ang bata ng tinapay.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ang bata ang bumili. \u003Cstrong>Ang bata\u003C\u002Fstrong> ang paksa at gumagawa ng kilos.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Binili ng bata ang tinapay.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tinapay ang binili. \u003Cstrong>Ang tinapay\u003C\u002Fstrong> ang paksa; ang bata pa rin ang bumili.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Pansinin ang \u003Cstrong>bumili\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>binili\u003C\u002Fstrong>. Kaugnay ng anyo ng pandiwa ang papel ng paksa: sa unang pangungusap, ito ang bumili; sa ikalawa, ito ang binili.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>May \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong> din sa pangungusap na walang pandiwang nagsasaad ng kilos:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Malinis \u003Cstrong>ang silid\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Nasa kusina \u003Cstrong>ang pagkain\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"ng-bagay-gumagawa-o-may-ari\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Ng: bagay, gumagawa o may-ari\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Hindi iisa ang papel ng pariralang may \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong>. Tingnan ang buong pangungusap, lalo na ang pandiwa.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Pangungusap\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Pariralang may ng\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Papel\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Bumili ang bata \u003Cstrong>ng tinapay\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ng tinapay\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Bagay na binili\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Binili \u003Cstrong>ng bata\u003C\u002Fstrong> ang tinapay.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ng bata\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Gumagawa ng kilos\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Malinis ang bahay \u003Cstrong>ng guro\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ng guro\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>May-ari ng bahay\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa pagmamay-ari, nauuna ang bagay at sumusunod ang may-ari: \u003Cstrong>bahay ng guro\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>laruan ng bata\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>pinto ng bahay\u003C\u002Fstrong>. Maaari ring magpakita ang \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> ng kaugnayan, gaya ng pinto na bahagi ng bahay.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Huwag ipalagay na ang may \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong> ang laging gumagawa at ang may \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> ang laging bagay na ginagalaw.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa \u003Cstrong>Binili ng bata ang tinapay\u003C\u002Fstrong>, ang bata ang gumagawa kahit \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> ang pananda nito.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"sa-lugar-patutunguhan-at-tumatanggap\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Sa: lugar, patutunguhan at tumatanggap\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Madalas gamitin ang \u003Cstrong>sa\u003C\u002Fstrong> para sa lugar ng kilos, patutunguhan o tumatanggap ng isang bagay.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Gamit\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ipinapakita ng sa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Lugar ng kilos\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kumain ang bata \u003Cstrong>sa kusina\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Saan kumain?\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Patutunguhan\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Pumunta ang bata \u003Cstrong>sa paaralan\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Saan pumunta?\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Tumatanggap\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nagbigay ang bata ng bulaklak \u003Cstrong>sa guro\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kanino nagbigay?\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Kung sinasabi mo kung nasaan ang isang tao o bagay, karaniwan ang \u003Cstrong>nasa\u003C\u002Fstrong>:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Nasa kusina ang bata.\u003C\u002Fstrong> — Naroon ang bata.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kumain sa kusina ang bata.\u003C\u002Fstrong> — Doon ginawa ng bata ang kilos.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Hindi lamang lugar ang ipinapakita ng \u003Cstrong>sa\u003C\u002Fstrong>. Sa \u003Cstrong>Nagbigay ang bata ng bulaklak sa guro\u003C\u002Fstrong>, ang guro ang tumatanggap, hindi ang lugar.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"piliin-ayon-sa-buong-pangungusap\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Piliin ayon sa buong pangungusap\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tingnan ang tatlong pananda sa iisang pangungusap:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Nagbigay \u003Cstrong>ang bata\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>ng bulaklak\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>sa guro\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ang bata\u003C\u002Fstrong>: paksa at nagbibigay.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ng bulaklak\u003C\u002Fstrong>: bagay na ibinigay.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Sa guro\u003C\u002Fstrong>: tumatanggap ng bulaklak.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Hindi sapat na palitan lamang ang pananda upang baguhin ang paksa. Maaaring kailangan ding baguhin ang pandiwa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Bumili ang bata ng tinapay.\u003C\u002Fstrong> → \u003Cstrong>Binili ng bata ang tinapay.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa dalawang pangungusap, bata ang bumili at tinapay ang binili. Nagbago ang paksa at ang anyo ng pandiwa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Kapag pumipili ka ng pananda:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Tingnan ang pandiwa, kung mayroon.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Tukuyin ang paksa at ang papel nito.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Tukuyin ang ibang papel: bagay, gumagawa, may-ari, lugar o tumatanggap.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Tandaan: \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong> para sa pangngalang paksa; \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> para sa ilang ibang papel o pagmamay-ari; \u003Cstrong>sa\u003C\u002Fstrong> para sa lugar, patutunguhan o tumatanggap sa mga halimbawang ito.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n",[965,969,973,977,981],{"id":966,"text":967,"depth":16,"number":968},"ano-ang-ipinapakita-ng-mga-pananda","Ano ang ipinapakita ng mga pananda?","1",{"id":970,"text":971,"depth":16,"number":972},"ang-pananda-ng-paksa","Ang: pananda ng paksa","2",{"id":974,"text":975,"depth":16,"number":976},"ng-bagay-gumagawa-o-may-ari","Ng: bagay, gumagawa o may-ari","3",{"id":978,"text":979,"depth":16,"number":980},"sa-lugar-patutunguhan-at-tumatanggap","Sa: lugar, patutunguhan at tumatanggap","4",{"id":982,"text":983,"depth":16,"number":984},"piliin-ayon-sa-buong-pangungusap","Piliin ayon sa buong pangungusap","5"]