[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-pages-tl":4,"grammar-page-tl-binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in":837,"grammar-lesson-path-tl-binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in-none":849,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3":850,"grammar-quick-check-01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3":886,"grammar-lesson-body-01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3-2z813jpzlq":909},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,681,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,782,787,792,797,802,807,812,817,822,827,832],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","tl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":181,"displayOrder":362},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":367,"displayOrder":368},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema","B1",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":367,"displayOrder":373},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":367,"displayOrder":378},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":367,"displayOrder":383},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":367,"displayOrder":388},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":367,"displayOrder":393},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":367,"displayOrder":398},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":367,"displayOrder":403},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":367,"displayOrder":408},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":367,"displayOrder":413},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":367,"displayOrder":418},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":367,"displayOrder":423},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":367,"displayOrder":428},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":367,"displayOrder":433},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":367,"displayOrder":438},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":367,"displayOrder":443},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":367,"displayOrder":448},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":367,"displayOrder":453},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":367,"displayOrder":458},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":367,"displayOrder":463},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":367,"displayOrder":468},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":367,"displayOrder":473},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":367,"displayOrder":478},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":367,"displayOrder":483},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":367,"displayOrder":488},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":367,"displayOrder":493},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":367,"displayOrder":498},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":367,"displayOrder":503},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":367,"displayOrder":508},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":367,"displayOrder":513},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":367,"displayOrder":518},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":367,"displayOrder":523},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":367,"displayOrder":528},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":367,"displayOrder":533},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":538,"displayOrder":539},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":538,"displayOrder":544},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":538,"displayOrder":549},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":538,"displayOrder":554},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":538,"displayOrder":559},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":538,"displayOrder":564},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":538,"displayOrder":569},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":538,"displayOrder":574},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":538,"displayOrder":579},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":538,"displayOrder":584},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":538,"displayOrder":589},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":538,"displayOrder":594},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":538,"displayOrder":599},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":538,"displayOrder":604},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":538,"displayOrder":609},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":538,"displayOrder":614},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":538,"displayOrder":619},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":538,"displayOrder":624},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":538,"displayOrder":629},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":538,"displayOrder":634},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":538,"displayOrder":639},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":538,"displayOrder":644},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":538,"displayOrder":649},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":538,"displayOrder":654},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":538,"displayOrder":659},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":538,"displayOrder":664},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":538,"displayOrder":669},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":538,"displayOrder":674},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":679,"displayOrder":680},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":682,"title":683,"slug":684,"language":9,"level":679,"displayOrder":685},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":679,"displayOrder":690},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":679,"displayOrder":695},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":679,"displayOrder":700},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":679,"displayOrder":705},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":679,"displayOrder":710},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":679,"displayOrder":715},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":679,"displayOrder":720},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":679,"displayOrder":725},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":679,"displayOrder":730},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":679,"displayOrder":735},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":679,"displayOrder":740},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":679,"displayOrder":745},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":679,"displayOrder":750},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":679,"displayOrder":755},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":679,"displayOrder":760},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":679,"displayOrder":765},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":679,"displayOrder":770},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":679,"displayOrder":775},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":780,"displayOrder":781},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":783,"title":784,"slug":785,"language":9,"level":780,"displayOrder":786},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":788,"title":789,"slug":790,"language":9,"level":780,"displayOrder":791},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":793,"title":794,"slug":795,"language":9,"level":780,"displayOrder":796},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":780,"displayOrder":801},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":780,"displayOrder":806},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":780,"displayOrder":811},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":780,"displayOrder":816},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":780,"displayOrder":821},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":780,"displayOrder":826},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":780,"displayOrder":831},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":780,"displayOrder":836},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,{"id":304,"title":305,"slug":306,"seoDescription":838,"content":839,"language":9,"level":181,"displayOrder":307,"grammarTopics":840,"createdAt":845,"updatedAt":846,"totalExercises":31,"vocabularyLists":847,"readyImages":848},"Alamin ang binabasa at babasahin: kilos na nagpapatuloy o gagawin pa, kaibahan sa binasa, at tamang gamit ng ang at ng sa mga simpleng pangungusap.","Ang **binabasa** ay para sa pagbabasang nagpapatuloy o ginagawa nang paulit-ulit. Ang **babasahin** ay para sa pagbabasang hindi pa nasisimulan. Makikita mo rin kung paano naiiba ang mga ito sa **binasa**, at kung sino ang gumagawa at ano ang binabasa.\n\n## 1. Natapos, nagpapatuloy, o gagawin pa?\n\nNagbabago ang anyo ng pandiwa ayon sa kalagayan ng kilos. Tinatawag itong **aspekto**.\n\n| Aspekto | Kalagayan ng kilos | Halimbawa |\n| --- | --- | --- |\n| Perpektibo | Natapos na | **Binasa** ko na ang liham. |\n| Imperpektibo | Nagpapatuloy o paulit-ulit | **Binabasa** ko ang liham ngayon. |\n| Kontemplatibo | Hindi pa nasisimulan | **Babasahin** ko ang liham mamaya. |\n\nSa unang halimbawa, tapos na ang pagbasa. Sa ikalawa, ginagawa pa ito. Sa ikatlo, gagawin pa lamang ito.\n\n:::note\nIpinapakita ng anyo ng pandiwa ang kalagayan ng kilos. Ang mga salitang **kahapon**, **ngayon**, at **bukas** naman ay nagsasabi kung kailan. Huwag piliin ang anyo batay lamang sa oras o araw.\n:::\n\n## 2. Mga anyo ng basahin at kainin\n\nKabilang ang **basahin** at **kainin** sa mga pandiwang may hulaping **-in**. Sa *basahin*, **-hin** ang anyo ng hulapi.\n\n| Salitang-ugat | Batayang anyo | Natapos na | Nagpapatuloy o paulit-ulit | Gagawin pa |\n| --- | --- | --- | --- | --- |\n| basa | basahin | binasa | binabasa | babasahin |\n| kain | kainin | kinain | kinakain | kakainin |\n\nPansinin ang pagbuo sa dalawang pandiwang ito:\n\n- **Natapos na:** may **-in-** pagkatapos ng unang katinig ng ugat: *basa → binasa*; *kain → kinain*. Wala na ang hulaping **-in\u002F-hin**.\n- **Nagpapatuloy o paulit-ulit:** inuulit ang unang katinig at patinig ng ugat, at inilalagay ang **-in-** pagkatapos ng unang katinig: *basa → babasa → binabasa*; *kain → kakain → kinakain*. Wala rin ang hulaping **-in\u002F-hin**.\n- **Gagawin pa:** inuulit ang unang katinig at patinig, at nananatili ang hulapi: *basahin → babasahin*; *kainin → kakainin*.\n\n:::tip\nTandaan ang magkakasamang anyo: **binasa — binabasa — babasahin** at **kinain — kinakain — kakainin**. May ibang pandiwang may pagbabago sa baybay; huwag ipilit ang padron na ito sa lahat ng ugat.\n:::\n\n## 3. Sino ang gumagawa? Ano ang binabasa?\n\nSa mga pangungusap na ito, **ang** ang pananda ng bagay na binabasa o kinakain. Ang gumagawa ay maaaring may **ng** o **ni**, o panghalip na gaya ng **ko**, **mo**, at **niya**.\n\n:::example\n**Binabasa ng bata ang aklat.**\n\nSino ang nagbabasa? Ang bata. Ano ang binabasa? Ang aklat.\n\n**Babasahin ni Ana ang liham.**\n\nSino ang magbabasa? Si Ana. Ano ang babasahin? Ang liham.\n\n**Kinakain ko ang saging.**\n\nSino ang kumakain? Ako. Ano ang kinakain? Ang saging.\n:::\n\nHindi kailangang baguhin ang mga pananda kapag nagbabago ang aspekto:\n\n- **Binasa ni Ana ang liham.**\n- **Binabasa ni Ana ang liham.**\n- **Babasahin ni Ana ang liham.**\n\n## 4. Pagpili ayon sa sitwasyon\n\nAng **binabasa** ay hindi lamang para sa ginagawa ngayon. Maaari rin itong gamitin sa paulit-ulit na gawain.\n\n:::example\n**Ginagawa ngayon:** Nasa mesa ang diyaryo. **Binabasa** ito ni Tatay ngayon.\n\n**Paulit-ulit:** Tuwing umaga, **binabasa** ni Tatay ang diyaryo.\n\n**Gagawin pa:** Abala pa si Tatay. **Babasahin** niya ang diyaryo mamaya.\n:::\n\n:::warning\nMagkaiba ang **basahin** at **babasahin**.\n\n**Basahin mo ang liham.** — Utos o pakiusap na magbasa.\n\n**Babasahin mo ang liham mamaya.** — Pahayag tungkol sa kilos na gagawin pa.\n\nHuwag alisin ang pag-uulit kung ang kailangan ay aspektong kontemplatibo.\n:::\n\n## 5. Mabilis na gabay\n\nBago pumili ng anyo, itanong:\n\n1. **Natapos na ba?** Gamitin ang **binasa** o **kinain**.\n2. **Nagpapatuloy ba o paulit-ulit?** Gamitin ang **binabasa** o **kinakain**.\n3. **Hindi pa ba nasisimulan?** Gamitin ang **babasahin** o **kakainin**.\n\nSa mga halimbawang ito, nananatiling **ang-parirala** ang bagay na binabasa o kinakain. Nagbabago ang anyo ng pandiwa upang ipakita ang kalagayan ng kilos.",[841],{"id":842,"name":305,"level":181,"language":9,"isCompleted":843,"completionPercentage":844,"totalExercises":31,"completedExercises":844},"01a1932e-3cd1-7edc-ad44-c506e37929b0",false,0,"2026-10-31T18:17:23+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[],[],null,[851,860,866,873,880],{"@id":852,"@type":853,"id":854,"grammarPage":855,"title":856,"instructions":857,"displayOrder":844,"type":858,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":843,"ogImageUrl":859},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-4581-73f1-aa67-d0ac308def79","GrammarExercise","01a1932e-4581-73f1-aa67-d0ac308def79","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Pagbasa at pagkain: kalagayan ng kilos","Piliin ang aspektong tumutugma sa nakasaad na kalagayan ng kilos, hindi lamang sa oras.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e2beed2e-3c04-4972-9c45-ffa0cc36ac91_hero.webp?v=1793470645",{"@id":861,"@type":853,"id":862,"grammarPage":855,"title":863,"instructions":864,"displayOrder":11,"type":858,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":843,"ogImageUrl":865},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-4598-7982-b8b2-08595e20ea47","01a1932e-4598-7982-b8b2-08595e20ea47","Anyo ng pandiwa at mga kalahok","Piliin ang wastong anyo o pananda. Sundin ang nakasaad na aspekto, gumagawa ng kilos, at uri ng pangungusap.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c886c059-7193-41ac-87aa-70e902cb6c3b_hero.webp?v=1793470645",{"@id":867,"@type":853,"id":868,"grammarPage":855,"title":869,"instructions":870,"displayOrder":16,"type":871,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":843,"ogImageUrl":872},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-45b0-7a73-855c-4f2614dff5c4","01a1932e-45b0-7a73-855c-4f2614dff5c4","Pagbasa at pagkain: buuin ang pangungusap","Ayusin ang mga piraso upang bumuo ng pangungusap. May dagdag na salitang hindi gagamitin. Panatilihing nakakabit ang bantas sa salita.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ee628e54-0292-40c2-a5f1-9c94577403d2_hero.webp?v=1793470645",{"@id":874,"@type":853,"id":875,"grammarPage":855,"title":876,"instructions":877,"displayOrder":21,"type":878,"questionCount":26,"blankCount":844,"isCompleted":843,"ogImageUrl":879},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-45c3-7860-9a6b-b9e5af8d8865","01a1932e-45c3-7860-9a6b-b9e5af8d8865","Pagbasa at pagkain: uriin ang kalagayan","Pindutin ang isang piraso, saka ang kolum na katugma nito. Ilagay ang lahat ng piraso.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_464c4355-ed8a-402b-a00d-7c31293c0245_hero.webp?v=1793470645",{"@id":881,"@type":853,"id":882,"grammarPage":855,"title":883,"instructions":884,"displayOrder":26,"type":878,"questionCount":26,"blankCount":844,"isCompleted":843,"ogImageUrl":885},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-45c9-77b0-b258-becaf6f9762b","01a1932e-45c9-77b0-b258-becaf6f9762b","Aspekto sa -in: kalagayan, anyo at kalahok","Pindutin ang bawat piraso, saka ang tamang kolum. Sundin ang batayan ng pagpapangkat sa bawat tanong.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c535e593-0593-4425-b4d4-8d39d50ddfcd_hero.webp?v=1793470645",{"id":854,"grammarPage":855,"title":856,"instructions":857,"seoTitle":887,"seoDescription":888,"displayOrder":844,"type":858,"questions":889,"ogImageUrl":859},"Aspekto sa -in: pagpili ayon sa sitwasyon","Piliin sa mga patlang ang wastong aspekto sa -in ayon sa kalagayan ng kilos sa mga pangungusap tungkol sa pagbasa sa bahay at pagkain sa araw-araw.",[890],{"id":891,"sentenceTemplate":892,"displayOrder":844,"explanation":893,"exampleSentence":894,"blanks":895},"01a1932e-4581-75fd-aa67-d0ac33b75a8f","Tapos na ang pagbasa ko sa buong kuwento. __1__ ko ito habang nasa bus kanina.","Binasa ang perpektibo: tahasang tapos na ang buong pagbasa. Hindi nagpapatuloy o hindi pa nasisimulan ang kilos na ito.","Binasa na ni Mila ang mensahe bago siya umalis.",[896],{"id":897,"blankNumber":11,"options":898},"01a1932e-4581-75a9-aa67-d0ac32bb61ff",[899,902,906],{"id":900,"optionText":901,"isCorrect":843,"displayOrder":844},"01a1932e-4581-750d-aa67-d0ac31162f59","Binabasa",{"id":903,"optionText":904,"isCorrect":905,"displayOrder":11},"01a1932e-4581-7551-aa67-d0ac319ae142","Binasa",true,{"id":907,"optionText":908,"isCorrect":843,"displayOrder":16},"01a1932e-4581-7581-aa67-d0ac3201d4f5","Babasahin",{"html":910,"toc":911},"\u003Cp>Ang \u003Cstrong>binabasa\u003C\u002Fstrong> ay para sa pagbabasang nagpapatuloy o ginagawa nang paulit-ulit. Ang \u003Cstrong>babasahin\u003C\u002Fstrong> ay para sa pagbabasang hindi pa nasisimulan. Makikita mo rin kung paano naiiba ang mga ito sa \u003Cstrong>binasa\u003C\u002Fstrong>, at kung sino ang gumagawa at ano ang binabasa.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"natapos-nagpapatuloy-o-gagawin-pa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Natapos, nagpapatuloy, o gagawin pa?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Nagbabago ang anyo ng pandiwa ayon sa kalagayan ng kilos. Tinatawag itong \u003Cstrong>aspekto\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Aspekto\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Kalagayan ng kilos\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Perpektibo\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Natapos na\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Binasa\u003C\u002Fstrong> ko na ang liham.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Imperpektibo\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nagpapatuloy o paulit-ulit\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Binabasa\u003C\u002Fstrong> ko ang liham ngayon.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Kontemplatibo\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hindi pa nasisimulan\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Babasahin\u003C\u002Fstrong> ko ang liham mamaya.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa unang halimbawa, tapos na ang pagbasa. Sa ikalawa, ginagawa pa ito. Sa ikatlo, gagawin pa lamang ito.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Ipinapakita ng anyo ng pandiwa ang kalagayan ng kilos. Ang mga salitang \u003Cstrong>kahapon\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ngayon\u003C\u002Fstrong>, at \u003Cstrong>bukas\u003C\u002Fstrong> naman ay nagsasabi kung kailan. Huwag piliin ang anyo batay lamang sa oras o araw.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"mga-anyo-ng-basahin-at-kainin\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Mga anyo ng basahin at kainin\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Kabilang ang \u003Cstrong>basahin\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>kainin\u003C\u002Fstrong> sa mga pandiwang may hulaping \u003Cstrong>-in\u003C\u002Fstrong>. Sa \u003Cem>basahin\u003C\u002Fem>, \u003Cstrong>-hin\u003C\u002Fstrong> ang anyo ng hulapi.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Salitang-ugat\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Batayang anyo\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Natapos na\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Nagpapatuloy o paulit-ulit\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Gagawin pa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>basa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>basahin\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>binasa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>binabasa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>babasahin\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>kain\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>kainin\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>kinain\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>kinakain\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>kakainin\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Pansinin ang pagbuo sa dalawang pandiwang ito:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Natapos na:\u003C\u002Fstrong> may \u003Cstrong>-in-\u003C\u002Fstrong> pagkatapos ng unang katinig ng ugat: \u003Cem>basa → binasa\u003C\u002Fem>; \u003Cem>kain → kinain\u003C\u002Fem>. Wala na ang hulaping \u003Cstrong>-in\u002F-hin\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Nagpapatuloy o paulit-ulit:\u003C\u002Fstrong> inuulit ang unang katinig at patinig ng ugat, at inilalagay ang \u003Cstrong>-in-\u003C\u002Fstrong> pagkatapos ng unang katinig: \u003Cem>basa → babasa → binabasa\u003C\u002Fem>; \u003Cem>kain → kakain → kinakain\u003C\u002Fem>. Wala rin ang hulaping \u003Cstrong>-in\u002F-hin\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Gagawin pa:\u003C\u002Fstrong> inuulit ang unang katinig at patinig, at nananatili ang hulapi: \u003Cem>basahin → babasahin\u003C\u002Fem>; \u003Cem>kainin → kakainin\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Tandaan ang magkakasamang anyo: \u003Cstrong>binasa — binabasa — babasahin\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>kinain — kinakain — kakainin\u003C\u002Fstrong>. May ibang pandiwang may pagbabago sa baybay; huwag ipilit ang padron na ito sa lahat ng ugat.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"sino-ang-gumagawa-ano-ang-binabasa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Sino ang gumagawa? Ano ang binabasa?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa mga pangungusap na ito, \u003Cstrong>ang\u003C\u002Fstrong> ang pananda ng bagay na binabasa o kinakain. Ang gumagawa ay maaaring may \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>ni\u003C\u002Fstrong>, o panghalip na gaya ng \u003Cstrong>ko\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>mo\u003C\u002Fstrong>, at \u003Cstrong>niya\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Binabasa ng bata ang aklat.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sino ang nagbabasa? Ang bata. Ano ang binabasa? Ang aklat.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Babasahin ni Ana ang liham.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sino ang magbabasa? Si Ana. Ano ang babasahin? Ang liham.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kinakain ko ang saging.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sino ang kumakain? Ako. Ano ang kinakain? Ang saging.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Hindi kailangang baguhin ang mga pananda kapag nagbabago ang aspekto:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Binasa ni Ana ang liham.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Binabasa ni Ana ang liham.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Babasahin ni Ana ang liham.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"pagpili-ayon-sa-sitwasyon\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Pagpili ayon sa sitwasyon\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>binabasa\u003C\u002Fstrong> ay hindi lamang para sa ginagawa ngayon. Maaari rin itong gamitin sa paulit-ulit na gawain.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Ginagawa ngayon:\u003C\u002Fstrong> Nasa mesa ang diyaryo. \u003Cstrong>Binabasa\u003C\u002Fstrong> ito ni Tatay ngayon.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Paulit-ulit:\u003C\u002Fstrong> Tuwing umaga, \u003Cstrong>binabasa\u003C\u002Fstrong> ni Tatay ang diyaryo.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Gagawin pa:\u003C\u002Fstrong> Abala pa si Tatay. \u003Cstrong>Babasahin\u003C\u002Fstrong> niya ang diyaryo mamaya.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Magkaiba ang \u003Cstrong>basahin\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>babasahin\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Basahin mo ang liham.\u003C\u002Fstrong> — Utos o pakiusap na magbasa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Babasahin mo ang liham mamaya.\u003C\u002Fstrong> — Pahayag tungkol sa kilos na gagawin pa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Huwag alisin ang pag-uulit kung ang kailangan ay aspektong kontemplatibo.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"mabilis-na-gabay\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Mabilis na gabay\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bago pumili ng anyo, itanong:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Natapos na ba?\u003C\u002Fstrong> Gamitin ang \u003Cstrong>binasa\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>kinain\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Nagpapatuloy ba o paulit-ulit?\u003C\u002Fstrong> Gamitin ang \u003Cstrong>binabasa\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>kinakain\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Hindi pa ba nasisimulan?\u003C\u002Fstrong> Gamitin ang \u003Cstrong>babasahin\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>kakainin\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Sa mga halimbawang ito, nananatiling \u003Cstrong>ang-parirala\u003C\u002Fstrong> ang bagay na binabasa o kinakain. Nagbabago ang anyo ng pandiwa upang ipakita ang kalagayan ng kilos.\u003C\u002Fp>\n",[912,916,920,924,928],{"id":913,"text":914,"depth":16,"number":915},"natapos-nagpapatuloy-o-gagawin-pa","Natapos, nagpapatuloy, o gagawin pa?","1",{"id":917,"text":918,"depth":16,"number":919},"mga-anyo-ng-basahin-at-kainin","Mga anyo ng basahin at kainin","2",{"id":921,"text":922,"depth":16,"number":923},"sino-ang-gumagawa-ano-ang-binabasa","Sino ang gumagawa? Ano ang binabasa?","3",{"id":925,"text":926,"depth":16,"number":927},"pagpili-ayon-sa-sitwasyon","Pagpili ayon sa sitwasyon","4",{"id":929,"text":930,"depth":16,"number":931},"mabilis-na-gabay","Mabilis na gabay","5"]