[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-pages-tl":4,"grammar-page-tl-dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga":837,"grammar-lesson-path-tl-dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga-none":872,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b":873,"grammar-quick-check-01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b":915,"grammar-lesson-body-01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b-2ih1c4zqtt":937},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,681,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,782,787,792,797,802,807,812,817,822,827,832],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","tl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":181,"displayOrder":362},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":367,"displayOrder":368},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema","B1",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":367,"displayOrder":373},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":367,"displayOrder":378},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":367,"displayOrder":383},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":367,"displayOrder":388},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":367,"displayOrder":393},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":367,"displayOrder":398},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":367,"displayOrder":403},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":367,"displayOrder":408},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":367,"displayOrder":413},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":367,"displayOrder":418},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":367,"displayOrder":423},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":367,"displayOrder":428},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":367,"displayOrder":433},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":367,"displayOrder":438},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":367,"displayOrder":443},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":367,"displayOrder":448},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":367,"displayOrder":453},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":367,"displayOrder":458},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":367,"displayOrder":463},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":367,"displayOrder":468},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":367,"displayOrder":473},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":367,"displayOrder":478},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":367,"displayOrder":483},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":367,"displayOrder":488},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":367,"displayOrder":493},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":367,"displayOrder":498},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":367,"displayOrder":503},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":367,"displayOrder":508},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":367,"displayOrder":513},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":367,"displayOrder":518},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":367,"displayOrder":523},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":367,"displayOrder":528},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":367,"displayOrder":533},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":538,"displayOrder":539},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":538,"displayOrder":544},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":538,"displayOrder":549},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":538,"displayOrder":554},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":538,"displayOrder":559},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":538,"displayOrder":564},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":538,"displayOrder":569},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":538,"displayOrder":574},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":538,"displayOrder":579},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":538,"displayOrder":584},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":538,"displayOrder":589},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":538,"displayOrder":594},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":538,"displayOrder":599},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":538,"displayOrder":604},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":538,"displayOrder":609},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":538,"displayOrder":614},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":538,"displayOrder":619},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":538,"displayOrder":624},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":538,"displayOrder":629},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":538,"displayOrder":634},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":538,"displayOrder":639},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":538,"displayOrder":644},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":538,"displayOrder":649},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":538,"displayOrder":654},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":538,"displayOrder":659},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":538,"displayOrder":664},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":538,"displayOrder":669},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":538,"displayOrder":674},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":679,"displayOrder":680},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":682,"title":683,"slug":684,"language":9,"level":679,"displayOrder":685},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":679,"displayOrder":690},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":679,"displayOrder":695},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":679,"displayOrder":700},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":679,"displayOrder":705},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":679,"displayOrder":710},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":679,"displayOrder":715},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":679,"displayOrder":720},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":679,"displayOrder":725},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":679,"displayOrder":730},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":679,"displayOrder":735},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":679,"displayOrder":740},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":679,"displayOrder":745},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":679,"displayOrder":750},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":679,"displayOrder":755},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":679,"displayOrder":760},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":679,"displayOrder":765},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":679,"displayOrder":770},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":679,"displayOrder":775},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":780,"displayOrder":781},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":783,"title":784,"slug":785,"language":9,"level":780,"displayOrder":786},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":788,"title":789,"slug":790,"language":9,"level":780,"displayOrder":791},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":793,"title":794,"slug":795,"language":9,"level":780,"displayOrder":796},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":780,"displayOrder":801},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":780,"displayOrder":806},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":780,"displayOrder":811},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":780,"displayOrder":816},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":780,"displayOrder":821},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":780,"displayOrder":826},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":780,"displayOrder":831},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":780,"displayOrder":836},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,{"id":334,"title":335,"slug":336,"seoDescription":838,"content":839,"language":9,"level":181,"displayOrder":337,"grammarTopics":840,"createdAt":845,"updatedAt":846,"totalExercises":36,"vocabularyLists":847,"readyImages":871},"Alamin ang gamit ng dahil sa pagsasabi ng sanhi at ng kaya sa pagsasabi ng bunga, pati ang ayos ng pangungusap at pagkakaiba ng dahil at dahil sa.","Kapag ipinapaliwanag mo kung bakit may nangyari, gamitin ang **dahil** para sa sanhi at **kaya** para sa bunga. Makikita mo rin dito ang ayos ng pangungusap at ang pagkakaiba ng **dahil** at **dahil sa**.\n\n## 1. Sanhi at bunga\n\nAng **sanhi** ang dahilan kung bakit may nangyari. Ang **bunga** ang resulta nito.\n\n:::example\n**Sitwasyon:** Malakas ang ulan. Hindi lumabas si Ana.\n\n- Sanhi: Malakas ang ulan.\n- Bunga: Hindi lumabas si Ana.\n\nHindi lumabas si Ana **dahil** malakas ang ulan.\n\nMalakas ang ulan, **kaya** hindi lumabas si Ana.\n:::\n\nPareho ang sanhi at bunga sa dalawang pangungusap. Magkaiba ang ayos at ang salitang nag-uugnay sa mga ito.\n\n## 2. Dahil: sabihin ang dahilan\n\nGamitin ang **dahil** bago ang dahilan. Sumasagot ang bahaging ito sa tanong na **Bakit?**\n\n:::example\n— Bakit ka kumain?\n\n— **Dahil gutom ako.**\n\nBuong pangungusap: Kumain ako **dahil gutom ako**.\n:::\n\nMaaaring nasa hulihan o unahan ang bahaging may **dahil**.\n\n| Ayos | Halimbawa |\n| --- | --- |\n| Bunga + dahil + sanhi | Kumain ako **dahil gutom ako**. |\n| Dahil + sanhi, + bunga | **Dahil gutom ako**, kumain ako. |\n\nKapag nauuna ang bahaging may **dahil**, lagyan ng kuwit pagkatapos nito. Sa mga payak na halimbawang ito, hindi kailangan ng kuwit kapag nasa hulihan ang bahaging may **dahil**.\n\n## 3. Kaya: sabihin ang resulta\n\nGamitin ang **kaya** bago ang bunga. Sa ayos na ito, sabihin muna ang sanhi, saka ang resulta.\n\n**Sanhi, + kaya + bunga**\n\n:::example\n- Pagod si Ben, **kaya nagpahinga siya**.\n- Walang pagkain sa bahay, **kaya bumili kami sa tindahan**.\n- Maaga akong umalis, **kaya hindi ako nahuli sa klase**.\n:::\n\nSa mga halimbawang ito, may kuwit bago ang **kaya**.\n\n:::tip\nTingnan ang kasunod na bahagi: kung dahilan ang sinasabi nito, piliin ang **dahil**. Kung resulta ang sinasabi nito, piliin ang **kaya**.\n:::\n\n## 4. Dahil at dahil sa\n\nGamitin ang **dahil** kapag sinusundan ito ng buong pahayag, gaya ng **malakas ang ulan**. Gamitin ang **dahil sa** bago ang pangngalan o pariralang nagsasabi ng dahilan, gaya ng **malakas na ulan**.\n\n| Kasunod na bahagi | Halimbawa |\n| --- | --- |\n| Buong pahayag: malakas ang ulan | Hindi kami lumabas **dahil malakas ang ulan**. |\n| Parirala: malakas na ulan | Hindi kami lumabas **dahil sa malakas na ulan**. |\n\n:::warning\nHuwag basta idagdag ang **sa** bago ang buong pahayag.\n\n✗ Hindi kami lumabas **dahil sa malakas ang ulan**.\n\n✓ Hindi kami lumabas **dahil malakas ang ulan**.\n\n✓ Hindi kami lumabas **dahil sa malakas na ulan**.\n:::\n\n## 5. Piliin ang tamang ugnayan\n\nHindi sapat na palitan lamang ang **dahil** ng **kaya**. Tingnan kung alin ang dahilan at alin ang resulta.\n\n:::example\n**Sitwasyon:** May sakit si Liza. Ito ang dahilan ng pagliban niya.\n\n✓ Hindi pumasok si Liza **dahil** may sakit siya.\n\n✓ May sakit si Liza, **kaya** hindi siya pumasok.\n\n**Ibang kahulugan:** Hindi pumasok si Liza, **kaya** may sakit siya.\n\nSa huling pangungusap, ang pagkakasakit ang naging resulta ng hindi pagpasok. Hindi ito ang kahulugan ng sitwasyon.\n:::\n\nBago ka bumuo ng pangungusap:\n\n1. Hanapin ang **sanhi**: bakit ito nangyari?\n2. Hanapin ang **bunga**: ano ang naging resulta?\n3. Ilagay ang **dahil** bago ang sanhi o ang **kaya** bago ang bunga.\n\nTandaan: **bunga dahil sanhi**; **sanhi, kaya bunga**.",[841],{"id":842,"name":335,"level":181,"language":9,"isCompleted":843,"completionPercentage":844,"totalExercises":36,"completedExercises":844},"01a1932e-3cd2-7d4e-9ab2-8969e8fe5632",false,0,"2026-10-31T18:17:23+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[848],{"id":849,"title":850,"vocabularyListWords":851,"isPublished":870},"01a1932e-8f5c-7ed3-9ab2-de6a2fae84d2","Mga pang-ugnay sa sanhi at bunga",[852,858,864],{"id":853,"vocabularyWord":854,"displayOrder":11},"01a1932e-8f5c-7f3b-9ab2-de6a2ff20dfa",{"id":855,"word":856,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":857,"audio":843},"01a1932e-6f1f-7ee7-97dd-516653e5b3b5","dahil",[],{"id":859,"vocabularyWord":860,"displayOrder":16},"01a1932e-8f5c-7f73-9ab2-de6a306e84a1",{"id":861,"word":862,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":863,"audio":843},"01a1932e-6f1e-7c45-a8b4-353b1e0b0ba2","dahil sa",[],{"id":865,"vocabularyWord":866,"displayOrder":21},"01a1932e-8f5c-7f9b-9ab2-de6a30941793",{"id":867,"word":868,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":869,"audio":843},"01a1932e-6f60-713c-a700-fb71c9fd842a","kaya",[],true,[],null,[874,883,889,896,902,909],{"@id":875,"@type":876,"id":877,"grammarPage":878,"title":879,"instructions":880,"displayOrder":844,"type":881,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":843,"ogImageUrl":882},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-461c-7535-8dd3-da044cd431e2","GrammarExercise","01a1932e-461c-7535-8dd3-da044cd431e2","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahilan o resulta sa araw-araw","Basahin ang sitwasyon. Piliin ang salitang nagpapakita ng ibinigay na sanhi at bunga.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_4b0c985b-4a4e-4952-a2c4-d1e2255d2871_hero.webp?v=1793470645",{"@id":884,"@type":876,"id":885,"grammarPage":878,"title":886,"instructions":887,"displayOrder":11,"type":881,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":843,"ogImageUrl":888},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-4630-7b51-874e-b3e16410b65c","01a1932e-4630-7b51-874e-b3e16410b65c","Dahil, dahil sa at ayos ng pangungusap","Piliin ang angkop na pang-ugnay o bahagi ng pangungusap. Sundin ang ibinigay na dahilan at ang payak na ayos at bantas sa aralin.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_cfe27a74-96ce-45c0-bb65-be27b3f6ef5a_hero.webp?v=1793470645",{"@id":890,"@type":876,"id":891,"grammarPage":878,"title":892,"instructions":893,"displayOrder":16,"type":894,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":843,"ogImageUrl":895},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-4647-78a0-a31d-0f027ceaf419","01a1932e-4647-78a0-a31d-0f027ceaf419","Dahil at kaya: pagdugtungin ang mga pangyayari","Ayusin ang mga piraso upang makabuo ng pangungusap tungkol sa sanhi at bunga. May dagdag na salitang hindi gagamitin. Gamitin ang kaya bilang pang-ugnay ng sanhi at bunga, hindi bilang katagang patanong. Panatilihin ang malaking titik at bantas.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f5b1def8-c010-4142-b216-82f4d7bd1569_hero.webp?v=1793470645",{"@id":897,"@type":876,"id":898,"grammarPage":878,"title":899,"instructions":900,"displayOrder":21,"type":894,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":843,"ogImageUrl":901},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-4658-7f52-b4c6-37acf6a58954","01a1932e-4658-7f52-b4c6-37acf6a58954","Dahil sa: mga dahilan sa paligid natin","Ayusin ang mga piraso upang makabuo ng pangungusap tungkol sa sanhi at bunga. May dagdag na salitang hindi gagamitin. Panatilihin ang malaking titik at bantas.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_23aaf872-1504-4e55-b372-0f26f254d6b6_hero.webp?v=1793470645",{"@id":903,"@type":876,"id":904,"grammarPage":878,"title":905,"instructions":906,"displayOrder":26,"type":907,"questionCount":26,"blankCount":844,"isCompleted":843,"ogImageUrl":908},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-4668-76b5-8ab6-41dea211f789","01a1932e-4668-76b5-8ab6-41dea211f789","Sanhi at bunga: pangkatin ang mga pangyayari","I-tap ang piraso, saka i-tap ang kolum na katumbas ng papel nito sa ibinigay na pangungusap.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5c1e4d11-6ccf-402f-a639-9d6fd3cff60d_hero.webp?v=1793470645",{"@id":910,"@type":876,"id":911,"grammarPage":878,"title":912,"instructions":913,"displayOrder":31,"type":907,"questionCount":26,"blankCount":844,"isCompleted":843,"ogImageUrl":914},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-466d-7bcd-972e-fafca59850db","01a1932e-466d-7bcd-972e-fafca59850db","Dahil at kaya: anyo at ayos ng dahilan","I-tap ang bawat piraso, saka ang tamang kolum. Sundin ang batayan ng pagpapangkat sa bawat tanong.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_803f3b28-dfcf-4df5-be41-510c184161cc_hero.webp?v=1793470645",{"id":877,"grammarPage":878,"title":879,"instructions":880,"seoTitle":916,"seoDescription":917,"displayOrder":844,"type":881,"questions":918,"ogImageUrl":882},"Dahil at kaya: piliin ang sanhi at bunga","Sanayin ang dahil at kaya sa pagpili ng tamang pang-ugnay sa mga pangungusap tungkol sa pag-aaral, gawaing-bahay, paglalakbay at mga pasya sa araw-araw.",[919],{"id":920,"sentenceTemplate":921,"displayOrder":844,"explanation":922,"exampleSentence":923,"blanks":924},"01a1932e-461c-7819-8dd3-da044fb66009","Bakit uminom si Mila? Nauuhaw siya. __1__ nauuhaw siya, uminom siya.","Ipinauuna ang dahilan ng pag-inom. Dahil ang gamit bago ang buong pahayag na nauuhaw siya; may kuwit pagkatapos ng dahil-sugnay. Hindi resulta ng pag-inom ang pagkauhaw sa sitwasyon.","Binuksan ko ang bintana dahil mainit sa silid.",[925],{"id":926,"blankNumber":11,"options":927},"01a1932e-461c-7791-8dd3-da044ebe832d",[928,931,934],{"id":929,"optionText":930,"isCorrect":843,"displayOrder":844},"01a1932e-461c-76a9-8dd3-da044ce0fdc8","Kaya",{"id":932,"optionText":933,"isCorrect":870,"displayOrder":11},"01a1932e-461c-7701-8dd3-da044d694fca","Dahil",{"id":935,"optionText":936,"isCorrect":843,"displayOrder":16},"01a1932e-461c-774d-8dd3-da044e4a80e5","Dahil sa",{"html":938,"toc":939},"\u003Cp>Kapag ipinapaliwanag mo kung bakit may nangyari, gamitin ang \u003Cstrong>dahil\u003C\u002Fstrong> para sa sanhi at \u003Cstrong>kaya\u003C\u002Fstrong> para sa bunga. Makikita mo rin dito ang ayos ng pangungusap at ang pagkakaiba ng \u003Cstrong>dahil\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>dahil sa\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"sanhi-at-bunga\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Sanhi at bunga\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>sanhi\u003C\u002Fstrong> ang dahilan kung bakit may nangyari. Ang \u003Cstrong>bunga\u003C\u002Fstrong> ang resulta nito.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Sitwasyon:\u003C\u002Fstrong> Malakas ang ulan. Hindi lumabas si Ana.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Sanhi: Malakas ang ulan.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Bunga: Hindi lumabas si Ana.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Hindi lumabas si Ana \u003Cstrong>dahil\u003C\u002Fstrong> malakas ang ulan.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Malakas ang ulan, \u003Cstrong>kaya\u003C\u002Fstrong> hindi lumabas si Ana.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Pareho ang sanhi at bunga sa dalawang pangungusap. Magkaiba ang ayos at ang salitang nag-uugnay sa mga ito.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"dahil-sabihin-ang-dahilan\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Dahil: sabihin ang dahilan\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Gamitin ang \u003Cstrong>dahil\u003C\u002Fstrong> bago ang dahilan. Sumasagot ang bahaging ito sa tanong na \u003Cstrong>Bakit?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>— Bakit ka kumain?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— \u003Cstrong>Dahil gutom ako.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Buong pangungusap: Kumain ako \u003Cstrong>dahil gutom ako\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Maaaring nasa hulihan o unahan ang bahaging may \u003Cstrong>dahil\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Ayos\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Bunga + dahil + sanhi\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kumain ako \u003Cstrong>dahil gutom ako\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Dahil + sanhi, + bunga\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Dahil gutom ako\u003C\u002Fstrong>, kumain ako.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Kapag nauuna ang bahaging may \u003Cstrong>dahil\u003C\u002Fstrong>, lagyan ng kuwit pagkatapos nito. Sa mga payak na halimbawang ito, hindi kailangan ng kuwit kapag nasa hulihan ang bahaging may \u003Cstrong>dahil\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"kaya-sabihin-ang-resulta\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Kaya: sabihin ang resulta\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Gamitin ang \u003Cstrong>kaya\u003C\u002Fstrong> bago ang bunga. Sa ayos na ito, sabihin muna ang sanhi, saka ang resulta.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Sanhi, + kaya + bunga\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>Pagod si Ben, \u003Cstrong>kaya nagpahinga siya\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Walang pagkain sa bahay, \u003Cstrong>kaya bumili kami sa tindahan\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Maaga akong umalis, \u003Cstrong>kaya hindi ako nahuli sa klase\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Sa mga halimbawang ito, may kuwit bago ang \u003Cstrong>kaya\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Tingnan ang kasunod na bahagi: kung dahilan ang sinasabi nito, piliin ang \u003Cstrong>dahil\u003C\u002Fstrong>. Kung resulta ang sinasabi nito, piliin ang \u003Cstrong>kaya\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"dahil-at-dahil-sa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Dahil at dahil sa\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Gamitin ang \u003Cstrong>dahil\u003C\u002Fstrong> kapag sinusundan ito ng buong pahayag, gaya ng \u003Cstrong>malakas ang ulan\u003C\u002Fstrong>. Gamitin ang \u003Cstrong>dahil sa\u003C\u002Fstrong> bago ang pangngalan o pariralang nagsasabi ng dahilan, gaya ng \u003Cstrong>malakas na ulan\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Kasunod na bahagi\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Buong pahayag: malakas ang ulan\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hindi kami lumabas \u003Cstrong>dahil malakas ang ulan\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Parirala: malakas na ulan\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hindi kami lumabas \u003Cstrong>dahil sa malakas na ulan\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Huwag basta idagdag ang \u003Cstrong>sa\u003C\u002Fstrong> bago ang buong pahayag.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✗ Hindi kami lumabas \u003Cstrong>dahil sa malakas ang ulan\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ Hindi kami lumabas \u003Cstrong>dahil malakas ang ulan\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ Hindi kami lumabas \u003Cstrong>dahil sa malakas na ulan\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"piliin-ang-tamang-ugnayan\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Piliin ang tamang ugnayan\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Hindi sapat na palitan lamang ang \u003Cstrong>dahil\u003C\u002Fstrong> ng \u003Cstrong>kaya\u003C\u002Fstrong>. Tingnan kung alin ang dahilan at alin ang resulta.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Sitwasyon:\u003C\u002Fstrong> May sakit si Liza. Ito ang dahilan ng pagliban niya.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ Hindi pumasok si Liza \u003Cstrong>dahil\u003C\u002Fstrong> may sakit siya.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ May sakit si Liza, \u003Cstrong>kaya\u003C\u002Fstrong> hindi siya pumasok.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ibang kahulugan:\u003C\u002Fstrong> Hindi pumasok si Liza, \u003Cstrong>kaya\u003C\u002Fstrong> may sakit siya.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa huling pangungusap, ang pagkakasakit ang naging resulta ng hindi pagpasok. Hindi ito ang kahulugan ng sitwasyon.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Bago ka bumuo ng pangungusap:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Hanapin ang \u003Cstrong>sanhi\u003C\u002Fstrong>: bakit ito nangyari?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Hanapin ang \u003Cstrong>bunga\u003C\u002Fstrong>: ano ang naging resulta?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ilagay ang \u003Cstrong>dahil\u003C\u002Fstrong> bago ang sanhi o ang \u003Cstrong>kaya\u003C\u002Fstrong> bago ang bunga.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Tandaan: \u003Cstrong>bunga dahil sanhi\u003C\u002Fstrong>; \u003Cstrong>sanhi, kaya bunga\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n",[940,944,948,952,956],{"id":941,"text":942,"depth":16,"number":943},"sanhi-at-bunga","Sanhi at bunga","1",{"id":945,"text":946,"depth":16,"number":947},"dahil-sabihin-ang-dahilan","Dahil: sabihin ang dahilan","2",{"id":949,"text":950,"depth":16,"number":951},"kaya-sabihin-ang-resulta","Kaya: sabihin ang resulta","3",{"id":953,"text":954,"depth":16,"number":955},"dahil-at-dahil-sa","Dahil at dahil sa","4",{"id":957,"text":958,"depth":16,"number":959},"piliin-ang-tamang-ugnayan","Piliin ang tamang ugnayan","5"]