[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-pages-tl":4,"grammar-page-tl-di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat":837,"grammar-lesson-path-tl-di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat-maingat-na-pagbasa-ng-lumang-anyo-at-tula-c2":852,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b":892,"grammar-quick-check-01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b":903,"grammar-lesson-body-01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b-4q71cda9z9":926},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,681,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,782,787,792,797,802,807,812,817,822,827,832],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","tl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":181,"displayOrder":362},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":367,"displayOrder":368},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema","B1",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":367,"displayOrder":373},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":367,"displayOrder":378},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":367,"displayOrder":383},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":367,"displayOrder":388},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":367,"displayOrder":393},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":367,"displayOrder":398},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":367,"displayOrder":403},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":367,"displayOrder":408},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":367,"displayOrder":413},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":367,"displayOrder":418},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":367,"displayOrder":423},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":367,"displayOrder":428},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":367,"displayOrder":433},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":367,"displayOrder":438},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":367,"displayOrder":443},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":367,"displayOrder":448},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":367,"displayOrder":453},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":367,"displayOrder":458},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":367,"displayOrder":463},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":367,"displayOrder":468},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":367,"displayOrder":473},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":367,"displayOrder":478},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":367,"displayOrder":483},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":367,"displayOrder":488},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":367,"displayOrder":493},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":367,"displayOrder":498},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":367,"displayOrder":503},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":367,"displayOrder":508},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":367,"displayOrder":513},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":367,"displayOrder":518},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":367,"displayOrder":523},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":367,"displayOrder":528},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":367,"displayOrder":533},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":538,"displayOrder":539},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":538,"displayOrder":544},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":538,"displayOrder":549},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":538,"displayOrder":554},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":538,"displayOrder":559},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":538,"displayOrder":564},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":538,"displayOrder":569},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":538,"displayOrder":574},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":538,"displayOrder":579},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":538,"displayOrder":584},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":538,"displayOrder":589},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":538,"displayOrder":594},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":538,"displayOrder":599},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":538,"displayOrder":604},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":538,"displayOrder":609},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":538,"displayOrder":614},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":538,"displayOrder":619},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":538,"displayOrder":624},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":538,"displayOrder":629},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":538,"displayOrder":634},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":538,"displayOrder":639},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":538,"displayOrder":644},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":538,"displayOrder":649},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":538,"displayOrder":654},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":538,"displayOrder":659},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":538,"displayOrder":664},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":538,"displayOrder":669},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":538,"displayOrder":674},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":679,"displayOrder":680},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":682,"title":683,"slug":684,"language":9,"level":679,"displayOrder":685},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":679,"displayOrder":690},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":679,"displayOrder":695},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":679,"displayOrder":700},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":679,"displayOrder":705},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":679,"displayOrder":710},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":679,"displayOrder":715},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":679,"displayOrder":720},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":679,"displayOrder":725},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":679,"displayOrder":730},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":679,"displayOrder":735},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":679,"displayOrder":740},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":679,"displayOrder":745},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":679,"displayOrder":750},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":679,"displayOrder":755},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":679,"displayOrder":760},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":679,"displayOrder":765},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":679,"displayOrder":770},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":679,"displayOrder":775},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":780,"displayOrder":781},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":783,"title":784,"slug":785,"language":9,"level":780,"displayOrder":786},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":788,"title":789,"slug":790,"language":9,"level":780,"displayOrder":791},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":793,"title":794,"slug":795,"language":9,"level":780,"displayOrder":796},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":780,"displayOrder":801},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":780,"displayOrder":806},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":780,"displayOrder":811},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":780,"displayOrder":816},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":780,"displayOrder":821},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":780,"displayOrder":826},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":780,"displayOrder":831},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":780,"displayOrder":836},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,{"id":777,"title":778,"slug":779,"seoDescription":838,"content":839,"language":9,"level":780,"displayOrder":781,"grammarTopics":840,"createdAt":846,"updatedAt":847,"totalExercises":16,"vocabularyLists":848,"primaryTopicHub":849,"readyImages":851},"Suriin ang di at hindi sa pampanitikang pagtanggi: saklaw ng pagsalungat, diin, ritmo, baybay at pagpili ng anyong angkop sa tinig at kahulugan ng akda.","Sa panitikan, ang **di** at **hindi** ay hindi lamang nagtatanggi sa isang pahayag: nakikilahok din sila sa pagbuo ng tinig, ritmo, at pagsalungat. Susuriin mo kung ano mismo ang itinatanggi, paano itinatampok ang kapalit na pananaw, at kailan may saysay ang pagpili sa maikli o buong anyo.\n\n## 1. Iisang batayang pagtanggi, magkaibang bisa\n\nAng **di** ay pinaikling anyo ng **hindi**. Sa maraming pangungusap, maaari silang magpalitan nang hindi nagbabago ang pangunahing nilalaman ng pagtanggi. Gayunman, maaaring magbago ang ritmo at dating ng tinig.\n\n:::example\n**Hindi ko malilimutan ang gabing iyon.**\n\n**Di ko malilimutan ang gabing iyon.**\n\nKapuwa itinatanggi ng nagsasalita ang paglimot. Mas maikli ang ikalawang pahayag, ngunit hindi dahil dito ay mas mahina o mas matindi na ang damdamin nito.\n:::\n\nHindi likas na pampanitikan ang **di**: ginagamit din ito sa karaniwang usapan. Hindi rin salungat sa masining na pagsulat ang **hindi**. Ang epekto ay nagmumula sa kabuuang pangungusap, sitwasyon, at tinig ng tauhan o tagapagsalaysay.\n\n:::note\nAng **di** ay hindi awtomatikong tanda ng marangal, makaluma, o matalinghagang pananalita. Maaaring maging payak ang maikling anyo at maging marubdob ang buong anyo—o kabaligtaran.\n:::\n\n## 2. Saklaw: ano mismo ang itinatanggi?\n\nAng *saklaw ng pagtanggi* ay ang bahagi ng kahulugang tinatanggihan. Hindi sapat na hanapin lamang ang salitang kasunod ng **di** o **hindi**; basahin ang buong pahayag at ang kalapit na pangungusap.\n\n| Pahayag | Saklaw at kahulugan |\n| --- | --- |\n| **Hindi lahat** ay tumutol. | Itinatanggi ang pagtutol ng lahat; may hindi tumutol. |\n| Lahat ay **hindi tumutol**. | Bawat isa ay inilalarawang hindi tumutol. |\n| **Hindi siya ang umalis**; ang kapatid niya. | Itinatama kung sino ang umalis. |\n| **Hindi siya umalis**; nanatili siya sa pintuan. | Itinatanggi ang pag-alis niya. |\n\nSa unang dalawang halimbawa, mahalaga ang ugnayan ng **lahat** at **hindi**. Hindi rin katumbas ng pagsang-ayon ang hindi pagtutol: maaaring nanahimik lamang ang mga tao.\n\nSa huling dalawang halimbawa, nililinaw ng kasunod na sugnay ang pinatutungkulan ng pagtanggi. Maaaring gamitin ang **di** sa mga ayos na ito; hindi ang pagpapaikli ang nagpapabago sa saklaw.\n\n## 3. Pagsalungat na may ipinapalit\n\nSa pampanitikang pangungusap, madalas na hindi lamang binubura ang unang paliwanag. May inilalapit na ibang paliwanag o pagpapahalaga.\n\nAng ayos na **hindi X kundi Y** ay tahasang nagtatama: tinatanggihan ang X at ipinapalit ang Y. Panatilihing malinaw kung aling dalawang bahagi ang pinagkokontra.\n\n:::example\n**Hindi awa kundi katarungan** ang hinihingi niya.\n\n**Di dahil sa takot kundi dahil sa pagod** kaya siya tumigil.\n\nSa una, magkatapat ang dalawang hinihingi. Sa ikalawa, magkatapat ang dalawang dahilan; hindi itinatanggi ang mismong pagtigil.\n:::\n\nIba naman ang **hindi lamang X kundi pati Y**. Hindi nito tinatanggihan ang X; itinatanggi nitong X lamang ang saklaw ng pahayag.\n\n- **Hindi siya umiyak; tumawa siya.** Itinatanggi ang pag-iyak at inihaharap ang ibang kilos.\n- **Hindi lamang siya umiyak; sumigaw din siya.** Kabilang pa rin ang pag-iyak; may idinaragdag na kilos.\n\n:::warning\nHuwag basahin ang bawat **hindi** bilang ganap na pagtanggi sa kasunod na kilos. Sa **hindi lamang**, ang limitasyong ipinahihiwatig ng **lamang** ang tinatanggihan.\n:::\n\n## 4. Pagtanggi bilang di-tuwirang pagpapatibay\n\nMaaaring magpatibay ng isang pagtataya ang pagtanggi sa kabaligtaran nito. Gayunman, hindi laging magkapantay ang tindi ng di-tuwirang pahayag at ng tuwirang katumbas na naiisip ng mambabasa.\n\n:::example\n**Hindi maliit ang isinakripisyo niya.**\n\nMaaaring ipahiwatig nito na malaki ang sakripisyo. Sa halip na tahasang magpuri, itinatanggi muna ng tagapagsalaysay ang pagmamaliit dito.\n\n**Di karaniwan ang katahimikang iyon.**\n\nItinatanggi nitong pangkaraniwan ang katahimikan. Kung mapayapa, kahanga-hanga, o nakatatakot iyon, sa ibang detalye pa ng akda malalaman.\n:::\n\nGayundin, ang **hindi masama** ay maaaring maingat na papuri o katamtamang pagsang-ayon. Hindi ito sa lahat ng pagkakataon ay kasinglakas ng **napakahusay**. Sa pagbasa, ihiwalay ang tuwirang sinasabi sa ipinahihiwatig lamang.\n\n## 5. Ritmo, pag-uulit, at baybay\n\nKaraniwang isang pantig ang **di**, samantalang dalawa ang **hindi**. Mahalaga ang pagkakaibang ito sa sukat ng taludtod at sa indayog ng pangungusap. Hindi kailangang talakayin ang buong sistema ng sukat upang marinig ang pagbabago.\n\n:::example\n**Di ako susuko. Di ako uurong.**\n\n**Hindi ako susuko. Hindi ako uurong.**\n\nKapuwa may pag-uulit na nagpapatibay sa paninindigan. Mas maikli ang unang hanay; mas maraming pantig ang ikalawa. Ang bilis at tindi ng pagbigkas ay hindi itinatakda ng anyo lamang.\n:::\n\nSa baybay, pag-ibahin ang malayang salitang pananggi at ang pagkakabuo ng salita:\n\n- **di ko alam**, **di siya sumagot**: hiwalay ang pananggi sa panghalip at pandiwa;\n- **di-matatawarang tapang**: may gitling ang tambalang panuring na ito;\n- **’di**: makikita rin sa mga akdang gumagamit ng kudlit upang ipakita ang pagkakaltas mula sa *hindi*.\n\nHindi kailangang lagyan ng kudlit ang bawat **di**. Hindi rin tuntuning lagyan ng gitling ang bawat salitang sumusunod dito. Sa pagsipi, panatilihin ang baybay ng orihinal; sa sariling akda, sundin ang napiling patakarang editoryal nang pare-pareho.\n\n## 6. Gabay sa masusing pagbasa at pagsulat\n\nBago magpasya kung **di** o **hindi** ang mas mabisa, sundin ang maikling pagsusuring ito:\n\n1. **Tukuyin ang saklaw.** Kilos ba, pagkakakilanlan, dahilan, o limitasyon ang itinatanggi?\n2. **Hanapin ang ipinapalit.** May tahasang *kundi* ba, o sa kasunod na pangungusap lumilitaw ang pagsalungat?\n3. **Suriin ang ipinahihiwatig.** Tuwirang pagtanggi ba ito o maingat na pagpapatibay?\n4. **Pakinggan ang ritmo.** May naitutulong ba ang pagpapaikli o pag-uulit sa tinig ng akda?\n5. **Tiyakin ang baybay.** Malayang pananggi ba ang gamit, o bahagi ng tambalang salita?\n\nAng mahalagang pagkakaiba ay hindi **di = masining** at **hindi = karaniwan**. Ang mahusay na pagpili ay tumutugma sa saklaw ng pagtanggi, ugnayan ng mga ideya, at himig ng buong akda.",[841],{"id":842,"name":843,"level":780,"language":9,"isCompleted":844,"completionPercentage":845,"totalExercises":36,"completedExercises":845},"01a1932e-3d20-7b65-84e7-76b01db03317","Maingat na pagbasa ng lumang anyo at tula",false,0,"2026-10-31T18:17:23+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[],{"name":843,"slug":850,"language":9},"maingat-na-pagbasa-ng-lumang-anyo-at-tula-c2",[],{"id":842,"name":843,"slug":850,"language":9,"level":780,"introduction":853,"lessonCount":21,"totalExercises":36,"objectives":854,"prerequisites":858,"lessons":860},"Ihiwalay muna ang rehiyonal na gamit, lumang baybay at makasaysayang gramatika. Pagkatapos, suriin ang di at hindi bago basahin ang di-karaniwang ayos at pagkakaltas sa tula, nang pinananatili ang tinig at hangganan ng interpretasyon.",[855,856,857],"Maihiwalay ang pagbabago ng baybay sa pagbabago ng gramatika at rehistro.","Mabasa ang pinaikling pagtanggi at pagkakaltas nang hindi nag-iimbento ng kahulugan.","Mapanatili ang ebidensiya ng edisyon sa sipi at paraprasis.",[859],"Alam mo ang pagtanggi, pang-angkop at mga pangungusap na walang pandiwa.",[861,872,882],{"id":833,"contentId":862,"slug":835,"title":834,"level":780,"summary":863,"order":11,"exercises":864},"pg_a2272428-b11b-4cf5-b0a1-2d260b9bb8bd","Ihiwalay ang rehiyonal na gamit, lumang baybay at makasaysayang gramatika; panatilihin ang ebidensiya ng edisyon sa sipi at markahan ang pag-aangkop.",[865,869],{"id":866,"title":867,"order":845,"type":868},"01a1932e-68bd-72b4-b30a-007fffdbfabb","Pagkilala sa anyo at kahulugan","word_select",{"id":870,"title":871,"order":11,"type":868},"01a1932e-68d3-7063-b4b7-f7d1a2cdc4f0","Konteksto, ebidensiya at pagpapakahulugan",{"id":777,"contentId":873,"slug":779,"title":778,"level":780,"summary":874,"order":16,"exercises":875},"pg_0696572d-aa8a-4c94-a87d-02066b75ffdc","Basahin ang di at hindi ayon sa saklaw ng pagtanggi, ritmo at rehistro; ihiwalay ang pantuwid at mahinang papuri sa tuwirang pagpapatindi.",[876,879],{"id":877,"title":878,"order":845,"type":868},"01a1932e-46ca-7b97-9639-7c64bfbfa2e0","Saklaw at ipinapalit na pananaw",{"id":880,"title":881,"order":11,"type":868},"01a1932e-46e0-77cf-a948-9a408e82a271","Pahiwatig, tinig, at pasyang editoryal",{"id":803,"contentId":883,"slug":805,"title":804,"level":780,"summary":884,"order":21,"exercises":885},"pg_ba3d289e-fdcb-4fed-a69b-c3e1a3cebc21","Kilalanin ang makalumang ayos, pinaikling anyo at tunay na pagkakaltas sa tula nang hindi nagdaragdag ng tauhan o kilos na walang batayan.",[886,889],{"id":887,"title":888,"order":845,"type":868},"01a1932e-5e30-7c34-8e40-d87e6c10fa9e","Mga anyong pampanitikan at ugnayan sa taludtod",{"id":890,"title":891,"order":11,"type":868},"01a1932e-5e47-722a-9fea-109abda9f85b","Pagpapaikli, pagkakaltas at hangganan ng pagbasa",[893,899],{"@id":894,"@type":895,"id":877,"grammarPage":896,"title":878,"instructions":897,"displayOrder":845,"type":868,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":898},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-46ca-7b97-9639-7c64bfbfa2e0","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Basahin ang sipi at konteksto. Piliin ang pariralang tumpak na naglalarawan sa saklaw ng pagtanggi o sa ugnayan ng mga ideya.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1f0d513d-89f0-4ed4-bd61-5ad16a505245_hero.webp?v=1793470645",{"@id":900,"@type":895,"id":880,"grammarPage":896,"title":881,"instructions":901,"displayOrder":11,"type":868,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":902},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-46e0-77cf-a948-9a408e82a271","Piliin ang tumpak na pagbasa o anyong naaayon sa nakasaad na konteksto at patakarang editoryal. Huwag ipagpalagay na laging mas matindi ang di o hindi.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d3353e1c-4459-4db7-976a-48d12df7aa5b_hero.webp?v=1793470646",{"id":877,"grammarPage":896,"title":878,"instructions":897,"seoTitle":904,"seoDescription":905,"displayOrder":845,"type":868,"questions":906,"ogImageUrl":898},"Di at hindi: saklaw at pagsalungat sa mga sipi","Sanayin ang pagbasa ng di at hindi sa pagpili ng sagot tungkol sa mga siping may pagtanggi, pagwawasto ng dahilan, at pagdaragdag ng kilos ng mga tauhan.",[907],{"id":908,"sentenceTemplate":909,"displayOrder":845,"explanation":910,"exampleSentence":911,"blanks":912},"01a1932e-46ca-7e83-9639-7c64c1a811f4","Sampu ang inimbitahan. Ayon sa tala, hindi lahat ay dumating: anim ang naroon at apat ang wala. Ang itinatanggi ay __1__.","Ang hindi lahat ay tumatanggi sa pagdating ng buong pangkat. Tahasang dumating ang anim, kaya hindi maaaring sabihing walang dumating o na itinanggi ang pagdating ng anim.","Hindi lahat ng sulat ay sinunog; itinago niya ang dalawa.",[913],{"id":914,"blankNumber":11,"options":915},"01a1932e-46ca-7dfb-9639-7c64c19e3981",[916,919,923],{"id":917,"optionText":918,"isCorrect":844,"displayOrder":845},"01a1932e-46ca-7d03-9639-7c64c06b2ae3","ang pagdating ng sinuman",{"id":920,"optionText":921,"isCorrect":922,"displayOrder":11},"01a1932e-46ca-7d67-9639-7c64c0ebd12d","ang pagdating ng buong pangkat",true,{"id":924,"optionText":925,"isCorrect":844,"displayOrder":16},"01a1932e-46ca-7db3-9639-7c64c1643256","ang pagdating ng anim",{"html":927,"toc":928},"\u003Cp>Sa panitikan, ang \u003Cstrong>di\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>hindi\u003C\u002Fstrong> ay hindi lamang nagtatanggi sa isang pahayag: nakikilahok din sila sa pagbuo ng tinig, ritmo, at pagsalungat. Susuriin mo kung ano mismo ang itinatanggi, paano itinatampok ang kapalit na pananaw, at kailan may saysay ang pagpili sa maikli o buong anyo.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"iisang-batayang-pagtanggi-magkaibang-bisa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Iisang batayang pagtanggi, magkaibang bisa\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>di\u003C\u002Fstrong> ay pinaikling anyo ng \u003Cstrong>hindi\u003C\u002Fstrong>. Sa maraming pangungusap, maaari silang magpalitan nang hindi nagbabago ang pangunahing nilalaman ng pagtanggi. Gayunman, maaaring magbago ang ritmo at dating ng tinig.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Hindi ko malilimutan ang gabing iyon.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Di ko malilimutan ang gabing iyon.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kapuwa itinatanggi ng nagsasalita ang paglimot. Mas maikli ang ikalawang pahayag, ngunit hindi dahil dito ay mas mahina o mas matindi na ang damdamin nito.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Hindi likas na pampanitikan ang \u003Cstrong>di\u003C\u002Fstrong>: ginagamit din ito sa karaniwang usapan. Hindi rin salungat sa masining na pagsulat ang \u003Cstrong>hindi\u003C\u002Fstrong>. Ang epekto ay nagmumula sa kabuuang pangungusap, sitwasyon, at tinig ng tauhan o tagapagsalaysay.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Ang \u003Cstrong>di\u003C\u002Fstrong> ay hindi awtomatikong tanda ng marangal, makaluma, o matalinghagang pananalita. Maaaring maging payak ang maikling anyo at maging marubdob ang buong anyo—o kabaligtaran.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"saklaw-ano-mismo-ang-itinatanggi\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Saklaw: ano mismo ang itinatanggi?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ang \u003Cem>saklaw ng pagtanggi\u003C\u002Fem> ay ang bahagi ng kahulugang tinatanggihan. Hindi sapat na hanapin lamang ang salitang kasunod ng \u003Cstrong>di\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>hindi\u003C\u002Fstrong>; basahin ang buong pahayag at ang kalapit na pangungusap.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Pahayag\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Saklaw at kahulugan\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Hindi lahat\u003C\u002Fstrong> ay tumutol.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Itinatanggi ang pagtutol ng lahat; may hindi tumutol.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Lahat ay \u003Cstrong>hindi tumutol\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Bawat isa ay inilalarawang hindi tumutol.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Hindi siya ang umalis\u003C\u002Fstrong>; ang kapatid niya.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Itinatama kung sino ang umalis.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Hindi siya umalis\u003C\u002Fstrong>; nanatili siya sa pintuan.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Itinatanggi ang pag-alis niya.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa unang dalawang halimbawa, mahalaga ang ugnayan ng \u003Cstrong>lahat\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>hindi\u003C\u002Fstrong>. Hindi rin katumbas ng pagsang-ayon ang hindi pagtutol: maaaring nanahimik lamang ang mga tao.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa huling dalawang halimbawa, nililinaw ng kasunod na sugnay ang pinatutungkulan ng pagtanggi. Maaaring gamitin ang \u003Cstrong>di\u003C\u002Fstrong> sa mga ayos na ito; hindi ang pagpapaikli ang nagpapabago sa saklaw.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"pagsalungat-na-may-ipinapalit\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Pagsalungat na may ipinapalit\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa pampanitikang pangungusap, madalas na hindi lamang binubura ang unang paliwanag. May inilalapit na ibang paliwanag o pagpapahalaga.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ang ayos na \u003Cstrong>hindi X kundi Y\u003C\u002Fstrong> ay tahasang nagtatama: tinatanggihan ang X at ipinapalit ang Y. Panatilihing malinaw kung aling dalawang bahagi ang pinagkokontra.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Hindi awa kundi katarungan\u003C\u002Fstrong> ang hinihingi niya.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Di dahil sa takot kundi dahil sa pagod\u003C\u002Fstrong> kaya siya tumigil.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa una, magkatapat ang dalawang hinihingi. Sa ikalawa, magkatapat ang dalawang dahilan; hindi itinatanggi ang mismong pagtigil.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Iba naman ang \u003Cstrong>hindi lamang X kundi pati Y\u003C\u002Fstrong>. Hindi nito tinatanggihan ang X; itinatanggi nitong X lamang ang saklaw ng pahayag.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Hindi siya umiyak; tumawa siya.\u003C\u002Fstrong> Itinatanggi ang pag-iyak at inihaharap ang ibang kilos.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Hindi lamang siya umiyak; sumigaw din siya.\u003C\u002Fstrong> Kabilang pa rin ang pag-iyak; may idinaragdag na kilos.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Huwag basahin ang bawat \u003Cstrong>hindi\u003C\u002Fstrong> bilang ganap na pagtanggi sa kasunod na kilos. Sa \u003Cstrong>hindi lamang\u003C\u002Fstrong>, ang limitasyong ipinahihiwatig ng \u003Cstrong>lamang\u003C\u002Fstrong> ang tinatanggihan.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"pagtanggi-bilang-di-tuwirang-pagpapatibay\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Pagtanggi bilang di-tuwirang pagpapatibay\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Maaaring magpatibay ng isang pagtataya ang pagtanggi sa kabaligtaran nito. Gayunman, hindi laging magkapantay ang tindi ng di-tuwirang pahayag at ng tuwirang katumbas na naiisip ng mambabasa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Hindi maliit ang isinakripisyo niya.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Maaaring ipahiwatig nito na malaki ang sakripisyo. Sa halip na tahasang magpuri, itinatanggi muna ng tagapagsalaysay ang pagmamaliit dito.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Di karaniwan ang katahimikang iyon.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Itinatanggi nitong pangkaraniwan ang katahimikan. Kung mapayapa, kahanga-hanga, o nakatatakot iyon, sa ibang detalye pa ng akda malalaman.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Gayundin, ang \u003Cstrong>hindi masama\u003C\u002Fstrong> ay maaaring maingat na papuri o katamtamang pagsang-ayon. Hindi ito sa lahat ng pagkakataon ay kasinglakas ng \u003Cstrong>napakahusay\u003C\u002Fstrong>. Sa pagbasa, ihiwalay ang tuwirang sinasabi sa ipinahihiwatig lamang.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"ritmo-pag-uulit-at-baybay\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Ritmo, pag-uulit, at baybay\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Karaniwang isang pantig ang \u003Cstrong>di\u003C\u002Fstrong>, samantalang dalawa ang \u003Cstrong>hindi\u003C\u002Fstrong>. Mahalaga ang pagkakaibang ito sa sukat ng taludtod at sa indayog ng pangungusap. Hindi kailangang talakayin ang buong sistema ng sukat upang marinig ang pagbabago.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Di ako susuko. Di ako uurong.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Hindi ako susuko. Hindi ako uurong.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kapuwa may pag-uulit na nagpapatibay sa paninindigan. Mas maikli ang unang hanay; mas maraming pantig ang ikalawa. Ang bilis at tindi ng pagbigkas ay hindi itinatakda ng anyo lamang.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Sa baybay, pag-ibahin ang malayang salitang pananggi at ang pagkakabuo ng salita:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>di ko alam\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>di siya sumagot\u003C\u002Fstrong>: hiwalay ang pananggi sa panghalip at pandiwa;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>di-matatawarang tapang\u003C\u002Fstrong>: may gitling ang tambalang panuring na ito;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>’di\u003C\u002Fstrong>: makikita rin sa mga akdang gumagamit ng kudlit upang ipakita ang pagkakaltas mula sa \u003Cem>hindi\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Hindi kailangang lagyan ng kudlit ang bawat \u003Cstrong>di\u003C\u002Fstrong>. Hindi rin tuntuning lagyan ng gitling ang bawat salitang sumusunod dito. Sa pagsipi, panatilihin ang baybay ng orihinal; sa sariling akda, sundin ang napiling patakarang editoryal nang pare-pareho.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"gabay-sa-masusing-pagbasa-at-pagsulat\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Gabay sa masusing pagbasa at pagsulat\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bago magpasya kung \u003Cstrong>di\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>hindi\u003C\u002Fstrong> ang mas mabisa, sundin ang maikling pagsusuring ito:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tukuyin ang saklaw.\u003C\u002Fstrong> Kilos ba, pagkakakilanlan, dahilan, o limitasyon ang itinatanggi?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Hanapin ang ipinapalit.\u003C\u002Fstrong> May tahasang \u003Cem>kundi\u003C\u002Fem> ba, o sa kasunod na pangungusap lumilitaw ang pagsalungat?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Suriin ang ipinahihiwatig.\u003C\u002Fstrong> Tuwirang pagtanggi ba ito o maingat na pagpapatibay?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Pakinggan ang ritmo.\u003C\u002Fstrong> May naitutulong ba ang pagpapaikli o pag-uulit sa tinig ng akda?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tiyakin ang baybay.\u003C\u002Fstrong> Malayang pananggi ba ang gamit, o bahagi ng tambalang salita?\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Ang mahalagang pagkakaiba ay hindi \u003Cstrong>di = masining\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>hindi = karaniwan\u003C\u002Fstrong>. Ang mahusay na pagpili ay tumutugma sa saklaw ng pagtanggi, ugnayan ng mga ideya, at himig ng buong akda.\u003C\u002Fp>\n",[929,933,937,941,945,949],{"id":930,"text":931,"depth":16,"number":932},"iisang-batayang-pagtanggi-magkaibang-bisa","Iisang batayang pagtanggi, magkaibang bisa","1",{"id":934,"text":935,"depth":16,"number":936},"saklaw-ano-mismo-ang-itinatanggi","Saklaw: ano mismo ang itinatanggi?","2",{"id":938,"text":939,"depth":16,"number":940},"pagsalungat-na-may-ipinapalit","Pagsalungat na may ipinapalit","3",{"id":942,"text":943,"depth":16,"number":944},"pagtanggi-bilang-di-tuwirang-pagpapatibay","Pagtanggi bilang di-tuwirang pagpapatibay","4",{"id":946,"text":947,"depth":16,"number":948},"ritmo-pag-uulit-at-baybay","Ritmo, pag-uulit, at baybay","5",{"id":950,"text":951,"depth":16,"number":952},"gabay-sa-masusing-pagbasa-at-pagsulat","Gabay sa masusing pagbasa at pagsulat","6"]