[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-pages-tl":4,"grammar-page-tl-kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita":837,"grammar-lesson-path-tl-kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita-rehistro-at-paghahalo-ng-wika-c1":947,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139":977,"grammar-quick-check-01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139":988,"grammar-lesson-body-01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139-50g4xf16z":1010},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,681,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,782,787,792,797,802,807,812,817,822,827,832],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","tl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":181,"displayOrder":362},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":367,"displayOrder":368},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema","B1",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":367,"displayOrder":373},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":367,"displayOrder":378},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":367,"displayOrder":383},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":367,"displayOrder":388},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":367,"displayOrder":393},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":367,"displayOrder":398},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":367,"displayOrder":403},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":367,"displayOrder":408},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":367,"displayOrder":413},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":367,"displayOrder":418},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":367,"displayOrder":423},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":367,"displayOrder":428},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":367,"displayOrder":433},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":367,"displayOrder":438},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":367,"displayOrder":443},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":367,"displayOrder":448},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":367,"displayOrder":453},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":367,"displayOrder":458},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":367,"displayOrder":463},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":367,"displayOrder":468},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":367,"displayOrder":473},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":367,"displayOrder":478},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":367,"displayOrder":483},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":367,"displayOrder":488},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":367,"displayOrder":493},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":367,"displayOrder":498},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":367,"displayOrder":503},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":367,"displayOrder":508},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":367,"displayOrder":513},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":367,"displayOrder":518},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":367,"displayOrder":523},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":367,"displayOrder":528},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":367,"displayOrder":533},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":538,"displayOrder":539},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":538,"displayOrder":544},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":538,"displayOrder":549},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":538,"displayOrder":554},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":538,"displayOrder":559},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":538,"displayOrder":564},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":538,"displayOrder":569},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":538,"displayOrder":574},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":538,"displayOrder":579},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":538,"displayOrder":584},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":538,"displayOrder":589},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":538,"displayOrder":594},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":538,"displayOrder":599},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":538,"displayOrder":604},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":538,"displayOrder":609},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":538,"displayOrder":614},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":538,"displayOrder":619},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":538,"displayOrder":624},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":538,"displayOrder":629},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":538,"displayOrder":634},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":538,"displayOrder":639},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":538,"displayOrder":644},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":538,"displayOrder":649},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":538,"displayOrder":654},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":538,"displayOrder":659},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":538,"displayOrder":664},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":538,"displayOrder":669},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":538,"displayOrder":674},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":679,"displayOrder":680},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":682,"title":683,"slug":684,"language":9,"level":679,"displayOrder":685},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":679,"displayOrder":690},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":679,"displayOrder":695},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":679,"displayOrder":700},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":679,"displayOrder":705},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":679,"displayOrder":710},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":679,"displayOrder":715},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":679,"displayOrder":720},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":679,"displayOrder":725},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":679,"displayOrder":730},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":679,"displayOrder":735},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":679,"displayOrder":740},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":679,"displayOrder":745},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":679,"displayOrder":750},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":679,"displayOrder":755},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":679,"displayOrder":760},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":679,"displayOrder":765},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":679,"displayOrder":770},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":679,"displayOrder":775},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":780,"displayOrder":781},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":783,"title":784,"slug":785,"language":9,"level":780,"displayOrder":786},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":788,"title":789,"slug":790,"language":9,"level":780,"displayOrder":791},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":793,"title":794,"slug":795,"language":9,"level":780,"displayOrder":796},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":780,"displayOrder":801},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":780,"displayOrder":806},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":780,"displayOrder":811},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":780,"displayOrder":816},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":780,"displayOrder":821},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":780,"displayOrder":826},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":780,"displayOrder":831},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":780,"displayOrder":836},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,{"id":767,"title":768,"slug":769,"seoDescription":838,"content":839,"language":9,"level":679,"displayOrder":770,"grammarTopics":840,"createdAt":846,"updatedAt":847,"totalExercises":16,"vocabularyLists":848,"primaryTopicHub":944,"readyImages":946},"Kilalanin ang kaibhan ng meron at mayroon, ang gamit ng kudlit sa mga pinaikling salita, at ang angkop na anyo sa usapan at pormal na pagsulat.","## 1. Anyo, sitwasyon at tinig\n\nMaaaring pareho ang impormasyong ipinahahayag ng **meron** at **mayroon**, ngunit magkaiba ang dating nila sa isang usapan, liham o ulat. Sa pagpili ng anyo, isaalang-alang mo ang kausap, layunin at uri ng teksto—hindi lamang ang haba ng salita.\n\nSa pahinang ito, matututuhan mong:\n\n- pumili sa **meron**, **mayroon** at **may** nang hindi nasisira ang kayarian;\n- makilala ang karaniwang pagpapaikli at wastong gamit ng kudlit;\n- magbago ng rehistro nang napapanatili ang kahulugan at tinig ng nagsasalita.\n\nAng batayan dito ay kontemporaryong pamantayang Tagalog, na pangunahing saligan ng Filipino. Hindi nangangahulugang pare-pareho ang mga anyo at pamantayan ng lahat ng wikang Pilipino.\n\n## 2. Meron, mayroon at may\n\nAng **meron** ay karaniwang kolokyal na anyo ng **mayroon**. Laganap ito sa kusang usapan at impormal na mensahe. Sa pormal na sulatin, mas ligtas piliin ang **mayroon** o **may**, ayon sa kayarian ng pangungusap.\n\nHindi naman likas na impormal ang **may**. Maikli ito, ngunit pamantayan at karaniwan din sa pormal na pagsulat.\n\n| Gamit | Kolokyal na halimbawa | Karaniwang anyo sa pormal na sulatin |\n| --- | --- | --- |\n| Pagbanggit ng isang bagay | **Merong** pagbabago sa iskedyul. | **Mayroong** pagbabago sa iskedyul. \u002F **May** pagbabago sa iskedyul. |\n| May kasunod na panghalip | **Meron siyang** kopya. | **Mayroon siyang** kopya. \u002F **May** kopya siya. |\n| Maikling sagot | —Meron bang bakanteng silid? —**Meron.** | —Mayroon bang bakanteng silid? —**Mayroon.** |\n\nSa **merong pagbabago** at **mayroong pagbabago**, nakakabit sa unang salita ang pang-angkop na **-ng**. Kapag may panghalip, makikita ito sa **siyang**: *mayroon siyang kopya*.\n\n:::warning\nHindi sapat ang pagpapalit ng isang salita lamang kung **may** ang gagamitin mo.\n\n✓ **Mayroon siyang kopya.**\n\n✓ **May kopya siya.**\n\n✗ **May siyang kopya.**\n\nSa ganitong kayarian, kailangang baguhin din ang ayos. Bilang payak na sagot, gamitin ang **mayroon**, hindi ang **may** lamang.\n:::\n\n## 3. Mga karaniwang pinaikling anyo\n\nHindi magkakapareho ang katayuan ng lahat ng pagpapaikli. Ang ilan ay karaniwang pananalita; ang iba ay ginagamit din sa maingat o pampanitikang pagsulat.\n\n| Buong anyo | Pinaikling anyo | Halimbawa at dating |\n| --- | --- | --- |\n| mayroon | **meron** | **Meron** pa ba? — karaniwang usapan |\n| nasaan | **asan** | **Asan** ang susi? — kolokyal; mas ligtas ang *nasaan* sa pormal na sulatin |\n| ito | **’to** | Ano **’to**? — malapit o kaswal na usapan |\n| iyan | **’yan** | Sa iyo ba **’yan**? — karaniwang usapan |\n| iyon | **’yon** | Sino **’yon**? — karaniwang usapan |\n| sa akin | **sa ’kin** | Ibigay mo **sa ’kin**. — impormal na usapan o diyalogo |\n| ako ay | **ako’y** | **Ako’y** nagpapasalamat sa inyong tulong. — maaari ring maingat, pormal o pampanitikan |\n\nMahalaga ang huling halimbawa: **hindi lahat ng pinaikling anyo ay kolokyal**. Maaaring mas masinop o mas pampanitikan pa ang dating ng *ako’y nagpapasalamat* kaysa sa karaniwang *nagpapasalamat ako*.\n\n:::note\nHindi rin awtomatikong pormal ang buong anyo. Likas ang **mayroon**, **ito**, **iyan** at **iyon** sa pang-araw-araw na usapan. Ang buong pangungusap at sitwasyon ang nagbibigay ng rehistro.\n:::\n\n## 4. Kudlit at malinaw na baybay\n\nAng **kudlit (’)** ay maaaring magpakita ng pagkakaltas ng titik sa isang pinaikling anyo. Sa maingat na pagsulat ng diyalogo, nakatutulong itong makita ang kaugnayan sa buong anyo.\n\n- **ito → ’to**: nakaltas ang unang *i*;\n- **iyan → ’yan**: nakaltas ang unang *i*;\n- **iyon → ’yon**: nakaltas ang unang *i*;\n- **sa akin → sa ’kin**: nakaltas ang *a* ng *akin*; magkahiwalay pa rin ang *sa* at *’kin*;\n- **ako ay → ako’y**: nakaltas ang *a* ng *ay* at ikinabit ang natitirang *y*.\n\nHindi mo kailangang lagyan ng kudlit ang bawat salitang may mas mahabang kaugnay na anyo. Karaniwang isinusulat ang **meron** at **asan** nang walang kudlit.\n\nSa mabilisang mensahe, makikita rin ang *to*, *yan* at *yon* na walang kudlit. Kilalanin mo ang mga ito sa pagbasa, ngunit sa inedit na diyalogo, sundin ang napiling tuntunin sa baybay at maging pare-pareho.\n\n:::tip\nKung hindi mahalagang ipakita ang kaswal na bigkas o tinig, gamitin ang buong anyo. Hindi kailangang tularan sa baybay ang bawat pagkakaltas na naririnig sa pagsasalita.\n:::\n\n## 5. Pag-angkop ng rehistro nang hindi binabago ang mensahe\n\nIhambing ang sumusunod na mga pahayag. Pareho ang pangunahing impormasyon, ngunit nag-iiba ang ugnayan sa mambabasa at ang dating ng nagsasalita.\n\n:::example\n**Mensahe sa kaibigan:**\n\n**Meron** pa akong kopya. Ibibigay ko **’to** sa iyo bukas.\n\n**Liham sa tanggapan:**\n\n**Mayroon** pa akong kopya. Ibibigay ko **ito** sa inyo bukas.\n\nAng **meron → mayroon** at **’to → ito** ay pagbabago ng anyo. Ang **iyo → inyo**, kung iisang tao ang kausap, ay hiwalay na pagpili ng magalang na pagtukoy; hindi ito awtomatikong bunga ng pagpapahaba ng salita.\n:::\n\nHindi rin kailangang gawing mahaba ang bawat pormal na pangungusap. Ang **May kalakip na kopya ang liham** ay maikli, malinaw at angkop sa pormal na sulatin.\n\nSa tuwirang sipi, ibang tungkulin ang ginagampanan ng kolokyal na anyo. Maaari itong panatilihin upang maging tapat sa sinabi, kahit pormal ang tekstong kinalalagyan nito.\n\n:::example\n**Tuwirang sipi sa isang ulat:**\n\nSinabi ng saksi, “**Meron** akong nakitang ilaw.”\n\nHindi kailangang gawing **mayroon** ang **meron** para lamang umayon sa pormal na tinig ng ulat. Sa isang siping inilalahad bilang eksaktong sinabi, mahalaga ang katapatan sa pananalita ng saksi.\n:::\n\nAng **meron** at **’to** ay kolokyal na Tagalog; hindi sila, sa sarili nila, patunay ng paghahalo ng wika. Gayundin, ang pagiging kolokyal ay hindi nangangahulugang mali ang gramatika o kulang sa paggalang ang nagsasalita.\n\n## 6. Gabay sa huling pagpili\n\nBago mo tapusin ang isang teksto:\n\n1. **Tukuyin ang sitwasyon.** Kusang usapan ba, mensahe sa kaibigan, opisyal na liham o tuwirang sipi?\n2. **Piliin ang angkop na anyo.** Karaniwan ang *meron* sa usapan; mas ligtas ang *mayroon* o *may* sa pormal na paglalahad.\n3. **Suriin ang kayarian.** *Mayroon siyang kopya*, ngunit *may kopya siya*.\n4. **Suriin ang kudlit.** Gamitin ito nang maingat sa *’to*, *’yan*, *’yon*, *sa ’kin* at *ako’y*.\n5. **Panatilihin ang kahulugan at tinig.** Huwag gawing pormal ang eksaktong sipi nang palihim, at huwag ituring na impormal ang lahat ng maikling anyo.\n\nAng pinakamainam na anyo ay hindi laging ang pinakamahaba: ito ang **malinaw, likas at angkop sa sitwasyon**.",[841],{"id":842,"name":843,"level":679,"language":9,"isCompleted":844,"completionPercentage":845,"totalExercises":26,"completedExercises":845},"01a1932e-3d19-793c-9916-5d2419956e4e","Rehistro at paghahalo ng wika",false,0,"2026-10-31T18:17:23+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[849],{"id":850,"title":851,"vocabularyListWords":852,"isPublished":899},"01a1932e-901d-7a8a-a506-0e784bfe282f","Mga anyong kolokyal at pormal sa pagtukoy",[853,859,865,871,877,883,889,900,906,914,920,928,934],{"id":854,"vocabularyWord":855,"displayOrder":11},"01a1932e-901d-7b1a-a506-0e784c180eb7",{"id":856,"word":857,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":858,"audio":844},"01a1932e-6ffa-79e7-911f-e7b69f05b411","meron",[],{"id":860,"vocabularyWord":861,"displayOrder":16},"01a1932e-901d-7b72-a506-0e784cc93153",{"id":862,"word":863,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":864,"audio":844},"01a1932e-6ff9-79d4-9e15-b1c833c95d14","mayroon",[],{"id":866,"vocabularyWord":867,"displayOrder":21},"01a1932e-901d-7bb6-a506-0e784da18e44",{"id":868,"word":869,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":870,"audio":844},"01a1932e-6ff8-788e-a005-0c248ce3757c","may",[],{"id":872,"vocabularyWord":873,"displayOrder":26},"01a1932e-901d-7bf6-a506-0e784e0ba81a",{"id":874,"word":875,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":876,"audio":844},"01a1932e-6f07-74a8-bcac-41341485b1e2","asan",[],{"id":878,"vocabularyWord":879,"displayOrder":31},"01a1932e-901d-7c36-a506-0e784ebc632b",{"id":880,"word":881,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":882,"audio":844},"01a1932e-7007-7f45-973a-abb6746c2639","nasaan",[],{"id":884,"vocabularyWord":885,"displayOrder":36},"01a1932e-901d-7c8a-a506-0e784f06d6ee",{"id":886,"word":887,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":888,"audio":844},"01a1932e-6f4e-77df-87ea-2d37e7d547fd","ito",[],{"id":890,"vocabularyWord":891,"displayOrder":41},"01a1932e-901d-7cca-a506-0e784f0bb111",{"id":892,"word":893,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":894,"audio":844},"01a1932e-7123-7864-a884-68eea61b61e4","’to",[895],{"id":896,"partOfSpeech":897,"definition":898,"isPrimary":899,"meaningOrder":11},"01a1932e-7177-74c3-b382-17908fe88904","PRONOUN","",true,{"id":901,"vocabularyWord":902,"displayOrder":46},"01a1932e-901d-7d06-a506-0e784f6cfe84",{"id":903,"word":904,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":905,"audio":844},"01a1932e-6f4f-759c-863c-e8be06b93662","iyan",[],{"id":907,"vocabularyWord":908,"displayOrder":51},"01a1932e-901d-7d46-a506-0e785041b088",{"id":909,"word":910,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":911,"audio":844},"01a1932e-7127-70c0-a8e0-c49624288d24","’yan",[912],{"id":913,"partOfSpeech":897,"definition":898,"isPrimary":899,"meaningOrder":11},"01a1932e-7177-780b-b382-17909115712a",{"id":915,"vocabularyWord":916,"displayOrder":56},"01a1932e-901d-7d86-a506-0e78509670a0",{"id":917,"word":918,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":919,"audio":844},"01a1932e-6f51-73f0-b30f-7f9a322a67d2","iyon",[],{"id":921,"vocabularyWord":922,"displayOrder":61},"01a1932e-901d-7dc2-a506-0e7850a4d3c9",{"id":923,"word":924,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":925,"audio":844},"01a1932e-7128-718e-9cfa-64677426ea83","’yon",[926],{"id":927,"partOfSpeech":897,"definition":898,"isPrimary":899,"meaningOrder":11},"01a1932e-7177-791f-b382-1790919ec7e7",{"id":929,"vocabularyWord":930,"displayOrder":66},"01a1932e-901d-7e02-a506-0e78514c1eff",{"id":931,"word":932,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":933,"audio":844},"01a1932e-6efd-7635-938b-dcc48b635f61","akin",[],{"id":935,"vocabularyWord":936,"displayOrder":71},"01a1932e-901d-7e42-a506-0e7851d6d033",{"id":937,"word":938,"frequency":46,"level":181,"language":9,"audioFilePath":939,"partsOfSpeech":940,"audio":899,"audioUrl":943},"01a1932e-7267-72e4-a34a-09580193ac67","’kin","tts_34129b08b552067b_fil-PH.mp3",[941],{"id":942,"partOfSpeech":897,"definition":898,"isPrimary":899,"meaningOrder":11},"01a1932e-72c9-764a-8319-83df4b16ec2b","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_34129b08b552067b_fil-PH.mp3",{"name":843,"slug":945,"language":9},"rehistro-at-paghahalo-ng-wika-c1",[],{"id":842,"name":843,"slug":945,"language":9,"level":679,"introduction":948,"lessonCount":16,"totalExercises":26,"objectives":949,"prerequisites":953,"lessons":955},"Magsimula sa pagkakaiba ng may, mayroon, meron at mga pinaikling anyo. Pagkatapos, palawakin ang pagpili ng rehistro sa tekstong naghahalo ng wika, na pinananatili ang kahulugan, tinig at katapatan ng sipi.",[950,951,952],"Makapili ng anyo ayon sa kayarian at mambabasa.","Maiba ang paghahalo ng wika sa pagiging impormal.","Maiangkop ang teksto nang hindi binabago ang sipi.",[954],"Alam mo ang may at mayroon at ang mga karaniwang panghalip.",[956,967],{"id":767,"contentId":957,"slug":769,"title":768,"level":679,"summary":958,"order":11,"exercises":959},"pg_6204f49f-c00a-4cda-9a62-070e40af21da","Ihambing ang may, mayroon at meron at ang mga pinaikling anyo; ihiwalay ang angkop na rehistro sa wastong kayarian at katapatan ng sipi.",[960,964],{"id":961,"title":962,"order":845,"type":963},"01a1932e-4fb9-78d2-abf7-8694e8c6d621","May, mayroon at meron sa pag-edit","word_select",{"id":965,"title":966,"order":11,"type":963},"01a1932e-4fcf-7f8b-92c4-de9f6f876b33","Pagpapaikli, kudlit at tapat na pagsipi",{"id":772,"contentId":968,"slug":774,"title":773,"level":679,"summary":969,"order":16,"exercises":970},"pg_c7de70e1-4ea3-4617-8738-b083c93197d8","Ihiwalay ang panghihiram, paghahalo at pagpapalit ng wika, saka iangkop ang teksto sa mambabasa nang hindi binabago ang siniping tinig.",[971,974],{"id":972,"title":973,"order":845,"type":963},"01a1932e-6c43-7e05-873c-28e89b5a0097","Kilalanin ang anyo at rehistro",{"id":975,"title":976,"order":11,"type":963},"01a1932e-6c58-724c-a6ef-4df48c275011","Iangkop ang pahayag at pangatwiranan ang pasiya",[978,984],{"@id":979,"@type":980,"id":961,"grammarPage":981,"title":962,"instructions":982,"displayOrder":845,"type":963,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":983},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-4fb9-78d2-abf7-8694e8c6d621","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Piliin ang anyong tumutupad sa tahasang bilin sa bawat pangungusap. Panatilihin ang kahulugan at ang mga salitang hindi ipinababago.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d193e9c8-bb46-48ce-a432-f89cc6043b26_hero.webp?v=1793470648",{"@id":985,"@type":980,"id":965,"grammarPage":981,"title":966,"instructions":986,"displayOrder":11,"type":963,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":987},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-4fcf-7f8b-92c4-de9f6f876b33","Piliin ang sagot ayon sa bilin sa pag-edit. Sa inedit na diyalogo, markahan ang pagkakaltas sa ’to, ’yan, ’yon, sa ’kin at ako’y gamit ang kudlit na ’. Gamitin ang karaniwang baybay na meron at asan na walang kudlit.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_71dd5f97-2d4e-46ad-aa3f-7ba1cfff56a9_hero.webp?v=1793470648",{"id":961,"grammarPage":981,"title":962,"instructions":982,"seoTitle":989,"seoDescription":990,"displayOrder":845,"type":963,"questions":991,"ogImageUrl":983},"May at mayroon: kayarian at pormal na gamit","Magsanay sa may, mayroon at meron sa pagpili ng sagot sa mga patlang tungkol sa liham, anunsiyo, usapan at ulat, ayon sa kayarian at bilin sa pag-edit.",[992],{"id":993,"sentenceTemplate":994,"displayOrder":845,"explanation":995,"exampleSentence":996,"blanks":997},"01a1932e-4fb9-7bb2-abf7-8694ebc5f0f3","Sa pormal na anunsiyo ng klinika: __1__ libreng pagsusuri sa klinika.","Mayroong ang kasya bago ang libreng pagsusuri. Kulang sa pang-angkop ang mayroon; doble naman ang pang-angkop sa mayroong ng. Wasto rin ang may sa ganitong pangungusap, ngunit wala ito sa mga pagpipilian.","Mayroong bagong doktor na darating sa Lunes.",[998],{"id":999,"blankNumber":11,"options":1000},"01a1932e-4fb9-7b26-abf7-8694eb950932",[1001,1004,1007],{"id":1002,"optionText":1003,"isCorrect":899,"displayOrder":845},"01a1932e-4fb9-7a3a-abf7-8694e9c45fde","Mayroong",{"id":1005,"optionText":1006,"isCorrect":844,"displayOrder":11},"01a1932e-4fb9-7a96-abf7-8694ea7ca871","Mayroon",{"id":1008,"optionText":1009,"isCorrect":844,"displayOrder":16},"01a1932e-4fb9-7ae2-abf7-8694eaba2e05","Mayroong ng",{"html":1011,"toc":1012},"\u003Ch2 id=\"anyo-sitwasyon-at-tinig\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Anyo, sitwasyon at tinig\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Maaaring pareho ang impormasyong ipinahahayag ng \u003Cstrong>meron\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>mayroon\u003C\u002Fstrong>, ngunit magkaiba ang dating nila sa isang usapan, liham o ulat. Sa pagpili ng anyo, isaalang-alang mo ang kausap, layunin at uri ng teksto—hindi lamang ang haba ng salita.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa pahinang ito, matututuhan mong:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>pumili sa \u003Cstrong>meron\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>mayroon\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>may\u003C\u002Fstrong> nang hindi nasisira ang kayarian;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>makilala ang karaniwang pagpapaikli at wastong gamit ng kudlit;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>magbago ng rehistro nang napapanatili ang kahulugan at tinig ng nagsasalita.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Ang batayan dito ay kontemporaryong pamantayang Tagalog, na pangunahing saligan ng Filipino. Hindi nangangahulugang pare-pareho ang mga anyo at pamantayan ng lahat ng wikang Pilipino.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"meron-mayroon-at-may\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Meron, mayroon at may\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>meron\u003C\u002Fstrong> ay karaniwang kolokyal na anyo ng \u003Cstrong>mayroon\u003C\u002Fstrong>. Laganap ito sa kusang usapan at impormal na mensahe. Sa pormal na sulatin, mas ligtas piliin ang \u003Cstrong>mayroon\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>may\u003C\u002Fstrong>, ayon sa kayarian ng pangungusap.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hindi naman likas na impormal ang \u003Cstrong>may\u003C\u002Fstrong>. Maikli ito, ngunit pamantayan at karaniwan din sa pormal na pagsulat.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Gamit\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Kolokyal na halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Karaniwang anyo sa pormal na sulatin\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Pagbanggit ng isang bagay\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Merong\u003C\u002Fstrong> pagbabago sa iskedyul.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Mayroong\u003C\u002Fstrong> pagbabago sa iskedyul. \u002F \u003Cstrong>May\u003C\u002Fstrong> pagbabago sa iskedyul.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>May kasunod na panghalip\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Meron siyang\u003C\u002Fstrong> kopya.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Mayroon siyang\u003C\u002Fstrong> kopya. \u002F \u003Cstrong>May\u003C\u002Fstrong> kopya siya.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Maikling sagot\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>—Meron bang bakanteng silid? —\u003Cstrong>Meron.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>—Mayroon bang bakanteng silid? —\u003Cstrong>Mayroon.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa \u003Cstrong>merong pagbabago\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>mayroong pagbabago\u003C\u002Fstrong>, nakakabit sa unang salita ang pang-angkop na \u003Cstrong>-ng\u003C\u002Fstrong>. Kapag may panghalip, makikita ito sa \u003Cstrong>siyang\u003C\u002Fstrong>: \u003Cem>mayroon siyang kopya\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Hindi sapat ang pagpapalit ng isang salita lamang kung \u003Cstrong>may\u003C\u002Fstrong> ang gagamitin mo.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ \u003Cstrong>Mayroon siyang kopya.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ \u003Cstrong>May kopya siya.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✗ \u003Cstrong>May siyang kopya.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa ganitong kayarian, kailangang baguhin din ang ayos. Bilang payak na sagot, gamitin ang \u003Cstrong>mayroon\u003C\u002Fstrong>, hindi ang \u003Cstrong>may\u003C\u002Fstrong> lamang.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"mga-karaniwang-pinaikling-anyo\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Mga karaniwang pinaikling anyo\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Hindi magkakapareho ang katayuan ng lahat ng pagpapaikli. Ang ilan ay karaniwang pananalita; ang iba ay ginagamit din sa maingat o pampanitikang pagsulat.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Buong anyo\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Pinaikling anyo\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa at dating\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>mayroon\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>meron\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Meron\u003C\u002Fstrong> pa ba? — karaniwang usapan\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>nasaan\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>asan\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Asan\u003C\u002Fstrong> ang susi? — kolokyal; mas ligtas ang \u003Cem>nasaan\u003C\u002Fem> sa pormal na sulatin\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>ito\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>’to\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ano \u003Cstrong>’to\u003C\u002Fstrong>? — malapit o kaswal na usapan\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>iyan\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>’yan\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Sa iyo ba \u003Cstrong>’yan\u003C\u002Fstrong>? — karaniwang usapan\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>iyon\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>’yon\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Sino \u003Cstrong>’yon\u003C\u002Fstrong>? — karaniwang usapan\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>sa akin\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>sa ’kin\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ibigay mo \u003Cstrong>sa ’kin\u003C\u002Fstrong>. — impormal na usapan o diyalogo\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>ako ay\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ako’y\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ako’y\u003C\u002Fstrong> nagpapasalamat sa inyong tulong. — maaari ring maingat, pormal o pampanitikan\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Mahalaga ang huling halimbawa: \u003Cstrong>hindi lahat ng pinaikling anyo ay kolokyal\u003C\u002Fstrong>. Maaaring mas masinop o mas pampanitikan pa ang dating ng \u003Cem>ako’y nagpapasalamat\u003C\u002Fem> kaysa sa karaniwang \u003Cem>nagpapasalamat ako\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Hindi rin awtomatikong pormal ang buong anyo. Likas ang \u003Cstrong>mayroon\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ito\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>iyan\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>iyon\u003C\u002Fstrong> sa pang-araw-araw na usapan. Ang buong pangungusap at sitwasyon ang nagbibigay ng rehistro.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"kudlit-at-malinaw-na-baybay\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Kudlit at malinaw na baybay\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>kudlit (’)\u003C\u002Fstrong> ay maaaring magpakita ng pagkakaltas ng titik sa isang pinaikling anyo. Sa maingat na pagsulat ng diyalogo, nakatutulong itong makita ang kaugnayan sa buong anyo.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>ito → ’to\u003C\u002Fstrong>: nakaltas ang unang \u003Cem>i\u003C\u002Fem>;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>iyan → ’yan\u003C\u002Fstrong>: nakaltas ang unang \u003Cem>i\u003C\u002Fem>;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>iyon → ’yon\u003C\u002Fstrong>: nakaltas ang unang \u003Cem>i\u003C\u002Fem>;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>sa akin → sa ’kin\u003C\u002Fstrong>: nakaltas ang \u003Cem>a\u003C\u002Fem> ng \u003Cem>akin\u003C\u002Fem>; magkahiwalay pa rin ang \u003Cem>sa\u003C\u002Fem> at \u003Cem>’kin\u003C\u002Fem>;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>ako ay → ako’y\u003C\u002Fstrong>: nakaltas ang \u003Cem>a\u003C\u002Fem> ng \u003Cem>ay\u003C\u002Fem> at ikinabit ang natitirang \u003Cem>y\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Hindi mo kailangang lagyan ng kudlit ang bawat salitang may mas mahabang kaugnay na anyo. Karaniwang isinusulat ang \u003Cstrong>meron\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>asan\u003C\u002Fstrong> nang walang kudlit.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa mabilisang mensahe, makikita rin ang \u003Cem>to\u003C\u002Fem>, \u003Cem>yan\u003C\u002Fem> at \u003Cem>yon\u003C\u002Fem> na walang kudlit. Kilalanin mo ang mga ito sa pagbasa, ngunit sa inedit na diyalogo, sundin ang napiling tuntunin sa baybay at maging pare-pareho.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Kung hindi mahalagang ipakita ang kaswal na bigkas o tinig, gamitin ang buong anyo. Hindi kailangang tularan sa baybay ang bawat pagkakaltas na naririnig sa pagsasalita.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"pag-angkop-ng-rehistro-nang-hindi-binabago-ang-mensahe\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Pag-angkop ng rehistro nang hindi binabago ang mensahe\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ihambing ang sumusunod na mga pahayag. Pareho ang pangunahing impormasyon, ngunit nag-iiba ang ugnayan sa mambabasa at ang dating ng nagsasalita.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Mensahe sa kaibigan:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Meron\u003C\u002Fstrong> pa akong kopya. Ibibigay ko \u003Cstrong>’to\u003C\u002Fstrong> sa iyo bukas.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Liham sa tanggapan:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Mayroon\u003C\u002Fstrong> pa akong kopya. Ibibigay ko \u003Cstrong>ito\u003C\u002Fstrong> sa inyo bukas.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>meron → mayroon\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>’to → ito\u003C\u002Fstrong> ay pagbabago ng anyo. Ang \u003Cstrong>iyo → inyo\u003C\u002Fstrong>, kung iisang tao ang kausap, ay hiwalay na pagpili ng magalang na pagtukoy; hindi ito awtomatikong bunga ng pagpapahaba ng salita.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Hindi rin kailangang gawing mahaba ang bawat pormal na pangungusap. Ang \u003Cstrong>May kalakip na kopya ang liham\u003C\u002Fstrong> ay maikli, malinaw at angkop sa pormal na sulatin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa tuwirang sipi, ibang tungkulin ang ginagampanan ng kolokyal na anyo. Maaari itong panatilihin upang maging tapat sa sinabi, kahit pormal ang tekstong kinalalagyan nito.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Tuwirang sipi sa isang ulat:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sinabi ng saksi, “\u003Cstrong>Meron\u003C\u002Fstrong> akong nakitang ilaw.”\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hindi kailangang gawing \u003Cstrong>mayroon\u003C\u002Fstrong> ang \u003Cstrong>meron\u003C\u002Fstrong> para lamang umayon sa pormal na tinig ng ulat. Sa isang siping inilalahad bilang eksaktong sinabi, mahalaga ang katapatan sa pananalita ng saksi.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>meron\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>’to\u003C\u002Fstrong> ay kolokyal na Tagalog; hindi sila, sa sarili nila, patunay ng paghahalo ng wika. Gayundin, ang pagiging kolokyal ay hindi nangangahulugang mali ang gramatika o kulang sa paggalang ang nagsasalita.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"gabay-sa-huling-pagpili\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Gabay sa huling pagpili\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bago mo tapusin ang isang teksto:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tukuyin ang sitwasyon.\u003C\u002Fstrong> Kusang usapan ba, mensahe sa kaibigan, opisyal na liham o tuwirang sipi?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Piliin ang angkop na anyo.\u003C\u002Fstrong> Karaniwan ang \u003Cem>meron\u003C\u002Fem> sa usapan; mas ligtas ang \u003Cem>mayroon\u003C\u002Fem> o \u003Cem>may\u003C\u002Fem> sa pormal na paglalahad.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Suriin ang kayarian.\u003C\u002Fstrong> \u003Cem>Mayroon siyang kopya\u003C\u002Fem>, ngunit \u003Cem>may kopya siya\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Suriin ang kudlit.\u003C\u002Fstrong> Gamitin ito nang maingat sa \u003Cem>’to\u003C\u002Fem>, \u003Cem>’yan\u003C\u002Fem>, \u003Cem>’yon\u003C\u002Fem>, \u003Cem>sa ’kin\u003C\u002Fem> at \u003Cem>ako’y\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Panatilihin ang kahulugan at tinig.\u003C\u002Fstrong> Huwag gawing pormal ang eksaktong sipi nang palihim, at huwag ituring na impormal ang lahat ng maikling anyo.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Ang pinakamainam na anyo ay hindi laging ang pinakamahaba: ito ang \u003Cstrong>malinaw, likas at angkop sa sitwasyon\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n",[1013,1017,1021,1025,1029,1033],{"id":1014,"text":1015,"depth":16,"number":1016},"anyo-sitwasyon-at-tinig","Anyo, sitwasyon at tinig","1",{"id":1018,"text":1019,"depth":16,"number":1020},"meron-mayroon-at-may","Meron, mayroon at may","2",{"id":1022,"text":1023,"depth":16,"number":1024},"mga-karaniwang-pinaikling-anyo","Mga karaniwang pinaikling anyo","3",{"id":1026,"text":1027,"depth":16,"number":1028},"kudlit-at-malinaw-na-baybay","Kudlit at malinaw na baybay","4",{"id":1030,"text":1031,"depth":16,"number":1032},"pag-angkop-ng-rehistro-nang-hindi-binabago-ang-mensahe","Pag-angkop ng rehistro nang hindi binabago ang mensahe","5",{"id":1034,"text":1035,"depth":16,"number":1036},"gabay-sa-huling-pagpili","Gabay sa huling pagpili","6"]