[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-pages-tl":4,"grammar-page-tl-kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari":837,"grammar-lesson-path-tl-kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari-panahon-o-kondisyon-b1":869,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4":917,"grammar-quick-check-01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4":936,"grammar-lesson-body-01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4-50n1f73zx7":956},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,681,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,782,787,792,797,802,807,812,817,822,827,832],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","tl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":181,"displayOrder":362},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":367,"displayOrder":368},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema","B1",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":367,"displayOrder":373},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":367,"displayOrder":378},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":367,"displayOrder":383},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":367,"displayOrder":388},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":367,"displayOrder":393},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":367,"displayOrder":398},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":367,"displayOrder":403},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":367,"displayOrder":408},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":367,"displayOrder":413},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":367,"displayOrder":418},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":367,"displayOrder":423},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":367,"displayOrder":428},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":367,"displayOrder":433},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":367,"displayOrder":438},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":367,"displayOrder":443},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":367,"displayOrder":448},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":367,"displayOrder":453},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":367,"displayOrder":458},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":367,"displayOrder":463},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":367,"displayOrder":468},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":367,"displayOrder":473},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":367,"displayOrder":478},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":367,"displayOrder":483},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":367,"displayOrder":488},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":367,"displayOrder":493},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":367,"displayOrder":498},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":367,"displayOrder":503},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":367,"displayOrder":508},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":367,"displayOrder":513},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":367,"displayOrder":518},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":367,"displayOrder":523},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":367,"displayOrder":528},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":367,"displayOrder":533},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":538,"displayOrder":539},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":538,"displayOrder":544},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":538,"displayOrder":549},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":538,"displayOrder":554},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":538,"displayOrder":559},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":538,"displayOrder":564},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":538,"displayOrder":569},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":538,"displayOrder":574},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":538,"displayOrder":579},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":538,"displayOrder":584},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":538,"displayOrder":589},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":538,"displayOrder":594},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":538,"displayOrder":599},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":538,"displayOrder":604},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":538,"displayOrder":609},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":538,"displayOrder":614},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":538,"displayOrder":619},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":538,"displayOrder":624},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":538,"displayOrder":629},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":538,"displayOrder":634},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":538,"displayOrder":639},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":538,"displayOrder":644},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":538,"displayOrder":649},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":538,"displayOrder":654},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":538,"displayOrder":659},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":538,"displayOrder":664},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":538,"displayOrder":669},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":538,"displayOrder":674},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":679,"displayOrder":680},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":682,"title":683,"slug":684,"language":9,"level":679,"displayOrder":685},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":679,"displayOrder":690},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":679,"displayOrder":695},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":679,"displayOrder":700},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":679,"displayOrder":705},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":679,"displayOrder":710},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":679,"displayOrder":715},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":679,"displayOrder":720},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":679,"displayOrder":725},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":679,"displayOrder":730},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":679,"displayOrder":735},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":679,"displayOrder":740},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":679,"displayOrder":745},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":679,"displayOrder":750},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":679,"displayOrder":755},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":679,"displayOrder":760},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":679,"displayOrder":765},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":679,"displayOrder":770},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":679,"displayOrder":775},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":780,"displayOrder":781},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":783,"title":784,"slug":785,"language":9,"level":780,"displayOrder":786},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":788,"title":789,"slug":790,"language":9,"level":780,"displayOrder":791},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":793,"title":794,"slug":795,"language":9,"level":780,"displayOrder":796},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":780,"displayOrder":801},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":780,"displayOrder":806},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":780,"displayOrder":811},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":780,"displayOrder":816},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":780,"displayOrder":821},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":780,"displayOrder":826},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":780,"displayOrder":831},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":780,"displayOrder":836},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,{"id":490,"title":491,"slug":492,"seoDescription":838,"content":839,"language":9,"level":367,"displayOrder":493,"grammarTopics":840,"createdAt":846,"updatedAt":847,"totalExercises":26,"vocabularyLists":848,"primaryTopicHub":866,"readyImages":868},"Alamin ang pagkakaiba ng kung at kapag sa kondisyon at inaasahang pangyayari, at piliin ang angkop na pang-ugnay ayon sa sitwasyon at nais sabihin.","## 1. Kondisyon o inaasahang pangyayari?\n\nMay plano kang mamasyal bukas, pero maaaring umulan. Paano mo sasabihin ang magiging pagbabago sa plano? Maaari mong gamitin ang **kung** o **kapag**, ngunit maaaring magkaiba ang ipinahihiwatig ng pinili mo.\n\nSa paghahambing na ito, matututuhan mong:\n\n- gamitin ang **kung** upang maglatag ng kondisyon;\n- gamitin ang **kapag** upang iugnay ang gagawin sa inaasahang pangyayari;\n- kilalanin kung kailan maaaring gamitin ang alinman sa dalawa.\n\n## 2. Ano ang binibigyang-pansin?\n\nAng **kung** ay naglalatag ng kondisyon: nakasalalay rito ang isa pang pangyayari o gagawin. Hindi nito mismo sinasabing matutupad ang kondisyon.\n\nAng **kapag** ay madalas na tumutukoy sa pagkakataong mangyari ang isang bagay. Sa pag-uusap tungkol sa plano, karaniwan nitong inilalahad ang pangyayari bilang inaasahan o bilang hudyat para kumilos.\n\n| Pang-ugnay | Karaniwang ipinahihiwatig sa plano | Halimbawa |\n| --- | --- | --- |\n| **kung** | Nakadepende ang gagawin sa isang kondisyon. | **Kung darating si Ana bukas**, magluluto ako ng hapunan para sa kaniya. |\n| **kapag** | Inaasahan ang pangyayari; kaugnay nito ang gagawin. | **Kapag dumating si Ana bukas**, ihahain ko ang hapunan. |\n\nSa unang halimbawa, maaaring hindi pa tiyak kung darating si Ana. Sa ikalawa, inaasahan ang pagdating niya, at iyon ang hudyat upang ihain ang hapunan.\n\nPansinin din ang anyo ng pandiwa sa dalawang halimbawa:\n\n| Anyo ng pandiwa | Halimbawa | Ipinahihiwatig |\n| --- | --- | --- |\n| kontemplatibo | Kung **darating** si Ana bukas, … | ang posibleng pagdating sa hinaharap |\n| perpektibo | Kapag **dumating** si Ana bukas, … | ang pagdating bilang hudyat ng susunod na gagawin |\n\nHindi nakaraan ang tinutukoy ng **dumating** dito. Ipinaliliwanag ito sa babala ng seksiyon 3.\n\n:::note\nHindi garantiya ang **kapag** na talagang mangyayari ang isang bagay. Hindi rin nangangahulugan ang **kung** na maliit ang posibilidad nito. Mahalaga ang buong sitwasyon, hindi lamang ang pang-ugnay.\n:::\n\n## 3. Paghambingin sa iisang sitwasyon\n\nMaaaring pareho ang dalawang pangyayaring pinag-uugnay, ngunit magkaiba ang paraan ng paglalahad ng nagsasalita.\n\n:::example\n**Diin sa kondisyon:**\n\n**Kung umulan bukas**, sa bahay tayo kakain.\n\nInilalatag ang ulan bilang kondisyong magpapabago sa plano.\n\n**Diin sa pagkakataon:**\n\n**Kapag umulan bukas**, sa bahay tayo kakain.\n\nTinitingnan ang pag-ulan bilang pagkakataon o hudyat ng pagbabago sa plano.\n:::\n\nMagkalapit ang kahulugan ng dalawang pangungusap na ito, at sa maraming usapan ay halos pareho ang dating. Hindi sinasabi ng **kapag** na tiyak na uulan; ipinahihiwatig lamang nito na ang pag-ulan ang pagkakataong magpapabago sa plano.\n\nHindi rin kailangang baguhin ang pandiwa sa tuwing nagpapalit ng **kung** at **kapag**: pareho ang **umulan** sa dalawang halimbawa. Ang salitang **bukas** ang nagpapakitang hindi pa nagaganap ang ulan.\n\n:::warning\nAng perpektibong anyo ay hindi laging tumutukoy sa nakaraan.\n\n- Sa **Dumating si Ana kahapon**, naganap na ang pagdating, gaya ng ipinapakita ng **kahapon**.\n- Sa **Kapag dumating si Ana bukas**, perpektibo rin ang **dumating**, ngunit inilalagay ng **kapag** at **bukas** ang pagdating sa hinaharap.\n- Sa **Kapag kinain mo iyan, sasakit ang tiyan mo**, perpektibo ang **kinain** (**kainin** ang pawatas), ngunit kondisyon pa lamang ang pagkain.\n\nMagkapareho ang anyong pawatas at perpektibo ng mga pandiwang may **-um-**, gaya ng **dumating** at **umulan**, kaya hindi sapat ang anyo lamang upang matukoy ang gamit. Mas kita ang pagkakaiba sa ibang pandiwa: perpektibo ang **natapos** sa **kapag natapos ang pulong**, samantalang **matapos** ang pawatas. Tingnan ang buong pangungusap, hindi ang anyo lamang, upang malaman kung naganap na ang kilos.\n:::\n\n## 4. Kailan maaaring gamitin ang alinman?\n\nSa pangkalahatang kondisyon at nakagawiang kilos, madalas na magkalapit ang gamit ng **kung** at **kapag**.\n\n:::example\n**Kung may oras ako**, nagbabasa ako.\n\n**Kapag may oras ako**, nagbabasa ako.\n:::\n\nParehong maaaring maglarawan ng nakagawian. Sa **kung**, mas litaw ang pagkakaroon ng oras bilang kondisyon. Sa **kapag**, mas litaw ang mga pagkakataong may oras ang nagsasalita.\n\nKaya hindi sapat ang tuntuning “**kung** para sa hindi tiyak, **kapag** para sa tiyak.” Kapaki-pakinabang ang pagkakaibang iyon sa ilang plano, ngunit hindi nito saklaw ang lahat ng gamit.\n\nSa kondisyong salungat sa kasalukuyang katotohanan, **kung** ang ginagamit, kadalasang kasama ang **lang** at **sana**: **Kung mayaman lang ako, bibili sana ako ng malaking bahay.** Ipinahihiwatig ng **lang** na hindi totoo ang kondisyon (hindi mayaman ang nagsasalita), at ipinapakita ng **sana** na hindi rin matutupad ang pagbili. Kapag walang **lang** at **sana**, ang **Kung mayaman ako, bibili ako ng malaking bahay** ay maaaring basahin bilang karaniwang kondisyon. Hindi maaaring ipalit ang **kapag** nang mapanatili ang kahulugang ito: ang **Kapag mayaman na ako, bibili ako ng malaking bahay** ay tumutukoy sa inaasahang pagkakataon sa hinaharap.\n\n:::note\n**Sa kolokyal na pananalita**, madalas paikliin ang **kapag** bilang **pag**: **Pag may oras ako, nagbabasa ako.** Sa pormal na pagsulat, gamitin ang buong **kapag**.\n\nMay ibang gamit din ang **kung** sa di-tuwirang tanong: **Hindi ko alam kung darating siya.** Dito, ang pagdating niya ang hindi alam ng nagsasalita; hindi ito kondisyon para sa isa pang gagawin. Hindi maaaring ipalit ang **kapag** nang mapanatili ang kahulugang ito.\n:::\n\nMaaari ring mauna o mahuli ang sugnay na may pang-ugnay:\n\n- **Kung may oras ako bukas**, tutulungan kita.\n- Tutulungan kita **kung may oras ako bukas**.\n- **Kapag natapos ang pulong**, tatawag ako.\n- Tatawag ako **kapag natapos ang pulong**.\n\nKaraniwang may kuwit kapag nauuna ang sugnay na may **kung** o **kapag**. Sa maiikling pangungusap na ito, hindi kailangan ng kuwit kapag nasa hulihan ito.\n\n## 5. Gabay sa pagpili\n\n1. **Kondisyon ba ang nais mong itampok?** Piliin ang **kung**: *Kung libre ka bukas, sabay tayong kumain.*\n2. **Inaasahang pangyayari ba ang hudyat ng gagawin?** Piliin ang **kapag**: *Kapag natapos ang klase, uuwi ako.*\n3. **Nakagawiang kilos ba ang inilalarawan?** Maaaring angkop ang alinman: *Kung\u002FKapag pagod ako, nagpapahinga ako.*\n\n:::tip\nBasahin ang buong sitwasyon. Ang **kung** ay nagtatampok ng kondisyon; ang **kapag** ay madalas na nagtatampok ng pagkakataon o hudyat. Maaari silang magkalapit ang kahulugan, pero hindi sila awtomatikong mapagpapalit sa lahat ng pangungusap.\n:::",[841],{"id":842,"name":843,"level":367,"language":9,"isCompleted":844,"completionPercentage":845,"totalExercises":51,"completedExercises":845},"01a1932e-3cf7-7854-be56-4e6871329b34","Panahon o kondisyon sa pag-uugnay ng pangyayari",false,0,"2026-10-31T18:17:23+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[849],{"id":850,"title":851,"vocabularyListWords":852,"isPublished":865},"01a1932e-9020-7716-bac4-de99be828504","Kondisyon at inaasahang pangyayari",[853,859],{"id":854,"vocabularyWord":855,"displayOrder":11},"01a1932e-9020-778a-bac4-de99beb10ce7",{"id":856,"word":857,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":858,"audio":844},"01a1932e-6fac-7945-b2ed-dc7b412c5586","kung",[],{"id":860,"vocabularyWord":861,"displayOrder":16},"01a1932e-9020-77c2-bac4-de99bf98d074",{"id":862,"word":863,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":864,"audio":844},"01a1932e-6f5c-7b91-97b2-85e832b83fe4","kapag",[],true,{"name":843,"slug":867,"language":9},"panahon-o-kondisyon-b1",[],{"id":842,"name":843,"slug":867,"language":9,"level":367,"introduction":870,"lessonCount":16,"totalExercises":51,"objectives":871,"prerequisites":875,"lessons":878},"Iugnay muna ang mga kilos na nagaganap nang magkasabay o nagsisingitan gamit ang habang at nang. Saka ihambing ang kung at kapag upang luminaw kung panahon, kondisyon o inaasahang pangyayari ang ugnayan ng dalawang sugnay.",[872,873,874],"Ipahayag ang kasabay o sumingit na pangyayari gamit ang habang at nang.","Ihiwalay ang kondisyon sa inaasahan o nauulit na pangyayari.","Panatilihing malinaw ang aspekto at konteksto ng dalawang sugnay.",[876,877],"Batayang aspekto ng pandiwa at panandang pamanahon.","Pagkilala sa dalawang sugnay ng pangungusap.",[879,901],{"id":455,"contentId":880,"slug":457,"title":456,"level":367,"summary":881,"order":11,"exercises":882},"pg_31a0f87d-b39c-46bf-be03-f4366e0c5b64","Iugnay ang nagpapatuloy na kilos at kasabay o sumingit na pangyayari gamit ang habang at nang, habang pinananatiling hiwalay ang aspekto at panahon.",[883,887,890,894,898],{"id":884,"title":885,"order":845,"type":886},"01a1932e-4888-70e9-bce8-59623c5ad2fb","Habang o nang: piliin ang layon ng salaysay","word_select",{"id":888,"title":889,"order":11,"type":886},"01a1932e-48a0-74b2-91bc-9ac357eb052e","Pag-unawa sa panahon at ayos ng salaysay",{"id":891,"title":892,"order":16,"type":893},"01a1932e-48b9-78ac-a0d8-14ae45e3c035","Buuin ang tagpo at palatandaan ng panahon","sentence_builder",{"id":895,"title":896,"order":21,"type":897},"01a1932e-48cb-7027-a50b-477f1256fd66","Habang at nang: uriin ang tagpo at panahon","word_sort",{"id":899,"title":900,"order":26,"type":897},"01a1932e-48d2-708b-aa22-e7b9c0ba4a3c","Habang, nang at ng: gamit at ayos sa salaysay",{"id":490,"contentId":902,"slug":492,"title":491,"level":367,"summary":903,"order":16,"exercises":904},"pg_a9b30a22-c839-4a28-bd4f-8ee9e1266878","Ihambing ang kondisyong may kung sa inaasahan o nauulit na pangyayaring may kapag, nang hindi itinuturing na simpleng pananda ng panahon ang dalawa.",[905,908,911,914],{"id":906,"title":907,"order":845,"type":886},"01a1932e-5015-7cd8-ac77-970702b32d66","Kondisyon, hudyat, at kahulugan",{"id":909,"title":910,"order":11,"type":886},"01a1932e-502a-7791-b75a-aa0f3ec8ae81","Mga hangganan ng pagpapalit ng kung at kapag",{"id":912,"title":913,"order":26,"type":897},"01a1932e-503d-7d9b-9f82-7eb748a28d8c","Kondisyon, hudyat, at panahon ng kilos",{"id":915,"title":916,"order":31,"type":897},"01a1932e-5045-756f-b882-8111f2882b8f","Gamit, rehistro, at puwesto ng pang-ugnay",[918,924,928,932],{"@id":919,"@type":920,"id":906,"grammarPage":921,"title":907,"instructions":922,"displayOrder":845,"type":886,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":923},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-5015-7cd8-ac77-970702b32d66","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Basahin ang sitwasyon at piliin ang pang-ugnay o paliwanag na angkop sa pangungusap. Isaalang-alang ang buong konteksto.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d0bc84ce-0b8d-4366-8ad5-c3fc051b2de1_hero.webp?v=1793470648",{"@id":925,"@type":920,"id":909,"grammarPage":921,"title":910,"instructions":926,"displayOrder":11,"type":886,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":927},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-502a-7791-b75a-aa0f3ec8ae81","Piliin ang sagot ayon sa nakasaad na kahulugan o rehistro. Sa mga tanong tungkol sa ayos, panatilihin ang buong diwa ng pangungusap.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5ee31159-805e-4e45-b7f6-201a86fe8261_hero.webp?v=1793470648",{"@id":929,"@type":920,"id":912,"grammarPage":921,"title":913,"instructions":930,"displayOrder":26,"type":897,"questionCount":31,"blankCount":845,"isCompleted":844,"ogImageUrl":931},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-503d-7d9b-9f82-7eb748a28d8c","Pindutin ang bawat piraso, saka ang kolum na kinabibilangan nito. Basahin ang batayan ng bawat pagpapangkat.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_bb3f2d71-cbc7-4cdc-aa5b-cd83f7f6e076_hero.webp?v=1793470648",{"@id":933,"@type":920,"id":915,"grammarPage":921,"title":916,"instructions":934,"displayOrder":31,"type":897,"questionCount":26,"blankCount":845,"isCompleted":844,"ogImageUrl":935},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-5045-756f-b882-8111f2882b8f","Pindutin ang piraso at saka ang angkop na kolum. Sundin ang batayan sa bawat tanong; ilagay ang lahat ng piraso.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_23dc0bf4-db65-4461-90eb-ac1ab86d142b_hero.webp?v=1793470648",{"id":906,"grammarPage":921,"title":907,"instructions":922,"seoTitle":937,"seoDescription":938,"displayOrder":845,"type":886,"questions":939,"ogImageUrl":923},"Kung at kapag: pagsasanay sa kahulugan","Magsanay sa kung at kapag sa pagpili ng angkop na paliwanag tungkol sa mga plano, nakagawiang gawain, kondisyon, at mga hudyat sa pang-araw-araw na buhay.",[940],{"id":941,"sentenceTemplate":942,"displayOrder":845,"explanation":943,"exampleSentence":944,"blanks":945},"01a1932e-5015-7ef4-ac77-9707053c6f79","Hindi pa tiyak __1__ kasya ang mesa sa pinto. Ang pagkakasya mismo ang hindi pa tiyak.","Ipinapasok ng kung ang di-tuwirang tanong tungkol sa pagkakasya. Hindi pagkakataon ang tinutukoy, kaya hindi kapag. Ang kundi ay nagpapakilala ng kapalit ng isang itinatangging bagay, hindi ng impormasyong hindi pa tiyak.","Hindi pa tiyak kung sapat ang espasyo sa silid.",[946],{"id":947,"blankNumber":11,"options":948},"01a1932e-5015-7ea0-ac77-970704a985ef",[949,951,953],{"id":950,"optionText":863,"isCorrect":844,"displayOrder":845},"01a1932e-5015-7e04-ac77-9707032511fa",{"id":952,"optionText":857,"isCorrect":865,"displayOrder":11},"01a1932e-5015-7e48-ac77-9707040a6054",{"id":954,"optionText":955,"isCorrect":844,"displayOrder":16},"01a1932e-5015-7e78-ac77-97070430d2f8","kundi",{"html":957,"toc":958},"\u003Ch2 id=\"kondisyon-o-inaasahang-pangyayari\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Kondisyon o inaasahang pangyayari?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>May plano kang mamasyal bukas, pero maaaring umulan. Paano mo sasabihin ang magiging pagbabago sa plano? Maaari mong gamitin ang \u003Cstrong>kung\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong>, ngunit maaaring magkaiba ang ipinahihiwatig ng pinili mo.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa paghahambing na ito, matututuhan mong:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>gamitin ang \u003Cstrong>kung\u003C\u002Fstrong> upang maglatag ng kondisyon;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>gamitin ang \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong> upang iugnay ang gagawin sa inaasahang pangyayari;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>kilalanin kung kailan maaaring gamitin ang alinman sa dalawa.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"ano-ang-binibigyang-pansin\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Ano ang binibigyang-pansin?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>kung\u003C\u002Fstrong> ay naglalatag ng kondisyon: nakasalalay rito ang isa pang pangyayari o gagawin. Hindi nito mismo sinasabing matutupad ang kondisyon.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong> ay madalas na tumutukoy sa pagkakataong mangyari ang isang bagay. Sa pag-uusap tungkol sa plano, karaniwan nitong inilalahad ang pangyayari bilang inaasahan o bilang hudyat para kumilos.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Pang-ugnay\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Karaniwang ipinahihiwatig sa plano\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>kung\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nakadepende ang gagawin sa isang kondisyon.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Kung darating si Ana bukas\u003C\u002Fstrong>, magluluto ako ng hapunan para sa kaniya.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Inaasahan ang pangyayari; kaugnay nito ang gagawin.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Kapag dumating si Ana bukas\u003C\u002Fstrong>, ihahain ko ang hapunan.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa unang halimbawa, maaaring hindi pa tiyak kung darating si Ana. Sa ikalawa, inaasahan ang pagdating niya, at iyon ang hudyat upang ihain ang hapunan.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Pansinin din ang anyo ng pandiwa sa dalawang halimbawa:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Anyo ng pandiwa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ipinahihiwatig\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>kontemplatibo\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kung \u003Cstrong>darating\u003C\u002Fstrong> si Ana bukas, …\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ang posibleng pagdating sa hinaharap\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>perpektibo\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kapag \u003Cstrong>dumating\u003C\u002Fstrong> si Ana bukas, …\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ang pagdating bilang hudyat ng susunod na gagawin\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Hindi nakaraan ang tinutukoy ng \u003Cstrong>dumating\u003C\u002Fstrong> dito. Ipinaliliwanag ito sa babala ng seksiyon 3.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Hindi garantiya ang \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong> na talagang mangyayari ang isang bagay. Hindi rin nangangahulugan ang \u003Cstrong>kung\u003C\u002Fstrong> na maliit ang posibilidad nito. Mahalaga ang buong sitwasyon, hindi lamang ang pang-ugnay.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"paghambingin-sa-iisang-sitwasyon\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Paghambingin sa iisang sitwasyon\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Maaaring pareho ang dalawang pangyayaring pinag-uugnay, ngunit magkaiba ang paraan ng paglalahad ng nagsasalita.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Diin sa kondisyon:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kung umulan bukas\u003C\u002Fstrong>, sa bahay tayo kakain.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Inilalatag ang ulan bilang kondisyong magpapabago sa plano.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Diin sa pagkakataon:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kapag umulan bukas\u003C\u002Fstrong>, sa bahay tayo kakain.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tinitingnan ang pag-ulan bilang pagkakataon o hudyat ng pagbabago sa plano.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Magkalapit ang kahulugan ng dalawang pangungusap na ito, at sa maraming usapan ay halos pareho ang dating. Hindi sinasabi ng \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong> na tiyak na uulan; ipinahihiwatig lamang nito na ang pag-ulan ang pagkakataong magpapabago sa plano.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hindi rin kailangang baguhin ang pandiwa sa tuwing nagpapalit ng \u003Cstrong>kung\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong>: pareho ang \u003Cstrong>umulan\u003C\u002Fstrong> sa dalawang halimbawa. Ang salitang \u003Cstrong>bukas\u003C\u002Fstrong> ang nagpapakitang hindi pa nagaganap ang ulan.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Ang perpektibong anyo ay hindi laging tumutukoy sa nakaraan.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Sa \u003Cstrong>Dumating si Ana kahapon\u003C\u002Fstrong>, naganap na ang pagdating, gaya ng ipinapakita ng \u003Cstrong>kahapon\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Sa \u003Cstrong>Kapag dumating si Ana bukas\u003C\u002Fstrong>, perpektibo rin ang \u003Cstrong>dumating\u003C\u002Fstrong>, ngunit inilalagay ng \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>bukas\u003C\u002Fstrong> ang pagdating sa hinaharap.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Sa \u003Cstrong>Kapag kinain mo iyan, sasakit ang tiyan mo\u003C\u002Fstrong>, perpektibo ang \u003Cstrong>kinain\u003C\u002Fstrong> (\u003Cstrong>kainin\u003C\u002Fstrong> ang pawatas), ngunit kondisyon pa lamang ang pagkain.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Magkapareho ang anyong pawatas at perpektibo ng mga pandiwang may \u003Cstrong>-um-\u003C\u002Fstrong>, gaya ng \u003Cstrong>dumating\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>umulan\u003C\u002Fstrong>, kaya hindi sapat ang anyo lamang upang matukoy ang gamit. Mas kita ang pagkakaiba sa ibang pandiwa: perpektibo ang \u003Cstrong>natapos\u003C\u002Fstrong> sa \u003Cstrong>kapag natapos ang pulong\u003C\u002Fstrong>, samantalang \u003Cstrong>matapos\u003C\u002Fstrong> ang pawatas. Tingnan ang buong pangungusap, hindi ang anyo lamang, upang malaman kung naganap na ang kilos.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"kailan-maaaring-gamitin-ang-alinman\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Kailan maaaring gamitin ang alinman?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa pangkalahatang kondisyon at nakagawiang kilos, madalas na magkalapit ang gamit ng \u003Cstrong>kung\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Kung may oras ako\u003C\u002Fstrong>, nagbabasa ako.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Kapag may oras ako\u003C\u002Fstrong>, nagbabasa ako.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Parehong maaaring maglarawan ng nakagawian. Sa \u003Cstrong>kung\u003C\u002Fstrong>, mas litaw ang pagkakaroon ng oras bilang kondisyon. Sa \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong>, mas litaw ang mga pagkakataong may oras ang nagsasalita.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kaya hindi sapat ang tuntuning “\u003Cstrong>kung\u003C\u002Fstrong> para sa hindi tiyak, \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong> para sa tiyak.” Kapaki-pakinabang ang pagkakaibang iyon sa ilang plano, ngunit hindi nito saklaw ang lahat ng gamit.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa kondisyong salungat sa kasalukuyang katotohanan, \u003Cstrong>kung\u003C\u002Fstrong> ang ginagamit, kadalasang kasama ang \u003Cstrong>lang\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>sana\u003C\u002Fstrong>: \u003Cstrong>Kung mayaman lang ako, bibili sana ako ng malaking bahay.\u003C\u002Fstrong> Ipinahihiwatig ng \u003Cstrong>lang\u003C\u002Fstrong> na hindi totoo ang kondisyon (hindi mayaman ang nagsasalita), at ipinapakita ng \u003Cstrong>sana\u003C\u002Fstrong> na hindi rin matutupad ang pagbili. Kapag walang \u003Cstrong>lang\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>sana\u003C\u002Fstrong>, ang \u003Cstrong>Kung mayaman ako, bibili ako ng malaking bahay\u003C\u002Fstrong> ay maaaring basahin bilang karaniwang kondisyon. Hindi maaaring ipalit ang \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong> nang mapanatili ang kahulugang ito: ang \u003Cstrong>Kapag mayaman na ako, bibili ako ng malaking bahay\u003C\u002Fstrong> ay tumutukoy sa inaasahang pagkakataon sa hinaharap.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>\u003Cstrong>Sa kolokyal na pananalita\u003C\u002Fstrong>, madalas paikliin ang \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong> bilang \u003Cstrong>pag\u003C\u002Fstrong>: \u003Cstrong>Pag may oras ako, nagbabasa ako.\u003C\u002Fstrong> Sa pormal na pagsulat, gamitin ang buong \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>May ibang gamit din ang \u003Cstrong>kung\u003C\u002Fstrong> sa di-tuwirang tanong: \u003Cstrong>Hindi ko alam kung darating siya.\u003C\u002Fstrong> Dito, ang pagdating niya ang hindi alam ng nagsasalita; hindi ito kondisyon para sa isa pang gagawin. Hindi maaaring ipalit ang \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong> nang mapanatili ang kahulugang ito.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Maaari ring mauna o mahuli ang sugnay na may pang-ugnay:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kung may oras ako bukas\u003C\u002Fstrong>, tutulungan kita.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Tutulungan kita \u003Cstrong>kung may oras ako bukas\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kapag natapos ang pulong\u003C\u002Fstrong>, tatawag ako.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Tatawag ako \u003Cstrong>kapag natapos ang pulong\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Karaniwang may kuwit kapag nauuna ang sugnay na may \u003Cstrong>kung\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong>. Sa maiikling pangungusap na ito, hindi kailangan ng kuwit kapag nasa hulihan ito.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"gabay-sa-pagpili\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Gabay sa pagpili\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kondisyon ba ang nais mong itampok?\u003C\u002Fstrong> Piliin ang \u003Cstrong>kung\u003C\u002Fstrong>: \u003Cem>Kung libre ka bukas, sabay tayong kumain.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Inaasahang pangyayari ba ang hudyat ng gagawin?\u003C\u002Fstrong> Piliin ang \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong>: \u003Cem>Kapag natapos ang klase, uuwi ako.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Nakagawiang kilos ba ang inilalarawan?\u003C\u002Fstrong> Maaaring angkop ang alinman: \u003Cem>Kung\u002FKapag pagod ako, nagpapahinga ako.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Basahin ang buong sitwasyon. Ang \u003Cstrong>kung\u003C\u002Fstrong> ay nagtatampok ng kondisyon; ang \u003Cstrong>kapag\u003C\u002Fstrong> ay madalas na nagtatampok ng pagkakataon o hudyat. Maaari silang magkalapit ang kahulugan, pero hindi sila awtomatikong mapagpapalit sa lahat ng pangungusap.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n",[959,963,967,971,975],{"id":960,"text":961,"depth":16,"number":962},"kondisyon-o-inaasahang-pangyayari","Kondisyon o inaasahang pangyayari?","1",{"id":964,"text":965,"depth":16,"number":966},"ano-ang-binibigyang-pansin","Ano ang binibigyang-pansin?","2",{"id":968,"text":969,"depth":16,"number":970},"paghambingin-sa-iisang-sitwasyon","Paghambingin sa iisang sitwasyon","3",{"id":972,"text":973,"depth":16,"number":974},"kailan-maaaring-gamitin-ang-alinman","Kailan maaaring gamitin ang alinman?","4",{"id":976,"text":977,"depth":16,"number":978},"gabay-sa-pagpili","Gabay sa pagpili","5"]