[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-pages-tl":4,"grammar-page-tl-magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin":837,"grammar-lesson-path-tl-magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin-inaasahan-at-magkakasamang-kataga-c1":925,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8":954,"grammar-quick-check-01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8":965,"grammar-lesson-body-01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8-4ws1a05cym":987},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,681,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,782,787,792,797,802,807,812,817,822,827,832],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","tl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":181,"displayOrder":362},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":367,"displayOrder":368},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema","B1",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":367,"displayOrder":373},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":367,"displayOrder":378},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":367,"displayOrder":383},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":367,"displayOrder":388},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":367,"displayOrder":393},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":367,"displayOrder":398},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":367,"displayOrder":403},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":367,"displayOrder":408},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":367,"displayOrder":413},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":367,"displayOrder":418},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":367,"displayOrder":423},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":367,"displayOrder":428},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":367,"displayOrder":433},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":367,"displayOrder":438},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":367,"displayOrder":443},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":367,"displayOrder":448},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":367,"displayOrder":453},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":367,"displayOrder":458},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":367,"displayOrder":463},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":367,"displayOrder":468},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":367,"displayOrder":473},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":367,"displayOrder":478},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":367,"displayOrder":483},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":367,"displayOrder":488},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":367,"displayOrder":493},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":367,"displayOrder":498},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":367,"displayOrder":503},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":367,"displayOrder":508},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":367,"displayOrder":513},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":367,"displayOrder":518},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":367,"displayOrder":523},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":367,"displayOrder":528},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":367,"displayOrder":533},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":538,"displayOrder":539},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":538,"displayOrder":544},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":538,"displayOrder":549},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":538,"displayOrder":554},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":538,"displayOrder":559},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":538,"displayOrder":564},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":538,"displayOrder":569},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":538,"displayOrder":574},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":538,"displayOrder":579},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":538,"displayOrder":584},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":538,"displayOrder":589},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":538,"displayOrder":594},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":538,"displayOrder":599},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":538,"displayOrder":604},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":538,"displayOrder":609},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":538,"displayOrder":614},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":538,"displayOrder":619},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":538,"displayOrder":624},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":538,"displayOrder":629},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":538,"displayOrder":634},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":538,"displayOrder":639},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":538,"displayOrder":644},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":538,"displayOrder":649},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":538,"displayOrder":654},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":538,"displayOrder":659},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":538,"displayOrder":664},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":538,"displayOrder":669},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":538,"displayOrder":674},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":679,"displayOrder":680},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":682,"title":683,"slug":684,"language":9,"level":679,"displayOrder":685},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":679,"displayOrder":690},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":679,"displayOrder":695},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":679,"displayOrder":700},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":679,"displayOrder":705},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":679,"displayOrder":710},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":679,"displayOrder":715},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":679,"displayOrder":720},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":679,"displayOrder":725},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":679,"displayOrder":730},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":679,"displayOrder":735},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":679,"displayOrder":740},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":679,"displayOrder":745},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":679,"displayOrder":750},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":679,"displayOrder":755},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":679,"displayOrder":760},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":679,"displayOrder":765},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":679,"displayOrder":770},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":679,"displayOrder":775},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":780,"displayOrder":781},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":783,"title":784,"slug":785,"language":9,"level":780,"displayOrder":786},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":788,"title":789,"slug":790,"language":9,"level":780,"displayOrder":791},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":793,"title":794,"slug":795,"language":9,"level":780,"displayOrder":796},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":780,"displayOrder":801},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":780,"displayOrder":806},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":780,"displayOrder":811},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":780,"displayOrder":816},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":780,"displayOrder":821},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":780,"displayOrder":826},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":780,"displayOrder":831},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":780,"displayOrder":836},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,{"id":697,"title":698,"slug":699,"seoDescription":838,"content":839,"language":9,"level":679,"displayOrder":700,"grammarTopics":840,"createdAt":846,"updatedAt":847,"totalExercises":16,"vocabularyLists":848,"primaryTopicHub":922,"readyImages":924},"Suriin ang naman pala, nga ba at pa rin: pagbabago ng akala, muling pagtatanong, pagpapatuloy, at epekto ng konteksto, diin at ayos sa pahayag.","Sa **naman pala**, **nga ba** at **pa rin**, nagsasama ang mga kataga upang ipakita hindi lamang ang nilalaman ng pahayag kundi pati ang saloobin ng nagsasalita. Susuriin mo kung paano nagbabago ang akala, muling binubuksan ang isang tanong, o ipinapakitang nagpapatuloy ang isang kalagayan sa kabila ng inaasahang pagbabago.\n\n## 1. Kahulugang nabubuo sa pagsasama\n\nHindi sapat na pagdugtungin ang magkakahiwalay na kahulugan ng bawat kataga. Mahalaga rin kung ano ang naunang sinabi, pinaniniwalaan o inaasahan.\n\n| Magkakasamang kataga | Karaniwang ambag sa usapan | Halimbawa |\n| --- | --- | --- |\n| **naman pala** | Bagong pagkabatid na may paghahambing, pagtutuwid o pagtugon sa naunang akala | Madali **naman pala** ang pagsusulit. |\n| **nga ba** | Pagtatanong na muling sumusuri, humihingi ng katiyakan o nagbabalik sa impormasyong nais maalala | Tama **nga ba** ang sagot ko? |\n| **pa rin** | Pagpapatuloy ng kalagayan o kilos, madalas sa kabila ng pagbabagong maaaring asahan | Naghihintay **pa rin** si Lea. |\n\nHindi iisa ang saloobing dala ng bawat kombinasyon. Maaaring maging magaan, mapagduda o mapanumbat ang pahayag ayon sa konteksto at paraan ng pagbigkas.\n\n## 2. Naman pala: pagtutuwid na may paghahambing\n\nSa **naman pala**, ipinapakita ng **pala** ang bagong pagkabatid. Iniuugnay naman ng **naman** ang pagkabatid na iyon sa ibang pananaw, kalagayan o inaasahan. Karaniwan itong gamitin kapag hindi pala kasintindi ng inaakala ang isang suliranin.\n\n:::example\nAkala ni Liza ay napakahirap gamitin ang bagong kagamitan. Matapos itong subukan, sinabi niya:\n\n“Madali **naman pala** itong gamitin.”\n\nHindi lamang niya nalaman na madali ito. Itinutuwid din niya ang dati niyang pag-aalala.\n:::\n\nIhambing ang dalawang pahayag:\n\n- **Madali pala ito.** Nakasentro sa bagong pagkabatid na madali ito.\n- **Madali naman pala ito.** Mas malinaw ang pagtugon sa isang salungat na akala o inaasahan.\n\nMaaari ring maging mapanumbat ang kombinasyon:\n\n:::example\nSinabi ni Ben na wala siyang oras para tumulong. Kalaunan, nakita siyang walang ginagawa.\n\n“May oras ka **naman pala**. Bakit hindi ka tumulong?”\n:::\n\n:::warning\nHindi awtomatikong pampalambot ang **naman pala**. Sa “Kaya mo naman pala,” maaaring paghanga ang dating, ngunit maaari ring marinig na paninisi kung ang ipinahihiwatig ay “Bakit hindi mo ginawa kanina?”\n:::\n\n## 3. Nga ba: katiyakan, paggunita at pagdududa\n\nAng **nga ba** ay madalas magbalik sa isang pahayag o tanong na nasa isip na ng nagsasalita. Hindi nito laging ipinahihiwatig na mali ang sinabi ng kausap.\n\n| Layunin | Konteksto at halimbawa |\n| --- | --- |\n| Tiyakin ang impormasyong pinaniniwalaan | May balitang sarado ang tanggapan: “Sarado **nga ba** ang tanggapan ngayon?” |\n| Alalahanin ang dating nalaman | Nakalimutan ang pangalan ng nakilala kahapon: “Ano **nga ba** ang pangalan niya?” |\n| Suriin ang sariling palagay | May nakitang kahinaan sa panukala: “Makabubuti **nga ba** ang planong ito?” |\n\nSa **Sarado ba ang tanggapan?**, maaaring simpleng humihingi ng impormasyon ang nagsasalita. Sa **Sarado nga ba ang tanggapan?**, mas kapansin-pansin ang pagbabalik sa isang balita, palagay o naunang tanong.\n\n:::note\nMaaaring maging tunay na tanong o retorikal na tanong ang **nga ba**. Sa isang talumpati, ang “Makatarungan nga ba ito?” ay maaaring mag-udyok ng pagninilay sa halip na humingi ng agarang sagot. Konteksto ang magpapalinaw nito, hindi ang mga kataga lamang.\n:::\n\n## 4. Pa rin: pagpapatuloy sa nagbagong kalagayan\n\nSa **pa rin**, mahalaga ang paghahambing ng dating kalagayan at ng kalagayan ngayon o sa ibang tinutukoy na sandali. Patuloy na totoo ang pahayag; madalas, may pangyayaring maaaring magpabago rito ngunit hindi ito nagbago.\n\n:::example\n- Umalis na ang ibang panauhin, pero narito **pa rin** si Ana.\n- Ilang beses ko nang ipinaliwanag, pero hindi **pa rin** niya nauunawaan.\n- Kahit lumipat ka ng tirahan, magkaibigan **pa rin** tayo.\n:::\n\nHindi kailangang kilos na walang tigil ang tinutukoy. Sa **Tuwing Linggo, dumadalaw pa rin siya**, ang nagpapatuloy ay isang nakagawiang gawain.\n\nIhambing:\n\n- **Naghihintay pa siya.** Nagpapatuloy ang paghihintay.\n- **Naghihintay pa rin siya.** Itinatampok na hindi nagbago ang paghihintay, halimbawa kahit matagal nang lumipas ang takdang oras.\n\nMaaaring wala sa mismong pangungusap ang dahilan kung bakit inaasahang may pagbabago; maaari itong malinaw na sa magkausap.\n\n## 5. Ayos, saklaw at diin\n\nSa mga kombinasyong tinatalakay rito, nauuna sa magkakasamang kataga ang panghalip na isang pantig, gaya ng **ka** at **ko**. Sumusunod naman sa mga ito ang panghalip na dalawang pantig, gaya ng **siya**, **niya** at **kami**.\n\n| May pangngalan | May panghalip na isang pantig | May panghalip na dalawang pantig |\n| --- | --- | --- |\n| Handa **naman pala** si Mila. | Handa ka **naman pala**. | Handa **naman pala** siya. |\n| Handa **nga ba** si Mila? | Handa ka **nga ba**? | Handa **nga ba** siya? |\n| Handa **pa rin** si Mila. | Handa ka **pa rin**. | Handa **pa rin** siya. |\n\nMakikita rin ang pagkakaibang ito sa **Alam ko naman pala ang sagot** at **Alam naman pala niya ang sagot**, gayundin sa **Handa naman pala kami**. Sa **Handa pa rin siya**, hindi pumapasok ang **siya** sa pagitan ng **pa** at **rin**.\n\nSa mga pahayag na may pagtanggi, pansinin kung saan nakakabit ang mga kataga:\n\n:::example\n“Hindi **naman pala** siya galit.”\n\nAng bagong pagkabatid ay **hindi siya galit**, hindi ang kabaligtaran nito.\n\n“Hindi **pa rin** dumarating ang bus.”\n\nAng nagpapatuloy ay ang hindi pagdating ng bus hanggang sa tinutukoy na sandali.\n:::\n\nPara sa mga gamit na tinatalakay rito, gamitin ang mga ayos na **naman pala**, **nga ba** at **pa rin**. Halimbawa, **Mabuti naman pala** ang gamitin sa pagpapahayag ng bagong pagkabatid na tumutugon sa dating pag-aalala.\n\n## 6. Gabay sa pagpili\n\nBago pumili ng kombinasyon, itanong sa sarili:\n\n1. **May bago ba akong nalaman na tumutugon sa dating akala?** Gamitin ang **naman pala** kung mahalaga rin ang paghahambing o pagtutuwid.\n2. **Binabalikan ko ba ang isang tanong o impormasyon?** Gamitin ang **nga ba** para sa pagtiyak, paggunita o masusing pag-uusisa.\n3. **Patuloy bang totoo ang isang kalagayan?** Gamitin ang **pa rin** upang itampok na hindi ito nagbago.\n\nSa lahat ng tatlo, suriin ang buong usapan: **ano ang dati nang alam, ano ang inaasahan, at ano ang saloobing nais mong iparinig?**",[841],{"id":842,"name":843,"level":679,"language":9,"isCompleted":844,"completionPercentage":845,"totalExercises":26,"completedExercises":845},"01a1932e-3d10-7299-b90b-71ad0e86c938","Inaasahan at magkakasamang kataga",false,0,"2026-10-31T18:17:23+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[849],{"id":850,"title":851,"vocabularyListWords":852,"isPublished":876},"01a1932e-9079-7f25-87a3-e3595bcb2758","Mga kataga at tambalang pahayag",[853,859,865,878,884,890,898,904,910,916],{"id":854,"vocabularyWord":855,"displayOrder":11},"01a1932e-907a-702e-840e-85e2049e4325",{"id":856,"word":857,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":858,"audio":844},"01a1932e-7000-7c91-9f8a-ba3e88ed0e25","naman",[],{"id":860,"vocabularyWord":861,"displayOrder":16},"01a1932e-907a-7092-840e-85e205964b8e",{"id":862,"word":863,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":864,"audio":844},"01a1932e-7076-72fe-b6d9-c1e9c65a827a","pala",[],{"id":866,"vocabularyWord":867,"displayOrder":21},"01a1932e-907a-70da-840e-85e206264223",{"id":868,"word":869,"frequency":41,"level":181,"language":9,"audioFilePath":870,"partsOfSpeech":871,"audio":876,"audioUrl":877},"01a1932e-7281-7277-8729-a6c1d4e656fb","naman pala","tts_3277415ef6b7d74a_fil-PH.mp3",[872],{"id":873,"partOfSpeech":874,"definition":875,"isPrimary":876,"meaningOrder":11},"01a1932e-72ca-7efb-b1bc-9aca83812497","PHRASE","",true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3277415ef6b7d74a_fil-PH.mp3",{"id":879,"vocabularyWord":880,"displayOrder":26},"01a1932e-907a-7116-840e-85e206cced5b",{"id":881,"word":882,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":883,"audio":844},"01a1932e-700a-7c9e-bec4-ac8cd91699d8","nga",[],{"id":885,"vocabularyWord":886,"displayOrder":31},"01a1932e-907a-714e-840e-85e20731ddf2",{"id":887,"word":888,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":889,"audio":844},"01a1932e-6f0c-70e4-a55c-81ba7a7f0711","ba",[],{"id":891,"vocabularyWord":892,"displayOrder":36},"01a1932e-907a-718a-840e-85e2075d94eb",{"id":893,"word":894,"frequency":46,"level":181,"language":9,"partsOfSpeech":895,"audio":844},"01a1932e-7282-75ac-bd5d-9ad97d567042","nga ba",[896],{"id":897,"partOfSpeech":874,"definition":875,"isPrimary":876,"meaningOrder":11},"01a1932e-72cb-7070-b27b-514566835bef",{"id":899,"vocabularyWord":900,"displayOrder":41},"01a1932e-907a-71da-840e-85e207d83fe7",{"id":901,"word":902,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":903,"audio":844},"01a1932e-7065-77de-89be-fea576d0002c","pa",[],{"id":905,"vocabularyWord":906,"displayOrder":46},"01a1932e-907a-720e-840e-85e208442d21",{"id":907,"word":908,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":909,"audio":844},"01a1932e-708c-7837-a07c-7992634e1833","rin",[],{"id":911,"vocabularyWord":912,"displayOrder":51},"01a1932e-907a-7242-840e-85e208dcb4e6",{"id":913,"word":914,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":915,"audio":844},"01a1932e-6f29-7c26-bd3d-dd16516e2861","din",[],{"id":917,"vocabularyWord":918,"displayOrder":56},"01a1932e-907a-727a-840e-85e209350f99",{"id":919,"word":920,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":921,"audio":844},"01a1932e-7064-76d5-8696-994c09727e12","pa rin",[],{"name":843,"slug":923,"language":9},"inaasahan-at-magkakasamang-kataga-c1",[],{"id":842,"name":843,"slug":923,"language":9,"level":679,"introduction":926,"lessonCount":16,"totalExercises":26,"objectives":927,"prerequisites":930,"lessons":932},"Unawain muna kung paano nagtatakda ng pagbabago, pagpapatuloy at inaasahan ang na at pa. Saka basahin ang pa rin, naman pala at nga ba sa buong usapan, kasama ang saklaw ng pagtanggi at puwesto ng mga panghalip.",[928,929],"Maipaliwanag ang inaasahang kaakibat ng na at pa.","Masuri ang kahulugan at ayos ng mga kumpol ng kataga.",[931],"Kilala mo ang mga karaniwang kataga at maiikling panghalip.",[933,944],{"id":707,"contentId":934,"slug":709,"title":708,"level":679,"summary":935,"order":11,"exercises":936},"pg_0b59b2bb-4723-4852-8e0c-532d4b7b938b","Basahin ang na at pa bilang pagbabago at pagpapatuloy na may inaasahan; ihiwalay ang hindi pa sa pangako at ang hindi na sa simpleng nakaraan.",[937,941],{"id":938,"title":939,"order":845,"type":940},"01a1932e-5a5c-7252-9fab-dd4a09266db1","Pagbabago, pagpapatuloy at pagtanggi","word_select",{"id":942,"title":943,"order":11,"type":940},"01a1932e-5a73-7015-a5b8-459e85b4553a","Takdang oras, dami at pahiwatig sa usapan",{"id":697,"contentId":945,"slug":699,"title":698,"level":679,"summary":946,"order":16,"exercises":947},"pg_7eea3479-f69c-438c-9380-dc98979aad3b","Palawakin ang pagbasa ng na at pa tungo sa pa rin at ihambing ang naman pala at nga ba ayon sa inaasahan, pagkatuklas at puwesto ng panghalip.",[948,951],{"id":949,"title":950,"order":845,"type":940},"01a1932e-543a-7aab-90bb-228403181cd4","Unawain ang saloobin sa usapan",{"id":952,"title":953,"order":11,"type":940},"01a1932e-5455-7e49-b546-80c65b300aee","Ayos at saklaw sa mga usapang pampamilya",[955,961],{"@id":956,"@type":957,"id":949,"grammarPage":958,"title":950,"instructions":959,"displayOrder":845,"type":940,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":960},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-543a-7aab-90bb-228403181cd4","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Basahin ang konteksto at piliin ang paliwanag na tumutugma sa gamit ng mga kataga.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_62656468-852c-4017-9765-200a287d07eb_hero.webp?v=1793470649",{"@id":962,"@type":957,"id":952,"grammarPage":958,"title":953,"instructions":963,"displayOrder":11,"type":940,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":964},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-5455-7e49-b546-80c65b300aee","Piliin ang ayos na itinuro para sa mga kombinasyong ito, o ang kahulugang tumutugma sa buong pahayag. Sundin ang kontekstong ibinigay.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d852eefd-1d0d-4930-9eab-492679685aba_hero.webp?v=1793470649",{"id":949,"grammarPage":958,"title":950,"instructions":959,"seoTitle":966,"seoDescription":967,"displayOrder":845,"type":940,"questions":968,"ogImageUrl":960},"Naman pala, nga ba at pa rin: kahulugan","Piliin ang kahulugan ng naman pala, nga ba at pa rin sa mga usapan tungkol sa pulong, proyekto at serbisyo, ayon sa dating akala at bagong pangyayari.",[969],{"id":970,"sentenceTemplate":971,"displayOrder":845,"explanation":972,"exampleSentence":973,"blanks":974},"01a1932e-543a-7d27-90bb-22840581ae9d","Inakala ng lupon na kulang ang pondo. Nang makita ang buong tala, sinabi ng tagapangulo: Sapat naman pala ang pondo. Ang pahayag ay __1__.","Ang buong tala ang bagong ebidensiya: sapat ang pondo, salungat sa dating akalang kulang. Ito ang ambag ng naman pala, hindi paggunita o patuloy na kakulangan.","Akala ko ay walang bakante; may maluwag naman palang silid sa itaas.",[975],{"id":976,"blankNumber":11,"options":977},"01a1932e-543a-7c97-90bb-228404dca058",[978,981,984],{"id":979,"optionText":980,"isCorrect":844,"displayOrder":845},"01a1932e-543a-7bf3-90bb-22840355ca80","paggunita sa impormasyong nakalimutan",{"id":982,"optionText":983,"isCorrect":876,"displayOrder":11},"01a1932e-543a-7c3f-90bb-228403c8fcdd","bagong pagkabatid na nagtutuwid sa dating akala",{"id":985,"optionText":986,"isCorrect":844,"displayOrder":16},"01a1932e-543a-7c6b-90bb-228404098510","pagpapatuloy ng dating kakulangan",{"html":988,"toc":989},"\u003Cp>Sa \u003Cstrong>naman pala\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>nga ba\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>pa rin\u003C\u002Fstrong>, nagsasama ang mga kataga upang ipakita hindi lamang ang nilalaman ng pahayag kundi pati ang saloobin ng nagsasalita. Susuriin mo kung paano nagbabago ang akala, muling binubuksan ang isang tanong, o ipinapakitang nagpapatuloy ang isang kalagayan sa kabila ng inaasahang pagbabago.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"kahulugang-nabubuo-sa-pagsasama\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Kahulugang nabubuo sa pagsasama\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Hindi sapat na pagdugtungin ang magkakahiwalay na kahulugan ng bawat kataga. Mahalaga rin kung ano ang naunang sinabi, pinaniniwalaan o inaasahan.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Magkakasamang kataga\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Karaniwang ambag sa usapan\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>naman pala\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Bagong pagkabatid na may paghahambing, pagtutuwid o pagtugon sa naunang akala\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Madali \u003Cstrong>naman pala\u003C\u002Fstrong> ang pagsusulit.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>nga ba\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Pagtatanong na muling sumusuri, humihingi ng katiyakan o nagbabalik sa impormasyong nais maalala\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tama \u003Cstrong>nga ba\u003C\u002Fstrong> ang sagot ko?\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>pa rin\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Pagpapatuloy ng kalagayan o kilos, madalas sa kabila ng pagbabagong maaaring asahan\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Naghihintay \u003Cstrong>pa rin\u003C\u002Fstrong> si Lea.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Hindi iisa ang saloobing dala ng bawat kombinasyon. Maaaring maging magaan, mapagduda o mapanumbat ang pahayag ayon sa konteksto at paraan ng pagbigkas.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"naman-pala-pagtutuwid-na-may-paghahambing\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Naman pala: pagtutuwid na may paghahambing\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa \u003Cstrong>naman pala\u003C\u002Fstrong>, ipinapakita ng \u003Cstrong>pala\u003C\u002Fstrong> ang bagong pagkabatid. Iniuugnay naman ng \u003Cstrong>naman\u003C\u002Fstrong> ang pagkabatid na iyon sa ibang pananaw, kalagayan o inaasahan. Karaniwan itong gamitin kapag hindi pala kasintindi ng inaakala ang isang suliranin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Akala ni Liza ay napakahirap gamitin ang bagong kagamitan. Matapos itong subukan, sinabi niya:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>“Madali \u003Cstrong>naman pala\u003C\u002Fstrong> itong gamitin.”\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hindi lamang niya nalaman na madali ito. Itinutuwid din niya ang dati niyang pag-aalala.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Ihambing ang dalawang pahayag:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Madali pala ito.\u003C\u002Fstrong> Nakasentro sa bagong pagkabatid na madali ito.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Madali naman pala ito.\u003C\u002Fstrong> Mas malinaw ang pagtugon sa isang salungat na akala o inaasahan.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Maaari ring maging mapanumbat ang kombinasyon:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Sinabi ni Ben na wala siyang oras para tumulong. Kalaunan, nakita siyang walang ginagawa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>“May oras ka \u003Cstrong>naman pala\u003C\u002Fstrong>. Bakit hindi ka tumulong?”\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Hindi awtomatikong pampalambot ang \u003Cstrong>naman pala\u003C\u002Fstrong>. Sa “Kaya mo naman pala,” maaaring paghanga ang dating, ngunit maaari ring marinig na paninisi kung ang ipinahihiwatig ay “Bakit hindi mo ginawa kanina?”\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"nga-ba-katiyakan-paggunita-at-pagdududa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Nga ba: katiyakan, paggunita at pagdududa\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ang \u003Cstrong>nga ba\u003C\u002Fstrong> ay madalas magbalik sa isang pahayag o tanong na nasa isip na ng nagsasalita. Hindi nito laging ipinahihiwatig na mali ang sinabi ng kausap.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Layunin\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Konteksto at halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Tiyakin ang impormasyong pinaniniwalaan\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>May balitang sarado ang tanggapan: “Sarado \u003Cstrong>nga ba\u003C\u002Fstrong> ang tanggapan ngayon?”\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Alalahanin ang dating nalaman\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nakalimutan ang pangalan ng nakilala kahapon: “Ano \u003Cstrong>nga ba\u003C\u002Fstrong> ang pangalan niya?”\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Suriin ang sariling palagay\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>May nakitang kahinaan sa panukala: “Makabubuti \u003Cstrong>nga ba\u003C\u002Fstrong> ang planong ito?”\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa \u003Cstrong>Sarado ba ang tanggapan?\u003C\u002Fstrong>, maaaring simpleng humihingi ng impormasyon ang nagsasalita. Sa \u003Cstrong>Sarado nga ba ang tanggapan?\u003C\u002Fstrong>, mas kapansin-pansin ang pagbabalik sa isang balita, palagay o naunang tanong.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Maaaring maging tunay na tanong o retorikal na tanong ang \u003Cstrong>nga ba\u003C\u002Fstrong>. Sa isang talumpati, ang “Makatarungan nga ba ito?” ay maaaring mag-udyok ng pagninilay sa halip na humingi ng agarang sagot. Konteksto ang magpapalinaw nito, hindi ang mga kataga lamang.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"pa-rin-pagpapatuloy-sa-nagbagong-kalagayan\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Pa rin: pagpapatuloy sa nagbagong kalagayan\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa \u003Cstrong>pa rin\u003C\u002Fstrong>, mahalaga ang paghahambing ng dating kalagayan at ng kalagayan ngayon o sa ibang tinutukoy na sandali. Patuloy na totoo ang pahayag; madalas, may pangyayaring maaaring magpabago rito ngunit hindi ito nagbago.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>Umalis na ang ibang panauhin, pero narito \u003Cstrong>pa rin\u003C\u002Fstrong> si Ana.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ilang beses ko nang ipinaliwanag, pero hindi \u003Cstrong>pa rin\u003C\u002Fstrong> niya nauunawaan.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Kahit lumipat ka ng tirahan, magkaibigan \u003Cstrong>pa rin\u003C\u002Fstrong> tayo.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Hindi kailangang kilos na walang tigil ang tinutukoy. Sa \u003Cstrong>Tuwing Linggo, dumadalaw pa rin siya\u003C\u002Fstrong>, ang nagpapatuloy ay isang nakagawiang gawain.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ihambing:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Naghihintay pa siya.\u003C\u002Fstrong> Nagpapatuloy ang paghihintay.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Naghihintay pa rin siya.\u003C\u002Fstrong> Itinatampok na hindi nagbago ang paghihintay, halimbawa kahit matagal nang lumipas ang takdang oras.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Maaaring wala sa mismong pangungusap ang dahilan kung bakit inaasahang may pagbabago; maaari itong malinaw na sa magkausap.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"ayos-saklaw-at-diin\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Ayos, saklaw at diin\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa mga kombinasyong tinatalakay rito, nauuna sa magkakasamang kataga ang panghalip na isang pantig, gaya ng \u003Cstrong>ka\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>ko\u003C\u002Fstrong>. Sumusunod naman sa mga ito ang panghalip na dalawang pantig, gaya ng \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>niya\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>kami\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>May pangngalan\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>May panghalip na isang pantig\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>May panghalip na dalawang pantig\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Handa \u003Cstrong>naman pala\u003C\u002Fstrong> si Mila.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Handa ka \u003Cstrong>naman pala\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Handa \u003Cstrong>naman pala\u003C\u002Fstrong> siya.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Handa \u003Cstrong>nga ba\u003C\u002Fstrong> si Mila?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Handa ka \u003Cstrong>nga ba\u003C\u002Fstrong>?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Handa \u003Cstrong>nga ba\u003C\u002Fstrong> siya?\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Handa \u003Cstrong>pa rin\u003C\u002Fstrong> si Mila.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Handa ka \u003Cstrong>pa rin\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Handa \u003Cstrong>pa rin\u003C\u002Fstrong> siya.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Makikita rin ang pagkakaibang ito sa \u003Cstrong>Alam ko naman pala ang sagot\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>Alam naman pala niya ang sagot\u003C\u002Fstrong>, gayundin sa \u003Cstrong>Handa naman pala kami\u003C\u002Fstrong>. Sa \u003Cstrong>Handa pa rin siya\u003C\u002Fstrong>, hindi pumapasok ang \u003Cstrong>siya\u003C\u002Fstrong> sa pagitan ng \u003Cstrong>pa\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>rin\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa mga pahayag na may pagtanggi, pansinin kung saan nakakabit ang mga kataga:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>“Hindi \u003Cstrong>naman pala\u003C\u002Fstrong> siya galit.”\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ang bagong pagkabatid ay \u003Cstrong>hindi siya galit\u003C\u002Fstrong>, hindi ang kabaligtaran nito.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>“Hindi \u003Cstrong>pa rin\u003C\u002Fstrong> dumarating ang bus.”\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ang nagpapatuloy ay ang hindi pagdating ng bus hanggang sa tinutukoy na sandali.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Para sa mga gamit na tinatalakay rito, gamitin ang mga ayos na \u003Cstrong>naman pala\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>nga ba\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>pa rin\u003C\u002Fstrong>. Halimbawa, \u003Cstrong>Mabuti naman pala\u003C\u002Fstrong> ang gamitin sa pagpapahayag ng bagong pagkabatid na tumutugon sa dating pag-aalala.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"gabay-sa-pagpili\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Gabay sa pagpili\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bago pumili ng kombinasyon, itanong sa sarili:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>May bago ba akong nalaman na tumutugon sa dating akala?\u003C\u002Fstrong> Gamitin ang \u003Cstrong>naman pala\u003C\u002Fstrong> kung mahalaga rin ang paghahambing o pagtutuwid.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Binabalikan ko ba ang isang tanong o impormasyon?\u003C\u002Fstrong> Gamitin ang \u003Cstrong>nga ba\u003C\u002Fstrong> para sa pagtiyak, paggunita o masusing pag-uusisa.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Patuloy bang totoo ang isang kalagayan?\u003C\u002Fstrong> Gamitin ang \u003Cstrong>pa rin\u003C\u002Fstrong> upang itampok na hindi ito nagbago.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Sa lahat ng tatlo, suriin ang buong usapan: \u003Cstrong>ano ang dati nang alam, ano ang inaasahan, at ano ang saloobing nais mong iparinig?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n",[990,994,998,1002,1006,1010],{"id":991,"text":992,"depth":16,"number":993},"kahulugang-nabubuo-sa-pagsasama","Kahulugang nabubuo sa pagsasama","1",{"id":995,"text":996,"depth":16,"number":997},"naman-pala-pagtutuwid-na-may-paghahambing","Naman pala: pagtutuwid na may paghahambing","2",{"id":999,"text":1000,"depth":16,"number":1001},"nga-ba-katiyakan-paggunita-at-pagdududa","Nga ba: katiyakan, paggunita at pagdududa","3",{"id":1003,"text":1004,"depth":16,"number":1005},"pa-rin-pagpapatuloy-sa-nagbagong-kalagayan","Pa rin: pagpapatuloy sa nagbagong kalagayan","4",{"id":1007,"text":1008,"depth":16,"number":1009},"ayos-saklaw-at-diin","Ayos, saklaw at diin","5",{"id":1011,"text":1012,"depth":16,"number":1013},"gabay-sa-pagpili","Gabay sa pagpili","6"]