[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-tl":3,"grammar-pages-tl":4,"grammar-page-tl-marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan":837,"grammar-lesson-path-tl-marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan-kaalaman-kasanayan-at-pagkakataon-b1":1031,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2":1085,"grammar-quick-check-01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2":1111,"grammar-lesson-body-01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2-41o1ceyzll":1132},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,183,188,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,369,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,540,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,681,686,691,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,782,787,792,797,802,807,812,817,822,827,832],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1932e-3daa-7070-acca-9703b115a46a","Alpabeto at mga tunog sa Tagalog","alpabeto-at-mga-tunog-sa-tagalog","tl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1932e-400d-7c3a-8223-a09a258d6000","Pantig, diin at impit","pantig-diin-at-impit",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1932e-4008-7131-97be-c8dfccdef5f4","Pangungusap na walang pandiwa","pangungusap-na-walang-pandiwa",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1932e-3db0-71ae-892a-5c107b4271bd","Ang at si sa pagpapakilala","ang-at-si-sa-pagpapakilala",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1932e-3d9d-7b74-a7ef-70ff13d88681","Ako, ikaw, ka at siya","ako-ikaw-ka-at-siya",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1932e-3e4f-7a33-8109-0fe66cfae3f3","Kami at tayo: kasama ba ang kausap?","kami-at-tayo-kasama-ba-ang-kausap",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1932e-3e7a-797b-a91b-5b25e55f0229","Kayo at sila sa pagtukoy at paggalang","kayo-at-sila-sa-pagtukoy-at-paggalang",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1932e-3f34-7d05-af4f-bfd0de8b543b","Mga sa pagbabanggit ng marami","mga-sa-pagbabanggit-ng-marami",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1932e-3f2a-75a3-94f5-343dbe08ea70","Mga pang-uring naglalarawan","mga-pang-uring-naglalarawan",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1932e-3ff6-768b-a24b-4e4f9147aca1","Pang-angkop na na, -ng at -g","pang-angkop-na-na-ng-at-g",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1932e-3fd0-7407-a6ff-44e5972fa86b","Pagmamay-ari gamit ang ng at ni","pagmamay-ari-gamit-ang-ng-at-ni",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1932e-3e95-7dbe-abc7-58f3ae65ad15","Ko, mo at niya sa pagmamay-ari","ko-mo-at-niya-sa-pagmamay-ari",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1932e-3e30-7e0d-ada6-c8345121fb8e","Ito, iyan at iyon","ito-iyan-at-iyon",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1932e-3f10-712f-9ec1-c815f5506f98","May at wala sa pag-iral at pagmamay-ari","may-at-wala-sa-pag-iral-at-pagmamay-ari",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1932e-4098-7d49-b84d-d18a28d9cb66","Sa at nasa sa pagsasabi ng lugar","sa-at-nasa-sa-pagsasabi-ng-lugar",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1932e-3dfc-7b4a-9a1b-93d9a1aa5ac7","Dito, diyan at doon","dito-diyan-at-doon",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1932e-3f3e-7b33-9146-84ba16b9e628","Mga tanong na oo o hindi gamit ang ba","mga-tanong-na-oo-o-hindi-gamit-ang-ba",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1932e-40de-79d3-8895-bd97f524a050","Sino at ano sa pagkilala","sino-at-ano-sa-pagkilala",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1932e-40a3-70fe-9d1b-fd81acf5eb1b","Saan at nasaan","saan-at-nasaan",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1932e-3e27-7385-a350-8d155e2bd96b","Hindi sa pagtanggi","hindi-sa-pagtanggi",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1932e-4038-731b-b751-2a38256cd69f","Po, opo at magalang na kayo","po-opo-at-magalang-na-kayo",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1932e-3f18-7a73-bb8d-48a2ee39cc93","Mga bilang at pagbibilang ng bagay","mga-bilang-at-pagbibilang-ng-bagay",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1932e-3e2c-72f6-811e-fc0160bc8b39","Ilan at magkano","ilan-at-magkano",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1932e-3e06-70a3-b87f-3ae3d14dbeb7","Gusto at ayaw sa pang-araw-araw na usapan","gusto-at-ayaw-sa-pang-araw-araw-na-usapan",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1932e-40c2-758d-9842-1a214b931013","Salitang-ugat at karaniwang anyo ng pandiwa","salitang-ugat-at-karaniwang-anyo-ng-pandiwa",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1932e-40e3-7ab3-addd-62e4dd79d11f","Tagaganap at ang-parirala sa kilos","tagaganap-at-ang-parirala-sa-kilos",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1932e-3e8a-77cb-8939-7f9807f1e7a1","Kilos na tapos na gamit ang -um-","kilos-na-tapos-na-gamit-ang-um",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1932e-3e85-7397-90db-23a8cf8fb076","Kilos na nagpapatuloy gamit ang -um-","kilos-na-nagpapatuloy-gamit-ang-um",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1932e-3e7f-7a15-b1a8-cf1e5470e92c","Kilos na gagawin pa gamit ang -um-","kilos-na-gagawin-pa-gamit-ang-um",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1932e-3ed4-76dd-8d2f-e94377e492c8","Mag-, nag- at pag-uulit sa pang-araw-araw na kilos","mag-nag-at-pag-uulit-sa-pang-araw-araw-na-kilos",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1932e-3e3b-7953-9c11-0717876c5e90","Kahapon, ngayon at bukas","kahapon-ngayon-at-bukas",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1932e-3f55-7133-b9f2-6f4db3ce6cc2","Na at pa sa simpleng usapan","na-at-pa-sa-simpleng-usapan",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1932e-4026-762b-a341-b0479cd9af45","Payak na utos at pagbabawal gamit ang huwag","payak-na-utos-at-pagbabawal-gamit-ang-huwag",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1932e-3dc4-767f-8498-47b22bdc4a46","At, o at pero sa pag-uugnay","at-o-at-pero-sa-pag-uugnay",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":181,"displayOrder":182},"01a1932e-3db5-7659-8205-1ec3747daee3","Ang, ng at sa: magkaibang papel sa pangungusap","ang-ng-at-sa-magkaibang-papel-sa-pangungusap","A2",35,{"id":184,"title":185,"slug":186,"language":9,"level":181,"displayOrder":187},"01a1932e-40d9-7aa2-8961-c40ca6a1f4f4","Si, ni at kay; sina, nina at kina","si-ni-at-kay-sina-nina-at-kina",36,{"id":189,"title":190,"slug":191,"language":9,"level":181,"displayOrder":192},"01a1932e-3f6d-7b2d-b9a2-5965878ce46c","Namin, natin, ninyo at nila","namin-natin-ninyo-at-nila",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":181,"displayOrder":197},"01a1932e-3d85-7230-8949-f671167e4df5","Akin, iyo at kaniya","akin-iyo-at-kaniya",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":181,"displayOrder":202},"01a1932e-3d97-76c1-8ed7-31ce0d203515","Aking aklat at aklat ko","aking-aklat-at-aklat-ko",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":181,"displayOrder":207},"01a1932e-3f14-7254-a73b-abdecc574c26","Mayroon at may: pagkakaiba sa ayos","mayroon-at-may-pagkakaiba-sa-ayos",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":181,"displayOrder":212},"01a1932e-40f9-75d0-b2ad-d909acd6c4c1","Wala na at wala pa","wala-na-at-wala-pa",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":181,"displayOrder":217},"01a1932e-3e59-71ab-a599-0dc1c0993655","Karaniwang ayos at pangungusap na may ay","karaniwang-ayos-at-pangungusap-na-may-ay",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":181,"displayOrder":222},"01a1932e-3e44-785a-9794-cdeabfe8308e","Kailan at anong oras","kailan-at-anong-oras",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":181,"displayOrder":227},"01a1932e-3dcd-7f87-95f7-e6915611d2b6","Bakit at paano","bakit-at-paano",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":181,"displayOrder":232},"01a1932e-3e22-722a-ae6c-ac2e59cab54d","Hindi pa at hindi na","hindi-pa-at-hindi-na",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":181,"displayOrder":237},"01a1932e-3f06-734b-aba5-72ece99e046f","Mas at kaysa sa paghahambing","mas-at-kaysa-sa-paghahambing",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":181,"displayOrder":242},"01a1932e-4032-70b3-8f32-9cd613374d98","Pinaka- sa pagpili at paglalarawan","pinaka-sa-pagpili-at-paglalarawan",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":181,"displayOrder":247},"01a1932e-3e62-7cdc-827f-3096217473aa","Kasing- at magkasing- sa pagkakatulad","kasing-at-magkasing-sa-pagkakatulad",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":181,"displayOrder":252},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":181,"displayOrder":257},"01a1932e-40f4-70de-b6fc-4f8fcec0ea81","Una, ikalawa at pagkakasunod-sunod","una-ikalawa-at-pagkakasunod-sunod",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":181,"displayOrder":262},"01a1932e-3f4a-75e9-8697-31a6d8642086","Mula sa, papunta sa at hanggang sa","mula-sa-papunta-sa-at-hanggang-sa",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":181,"displayOrder":267},"01a1932e-3ebe-7d5b-8a53-872e1e1ce963","Loob, labas, ibabaw at ilalim","loob-labas-ibabaw-at-ilalim",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":181,"displayOrder":272},"01a1932e-3e4a-70fc-91fa-4a939448fd13","Kailangan at dapat sa pang-araw-araw na gawain","kailangan-at-dapat-sa-pang-araw-araw-na-gawain",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":181,"displayOrder":277},"01a1932e-4086-7f2b-a5f3-1a1ac2b74ceb","Puwede at bawal sa pahintulot","puwede-at-bawal-sa-pahintulot",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":181,"displayOrder":282},"01a1932e-3feb-7ace-bbe3-4182d0f08136","Paki- at pakisuyo sa magalang na paghiling","paki-at-pakisuyo-sa-magalang-na-paghiling",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":181,"displayOrder":287},"01a1932e-3df7-7ce1-a790-6706a2af205b","Din at rin; daw at raw","din-at-rin-daw-at-raw",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":181,"displayOrder":292},"01a1932e-3eba-7c04-90a1-2d8b169397eb","Lang at lamang sa paglilimita","lang-at-lamang-sa-paglilimita",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":181,"displayOrder":297},"01a1932e-3f67-745a-a16e-aa9e20e1c74d","Naman sa pagtugon at pakiusap","naman-sa-pagtugon-at-pakiusap",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":181,"displayOrder":302},"01a1932e-4063-70fd-aa48-01f87a004436","Pokus sa layon: basahin at binasa","pokus-sa-layon-basahin-at-binasa",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":181,"displayOrder":307},"01a1932e-3dd7-7e3a-80cb-bdcce75092a3","Binabasa at babasahin: aspekto sa -in","binabasa-at-babasahin-aspekto-sa-in",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":181,"displayOrder":312},"01a1932e-4068-7dfd-9360-d5b94d3b9fa7","Pokus sa layon gamit ang i-","pokus-sa-layon-gamit-ang-i",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":181,"displayOrder":317},"01a1932e-3e8f-7e58-b834-a16a8fefd311","Kita sa mga pangungusap na ako ang gumagawa","kita-sa-mga-pangungusap-na-ako-ang-gumagawa",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":181,"displayOrder":322},"01a1932e-3ddd-729a-94fe-9807e13ac50c","Bumili ng aklat at binili ang aklat","bumili-ng-aklat-at-binili-ang-aklat",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":181,"displayOrder":327},"01a1932e-3e5e-715d-ac53-6b0d46160601","Karaniwang pandiwang ma-: matulog at maligo","karaniwang-pandiwang-ma-matulog-at-maligo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":181,"displayOrder":332},"01a1932e-3efc-70b2-a5ef-dbb0dc91e17b","Mang- at pagbabago ng tunog sa mga karaniwang pandiwa","mang-at-pagbabago-ng-tunog-sa-mga-karaniwang-pandiwa",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":181,"displayOrder":337},"01a1932e-3de2-76fb-b86e-51a430687a8b","Dahil at kaya sa sanhi at bunga","dahil-at-kaya-sa-sanhi-at-bunga",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":181,"displayOrder":342},"01a1932e-3e54-7579-b7d3-7a11a69cb571","Kapag sa paulit-ulit na pangyayari","kapag-sa-paulit-ulit-na-pangyayari",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":181,"displayOrder":347},"01a1932e-3eac-799e-8c6d-d9aca720aed2","Kung sa payak na kondisyon","kung-sa-payak-na-kondisyon",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":181,"displayOrder":352},"01a1932e-3dc9-70f3-b70b-5a33a2746998","Bago at pagkatapos sa pagkakasunod ng gawain","bago-at-pagkatapos-sa-pagkakasunod-ng-gawain",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":181,"displayOrder":357},"01a1932e-3f7d-7303-987d-80f6883ba68d","Nito, niyan at niyon sa pagtukoy","nito-niyan-at-niyon-sa-pagtukoy",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":181,"displayOrder":362},"01a1932e-3e17-7947-9731-e4bc848a2e6a","Hindi at wala: pagtanggi o kawalan?","hindi-at-wala-pagtanggi-o-kawalan",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":367,"displayOrder":368},"01a1932e-3dba-768d-bf3b-81275d555e86","Aspekto at panahon: hindi iisang sistema","aspekto-at-panahon-hindi-iisang-sistema","B1",72,{"id":370,"title":371,"slug":372,"language":9,"level":367,"displayOrder":373},"01a1932e-3f91-7d9d-af4b-cd7fcacde666","Pag-uulit ng pantig sa mga anyo ng pandiwa","pag-uulit-ng-pantig-sa-mga-anyo-ng-pandiwa",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":367,"displayOrder":378},"01a1932e-4056-7b73-a982-413e73558d82","Pokus sa ganapan gamit ang -an","pokus-sa-ganapan-gamit-ang-an",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":367,"displayOrder":383},"01a1932e-407a-70b1-acb5-3153733f9ef0","Pokus sa tagatanggap: bigyan at padalhan","pokus-sa-tagatanggap-bigyan-at-padalhan",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":367,"displayOrder":388},"01a1932e-4074-74a7-8572-9054c81cbe17","Pokus sa tagakinabang gamit ang i- at ipag-","pokus-sa-tagakinabang-gamit-ang-i-at-ipag",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":367,"displayOrder":393},"01a1932e-405d-704e-8872-08da6ace5145","Pokus sa kagamitan gamit ang ipang-","pokus-sa-kagamitan-gamit-ang-ipang",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":367,"displayOrder":398},"01a1932e-3fdb-78af-8a2a-2936945606b2","Pagpili ng pokus ayon sa tinatanong","pagpili-ng-pokus-ayon-sa-tinatanong",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":367,"displayOrder":403},"01a1932e-3f23-79e3-8cc9-d42cbd269dbb","Mga pagbabago sa ugat: bili, bilhin at binili","mga-pagbabago-sa-ugat-bili-bilhin-at-binili",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":367,"displayOrder":408},"01a1932e-3fa5-74c4-bf39-e44b88ab4e63","Pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-","pagbuo-ng-pangngalang-kilos-gamit-ang-pag",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":367,"displayOrder":413},"01a1932e-3e36-733a-9ca7-05f032461024","Ka- at -an sa mga pangngalang abstrakto","ka-at-an-sa-mga-pangngalang-abstrakto",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":367,"displayOrder":418},"01a1932e-3eee-7b4a-9b8b-fc3158fa8c0d","Maka- at makapag- sa kakayahan","maka-at-makapag-sa-kakayahan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":367,"displayOrder":423},"01a1932e-3ec2-7e61-883d-6c1a7b41409d","Ma- sa di-sinasadyang pangyayari","ma-sa-di-sinasadyang-pangyayari",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":367,"displayOrder":428},"01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Marunong at alam sa kaalaman at kasanayan","marunong-at-alam-sa-kaalaman-at-kasanayan",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":367,"displayOrder":433},"01a1932e-3ec7-739e-8dbb-d8f4d18bb6f7","Maaari, baka at siguro sa posibilidad","maaari-baka-at-siguro-sa-posibilidad",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":367,"displayOrder":438},"01a1932e-40ce-7938-8921-55e6f72bacec","Sana sa hangarin at pakiusap","sana-sa-hangarin-at-pakiusap",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":367,"displayOrder":443},"01a1932e-3ff1-716c-b12e-b4cdef5bff1d","Pala at yata sa bagong kaalaman at pag-aalinlangan","pala-at-yata-sa-bagong-kaalaman-at-pag-aalinlangan",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":367,"displayOrder":448},"01a1932e-4080-73a6-812e-1cabcc499bf2","Posisyon ng maiikling panghalip at kataga","posisyon-ng-maiikling-panghalip-at-kataga",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":367,"displayOrder":453},"01a1932e-3e6f-73fa-8617-1e1d556335d7","Katatapos na kilos: kaka- at ka- na may pag-uulit","katatapos-na-kilos-kaka-at-ka-na-may-pag-uulit",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":367,"displayOrder":458},"01a1932e-3e12-7b45-a5b0-76735a15cbb4","Habang at nang sa pagsasalaysay","habang-at-nang-sa-pagsasalaysay",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":367,"displayOrder":463},"01a1932e-3f78-7401-9887-dd90de7d2670","Ng at nang sa pagsulat","ng-at-nang-sa-pagsulat",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":367,"displayOrder":468},"01a1932e-3f39-778d-8039-b9eea5898680","Mga sugnay na naglalarawan gamit ang na at -ng","mga-sugnay-na-naglalarawan-gamit-ang-na-at-ng",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":367,"displayOrder":473},"01a1932e-40a8-72cf-bed0-f2edfed15ab8","Sabi niya na: pag-uulat ng sinabi","sabi-niya-na-pag-uulat-ng-sinabi",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":367,"displayOrder":478},"01a1932e-3e0a-7aca-832a-d135165b656f","Gusto kong at kailangan kong: sugnay na pandagdag","gusto-kong-at-kailangan-kong-sugnay-na-pandagdag",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":367,"displayOrder":483},"01a1932e-4020-76bf-adbb-2f0dbf7d43ae","Para at upang sa layunin","para-at-upang-sa-layunin",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":367,"displayOrder":488},"01a1932e-3e3f-7f2f-99c3-973dd7af3874","Kahit at bagaman sa pagsalungat","kahit-at-bagaman-sa-pagsalungat",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":367,"displayOrder":493},"01a1932e-3ea6-7b82-8708-158c050200c4","Kung at kapag: kondisyon o inaasahang pangyayari?","kung-at-kapag-kondisyon-o-inaasahang-pangyayari",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":367,"displayOrder":498},"01a1932e-40fe-7ab0-a054-2a93327eba01","Walang sinuman at walang anuman","walang-sinuman-at-walang-anuman",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":367,"displayOrder":503},"01a1932e-3da3-7886-9f61-7ee2a674a4c3","Alin at sino sa pagpili sa isang pangkat","alin-at-sino-sa-pagpili-sa-isang-pangkat",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":367,"displayOrder":508},"01a1932e-3eb6-72f5-af90-7e5217cd70c3","Lalo, higit at di-gaanong sa paghahambing","lalo-higit-at-di-gaanong-sa-paghahambing",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":367,"displayOrder":513},"01a1932e-3dd2-78e1-ac3e-8729176770c8","Bawat, lahat, ilan at karamihan","bawat-lahat-ilan-at-karamihan",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":367,"displayOrder":518},"01a1932e-3fc4-7c88-96b2-0440b18a6a9c","Paglalarawan ng panahon at mga pangungusap na walang paksa","paglalarawan-ng-panahon-at-mga-pangungusap-na-walang-paksa",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":367,"displayOrder":523},"01a1932e-3fd5-7b20-95a3-65cec319f978","Pagpapanatili ng malinaw na tinutukoy sa salaysay","pagpapanatili-ng-malinaw-na-tinutukoy-sa-salaysay",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":367,"displayOrder":528},"01a1932e-3e01-77ce-9a94-f377af88a5ea","Ganito, ganiyan at ganoon sa paraan","ganito-ganiyan-at-ganoon-sa-paraan",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":367,"displayOrder":533},"01a1932e-3ed8-792d-a69d-3a9632eb796b","Magaganda at mababait: pang-uri sa maramihang pagtukoy","magaganda-at-mababait-pang-uri-sa-maramihang-pagtukoy",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":538,"displayOrder":539},"01a1932e-406e-7aa0-8615-59954be2596c","Pokus sa sanhi gamit ang ika-","pokus-sa-sanhi-gamit-ang-ika","B2",106,{"id":541,"title":542,"slug":543,"language":9,"level":538,"displayOrder":544},"01a1932e-3ecf-7d22-bbdd-985304d800e9","Mag- at -um-: pagpili ayon sa pandiwa at kahulugan","mag-at-um-pagpili-ayon-sa-pandiwa-at-kahulugan",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":538,"displayOrder":549},"01a1932e-403e-7609-b955-62c2134c81f4","Pokus at pagiging tiyak ng layon","pokus-at-pagiging-tiyak-ng-layon",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":538,"displayOrder":554},"01a1932e-3ee1-725f-bd3c-fc2b24863ffa","Magkaibang papel ng mga ng-parirala","magkaibang-papel-ng-mga-ng-parirala",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":538,"displayOrder":559},"01a1932e-3eea-75e9-bf95-5fe68fd3a970","Magpa- at pa- sa pagpapagawa","magpa-at-pa-sa-pagpapagawa",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":538,"displayOrder":564},"01a1932e-401a-75a6-adbc-5578a4cf45a6","Papuntahin, ipagawa at pagawain: mga kalahok sa pagpapagawa","papuntahin-ipagawa-at-pagawain-mga-kalahok-sa-pagpapagawa",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":538,"displayOrder":569},"01a1932e-3ef3-7037-8893-89bfcfd15b84","Maki- at pakiki- sa pakikilahok","maki-at-pakiki-sa-pakikilahok",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":538,"displayOrder":574},"01a1932e-3ecb-77c7-badd-0f5e80a0f8a3","Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos","mag-at-magka-sa-ugnayan-at-gantihang-kilos",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":538,"displayOrder":579},"01a1932e-3ffb-7bae-8a45-101e63909562","Pang- at mang-: asimilasyon at hangganan ng tuntunin","pang-at-mang-asimilasyon-at-hangganan-ng-tuntunin",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":538,"displayOrder":584},"01a1932e-3f96-7ac6-ba9e-0a4cea1d3d67","Pag-uulit para sa dalas, tindi at pamamahagi","pag-uulit-para-sa-dalas-tindi-at-pamamahagi",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":538,"displayOrder":589},"01a1932e-3f61-71fd-8025-583ddb3b2064","Nakaraan at kasalukuyang gawi sa aspektong imperpektibo","nakaraan-at-kasalukuyang-gawi-sa-aspektong-imperpektibo",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":538,"displayOrder":594},"01a1932e-3faf-7089-8443-a2b9fe5364cc","Pagkakaiba ng natapos, resulta at karanasan","pagkakaiba-ng-natapos-resulta-at-karanasan",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":538,"displayOrder":599},"01a1932e-3f5a-7dd5-af35-45cb61b7195e","Nagawa, nakagawa at nagawa sana","nagawa-nakagawa-at-nagawa-sana",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":538,"displayOrder":604},"01a1932e-40b5-7983-a9a5-0712c308d6c8","Saklaw ng hindi sa modal at pandiwa","saklaw-ng-hindi-sa-modal-at-pandiwa",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":538,"displayOrder":609},"01a1932e-3fba-706e-80f7-5645a5e71fb7","Pagkakasunod ng na, pa, ba at mga panghalip","pagkakasunod-ng-na-pa-ba-at-mga-panghalip",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":538,"displayOrder":614},"01a1932e-3ef7-79a0-906d-5c43968cc31d","Man, nga at tuloy sa pagbuo ng kahulugan","man-nga-at-tuloy-sa-pagbuo-ng-kahulugan",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":538,"displayOrder":619},"01a1932e-3f44-74ce-b539-3545e577d218","Mga tanong sa gumagawa at sa layon","mga-tanong-sa-gumagawa-at-sa-layon",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":538,"displayOrder":624},"01a1932e-404a-78d2-b345-cf5e0c375e5e","Pokus ng pandiwa sa sugnay na panuring","pokus-ng-pandiwa-sa-sugnay-na-panuring",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":538,"displayOrder":629},"01a1932e-3f8c-7276-97c6-6fd326b5865d","Pag-uulat ng tanong at utos","pag-uulat-ng-tanong-at-utos",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":538,"displayOrder":634},"01a1932e-3eb1-74f6-9834-065196abc9fa","Kung sakali, maliban kung at basta","kung-sakali-maliban-kung-at-basta",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":538,"displayOrder":639},"01a1932e-3ea1-7107-b5c9-a3b8f0ab1d06","Kondisyong hindi natupad: kung at sana","kondisyong-hindi-natupad-kung-at-sana",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":538,"displayOrder":644},"01a1932e-409d-7d44-bc4e-de5acf013281","Sa halip na at imbes na sa pagpapalit ng plano","sa-halip-na-at-imbes-na-sa-pagpapalit-ng-plano",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":538,"displayOrder":649},"01a1932e-3e1c-7871-8c54-5d20423e552e","Hindi lamang kundi pati sa pagdaragdag","hindi-lamang-kundi-pati-sa-pagdaragdag",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":538,"displayOrder":654},"01a1932e-3f86-7efe-9b2a-4a059f354a7d","Pag-una ng paksa at pagbibigay-diin","pag-una-ng-paksa-at-pagbibigay-diin",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":538,"displayOrder":659},"01a1932e-3fb4-76ef-8d6d-373a6a03e6f6","Pagkakaltas ng nauunawaang bahagi ng pangungusap","pagkakaltas-ng-nauunawaang-bahagi-ng-pangungusap",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":538,"displayOrder":664},"01a1932e-3e75-74f6-aa3c-be97c238aa70","Kay, napaka- at pagka- sa masidhing paglalarawan","kay-napaka-at-pagka-sa-masidhing-paglalarawan",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":538,"displayOrder":669},"01a1932e-40ee-75f0-9925-39c4250faac0","Tig-, tig-iisa at pamamahagi ng dami","tig-tig-iisa-at-pamamahagi-ng-dami",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":538,"displayOrder":674},"01a1932e-3edc-7c4e-b52c-c5001d8bdf7b","Magalang na pagtutol at paglambot ng pahayag","magalang-na-pagtutol-at-paglambot-ng-pahayag",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":679,"displayOrder":680},"01a1932e-4044-76e7-b403-16e40032d6b1","Pokus ng pandiwa at daloy ng impormasyon sa talata","pokus-ng-pandiwa-at-daloy-ng-impormasyon-sa-talata","C1",134,{"id":682,"title":683,"slug":684,"language":9,"level":679,"displayOrder":685},"01a1932e-3f9b-746a-933e-4a9ee22818b1","Pagbabago ng pokus habang pinananatili ang tinutukoy","pagbabago-ng-pokus-habang-pinananatili-ang-tinutukoy",135,{"id":687,"title":688,"slug":689,"language":9,"level":679,"displayOrder":690},"01a1932e-402b-7e85-b05e-b3a2c629158c","Pinagsamang panlapi at mga limitasyon ng pagbuo ng salita","pinagsamang-panlapi-at-mga-limitasyon-ng-pagbuo-ng-salita",136,{"id":692,"title":693,"slug":694,"language":9,"level":679,"displayOrder":695},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":679,"displayOrder":700},"01a1932e-3ee5-7efe-a3cc-d997fe7289e8","Magkakasamang kataga: naman pala, nga ba at pa rin","magkakasamang-kataga-naman-pala-nga-ba-at-pa-rin",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":679,"displayOrder":705},"01a1932e-3ded-71ca-be3e-301bd6bed50f","Daw, umano at diumano sa pag-uulat ng impormasyon","daw-umano-at-diumano-sa-pag-uulat-ng-impormasyon",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":679,"displayOrder":710},"01a1932e-3f4f-7a52-bfb7-b2281b79f967","Na at pa sa inaasahan at ipinahihiwatig","na-at-pa-sa-inaasahan-at-ipinahihiwatig",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":679,"displayOrder":715},"01a1932e-3f82-70a2-8c57-f4407fcaa642","Obligasyon, hinuha at pahintulot sa dapat at maaari","obligasyon-hinuha-at-pahintulot-sa-dapat-at-maaari",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":679,"displayOrder":720},"01a1932e-3fe1-7040-8b41-73d29443e258","Pagtanggi sa palagay at pagwawasto ng ipinahiwatig","pagtanggi-sa-palagay-at-pagwawasto-ng-ipinahiwatig",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":679,"displayOrder":725},"01a1932e-3f0b-76e5-ad83-f6b43c1ef62a","Masalimuot na sugnay na panuring at malinaw na pagkakabit","masalimuot-na-sugnay-na-panuring-at-malinaw-na-pagkakabit",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":679,"displayOrder":730},"01a1932e-3fa9-7eaa-8800-aa24d37a485f","Pagkakaiba ng na at kung sa mga sugnay na pandagdag","pagkakaiba-ng-na-at-kung-sa-mga-sugnay-na-pandagdag",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":679,"displayOrder":735},"01a1932e-4104-718a-a322-ce142f721888","Yamang, sapagkat at palibhasa sa pagbibigay ng dahilan","yamang-sapagkat-at-palibhasa-sa-pagbibigay-ng-dahilan",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":679,"displayOrder":740},"01a1932e-40c8-73d3-b9ae-ba7c109ccc8b","Samantalang at gayong sa paghahambing at pagsalungat","samantalang-at-gayong-sa-paghahambing-at-pagsalungat",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":679,"displayOrder":745},"01a1932e-3fe6-763e-a801-e3b062aca6b8","Pagtuon gamit ang ang at pagbabago ng ayos ng pangungusap","pagtuon-gamit-ang-ang-at-pagbabago-ng-ayos-ng-pangungusap",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":679,"displayOrder":750},"01a1932e-40d4-73a7-9733-dbf58d712d95","Sarili, isa't isa at pagtukoy sa loob ng sugnay","sarili-isa-t-isa-at-pagtukoy-sa-loob-ng-sugnay",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":679,"displayOrder":755},"01a1932e-40bc-707b-a907-61c10f46ebee","Saklaw ng lahat, bawat at hindi sa pangangatwiran","saklaw-ng-lahat-bawat-at-hindi-sa-pangangatwiran",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":679,"displayOrder":760},"01a1932e-3fca-7610-849a-ea851f241c7f","Paglilipat ng tuwirang sinabi tungo sa di-tuwirang ulat","paglilipat-ng-tuwirang-sinabi-tungo-sa-di-tuwirang-ulat",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":679,"displayOrder":765},"01a1932e-3fbf-7705-9c69-d9b4467542f3","Pagkakaugnay ng pangungusap sa pormal na argumento","pagkakaugnay-ng-pangungusap-sa-pormal-na-argumento",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":679,"displayOrder":770},"01a1932e-3e9b-7274-9301-96488d823139","Kolokyal at pormal na anyo: meron, mayroon at mga pinaikling salita","kolokyal-at-pormal-na-anyo-meron-mayroon-at-mga-pinaikling-salita",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":679,"displayOrder":775},"01a1932e-40e8-7cac-b355-440dddf176ce","Tagalog at paghahalo ng wika: paglalabel ng rehistro","tagalog-at-paghahalo-ng-wika-paglalabel-ng-rehistro",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":780,"displayOrder":781},"01a1932e-3df2-78ea-95e9-c01e1392cb5b","Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat","di-at-hindi-sa-pampanitikang-pagtanggi-at-pagsalungat","C2",154,{"id":783,"title":784,"slug":785,"language":9,"level":780,"displayOrder":786},"01a1932e-3de7-7b45-94f4-fbff17cb192f","Datapwat, subalit at bagkus sa pormal at pampanitikang teksto","datapwat-subalit-at-bagkus-sa-pormal-at-pampanitikang-teksto",155,{"id":788,"title":789,"slug":790,"language":9,"level":780,"displayOrder":791},"01a1932e-40af-758b-9ef2-59fc759eb1bc","Sakali man, maging at ano man ang sa pagbibigay-palagay","sakali-man-maging-at-ano-man-ang-sa-pagbibigay-palagay",156,{"id":793,"title":794,"slug":795,"language":9,"level":780,"displayOrder":796},"01a1932e-3f73-7840-9b62-9040e7c5695c","Nawa at harinawa sa pormal na paghahangad","nawa-at-harinawa-sa-pormal-na-paghahangad",157,{"id":798,"title":799,"slug":800,"language":9,"level":780,"displayOrder":801},"01a1932e-3e68-79fa-9a10-982753700861","Kata at kita sa lumang tekstong Tagalog","kata-at-kita-sa-lumang-tekstong-tagalog",158,{"id":803,"title":804,"slug":805,"language":9,"level":780,"displayOrder":806},"01a1932e-3fa0-74ce-a677-d1d6ab625497","Pagbasa ng makalumang ayos at pagkakaltas sa tula","pagbasa-ng-makalumang-ayos-at-pagkakaltas-sa-tula",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":780,"displayOrder":811},"01a1932e-4013-797a-9955-c9025255c78b","Panuring at nominalisasyon sa masinsing akademikong teksto","panuring-at-nominalisasyon-sa-masinsing-akademikong-teksto",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":780,"displayOrder":816},"01a1932e-3dbf-77fa-aa5b-66a91880f68b","Aspekto at punto de bista sa masalimuot na salaysay","aspekto-at-punto-de-bista-sa-masalimuot-na-salaysay",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":780,"displayOrder":821},"01a1932e-4050-786c-b1f1-fd545fcc4822","Pokus, pananagutan at paglalayo ng sarili sa pormal na pahayag","pokus-pananagutan-at-paglalayo-ng-sarili-sa-pormal-na-pahayag",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":780,"displayOrder":826},"01a1932e-4002-70f6-88a6-6a611fafbe8c","Pang-uyam at di-tuwirang puna: papel ng mga kataga","pang-uyam-at-di-tuwirang-puna-papel-ng-mga-kataga",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":780,"displayOrder":831},"01a1932e-4093-7410-bb94-13a930554352","Retorikal na tanong at pagsalungat sa ipinapalagay","retorikal-na-tanong-at-pagsalungat-sa-ipinapalagay",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":780,"displayOrder":836},"01a1932e-408c-7e12-9343-9971b7aeffeb","Rehiyonal at makasaysayang anyo sa pagbasa: hangganan ng pamantayan","rehiyonal-at-makasaysayang-anyo-sa-pagbasa-hangganan-ng-pamantayan",165,{"id":425,"title":426,"slug":427,"seoDescription":838,"content":839,"language":9,"level":367,"displayOrder":428,"grammarTopics":840,"createdAt":846,"updatedAt":847,"totalExercises":36,"vocabularyLists":848,"primaryTopicHub":1028,"readyImages":1030},"Pagkilala sa marunong at alam: pagbuo ng pangungusap tungkol sa kasanayan, impormasyon at paraan, kasama ang panghalip, pang-angkop at pagtanggi.","Kapag pinag-uusapan mo ang kaalaman at kasanayan, mahalagang piliin ang **marunong** o **alam**. Magagamit mo ang mga ito upang sabihin kung anong gawain ang kaya mong gawin dahil natutuhan mo ito, anong impormasyon ang alam mo, at kung alam mo ang paraan ng paggawa.\n\n## 1. Kasanayan o impormasyon?\n\nGamitin ang **marunong** para sa kasanayang natutuhan. Gamitin ang **alam** para sa impormasyon, sagot, tuntunin o paraan.\n\n| Nais sabihin | Halimbawa | Kahulugan |\n| --- | --- | --- |\n| May kasanayan | **Marunong akong lumangoy.** | Natutuhan kong lumangoy. |\n| May impormasyon | **Alam ko ang sagot.** | Nasa isip ko ang sagot sa tanong. |\n| May kaalaman sa paraan | **Alam ko kung paano gamitin ang makina.** | Alam ko ang mga hakbang sa paggamit nito. |\n\n:::note\nMaaaring magkalapit ang kahulugan ng **marunong** at **alam kung paano**. Gayunman, ang pagkakaalam sa mga hakbang ay hindi laging katumbas ng kasanayan sa aktuwal na paggawa.\n:::\n\n## 2. Marunong kasama ang isang gawain\n\nKaraniwang padron ang **marunong + panghalip na may pang-angkop + pandiwa**. Ang pang-angkop ang nagdurugtong sa dalawang bahagi.\n\n- Marunong **akong** magluto.\n- Marunong **siyang** tumugtog ng gitara.\n- Marunong **kaming** gumamit ng kompyuter.\n\nGamitin dito ang batayang anyo ng pandiwa, gaya ng **magluto**, **lumangoy** at **gumamit**. Ang tinutukoy ay kasanayan, hindi isang kilos na kasalukuyang ginagawa.\n\n:::example\n**Sitwasyon:** Naghahanap kayo ng magluluto para sa isang pagtitipon.\n\n— Marunong ka bang magluto?\n\n— Oo, **marunong akong magluto** ng adobo.\n\n— Marunong din ba si Liza?\n\n— Oo, **marunong din siyang magluto**.\n:::\n\nMaaari ring pangalan ang gamitin: **Marunong si Liza na magluto.** Sa ganitong ayos, **na** ang pang-angkop pagkatapos ng pangalan.\n\nMay karaniwang gamit din na **Marunong siya ng Tagalog.** Dito, kasanayan sa wika ang tinutukoy. Maaari mong linawin ang mismong kasanayan: **Marunong siyang magsalita ng Tagalog.**\n\n## 3. Alam kasama ang bagay o sugnay\n\nPagkatapos ng **alam ko**, maaaring ilagay ang mismong impormasyong alam mo o isang sugnay na nagsasaad nito.\n\n| Kasunod ng alam ko | Halimbawa |\n| --- | --- |\n| Bagay o impormasyong tinutukoy | **Alam ko ang pangalan niya.** |\n| Tanong na nakapaloob sa pangungusap | **Alam ko kung saan siya nakatira.** |\n| Paraan | **Alam ko kung paano magluto ng adobo.** |\n| Isang pahayag | **Alam kong marunong siyang magluto.** |\n\nSa **Alam kong marunong siyang magluto**, ang **kong** ay **ko + -ng**. Ikinakabit ng pang-angkop ang kasunod na pahayag.\n\nSa **Alam ko kung paano magluto**, hiwalay na salita ang **kung**. Bahagi ito ng **kung paano**, na nagpapakilala sa paraang alam mo.\n\n:::tip\nIhambing ang dalawang tanong:\n\n**Ano ang alam mo?** — Alam ko ang sagot.\n\n**Ano ang marunong kang gawin?** — Marunong akong manahi.\n:::\n\n## 4. Piliin ang tamang panghalip\n\nMagkaiba ang pangkat ng panghalip na ginagamit sa dalawang padron. Ihambing ang **marunong ako** at **alam ko**.\n\n| Marunong: kasanayan | Alam: impormasyon |\n| --- | --- |\n| Marunong **akong** magluto. | Alam **ko** ang sagot. |\n| Marunong **kang** magluto. | Alam **mo** ang sagot. |\n| Marunong **siyang** magluto. | Alam **niya** ang sagot. |\n| Marunong **kaming** magluto. | Alam **namin** ang sagot. |\n| Marunong **tayong** magluto. | Alam **natin** ang sagot. |\n| Marunong **kayong** magluto. | Alam **ninyo** ang sagot. |\n| Marunong **silang** magluto. | Alam **nila** ang sagot. |\n\nNananatili ang pagkakaiba ng **kami\u002Fnamin** at **tayo\u002Fnatin**: hindi kasama ang kausap sa una; kasama siya sa ikalawa.\n\nKapag pangalan ang ginamit, ihambing ang **si** at **ni**:\n\n- **Marunong si Ana na lumangoy.**\n- **Alam ni Ana ang sagot.**\n\n## 5. Pagtanggi at paglilinaw\n\nGamitin ang **hindi** sa pagtanggi. Pansinin ang puwesto ng panghalip sa mga karaniwang ayos na ito:\n\n- **Hindi ako marunong** magmaneho.\n- **Hindi ko alam** ang sagot.\n- **Hindi ko alam kung paano** gamitin ito.\n\nSa **Hindi ako marunong magmaneho**, magkatabi ang **marunong** at ang pandiwa. Walang kailangang idagdag na pang-angkop sa pagitan nila.\n\n:::warning\nHuwag pagpalitin ang mga panghalip sa mga padron na ito.\n\n✓ **Marunong akong lumangoy.**\n\n✗ Marunong ko lumangoy.\n\n✓ **Alam ko ang sagot.**\n\n✗ Alam ako ang sagot.\n:::\n\n:::example\n**May kasanayan, ngunit may kulang na impormasyon:**\n\n**Marunong akong magluto**, pero **hindi ko alam kung paano lutuin ang pagkaing ito**.\n\n**Alam ang paraan, ngunit kulang sa pagsasanay:**\n\n**Alam ko kung paano lumangoy** dahil nabasa ko ang mga hakbang, pero **hindi pa ako marunong lumangoy**. Kailangan ko pang magsanay sa tubig kasama ang guro.\n:::\n\nHindi laging magkasalungat ang ganitong mga pahayag. Maaaring marunong ka sa pangkalahatang gawain ngunit hindi mo alam ang isang tiyak na paraan. Maaari mo ring alam ang paliwanag ngunit hindi mo pa kayang gawin nang mahusay.\n\n## 6. Mabilis na pagpili\n\n1. **Kasanayang natutuhan?** Gamitin ang **marunong**: Marunong akong manahi.\n2. **Impormasyon o sagot?** Gamitin ang **alam**: Alam ko ang presyo.\n3. **Paraan o mga hakbang?** Gamitin ang **alam kung paano**: Alam ko kung paano gamitin ito.\n4. **Tingnan ang panghalip:** **marunong ako**, ngunit **alam ko**.\n5. **Kung tumatanggi:** **hindi ako marunong**, ngunit **hindi ko alam**.",[841],{"id":842,"name":843,"level":367,"language":9,"isCompleted":844,"completionPercentage":845,"totalExercises":61,"completedExercises":845},"01a1932e-3ceb-7c1c-9469-e54bb6c2910c","Kaalaman, kasanayan at pagkakataong makakilos",false,0,"2026-10-31T18:17:23+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[849],{"id":850,"title":851,"vocabularyListWords":852,"isPublished":875},"01a1932e-92eb-7a9b-af57-0fa04ca07b19","Mga salita para sa kaalaman at kasanayan",[853,859,865,876,882,888,894,900,906,912,918,924,930,936,942,948,954,960,966,972,978,986,992,1000,1006,1012,1020],{"id":854,"vocabularyWord":855,"displayOrder":11},"01a1932e-92eb-7b3f-af57-0fa04d053704",{"id":856,"word":857,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":858,"audio":844},"01a1932e-6ff0-74a4-8794-dbe501a344c2","marunong",[],{"id":860,"vocabularyWord":861,"displayOrder":16},"01a1932e-92eb-7b97-af57-0fa04da5d20b",{"id":862,"word":863,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":864,"audio":844},"01a1932e-6eff-78f1-91a1-77b27ad588ac","alam",[],{"id":866,"vocabularyWord":867,"displayOrder":21},"01a1932e-92eb-7bd7-af57-0fa04e0a3273",{"id":868,"word":869,"frequency":46,"level":181,"language":9,"partsOfSpeech":870,"audio":844},"01a1932e-726a-791b-8500-0830c0990932","kung paano",[871],{"id":872,"partOfSpeech":873,"definition":874,"isPrimary":875,"meaningOrder":11},"01a1932e-72c9-799e-8319-83df4c4a8a12","PHRASE","",true,{"id":877,"vocabularyWord":878,"displayOrder":26},"01a1932e-92eb-7c17-af57-0fa04e5016c5",{"id":879,"word":880,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":881,"audio":844},"01a1932e-6efe-7927-88a2-2f9faa086c7c","ako",[],{"id":883,"vocabularyWord":884,"displayOrder":31},"01a1932e-92eb-7c4f-af57-0fa04f0ccb34",{"id":885,"word":886,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":887,"audio":844},"01a1932e-6faa-7901-92a4-7248e55e9182","ko",[],{"id":889,"vocabularyWord":890,"displayOrder":36},"01a1932e-92eb-7c8b-af57-0fa04f8b96d8",{"id":891,"word":892,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":893,"audio":844},"01a1932e-6f3b-72e9-86da-bc0dc77f61c8","hindi",[],{"id":895,"vocabularyWord":896,"displayOrder":41},"01a1932e-92eb-7cc7-af57-0fa04fb16621",{"id":897,"word":898,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":899,"audio":844},"01a1932e-6f52-7249-ab43-4e316f935012","ka",[],{"id":901,"vocabularyWord":902,"displayOrder":46},"01a1932e-92eb-7d03-af57-0fa05003f59f",{"id":903,"word":904,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":905,"audio":844},"01a1932e-6ffc-79d4-9b4b-ac6a1be813d0","mo",[],{"id":907,"vocabularyWord":908,"displayOrder":51},"01a1932e-92eb-7d3b-af57-0fa050b9c61e",{"id":909,"word":910,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":911,"audio":844},"01a1932e-70a1-72ca-bc38-365b6942e9c9","siya",[],{"id":913,"vocabularyWord":914,"displayOrder":56},"01a1932e-92eb-7d73-af57-0fa050f52518",{"id":915,"word":916,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":917,"audio":844},"01a1932e-7010-7978-ade7-a436e7958f34","niya",[],{"id":919,"vocabularyWord":920,"displayOrder":61},"01a1932e-92eb-7dab-af57-0fa051e2fdeb",{"id":921,"word":922,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":923,"audio":844},"01a1932e-6f59-70a0-8e4c-cef874d6ae0c","kami",[],{"id":925,"vocabularyWord":926,"displayOrder":66},"01a1932e-92eb-7de7-af57-0fa051fb3c5e",{"id":927,"word":928,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":929,"audio":844},"01a1932e-7001-7e95-b7de-b895110609d1","namin",[],{"id":931,"vocabularyWord":932,"displayOrder":71},"01a1932e-92eb-7e23-af57-0fa052094768",{"id":933,"word":934,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":935,"audio":844},"01a1932e-70a8-749c-af78-afb58c326d4f","tayo",[],{"id":937,"vocabularyWord":938,"displayOrder":76},"01a1932e-92eb-7e5b-af57-0fa0523b98f2",{"id":939,"word":940,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":941,"audio":844},"01a1932e-7008-7e94-a192-066521decac5","natin",[],{"id":943,"vocabularyWord":944,"displayOrder":81},"01a1932e-92eb-7e8f-af57-0fa052468b99",{"id":945,"word":946,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":947,"audio":844},"01a1932e-6f60-7e10-a700-fb71cac6c1b2","kayo",[],{"id":949,"vocabularyWord":950,"displayOrder":86},"01a1932e-92eb-7ecb-af57-0fa0528bac33",{"id":951,"word":952,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":953,"audio":844},"01a1932e-700e-78f0-8227-2dace160363c","ninyo",[],{"id":955,"vocabularyWord":956,"displayOrder":91},"01a1932e-92eb-7f03-af57-0fa05327bb6e",{"id":957,"word":958,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":959,"audio":844},"01a1932e-709d-7354-8d22-6197957eb70c","sila",[],{"id":961,"vocabularyWord":962,"displayOrder":96},"01a1932e-92eb-7f3b-af57-0fa0535e4735",{"id":963,"word":964,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":965,"audio":844},"01a1932e-700d-7a6c-b960-b6d22bdeec34","nila",[],{"id":967,"vocabularyWord":968,"displayOrder":101},"01a1932e-92eb-7f87-af57-0fa053f8ad89",{"id":969,"word":970,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":971,"audio":844},"01a1932e-7099-7f3e-abf3-636e28e2ea51","si",[],{"id":973,"vocabularyWord":974,"displayOrder":106},"01a1932e-92ec-7021-b07d-a7082fb9eff4",{"id":975,"word":976,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":977,"audio":844},"01a1932e-700c-7ad4-8ee6-41a2e3036735","ni",[],{"id":979,"vocabularyWord":980,"displayOrder":111},"01a1932e-92ec-705d-b07d-a7082fefc65e",{"id":981,"word":982,"frequency":41,"level":10,"language":9,"audioFilePath":983,"partsOfSpeech":984,"audio":875,"audioUrl":985},"01a1932e-6fc1-7d00-9fcd-93f93127c352","lumangoy","tts_2b797ed98f7dbad2_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2b797ed98f7dbad2_fil-PH.mp3",{"id":987,"vocabularyWord":988,"displayOrder":116},"01a1932e-92ec-7095-b07d-a7083076323b",{"id":989,"word":990,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":991,"audio":844},"01a1932e-6fda-7e7a-9633-73bde652f3ba","magluto",[],{"id":993,"vocabularyWord":994,"displayOrder":121},"01a1932e-92ec-70cd-b07d-a70831731c2a",{"id":995,"word":996,"frequency":41,"level":181,"language":9,"audioFilePath":997,"partsOfSpeech":998,"audio":875,"audioUrl":999},"01a1932e-721d-7826-96bc-73713e185919","tumugtog","tts_8a4a4dffdfc366f2_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8a4a4dffdfc366f2_fil-PH.mp3",{"id":1001,"vocabularyWord":1002,"displayOrder":126},"01a1932e-92ec-7105-b07d-a70831a09da6",{"id":1003,"word":1004,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1005,"audio":844},"01a1932e-6f35-7b7c-9c79-b1e06ba8c602","gumamit",[],{"id":1007,"vocabularyWord":1008,"displayOrder":131},"01a1932e-92ec-713d-b07d-a7083225d8f9",{"id":1009,"word":1010,"frequency":51,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1011,"audio":844},"01a1932e-6f2f-7cb1-aa57-febe4ac663ad","gamitin",[],{"id":1013,"vocabularyWord":1014,"displayOrder":136},"01a1932e-92ec-7171-b07d-a7083228ce0f",{"id":1015,"word":1016,"frequency":36,"level":181,"language":9,"audioFilePath":1017,"partsOfSpeech":1018,"audio":875,"audioUrl":1019},"01a1932e-71dd-7989-80ed-6c9c01507471","manahi","tts_26afab18e03a7600_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_26afab18e03a7600_fil-PH.mp3",{"id":1021,"vocabularyWord":1022,"displayOrder":141},"01a1932e-92ec-71a9-b07d-a70832467e40",{"id":1023,"word":1024,"frequency":41,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1025,"partsOfSpeech":1026,"audio":875,"audioUrl":1027},"01a1932e-6fdb-7f85-9359-bd21eaff1e86","magmaneho","tts_15e8908579dac09e_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_15e8908579dac09e_fil-PH.mp3",{"name":843,"slug":1029,"language":9},"kaalaman-kasanayan-at-pagkakataon-b1",[],{"id":842,"name":843,"slug":1029,"language":9,"level":367,"introduction":1032,"lessonCount":16,"totalExercises":61,"objectives":1033,"prerequisites":1037,"lessons":1040},"Unahin ang pagkakaiba ng alam at marunong, saka ihambing ang mga ito sa maka- at makapag-. Matututuhan mong sabihin kung may kaalaman o kasanayan ang isang tao, o kung nagkaroon siya ng kakayahan at pagkakataong kumilos sa isang sitwasyon.",[1034,1035,1036],"Ihiwalay ang impormasyon, kasanayan at kakayahang nakabatay sa sitwasyon.","Piliin ang maka- o makapag- ayon sa pandiwa at konteksto.","Suriin kung ang pahayag ay tungkol sa kakayahan o sa aktuwal na nagawang kilos.",[1038,1039],"Batayang panghalip at pagbuo ng sugnay.","Pagkilala sa mga karaniwang aspekto ng pandiwa.",[1041,1066],{"id":425,"contentId":1042,"slug":427,"title":426,"level":367,"summary":1043,"order":11,"exercises":1044},"pg_be1e1b75-62ae-428c-a46c-a2679e135944","Ihiwalay ang kasanayang ipinapahayag ng marunong sa impormasyong alam, kasama ang mga kasunod na parirala at panghalip.",[1045,1049,1052,1056,1059,1063],{"id":1046,"title":1047,"order":845,"type":1048},"01a1932e-55d2-7c68-b630-d553f2ebb051","Marunong: mga kasanayan sa araw-araw","word_select",{"id":1050,"title":1051,"order":11,"type":1048},"01a1932e-55e7-7f9c-83c6-45e5c9314d30","Alam: impormasyon, paraan at paglilinaw",{"id":1053,"title":1054,"order":16,"type":1055},"01a1932e-55fd-718b-9e05-ff7cdcc71fb5","Buuin ang pangungusap tungkol sa kasanayan at kaalaman","sentence_builder",{"id":1057,"title":1058,"order":21,"type":1055},"01a1932e-560d-7656-8310-272ef651d990","Buuin ang pangungusap tungkol sa nalalaman",{"id":1060,"title":1061,"order":26,"type":1062},"01a1932e-561e-75c4-95cd-e87c267e836e","Kasanayan, impormasyon at paraan","word_sort",{"id":1064,"title":1065,"order":31,"type":1062},"01a1932e-5624-7912-a97f-6832cb9530a9","Mga panghalip at pang-angkop sa marunong at alam",{"id":415,"contentId":1067,"slug":417,"title":416,"level":367,"summary":1068,"order":16,"exercises":1069},"pg_b538ae64-f2eb-46a6-afc8-3e712d85f666","Gamitin ang maka- at makapag- para sa kakayahan at pagkakataon, at suriin kung ang anyo at konteksto ay nagsasaad na naisagawa ang kilos.",[1070,1073,1076,1079,1082],{"id":1071,"title":1072,"order":845,"type":1048},"01a1932e-54ae-789b-8c76-c6a2c08de830","Pagbuo at aspekto ng maka- at makapag-",{"id":1074,"title":1075,"order":11,"type":1048},"01a1932e-54c9-78b6-b0df-d0e0b795b234","Kakayahan, pagkakataon at naganap na kilos",{"id":1077,"title":1078,"order":16,"type":1055},"01a1932e-54e3-7df2-b428-fa14d2a453f4","Ayusin ang mga pangungusap ng kakayahan",{"id":1080,"title":1081,"order":21,"type":1062},"01a1932e-54f7-7e42-b44a-3e14731cf0a6","Igrupo ang mga anyo ng maka- at makapag-",{"id":1083,"title":1084,"order":26,"type":1062},"01a1932e-54fd-7813-ae25-e68380937e5c","Igrupo ang kahulugan ng kakayahan at pagkakataon",[1086,1092,1096,1100,1103,1107],{"@id":1087,"@type":1088,"id":1046,"grammarPage":1089,"title":1047,"instructions":1090,"displayOrder":845,"type":1048,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1091},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-55d2-7c68-b630-d553f2ebb051","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-3f01-73b6-a6d5-7698d1f40ce2","Piliin ang wastong anyo upang mabuo ang bawat pangungusap tungkol sa natutuhang kasanayan.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_169b7d84-c6c5-41ae-9e14-5fe7ac51f4dc_hero.webp?v=1793470649",{"@id":1093,"@type":1088,"id":1050,"grammarPage":1089,"title":1051,"instructions":1094,"displayOrder":11,"type":1048,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1095},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-55e7-7f9c-83c6-45e5c9314d30","Piliin ang sagot na angkop sa pangungusap at sa malinaw na tinutukoy na tao o kaalaman.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5638e04a-b073-4bf8-8a97-5e22161e0cfc_hero.webp?v=1793470649",{"@id":1097,"@type":1088,"id":1053,"grammarPage":1089,"title":1054,"instructions":1098,"displayOrder":16,"type":1055,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1099},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-55fd-718b-9e05-ff7cdcc71fb5","Ayusin ang mga piraso upang makabuo ng pangungusap. May dagdag na pirasong hindi gagamitin. Panatilihin ang malaking titik at bantas.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f3c35b53-706f-466f-9ea5-82ec22a8351e_hero.webp?v=1793470649",{"@id":1101,"@type":1088,"id":1057,"grammarPage":1089,"title":1058,"instructions":1098,"displayOrder":21,"type":1055,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1102},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-560d-7656-8310-272ef651d990","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e85d611c-e3a5-4979-a240-a43ea22577b2_hero.webp?v=1793470649",{"@id":1104,"@type":1088,"id":1060,"grammarPage":1089,"title":1061,"instructions":1105,"displayOrder":26,"type":1062,"questionCount":26,"blankCount":845,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1106},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-561e-75c4-95cd-e87c267e836e","Pindutin ang bawat piraso, pagkatapos ay ang kolum na kinabibilangan nito.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5eda9dc3-6883-448d-9cf9-97d3c6eaf098_hero.webp?v=1793470649",{"@id":1108,"@type":1088,"id":1064,"grammarPage":1089,"title":1065,"instructions":1109,"displayOrder":31,"type":1062,"questionCount":26,"blankCount":845,"isCompleted":844,"ogImageUrl":1110},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-5624-7912-a97f-6832cb9530a9","Pindutin ang isang piraso at ang tamang kolum. Ilagay ang lahat ng piraso ayon sa panuto ng bawat tanong.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_71d99332-156d-4ee6-bf26-a20e5f00ade7_hero.webp?v=1793470649",{"id":1046,"grammarPage":1089,"title":1047,"instructions":1090,"seoTitle":1112,"seoDescription":1113,"displayOrder":845,"type":1048,"questions":1114,"ogImageUrl":1091},"Marunong: pagsasanay sa anyo at panghalip","Magsanay sa marunong, panghalip at pang-angkop sa pagpili ng sagot sa mga pangungusap tungkol sa kasanayan sa bahay, paaralan at mga gawaing panggrupo.",[1115],{"id":1116,"sentenceTemplate":1117,"displayOrder":845,"explanation":1118,"exampleSentence":1119,"blanks":1120},"01a1932e-55d2-7e50-b630-d553f52db103","Ako ang gagawa ng kurtina. Marunong __1__ manahi.","Ang nagsasalita mismo ang may kasanayan: ako ang panghalip sa marunong. Nagiging akong ito dahil sa pang-angkop bago ang manahi; hindi ko o payak na ako ang kailangan sa ayos na ito.","Marunong akong magbisikleta kahit sa makitid na daan.",[1121],{"id":1122,"blankNumber":11,"options":1123},"01a1932e-55d2-7e00-b630-d553f51445c8",[1124,1127,1130],{"id":1125,"optionText":1126,"isCorrect":844,"displayOrder":845},"01a1932e-55d2-7d6c-b630-d553f31d1da7","kong",{"id":1128,"optionText":1129,"isCorrect":875,"displayOrder":11},"01a1932e-55d2-7dac-b630-d553f3d7e32f","akong",{"id":1131,"optionText":880,"isCorrect":844,"displayOrder":16},"01a1932e-55d2-7ddc-b630-d553f48e0e00",{"html":1133,"toc":1134},"\u003Cp>Kapag pinag-uusapan mo ang kaalaman at kasanayan, mahalagang piliin ang \u003Cstrong>marunong\u003C\u002Fstrong> o \u003Cstrong>alam\u003C\u002Fstrong>. Magagamit mo ang mga ito upang sabihin kung anong gawain ang kaya mong gawin dahil natutuhan mo ito, anong impormasyon ang alam mo, at kung alam mo ang paraan ng paggawa.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"kasanayan-o-impormasyon\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Kasanayan o impormasyon?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Gamitin ang \u003Cstrong>marunong\u003C\u002Fstrong> para sa kasanayang natutuhan. Gamitin ang \u003Cstrong>alam\u003C\u002Fstrong> para sa impormasyon, sagot, tuntunin o paraan.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Nais sabihin\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Kahulugan\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>May kasanayan\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Marunong akong lumangoy.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Natutuhan kong lumangoy.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>May impormasyon\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Alam ko ang sagot.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nasa isip ko ang sagot sa tanong.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>May kaalaman sa paraan\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Alam ko kung paano gamitin ang makina.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Alam ko ang mga hakbang sa paggamit nito.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Maaaring magkalapit ang kahulugan ng \u003Cstrong>marunong\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>alam kung paano\u003C\u002Fstrong>. Gayunman, ang pagkakaalam sa mga hakbang ay hindi laging katumbas ng kasanayan sa aktuwal na paggawa.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"marunong-kasama-ang-isang-gawain\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Marunong kasama ang isang gawain\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Karaniwang padron ang \u003Cstrong>marunong + panghalip na may pang-angkop + pandiwa\u003C\u002Fstrong>. Ang pang-angkop ang nagdurugtong sa dalawang bahagi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Marunong \u003Cstrong>akong\u003C\u002Fstrong> magluto.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Marunong \u003Cstrong>siyang\u003C\u002Fstrong> tumugtog ng gitara.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Marunong \u003Cstrong>kaming\u003C\u002Fstrong> gumamit ng kompyuter.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Gamitin dito ang batayang anyo ng pandiwa, gaya ng \u003Cstrong>magluto\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>lumangoy\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>gumamit\u003C\u002Fstrong>. Ang tinutukoy ay kasanayan, hindi isang kilos na kasalukuyang ginagawa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Sitwasyon:\u003C\u002Fstrong> Naghahanap kayo ng magluluto para sa isang pagtitipon.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— Marunong ka bang magluto?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— Oo, \u003Cstrong>marunong akong magluto\u003C\u002Fstrong> ng adobo.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— Marunong din ba si Liza?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— Oo, \u003Cstrong>marunong din siyang magluto\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Maaari ring pangalan ang gamitin: \u003Cstrong>Marunong si Liza na magluto.\u003C\u002Fstrong> Sa ganitong ayos, \u003Cstrong>na\u003C\u002Fstrong> ang pang-angkop pagkatapos ng pangalan.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>May karaniwang gamit din na \u003Cstrong>Marunong siya ng Tagalog.\u003C\u002Fstrong> Dito, kasanayan sa wika ang tinutukoy. Maaari mong linawin ang mismong kasanayan: \u003Cstrong>Marunong siyang magsalita ng Tagalog.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"alam-kasama-ang-bagay-o-sugnay\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Alam kasama ang bagay o sugnay\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Pagkatapos ng \u003Cstrong>alam ko\u003C\u002Fstrong>, maaaring ilagay ang mismong impormasyong alam mo o isang sugnay na nagsasaad nito.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Kasunod ng alam ko\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Halimbawa\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Bagay o impormasyong tinutukoy\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Alam ko ang pangalan niya.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Tanong na nakapaloob sa pangungusap\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Alam ko kung saan siya nakatira.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Paraan\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Alam ko kung paano magluto ng adobo.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Isang pahayag\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Alam kong marunong siyang magluto.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa \u003Cstrong>Alam kong marunong siyang magluto\u003C\u002Fstrong>, ang \u003Cstrong>kong\u003C\u002Fstrong> ay \u003Cstrong>ko + -ng\u003C\u002Fstrong>. Ikinakabit ng pang-angkop ang kasunod na pahayag.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa \u003Cstrong>Alam ko kung paano magluto\u003C\u002Fstrong>, hiwalay na salita ang \u003Cstrong>kung\u003C\u002Fstrong>. Bahagi ito ng \u003Cstrong>kung paano\u003C\u002Fstrong>, na nagpapakilala sa paraang alam mo.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Ihambing ang dalawang tanong:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ano ang alam mo?\u003C\u002Fstrong> — Alam ko ang sagot.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ano ang marunong kang gawin?\u003C\u002Fstrong> — Marunong akong manahi.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"piliin-ang-tamang-panghalip\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Piliin ang tamang panghalip\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Magkaiba ang pangkat ng panghalip na ginagamit sa dalawang padron. Ihambing ang \u003Cstrong>marunong ako\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>alam ko\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Marunong: kasanayan\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Alam: impormasyon\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Marunong \u003Cstrong>akong\u003C\u002Fstrong> magluto.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Alam \u003Cstrong>ko\u003C\u002Fstrong> ang sagot.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Marunong \u003Cstrong>kang\u003C\u002Fstrong> magluto.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Alam \u003Cstrong>mo\u003C\u002Fstrong> ang sagot.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Marunong \u003Cstrong>siyang\u003C\u002Fstrong> magluto.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Alam \u003Cstrong>niya\u003C\u002Fstrong> ang sagot.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Marunong \u003Cstrong>kaming\u003C\u002Fstrong> magluto.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Alam \u003Cstrong>namin\u003C\u002Fstrong> ang sagot.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Marunong \u003Cstrong>tayong\u003C\u002Fstrong> magluto.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Alam \u003Cstrong>natin\u003C\u002Fstrong> ang sagot.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Marunong \u003Cstrong>kayong\u003C\u002Fstrong> magluto.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Alam \u003Cstrong>ninyo\u003C\u002Fstrong> ang sagot.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Marunong \u003Cstrong>silang\u003C\u002Fstrong> magluto.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Alam \u003Cstrong>nila\u003C\u002Fstrong> ang sagot.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Nananatili ang pagkakaiba ng \u003Cstrong>kami\u002Fnamin\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>tayo\u002Fnatin\u003C\u002Fstrong>: hindi kasama ang kausap sa una; kasama siya sa ikalawa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kapag pangalan ang ginamit, ihambing ang \u003Cstrong>si\u003C\u002Fstrong> at \u003Cstrong>ni\u003C\u002Fstrong>:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Marunong si Ana na lumangoy.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Alam ni Ana ang sagot.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"pagtanggi-at-paglilinaw\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Pagtanggi at paglilinaw\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Gamitin ang \u003Cstrong>hindi\u003C\u002Fstrong> sa pagtanggi. Pansinin ang puwesto ng panghalip sa mga karaniwang ayos na ito:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Hindi ako marunong\u003C\u002Fstrong> magmaneho.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Hindi ko alam\u003C\u002Fstrong> ang sagot.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Hindi ko alam kung paano\u003C\u002Fstrong> gamitin ito.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Sa \u003Cstrong>Hindi ako marunong magmaneho\u003C\u002Fstrong>, magkatabi ang \u003Cstrong>marunong\u003C\u002Fstrong> at ang pandiwa. Walang kailangang idagdag na pang-angkop sa pagitan nila.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Huwag pagpalitin ang mga panghalip sa mga padron na ito.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ \u003Cstrong>Marunong akong lumangoy.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✗ Marunong ko lumangoy.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ \u003Cstrong>Alam ko ang sagot.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✗ Alam ako ang sagot.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>May kasanayan, ngunit may kulang na impormasyon:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Marunong akong magluto\u003C\u002Fstrong>, pero \u003Cstrong>hindi ko alam kung paano lutuin ang pagkaing ito\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Alam ang paraan, ngunit kulang sa pagsasanay:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Alam ko kung paano lumangoy\u003C\u002Fstrong> dahil nabasa ko ang mga hakbang, pero \u003Cstrong>hindi pa ako marunong lumangoy\u003C\u002Fstrong>. Kailangan ko pang magsanay sa tubig kasama ang guro.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Hindi laging magkasalungat ang ganitong mga pahayag. Maaaring marunong ka sa pangkalahatang gawain ngunit hindi mo alam ang isang tiyak na paraan. Maaari mo ring alam ang paliwanag ngunit hindi mo pa kayang gawin nang mahusay.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"mabilis-na-pagpili\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Mabilis na pagpili\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kasanayang natutuhan?\u003C\u002Fstrong> Gamitin ang \u003Cstrong>marunong\u003C\u002Fstrong>: Marunong akong manahi.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Impormasyon o sagot?\u003C\u002Fstrong> Gamitin ang \u003Cstrong>alam\u003C\u002Fstrong>: Alam ko ang presyo.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Paraan o mga hakbang?\u003C\u002Fstrong> Gamitin ang \u003Cstrong>alam kung paano\u003C\u002Fstrong>: Alam ko kung paano gamitin ito.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tingnan ang panghalip:\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>marunong ako\u003C\u002Fstrong>, ngunit \u003Cstrong>alam ko\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kung tumatanggi:\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>hindi ako marunong\u003C\u002Fstrong>, ngunit \u003Cstrong>hindi ko alam\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n",[1135,1139,1143,1147,1151,1155],{"id":1136,"text":1137,"depth":16,"number":1138},"kasanayan-o-impormasyon","Kasanayan o impormasyon?","1",{"id":1140,"text":1141,"depth":16,"number":1142},"marunong-kasama-ang-isang-gawain","Marunong kasama ang isang gawain","2",{"id":1144,"text":1145,"depth":16,"number":1146},"alam-kasama-ang-bagay-o-sugnay","Alam kasama ang bagay o sugnay","3",{"id":1148,"text":1149,"depth":16,"number":1150},"piliin-ang-tamang-panghalip","Piliin ang tamang panghalip","4",{"id":1152,"text":1153,"depth":16,"number":1154},"pagtanggi-at-paglilinaw","Pagtanggi at paglilinaw","5",{"id":1156,"text":1157,"depth":16,"number":1158},"mabilis-na-pagpili","Mabilis na pagpili","6"]