[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-tl-mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad":3,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479":97,"exercise-list-path-tl-none":114},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":96},"01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Mga nominalisasyon sa pormal na paglalahad","mga-nominalisasyon-sa-pormal-na-paglalahad","Gamitin ang nominalisasyon sa pormal na paglalahad upang iugnay ang mga ideya, linawin ang gumagawa at saklaw, at maiwasan ang malabong pahayag.","## 1. Mula sa pangyayari tungo sa paksa\n\nSa ulat, pagsusuri at panukala, madalas kailangang pangalanan ang isang kilos o kalagayan upang maipaliwanag ang sanhi, bunga o kabuluhan nito. Sa **nominalisasyon**, ginagamit ang anyong pangngalan upang maiharap ang kilos, proseso o katangian bilang isang konseptong maaaring talakayin.\n\nIhambing ang dalawang paraan ng paglalahad:\n\n:::example\n**Tuwirang paglalahad:** Tumaas ang presyo ng bigas. Dahil dito, nadagdagan ang gastos ng mga pamilya.\n\n**May nominalisasyon:** Ang **pagtaas ng presyo ng bigas** ay nagdagdag sa gastos ng mga pamilya.\n:::\n\nSa ikalawang bersiyon, ang pangyayari ay naging paksa ng paliwanag. Hindi ito awtomatikong mas mahusay: mas angkop ito kung ang ugnayang sanhi at bunga ang nais mong itampok.\n\nSa pormal na pagsulat, mahalagang kaya mong:\n\n- gawing paksa ang isang kilos o kalagayan;\n- panatilihing malinaw ang mga kalahok at kanilang papel;\n- suriin kung may nabagong kahulugan o nawalang impormasyon;\n- pumili sa pangngalan at pandiwa ayon sa layunin ng talata.\n\n## 2. Anyo at kahulugang dapat panatilihin\n\nHindi iisang panlapi ang ginagamit sa lahat ng nominalisasyon. Piliin ang nakaugaliang anyo ayon sa tiyak na kahulugan, hindi lamang ayon sa ugat.\n\n| Tuwirang pahayag | Anyong pangngalan | Mahalagang kahulugan |\n| --- | --- | --- |\n| Tumaas ang singil. | **pagtaas ng singil** | Pagbabago sa halaga |\n| Nagtaas ng singil ang kompanya. | **pagtataas ng singil ng kompanya** | Kilos ng nagpapataas |\n| Nasira ang tulay. | **pagkasira ng tulay** | Pangyayari o kalagayang bunga nito; walang tinutukoy na tagasira |\n| Sinira ng mga sundalo ang tulay. | **pagsira ng mga sundalo sa tulay** | Kilos na may tinutukoy na tagaganap |\n| Tapat ang opisyal. | **katapatan ng opisyal** | Katangiang tinatalakay bilang konsepto |\n| Guro si Lina. | **pagiging guro ni Lina** | Katayuan o papel ng isang tao |\n\nAng **pagtaas** at **pagtataas** ay hindi basta dalawang estilong mapagpapalit. Gayundin, hindi katumbas ng **pagsira** ang **pagkasira**. Kapag mali ang napiling anyo, maaaring magbago kung may gumagawa, nagpapangyari o nakararanas ng pagbabago.\n\n:::note\nHindi bawat pangngalang abstrakto ay malayang mabubuo mula sa anumang ugat. Maaaring may nakapirming kahulugan ang isang salita. Sa pagrebisa, suriin ang buong parirala at ang karaniwang gamit nito, hindi lamang ang panlapi.\n:::\n\n## 3. Pag-uugnay ng mga ideya sa talata\n\nMabisang gamitin ang nominalisasyon upang balikan ang naunang pangyayari nang hindi inuulit ang buong pangungusap. Maaari itong samahan ng **ito**, **nabanggit** o mas tiyak na paglalarawan.\n\n:::example\nNagbawas ng oras ng serbisyo ang aklatan noong Hunyo. Ang **pagbabawas na ito** ay nakaapekto sa mga mag-aaral na doon nag-aaral pagkagaling sa trabaho.\n\nSinuri ng pangkat ang kalidad ng tubig sa tatlong barangay. Batay sa **pagsusuring ito**, iminungkahi nitong dagdagan ang mga lugar na regular na kinukuhanan ng sampol.\n:::\n\nMaaari ring gawing magkatulad ang anyo ng mga ideyang inihahambing:\n\n**Layunin ng panukala ang pagpapalawak ng serbisyo at pagpapabuti ng kalidad nito.**\n\nMagkahanay rito ang dalawang layunin. Mas madaling makita ang ugnayan nila dahil kapuwa pinangalanan bilang mga prosesong isasagawa.\n\n:::tip\nBago gamitin ang **pagbabagong ito** o **pagsusuring ito**, tiyaking malinaw kung aling naunang ideya ang tinutukoy. Kung maraming posibleng tinutukoy, ulitin ang tiyak na pangalan: **ang pagbabawas ng oras ng serbisyo**.\n:::\n\n## 4. Paglilinaw sa gumagawa at naaapektuhan\n\nSa mahahabang pariralang pangngalan, maaaring hindi agad malinaw kung sino ang gumagawa at ano ang naaapektuhan. Lalo itong dapat bantayan kapag sunod-sunod ang mga pariralang may **ng**.\n\n:::example\n**Maaaring malabo:** Tinalakay ang pagsusuri ng komite.\n\nMaaaring ang komite ang nagsusuri, o ang komite mismo ang sinusuri.\n\n**Kung ang komite ang nagsuri:** Tinalakay ang pagsusuring isinagawa ng komite.\n\n**Kung ang komite ang sinuri:** Tinalakay ang pagsusuri sa komite.\n:::\n\nHindi iisa ang papel ng **ng** sa lahat ng nominalisasyon. Hindi rin sapat na palitan ito ng **sa** sa bawat pagkakataon. Kailangang angkop ang pananda sa salita at sa nilalayong ugnayan.\n\nKung siksik ang parirala, maaari mong gamitin ang isang sugnay upang linawin ang mga papel:\n\n- **Mas siksik:** ang pagtataas ng singil ng kompanya\n- **Mas tahasan:** ang pagtataas ng singil na ipinatupad ng kompanya\n- **Tuwirang pangungusap:** Nagtaas ng singil ang kompanya.\n\nPiliin ang huling anyo kung higit na mahalaga ang pananagutan ng kompanya kaysa ang pagtataas bilang paksang susuriin.\n\n## 5. Panahon, katiyakan at saklaw\n\nHindi sapat ang nominalisasyon lamang upang malaman kung naganap na, nagpapatuloy o binabalak pa ang isang kilos. Idagdag ang impormasyong kailangan sa pamamagitan ng panuring, sugnay o mas malawak na konteksto.\n\n| Parirala | Nililinaw nito |\n| --- | --- |\n| **pagpapatayo ng klinikang natapos noong Mayo** | Natapos na ang pagpapatayo |\n| **kasalukuyang pagpapatayo ng klinika** | Nagpapatuloy ang gawain |\n| **planong pagpapatayo ng klinika** | Plano pa lamang ang gawain |\n\nHindi rin katibayan ng katotohanan ang paggamit ng pangngalan. Sa pormal na paglalahad, maaaring maiharap na tila tanggap na ang isang paratang kapag hindi nilagyan ng wastong paglilinaw.\n\n:::example\n**May malinaw na pinagmulan ng pahayag:** Ayon sa reklamo, nilabag ng kompanya ang kasunduan.\n\n**Nawawala ang paglilimita:** Nagdulot ng alitan ang paglabag ng kompanya sa kasunduan.\n\n**Napanatili ang pag-iingat:** Nagdulot ng alitan ang **umano'y paglabag ng kompanya sa kasunduan**.\n:::\n\nSa ikalawang pangungusap, inilalahad ang paglabag bilang nangyari na. Sa ikatlo, nananatiling hindi pinagtitibay ng sumulat ang paratang. Sa aktuwal na ulat, tukuyin din kung kanino nagmula ang paratang.\n\nMahalaga rin ang saklaw ng pagtanggi:\n\n- **Hindi ipinag-utos ang pagsasara ng pabrika.** Walang ipinahayag na utos na magsara; hindi nito sinasabing ipinagbawal ang pagsasara.\n- **Ipinag-utos ang hindi pagsasara ng pabrika.** Ang utos ay huwag isara ang pabrika.\n\n:::warning\nHuwag alisin ang mga salitang nagsasaad ng plano, posibilidad, pagtanggi o pinagmulan ng impormasyon kapag ginagawang nominalisasyon ang isang pahayag. Maaaring magbago ang ipinangangatwiran mo kahit pareho ang pangunahing mga salita.\n:::\n\n## 6. Pagpili ng malinaw na pormal na estilo\n\nHindi kailangang gawing pangngalan ang bawat kilos upang maging pormal ang sulat. Kapag napakarami ng nominalisasyon, maaaring humaba ang pangungusap at matakpan ang gumagawa.\n\n:::example\n**Mabigat:** Isinagawa ng tanggapan ang pagbibigay ng paliwanag tungkol sa pagpapatupad ng pagbabago sa iskedyul.\n\n**Mas tuwiran:** Ipinaliwanag ng tanggapan kung paano ipatutupad ang pagbabago sa iskedyul.\n:::\n\nNananatili ang **pagbabago** bilang paksang tinatalakay, ngunit ginawang pandiwa ang **pagbibigay ng paliwanag**. Hindi kailangang alisin ang lahat ng nominalisasyon; panatilihin lamang ang may malinaw na tungkulin.\n\nBago tapusin ang isang talata, sundin ang maikling pagsusuring ito:\n\n1. **Tukuyin ang paksa.** Kailangan bang pangalanan ang kilos upang maihambing o maiugnay ito sa ibang ideya?\n2. **Suriin ang kahulugan.** Napanatili ba ang pagkakaiba ng pangyayari, kilos at katangian?\n3. **Linawin ang mga papel.** Alam ba kung sino ang gumawa at ano ang naapektuhan?\n4. **Ibalik ang mahahalagang detalye.** Malinaw ba ang panahon, katiyakan at saklaw ng pagtanggi?\n5. **Basahin nang tuwiran.** Kung mas malinaw ang pandiwa, gamitin ito.\n\nAng mahusay na nominalisasyon ay hindi basta nagpapahaba o nagpapapormal ng pahayag. **Pinapangalanan nito ang mahalagang konsepto nang hindi itinatago ang kahulugan, ebidensiya o pananagutan.**","tl","C1",137,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1932e-3d12-71ed-8249-7d4c3b473646",false,0,2,"2026-10-31T18:17:23+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[21],{"id":22,"title":23,"vocabularyListWords":24,"isPublished":43},"01a1932e-930d-7264-9fdf-af189e041fe9","Mga pangngalan sa pormal na paglalahad",[25,34,45,55,64,73,80,88],{"id":26,"vocabularyWord":27,"displayOrder":33},"01a1932e-930d-72c4-9fdf-af189e977d9f",{"id":28,"word":29,"frequency":30,"level":31,"language":9,"partsOfSpeech":32,"audio":15},"01a1932e-71fb-773e-b2c6-3abed5300aeb","pagtaas",8,"A2",[],1,{"id":35,"vocabularyWord":36,"displayOrder":17},"01a1932e-930d-72f8-9fdf-af189edefabd",{"id":37,"word":38,"frequency":39,"level":40,"language":9,"audioFilePath":41,"partsOfSpeech":42,"audio":43,"audioUrl":44},"01a1932e-72af-7506-abd8-b8cd5f8ad019","pagtataas",6,"B1","tts_696a46e97f258489_fil-PH.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_696a46e97f258489_fil-PH.mp3",{"id":46,"vocabularyWord":47,"displayOrder":54},"01a1932e-930d-731c-9fdf-af189f7bb073",{"id":48,"word":49,"frequency":50,"level":31,"language":9,"audioFilePath":51,"partsOfSpeech":52,"audio":43,"audioUrl":53},"01a1932e-71f6-74b3-ac95-a9d597a92079","pagkasira",7,"tts_5cbf3f1434cc2760_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_5cbf3f1434cc2760_fil-PH.mp3",3,{"id":56,"vocabularyWord":57,"displayOrder":63},"01a1932e-930d-7340-9fdf-af189f8e2ad3",{"id":58,"word":59,"frequency":39,"level":31,"language":9,"audioFilePath":60,"partsOfSpeech":61,"audio":43,"audioUrl":62},"01a1932e-71fa-75e2-817b-12bbcddf67a0","pagsira","tts_01eb7ad482795b5e_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_01eb7ad482795b5e_fil-PH.mp3",4,{"id":65,"vocabularyWord":66,"displayOrder":72},"01a1932e-930d-73a8-9fdf-af18a0801a28",{"id":67,"word":68,"frequency":39,"level":40,"language":9,"audioFilePath":69,"partsOfSpeech":70,"audio":43,"audioUrl":71},"01a1932e-72a4-7b8e-b8b3-1478cda856de","katapatan","tts_42fb85c590b6364d_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_42fb85c590b6364d_fil-PH.mp3",5,{"id":74,"vocabularyWord":75,"displayOrder":39},"01a1932e-930d-73cc-9fdf-af18a0b3a425",{"id":76,"word":77,"frequency":78,"level":31,"language":9,"partsOfSpeech":79,"audio":15},"01a1932e-71f4-7490-b87d-297f00b54de8","pagiging",9,[],{"id":81,"vocabularyWord":82,"displayOrder":50},"01a1932e-930d-73e8-9fdf-af18a0ddbe16",{"id":83,"word":84,"frequency":39,"level":40,"language":9,"audioFilePath":85,"partsOfSpeech":86,"audio":43,"audioUrl":87},"01a1932e-72ae-7772-9cef-fadfc2b452ba","pagpapatayo","tts_6c5d95cc3ca13fb2_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_6c5d95cc3ca13fb2_fil-PH.mp3",{"id":89,"vocabularyWord":90,"displayOrder":30},"01a1932e-930d-7408-9fdf-af18a1a5851f",{"id":91,"word":92,"frequency":50,"level":31,"language":9,"audioFilePath":93,"partsOfSpeech":94,"audio":43,"audioUrl":95},"01a1932e-71f9-767f-a76b-8c5583e26f03","pagsasara","tts_c31edf08642b0a34_fil-PH.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c31edf08642b0a34_fil-PH.mp3",[],[98,108],{"@id":99,"@type":100,"id":101,"grammarPage":102,"title":103,"instructions":104,"displayOrder":16,"type":105,"questionCount":106,"blankCount":106,"isCompleted":15,"ogImageUrl":107},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-57b3-7c21-9aa2-73e31661fb62","GrammarExercise","01a1932e-57b3-7c21-9aa2-73e31661fb62","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-3f1d-7b69-a382-a7c4c696a479","Pangyayari, kilos at mga kalahok","Piliin ang pariralang nagpapanatili sa kahulugan at tumutugon sa layunin ng bawat pormal na pahayag.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7536ad1a-3f57-4d12-88ee-3afde7348c0c_hero.webp?v=1793470650",{"@id":109,"@type":100,"id":110,"grammarPage":102,"title":111,"instructions":112,"displayOrder":33,"type":105,"questionCount":106,"blankCount":106,"isCompleted":15,"ogImageUrl":113},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-57cb-7b4e-a42c-d9b745350699","01a1932e-57cb-7b4e-a42c-d9b745350699","Panahon, ebidensiya at malinaw na pagrebisa","Piliin ang rebisyong nagpapanatili sa panahon, katiyakan, pagtanggi o layuning tahasang ibinigay sa bawat tanong.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_40bf51fe-0d1f-4783-b9a4-2c50cc4f2bd8_hero.webp?v=1793470650",null]