[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-tl-mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso":3,"grammar-exercises-by-page-01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d":57,"exercise-list-path-tl-none":101},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":56},"01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Mga panukat at dami: kilo, baso at piraso","mga-panukat-at-dami-kilo-baso-at-piraso","Matutuhan ang paggamit ng kilo, baso at piraso sa pagsasabi ng dami, ang wastong pang-angkop, at paghingi ng buong sukat o kalahati sa tindahan.","Sa tindahan o sa hapag, kailangan mong sabihin kung gaano karami ang gusto mo. Magagamit mo ang **kilo**, **baso** at **piraso** para humingi ng tiyak na dami, kasama ang kalahati ng isang sukat.\n\n## 1. Ano ang sinusukat?\n\nPiliin ang salitang angkop sa bagay at sa daming kailangan mo.\n\n| Panukat | Gamit | Halimbawa |\n| --- | --- | --- |\n| **kilo** | Bigat ng isang bagay | isang kilong bigas |\n| **baso** | Daming laman ng isang baso | dalawang basong tubig |\n| **piraso** | Bilang ng magkakahiwalay na bagay o bahagi | tatlong pirasong tinapay |\n\nAng **isang pirasong tinapay** ay maaaring isang buong maliit na tinapay o isang bahaging hiniwa. Nakadepende ito sa tinapay na tinutukoy mo.\n\n:::note\nHindi pare-pareho ang laki ng mga baso o piraso. Kung kailangan mo ng eksaktong dami, linawin kung anong baso o gaano kalaking piraso ang ibig mong sabihin.\n:::\n\n## 2. Paano binubuo ang parirala?\n\nKaraniwang ayos: **bilang + pang-angkop + panukat + pang-angkop + bagay**. Ang *pang-angkop* ay nag-uugnay sa mga salita.\n\nNagtatapos sa patinig ang **kilo**, **baso** at **piraso**. Idagdag ang **-ng** kapag sinusundan ang mga ito ng bagay na sinusukat o binibilang.\n\n| Panukat | May pang-angkop | Buong parirala |\n| --- | --- | --- |\n| kilo | **kilong** | isang kilong bigas |\n| baso | **basong** | dalawang basong tubig |\n| piraso | **pirasong** | tatlong pirasong tinapay |\n\nMay pang-angkop din sa pagitan ng bilang at panukat: **isa → isang**, **dalawa → dalawang**, **tatlo → tatlong**. Sa **anim**, hiwalay na **na** ang ginagamit: **anim na basong tubig**.\n\n:::warning\nMagkaiba ang gamit ng magkahiwalay na **ng** at ng nakakabit na **-ng**.\n\nSa “Bumili ako **ng** dalawang **kilong** bigas,” hiwalay ang **ng** pagkatapos ng *ako*. Nakakabit naman ang pang-angkop na **-ng** sa *kilo*.\n:::\n\n## 3. Buong sukat at kalahati\n\nGamitin ang **kalahati** kung hindi mo kailangan ang buong sukat. Nagiging **kalahating** ito kapag sinusundan ng panukat.\n\n- **isang kilong bigas** — isang buong kilo;\n- **kalahating kilong bigas** — kalahati ng isang kilo;\n- **isang basong tubig** — tubig na sapat para sa isang buong baso;\n- **kalahating basong tubig** — tubig na sapat para sa kalahati ng baso.\n\n:::example\nSa tindahan:\n\n— Ilang kilo ng bigas ang bibilhin mo?\n\n— **Kalahating kilo** lang po.\n\nSa hapag:\n\n— Gusto mo ba ng tubig?\n\n— Oo, **kalahating basong tubig** lang, salamat.\n:::\n\nKapag malinaw na ang bagay na tinutukoy, maaari mo itong hindi ulitin: **dalawang kilo**, **isang baso**, **tatlong piraso**.\n\n## 4. Kailangan ba palagi ang piraso?\n\nHindi. Maaari mong bilangin nang direkta ang maraming bagay: **dalawang mangga**, **tatlong itlog**. Maaari rin ang **dalawang pirasong mangga**, lalo na sa pagbili.\n\nNgunit magkaiba ang daming ipinapahayag ng **kilo** at **piraso**.\n\n:::example\n**Dalawang kilong mangga** ang binili ni Ana. Sinukat ang bigat ng mga mangga.\n\n**Dalawang pirasong mangga** ang binili ni Ben. Dalawang mangga ang binili niya; hindi sinabi ang bigat.\n:::\n\nHindi mo kailangang magdagdag ng **mga** pagkatapos ng tiyak na bilang: **tatlong basong tubig**, hindi *tatlong mga basong tubig*.\n\n## 5. Tandaan sa paghingi ng dami\n\n1. Piliin ang kailangan: bigat, laman ng lalagyan, o bilang ng piraso.\n2. Sabihin ang dami: **isang**, **dalawang**, **tatlong**, o **kalahating**.\n3. Iugnay ang panukat sa bagay: **kilong bigas**, **basong tubig**, **pirasong tinapay**.\n\n:::tip\nMaaari mong gamitin ang payak na pakiusap na ito: “Pabili po ng **dalawang kilong bigas**.” Palitan ang dami at bagay ayon sa kailangan mo.\n:::","tl","A2",49,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1932e-3cdb-7149-8d33-8aa6ff155132",false,0,6,"2026-10-31T18:17:24+00:00","2026-10-31T18:18:27+00:00",[21],{"id":22,"title":23,"vocabularyListWords":24,"isPublished":55},"01a1932e-9315-71e9-9a55-dafcdcf490af","Mga panukat at bahagi ng dami",[25,34,41,48],{"id":26,"vocabularyWord":27,"displayOrder":33},"01a1932e-9315-7241-9a55-dafcdd75f5f7",{"id":28,"word":29,"frequency":30,"level":31,"language":9,"partsOfSpeech":32,"audio":15},"01a1932e-6f63-7459-ac84-873a47e1bf75","kilo",8,"A1",[],1,{"id":35,"vocabularyWord":36,"displayOrder":40},"01a1932e-9315-728d-9a55-dafcde750ec4",{"id":37,"word":38,"frequency":30,"level":31,"language":9,"partsOfSpeech":39,"audio":15},"01a1932e-6f11-7d46-92af-f0b110d1dffa","baso",[],2,{"id":42,"vocabularyWord":43,"displayOrder":47},"01a1932e-9315-72b5-9a55-dafcdeb0ce8b",{"id":44,"word":45,"frequency":30,"level":31,"language":9,"partsOfSpeech":46,"audio":15},"01a1932e-7083-7761-8d10-26f626ecd15f","piraso",[],3,{"id":49,"vocabularyWord":50,"displayOrder":54},"01a1932e-9315-72d5-9a55-dafcdf5e4621",{"id":51,"word":52,"frequency":30,"level":31,"language":9,"partsOfSpeech":53,"audio":15},"01a1932e-6f58-71e5-aecb-95e275000c9e","kalahati",[],4,true,[],[58,68,74,82,87,94],{"@id":59,"@type":60,"id":61,"grammarPage":62,"title":63,"instructions":64,"displayOrder":16,"type":65,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":15,"ogImageUrl":67},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-5887-7ef9-8241-780424939a28","GrammarExercise","01a1932e-5887-7ef9-8241-780424939a28","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1932e-3f2f-7cc1-b69b-af3a65ddb36d","Sa palengke: panukat at pang-angkop","Piliin ang angkop na salita o parirala upang mabuo ang bawat pangungusap. Sundin ang dami at panukat na nakasaad.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_6522334f-2239-4101-802f-6d32d40c85de_hero.webp?v=1793470650",{"@id":69,"@type":60,"id":70,"grammarPage":62,"title":71,"instructions":72,"displayOrder":33,"type":65,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":15,"ogImageUrl":73},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-58a3-7169-9e79-8c60c1a6fa91","01a1932e-58a3-7169-9e79-8c60c1a6fa91","Sa kusina: buong sukat, kalahati at bilang","Piliin ang sagot ayon sa sitwasyon. Bigyang-pansin ang buong sukat, kalahati, bilang at mga salitang maaari nang hindi ulitin.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_df35eb7a-b4eb-41ab-a160-202f3d309b37_hero.webp?v=1793470650",{"@id":75,"@type":60,"id":76,"grammarPage":62,"title":77,"instructions":78,"displayOrder":40,"type":79,"questionCount":80,"blankCount":80,"isCompleted":15,"ogImageUrl":81},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-58bc-7890-9d43-a77cf6bd4a99","01a1932e-58bc-7890-9d43-a77cf6bd4a99","Ayusin ang bilang, panukat at bagay","Ayusin ang mga piraso upang bumuo ng pangungusap. May dagdag na pirasong hindi gagamitin. Panatilihin ang malaking titik at bantas.","sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0bf148c4-9ac1-4247-ac49-5ece24f01e96_hero.webp?v=1793470650",{"@id":83,"@type":60,"id":84,"grammarPage":62,"title":85,"instructions":78,"displayOrder":47,"type":79,"questionCount":80,"blankCount":80,"isCompleted":15,"ogImageUrl":86},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-58ce-7d5d-b739-b723889865eb","01a1932e-58ce-7d5d-b739-b723889865eb","Buong sukat, kalahati at maikling sagot","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7d94b7cd-8ed6-4d7e-b5e2-7f6a61c64fe1_hero.webp?v=1793470650",{"@id":88,"@type":60,"id":89,"grammarPage":62,"title":90,"instructions":91,"displayOrder":54,"type":92,"questionCount":54,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":93},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-58e1-713e-bf3d-355e1396fe3e","01a1932e-58e1-713e-bf3d-355e1396fe3e","Dami sa pagkain: bigat, laman at bilang","Pindutin ang isang piraso, saka ang kolum na kinabibilangan nito.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_50f728e4-cffb-4ac8-8fba-9d4ba4009a79_hero.webp?v=1793470650",{"@id":95,"@type":60,"id":96,"grammarPage":62,"title":97,"instructions":98,"displayOrder":99,"type":92,"questionCount":54,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":100},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1932e-58e7-7d43-b69e-8d7268fb11c2","01a1932e-58e7-7d43-b69e-8d7268fb11c2","Anyo ng mga parirala ng dami","Pindutin ang bawat piraso, saka ang tamang kolum. Sundin ang batayan sa bawat tanong.",5,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_4cf82ed3-64a5-49e2-b8c8-7b63282a6717_hero.webp?v=1793470650",null]